- 1 saat önce
Azerbaycan'da 28 Şubat zihniyeti hortladı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Ankara'da haber müdürümüz Korhan Önder'in değerli bir konuğu var. Sözü kendilerine bırakıyoruz.
00:07Teşekkür ediyorum Zeya Kaplan. Bu saat diliminde Ankara stüdyomuzda konuğumuz, stratejist, uluslararası ilişkili uzmanı Sayın Doktor Mehmet Bozkuş.
00:16Sayın Hocam hoş geldiniz yayınımıza.
00:18Teşekkür ediyorum Korhan Bey. İyi yayınlar diliyorum.
00:20Sağ olun.
00:20Tabi İstanbul'u etkisi altına alan yağış pek çok zarara, ziyane sebep oldu.
00:28Rabbim ülkemizi daha büyük afetlerden korusun.
00:32Can kayıpları oldu.
00:34Vefat edenlere Allah'tan rahmet, kederli ailelerine başlar diliyoruz.
00:38Yaralarımıza acil şifalar diliyoruz.
00:41Kolay konular değil.
00:44İklim değişikliği, ölçeksiz kentleşme.
00:49Altyapı problemleri.
00:52Ankara'da da yağmur bekleniyor tabi.
00:55Şu an itibariyle bir şey yok ama.
00:58Gerçekten hani farklı bir günden, farklı bir zaman diliminden geçiyoruz herhalde değil mi?
01:04Evet yani ölenlere Allah'tan rahmet diliyorum.
01:08Tüm ülkemizdeki İstanbul'daki yaşanan feraket nedeniyle de geçmiş olsun diyoruz.
01:13Pek çok il de etkilendi.
01:15Tabi ki çok fazlasıyla etkilenen illerimiz var.
01:19Ama artık bu sorunların altyapı, üst yapı ve yerel belediyecilik noktasındaki yetersizliklerin tamamen görünüp çözüm odaklı yeni planlamaların zamanının gelip
01:31geçtiğini görüyoruz.
01:32Doğal güvenlik diyebilir miyiz buna?
01:34Doğal güvenlik sorunları.
01:35Tabii ki çarpık kentleşme, çarpık yerleşim sistemleri, çarpık yol yapıları ya da zamanında alınmayan tedbirler, kapatılan kanalların geçişlerinin üstlerinin kapatılması
01:50veya...
01:51Dere yataklarına ev bina yapılması.
01:54Evet, dere yataklarına bina yapılması.
01:55Tabii tamamen baktığımız zaman insan eliyle aslına bakarsanız tüm süreçlerin hazırlandığı ancak felaket yaşandığı zaman da üzüntüleri beraberinde getirdiği bir
02:05dönemden geçiyoruz.
02:07Allah daha beterinden ülkemizi korusun diyorum.
02:10Ahmeti Rahman'a kavuşanlara bahsede diliyorum.
02:13Derler ya eskiler su akar yatağını bulur diye veya işte suyun iğne deliğinden geçtiği yerde durması imkansız.
02:22Dünyanın en önemli doğal güçlerinden bir tanesi su.
02:25İster üstüne tonlarca asfalt dökün değil mi?
02:29İster demir, barikatlar, barajlar kurun.
02:33En ufak bir çatlak bulduğu anda ya da yolunu bulduğu anda yok edip maalesef...
02:38Su ve doğa asla engel tanımaz.
02:41Ne yaparsanız yapın doğa.
02:43Dan aldıklarınızı doğa zamanı ve yeri geldiği zaman sizden almaktan vazgeçmez.
02:48Dolayısıyla doğaya uygun ve doğayla beraber olunacak şekilde artık bir kentleşmeye ihtiyaç olduğu gerçeğini bu süreçlerden sonra çok fazlasıyla görüyoruz.
02:59O nedenle inşallah bundan sonra gerekli makamlar, gerekli tedbirler ararak özellikle yerel belediyecilik noktasında bugün yaşanılan sıkıntılar,
03:08bu felaketin yağmur felaketin olacağı belli olmasına rağmen o dere boylarında iş makinelerinin önceden hazır bekletilmesi gerekirken bugün bakıyoruz bu
03:19tür beklentilerin, bekletmelerin olmadığı,
03:22felaket yaşandığı zaman ancak iş makinelerinin devreye girdiği bir dönemden geçiyoruz.
03:27Tabi Allah beterinden saklasın.
03:29Devletimiz ama en azından çok hızlı bir şekilde aksiyon aldı.
03:33Valiliğimiz diğer AFAD.
03:35Özellikle devletimiz ve AFAD ve Çevre Şehircilik Bakanlığı bizzat ki bundan önceki tüm felaketlerde olduğu gibi ama İstanbul Belediyesi'ndeki
03:44yetersizlikleri bir kez daha gördük, üzülerek söylüyorum.
03:48Bunu da kısaca bir konuşmuş, değerlendirmiş olduk.
03:51Şimdi dış politika gündemi de su gibi akıyor, atmaya devam ediyor, gözükür ya da yer altından, yer üstünden derler.
04:02Bu anlamda tabi ki dış politikadaki bu aktif dönemde yaşanan gelişmeler var.
04:08Özellikle tabi ki son dönemde Türkiye-Azerbaycan ilişkileri ve İsrail'le Azerbaycan'ın, İsrail Cumhurbaşkanı'nın Azerbaycan'a yaptığı ziyaret
04:24ve ardından orada düzenlenen bir zirve.
04:25Onu konuşuruz.
04:27Sika zirvesinde mi geçiyor?
04:29Bu zirve Sayın Dışişleri Bakanımız takip etti ve o zirve marjında önemli açıklamalarda da bulundu.
04:38Türk-Azerbaycan ilişkilerin ne kadar sağlam temellere dayandığı, iki devlet bir millet şiarının ne kadar önemli olduğu.
04:47Nasıl değerlendirirsiniz bu gelişmeleri ve tabi ki zirveyi hocam?
04:51Tabi Asya İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı dünyadaki çok kutuplu dünya düzeninden sonraki tek kutuplu ve çift kutuplu dünya
05:02düzeninden sonraki yeni bir oluşum olarak 92 yılında Kazakistan'ın Birleşmiş Milletler'deki teklifiyle başlayan bir yapılanma.
05:10Esas noktası tabi Sika'nın gücü ortak bir ortadan değil, Asya'nın özellikle Asya'nın rakip güçlerinin güvenlik, diplomasi ve
05:20ekonomik bağlantısallık noktasında aynı masada buluşturabilmesinden kaynaklanan bir yapılanma ki
05:27bu da yeni bir aslında bakarsanız önemli bir uluslararası kuruluş yolunda 29 ülkenin katılımıyla beraber devam ediyor.
05:36Asya'nın yeni jeopolitik mimarisinin oluşması aslında bakarsanız bu.
05:40Tabi bu zirveden daha çok ön plana çıkan sizin de belirttiğiniz gibi Türkiye-Azerbaycan ilişkileri.
05:46Unutmayalım ki Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişki yalnızca iki devletin kardeşliğinden değil.
05:52Anadolu ve Kafkasya'nın ve Hazar ile Akdeniz'in ve Türk dünyası ile Avrupa'nın birbirine bağlandığı stratejik bir güç
06:01eksenidir.
06:02Bunu kimse yıkamaz.
06:03Yıkmak için uğraşanlara da hem Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan hem de Azerbaycan lideri İlhan Aliyev
06:10Türk dünyasındaki Türk Devletler Teşkilatı toplantısında gerekli mesajları vereceklerini tüm dünya beklesin ve görsün diyoruz.
06:20Tabi ilişkileri bozmak ne manaya geliyor?
06:24Değişen güç dinamiğinde Hazar'ın giderek artan önemi jeopolitiği anlamında değerlendirdiğimiz zaman
06:30buradaki güç kaybıyla kendi çıkar ve menfaatlerini kaybedenlerin, bölgedeki güç ekseninde Türkiye'nin yükselişine karşı hamle yapmak isteyenlerin
06:39ortaya koyduğu bir süreç var ancak Türkiye ve Azerbaycan kardeşliği 1900'lü yıllarda başlayan Nuri Killigiller ile başlayan bu süreçten
06:50sonra
06:51ki 1918 Azerbaycan'ın demokratik ve Cumhuriyeti ve Kafkas İslam ordusuyla beraber oluştuğu bir süreç var.
06:58O günden bugüne bu kardeşliği kimse bozamamış.
07:01Bundan sonra da bozamayacaklarını tüm dünya bilmesi gerekiyor.
07:05Dolayısıyla bu stratejik ortaklık, tek millet ki devlet şiarı, şuşa beyan namesi bunun teminatıdır baktığımız zaman.
07:15Gelinen noktada iki devletin stratejik öneminin, giderek artan dünya güç değişimindeki yaklaşımların
07:23ve Türkiye ile Azerbaycan arasındaki stratejik ittifakın geleceğin görüş aylıkları da olsa iki devlet olduklarının farkına varmamız gerekiyor.
07:32Ve bu aylıkların nasıl yönetileceğini, iki devletin devlet politikalarıyla beraber ilişkilerindeki yeni döneminde beraberinde getireceğini söylememiz gerekiyor ki.
07:41Burada ana nokta müttefikliğin korunması ve stratejik bir sorumluluk olarak da bu yaklaşımın iki devlet tarafından ortaya konmasıdır.
07:49Sayın Dışişleri Bakanımız da bu konudaki en üst perdeden toplantıdaki sorulan sorulara cevabını verdiğini söylememiz gerekiyor.
07:58Tabii aslına bakarsanız bu SİKA toplantısı 29 ülkenin katılımıyla beraber Azerbaycan'ın uluslararası alanındaki çok yönlü diplomasisini de ortaya koyuyor.
08:09Ve Avrasya'daki bağlantıları ve Çin, Rusya, Hindistan, Pakistan, İsrail ki Siyonist devlet gibi farklı ülkelerinde katıldığı bir toplantıdan bahsediyoruz.
08:22Neden katılıyor hocam? Onu sorayım şimdi. Çok merak ediliyor.
08:25Tabii ki bu toplantı aslına bakarsan Nur Sultan Nazarbayev'in söylemiştim 1992 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 47. oturumuydu
08:37yanlış hatırlamıyorsam gündeme getirdiği bir girişime dayanıyor.
08:41Ve Asya'da güvenlik diyaloğunun kurumsallaştırılması noktasını ortaya çıkartıyor.
08:47Aslına bakarsanız bunun bir benzerini de Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilatı yani Helsinki'deki Avrupa'daki süreçle beraber karşılaştırdığımızda güven arttırıcı bir mekanizmanın
08:59oluşması yöndeki bir girişim.
09:01Tabii kurumsal girişimin kilometre taşlarına baktığımız zaman 1999 yılında Almata'daki İlk Dışişleri Bakanları toplantısıyla başlayan bir süreç var ki burada
09:14Türkiye ve Azerbaycan'ın da bulunduğu
09:1515 kurucu ülke var. SİKA üyeleri devletler arası ilişkilere yön veren ilişkiler ve ilkeler bildirgesini o zaman yayınlıyorlar.
09:242002 yılında bu yapılanmanın Almata senedi kabul ediliyor yani şartları kabul ediyor.
09:332004 yılında İkinci Dışişleri Bakanları toplantısı yapılıyor ve güven arttırıcı önlemler katılığı ve usul ve kuralları oylanmış oluyor.
09:44Ve artık tamamen etek kemiğe büründüğü bir süreç.
09:47Tabii 2006'da ise daimi sekreteriyanın kurulması ve daimi sekreteriyaya kurulduktan sonra Tayland ve Güney Kore'nin üyelikleri sekreteriyaya bugün Aslan
09:58'a da bu faaliyeti yürütüyor.
10:00Kabul edilmesiyle başlayan 2010 yılında da ülkemizde yapılıyor.
10:05İstanbul'da yapılan üçüncü zirvede dönem başkanının kurucu başkanı yine Kazakistan'dan Türkiye'ye geçtiği bir döneme atılıyor.
10:132022'de altıncı zirvede dönüşüme ilişkin Aslan'a'daki bir bildirge ile beraber daha da artık uzlaşıya dayalı tam teşekküllü bir uluslararası
10:23örgüte dönüştürülme süreci başlıyor ki
10:26işte 2024'de Dışişleri Bakanları konsey kararıyla 2024'de 2026'a dönemi için SİKA başkanına seçilmiş olan bir Azerbaycan'ı görüyoruz ki
10:37ve bu süreçten sonra da Azerbaycan bu toplantıyı 15 Ekim'de hepimizin de bildiği gibi Bakü'de gerçekleşti.
10:44Tabii Sayın Cumhurbaşkanımızı temsilen Sayın Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan katıldı.
10:49Temel ilkelerine baktığımız zaman SİKA yapılanması yani Avrupa Asya İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler yapılanmasının temel ilkeleri egemen eşitlik.
10:59Bu çok çok önemli çünkü her devlet arasında bir fark olmadan bir tarafa bakıyorsunuz bir buçuk milyona yaklaşan bir milyara
11:07yaklaşan Çin var.
11:08Diğer tarafta üç milyonluk beş milyonluk yedi milyonluk on milyonluk ülkeler var.
11:14Ya da bir bakıyorsunuz üretimin ve ekonomik olarak dünyadaki en büyük ülke var.
11:18Ülkelerden birisi var.
11:20Savunma sanayisindeki en büyük güçlü ülkelerden birisi var.
11:22Diğer tarafta savunma ihtiyacı duyan bir ülke var.
11:26Ama eşit egemenlik statüsünde masanın etrafında oturmaları aslında Birleşmiş Milletler'e de Sayın Cumhurbaşkanımızın önerdiği son revizyon nedeniyle çok çok
11:35önemli bir süreç.
11:36Toprak bütünlüğü noktası yani bu çok çok daha önemli çünkü sınırların işgal edildiği emperyalist ihniyetin olmadığı bir düşünceyi beraberinde getiriyor
11:45aslına bakarsanız bu.
11:47Ve iç işlerine karışmama.
11:49Bugün bakıyorsunuz yaptırımlar üzerinden istedikleri yönetimleri, istedikleri iktidara getirmeyenlerin ya da istedikleri yer altı ve yer üstü zenginlikleri elde edemeyenlerin
11:58nasıl bir süreciyle o ülkelere baskı uyguladıklarını değerlendirdiğimizde iç işlerine karışmama noktası bir devlet için çok çok önemli.
12:08Anlaşmazlıkların tamamen barışçıl çözümü ve karşılıklı güven endeksine çerçevesine geliştirilmesi ki bu yönüyle aslına bakarsanız Pakistan ve Hindistan var.
12:17İşte Siyonist devlet var ki Sayın Dışişleri Bakanımız toplantıyı terk etti biliyorsunuz.
12:25Bu yönüyle baktığımız zaman ya da İran İsrail krizi var değerlendirdiğimiz zaman Filistin'de yaptıkları var.
12:33Bu yönüyle yapı üye ortaklarının bir ideolojiye ve tek bir güvenlik kampına bağlanmadan kendi iradeleri ortaya koydukları bir nokta.
12:44Ama SİKA'nın çok güçlü bir jeopolitik etki alanı var.
12:48Eğer bu yapılanma giderek güçlenirse çok güçlü bir jeopolitik etki alanı ile beraber jeo-coğrafik bir güç merkezi konumuna da
12:56gelebilir.
12:57Ve bu çünkü baktığımız zaman coğrafi etkinliklerine Doğu Asya, Orta Asya, Güney Asya, Kafkasya ve Batı Asya devletlerinden kapsayan geniş
13:07bir platform.
13:07Bu üye devletlerinin Asya kıtasının toprak ve nüfusunun yaklaşık %90'ını hatta %95'lerini temsil ettiğini görmekteyiz ki Çin ve
13:18Kore Yarımadası sanayi ve özellikle teknoloji hafızaları olarak değerlendirdiğimizde Hindistan alt kıtasının demografik ve ekonomik ağırlığı bakıyoruz.
13:27Orta Asya'nın enerji ve maden kaynakları Hazar hafızasıyla Türkiye üzerinden Avrupa'ya açılan ki Türkiye'nin çok stratejik bir
13:35güç merkezi konumuna geldiğini değerlendirdiğimizde yeni nesil savaş enstrümanları konusunda dünyadaki ilk üç ülkeden birisi olarak değerlendirdiğimizde
13:43ve yeni bir merkez konumunda olan balans üreten güç konumuna olduğunda Türkiye'nin işte hem Avrupa'ya açılan önemli bir
13:50güzergah merkezi ve aynı coğrafi denklemde yer almaları
13:54baktığımızda çok büyük bir coğrafi alanda etki ve güç üretebilecek bir yapılanmayı ortaya koyuyor ki
14:01bu genişlik stratejik bir avantaj sağlamış olsa da ortak dış politika ve bütünleşik bir pazar henüz yaratmadığını da söylememiz gerekiyor.
14:10Şimdi şu merak ediliyor hocam yani vatandaşların tabiriyle kamuoyu tabiriyle işte ben de diyorum ya neden İsrail orada bildiğimiz Avrupa
14:21'ya dahil değil.
14:22Evet UEFA'da falan var ama hani belli amaçla belli ülkeler belli yerlere gidiyor.
14:29Neden İsrail ve Azerbaycan bir arada olabiliyor?
14:35Bunu hani halk tabirine nasıl anlatabiliriz halka neden yani?
14:40Tabi ki Azerbaycan devlet politikasına bakmamız gerekiyor aslına bakarsanız iki ülke ilişkiler anlamında çünkü iki ülkenin arasındaki ilişkileri devlet politikaları
14:51verirler.
14:51Ve devlet politikalarıyla o ülkelerin içindeki etkin hale gelmiş olan sivil toplum örgütleri, lobiler, siyasi mantalite ve devletin izleyeceği çıkar
15:03ve menfaat doğrusundaki politikaların yaklaşımı ortaya koyar.
15:06Sanki onların da bu yaklaşım çerçevesinde izledikleri politikal olarak değerlendirdiğimizde iki ülkenin şu anki konjöktüre ulaştıklarını görüyoruz.
15:16Ama burada tabi ki siyonist devlete dünyadaki bakış açısının yarattığı bir negatiflik var.
15:23Bu bakış açısının yarattığı negatiflik küresel vicdan olarak değerlendirdiğimiz toplumlar nezdinde en üst zirveden artık bir baskın süre haline gelmiş
15:35durumda.
15:35Bu Azerbaycanlı kardeşlerimizin de küresel vicdanında büyük bir rahatsızlık yarattığını hepimiz biliyoruz.
15:41Tabi devletten arası ilişkilerde ama baktığımız zaman duygusallığın olmadığı gerçeğini hatırladığımızda devlet politikaların çerçevesinde bunu görüyoruz.
15:51Ancak gerçeklere baktığımız zaman duyarlı olmak insanlık adına, çocuklar adına, kadınlar adına ve hepsinden daha önemlisi adil bir dünya için
16:02çok çok önemli olduğu gerçeğini hatırlatmakta fayda var.
16:05Tabi şimdi Husiler Yemen konusuna da Mekke İttifakı'nda geçeceğim ama özellikle tabi ki son dönemde Azerbaycan'da alınan bir takım
16:14kararlar Türkiye kamuoyunda çok geniş tepkiyle karşılandı.
16:18Halk nezdinde olsun, vatandaşlar nezdinde olsun belli bir kesim tarafından özellikle tabi ki dini özgürlüklerin engellenmesi noktasında dolayısıyla bu konuda
16:29önemli olduğunu düşünüyordum.
16:30Şimdi Sayın Hocam bir başka bölgemizdeki yangın yeri aşağıda Yemen, Husiler ve onların bitmek bilmeyen saldırıları işte birkaç gün önce
16:42yine havalimanı bombalandı.
16:43Mekke ve Medine kutsal topraklar konusunda kesin bir kararlı kırmızı çizgi olarak Müslüman ülkeler ve ittifak şey yaptı.
16:53Yemen, Husiler cephesinden de biz oraları hedefe almayacağız ama diğerleri bizim için hedeftir gibilerinden açıklamalar var.
17:00Bu noktada ittifakın fiiliyatına geçmesiyle ilgili de bir beklenti oluştuğunu görüyoruz.
17:10Yine belirli bir kamuoyu tarafından yani halk tabiyle yine soracağım bu ittifak niye kuruldu niye bekliyor gibilerinden.
17:18Ama tabi işin bir diplomasi boyutu var değil mi Sayın Hocam?
17:23Henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylanmadı resmi olarak evet Türkiye bununla ilgili projeleri görüşmeleri gerçekleştiriyor ama bir oynay süreci
17:32var.
17:32Ve hemen işte kamuoyu algısı biz ne zaman asker gönderilecek mi gidecek mi nasıl olacak gibilerinden sorular söylemler kamuoyunda çokça
17:41konuşuluyor.
17:43Size de gelen bu tip sorular vardır.
17:44Bununla ilgili neler söylersiniz?
17:47Tabi Mekke ortak savunma anlaşması aslına bakarsanız bir bölgedeki değişen güç mimarisinin özellikle ifadesini ortaya çıkartıyor ki unutmayalım ki 73
17:58petrol krizi yani Arap-İsrail savaşından sonra petrodolar, petroyuan noktasının bugün finansal olarak enerjide çok etkin bir noktaya geldiğini değerlendirdiğimize.
18:10Amerika'nın petrodolar noktasındaki güvenlik garantileri vererek büyük Anadolu coğrafyası dediğim bu Orta Doğu coğrafyasındaki ülkelere finansal hakimiyeti elde etme
18:21noktasıdır.
18:22Aslına bakarsanız Suudi Arabistan ile yaptığı anlaşma ve o petrodolar anlaşmasının karşılığında da güvenlik garantilerini verdiğini Amerika Birleşik Devletleri'nin
18:33hatırlatmakta fayda var.
18:34Ancak bölgedeki ve 21. yüzyıldaki değişen güç dinamizmi var ve bu değişen güç dinamiklerini çerçevesinde değerlendirdiğimizde bir tarafta Sönüs Devleti
18:45'nin bölgedeki yaptığı faaliyetler var.
18:47Kriz ve kaos ve kimliksel mezhepsel çatışmalardan işgalci, yayılmacı ve arzumevit ve teolojik politikalarıyla beraber hayalleri var.
18:56Ve bu hayaller çerçevesinde en büyük destekçisi olan Amerika Birleşik Devletleri'nin ile beraber izlediği bölgedeki politikalar var.
19:03Aynı zamanda bir taraftan da Abraham anlaşmaları var.
19:07Unutmayalım ki Suudi Arabistan-Abraham anlaşmalarına katılmasının tek şartı Filistin Devleti'nin kurulması şartı.
19:15Dolayısıyla hala katılmak için zorlanan bir Suudi Arabistan'ı görüyoruz.
19:19Diğer taraftan bakıyoruz.
19:20Katar saldırısıyla beraber Amerika Birleşik Devletleri'ne güvenliklerini teslim eden ülkelerin gerçekte güvenlik noktasında Amerika Birleşik Devletleri'nin kendilerini korumadığı
19:33gerçenin ilk açıktan net göstergesini gördüler.
19:36Ve arkasında İsrail-İran-Amerikan savaşında Amerikan üstlerindeki tüm noktaların İran tarafından mozaik savunma doktrinin çerçevesinde vurulmasıyla beraber ortaya çıkan
19:47bir gerçeklik var ki saldırılar karşısında yine güvenlik noktasında yetersiz kaldıkları gerçeğine göre de.
19:53Ve burada Türkiye'nin 25 yıldır anlattığı Sayın Cumhurbaşkanımızın, o dönem MİT Başkanı olan Hakan Fidan'ın ve Dışişleri Bakanlarımızın
20:02giderek bölge ülkelerini anlattığı önemli bir nokta vardı.
20:05Nedir bu nokta?
20:06Bölge ülkelerinin kendi kaderlerini tayin etme hakkı ve bağımsız güvenlik doktrinine beraber bunu siyaseten birleştirme ve ekonomik olarak da birleştirerek
20:16dünyanın karar ve güç merkezi olan bu coğrafyada bir güç ittifakı oluşturma noktasıydı.
20:21İşte bu nokta yaşanılan bu sıkıntılardan sonra bölge ülkelerinde önemli bir benlik ve bilinçlenme noktasını hem de halklar nazarında hem
20:30de yönetimler nazarında ortaya koyduğunu görüyoruz ki Mekke Anlaşması'nın temel 3 ülkesine baktığımız zaman bir tarafta Pakistan ki Türkiye'de
20:39tarihsel boyutta değerlendirdiğimize Babür Türk İmparatorluğu'nun bölgedeki devamı olan Pakistan Türkiye ilişkileri zaten açık ve net ortada.
20:47Arkasından Suudi Arabistan ile Pakistan'ın yaptığı stratejik askeri iş birliği çerçevesindeki bir anlaşma var ve arkasından da bu temelin
20:56atıldığını görüyoruz.
20:57Tabi anlaşmanın temel ilkeleri tabi ki 7 Ağustos 2026'ta Mekke'de Türkiye, Suriye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında anlaşma imzanırken ortak
21:11caydırıcılık esasına dayanıyor.
21:12Peki bu ortak caydırıcılık nedir? Şimdi Türkiye bölgede çok önemli bir süreç yönetiyor. Mekke ile barış için caydırıcılık noktası, rejim
21:22for dediğimiz bölgesel dörtlüğüyle de diplomasi masasını yönetiyor.
21:25Yani Mısır'ın olduğu, Suudi Arabistan'ın olduğu, Pakistan'ın olduğu ve Türkiye'nin olduğu rejim for dediğimiz bölgesel dörtlüğüyle
21:33de bu diplomasi ayağında da var olma noktası ortaya koyuyor ki bu süreç stratejik bir tamamlayıcı güç olarak yerini almış
21:42durumda.
21:43Unutmayalım ki bölgede değişen güç dinamikleri. Amerika eğer İran'ı hedeflediği gibi iki gün veya üç günde Venezuela gibi ele
21:51geçirmiş olsaydı bu bölgede enerji jeopolitiğini kim yönetecekti?
21:55Esas sorunun cevabı burada. Kim yönetecekti? Baktığımız zaman bölgede güç çekişmesinde bir tarafta Şii doktriniyle yayınmacı politika izleyen ve mezhepsel
22:05çatışmaları ve krizleri çıkartan İran'ı görüyorduk.
22:08Diğer tarafta da yine mezhepsel, kimliksel ve etnik çatışmalarla bölgeyi krize ve kaoslu sürükleyen Siyonist devleti görüyorduk.
22:15Ve Siyonist devlet bu süreci hala devam ettirme zihniyetindeydi ve gücün yanında güçle beslenen bir Siyonist devlet gördüğümüzde enerji jeopolitiğinde
22:24yönetecek olan bir güç merkezi konumuna gelmesi ve aynı zamanda IMEC projesiyle de beraber yeni ticari koridorlar, Akdeniz, Kızıldeniz ve
22:32Hazar'da etkin ve Hint Pasifik'te etkin bir Siyonist yapılanmayı görecekti ki
22:37işte bu sürecin karşısındaki bu yeni ittifak yapılanması hem Hazar'da hem Kızıldeniz'de hem Akdeniz'de hem de Afrika ve Afrika boynuzunda
22:48etkin bir caydırıcı güç noktasını ortaya koyuyor.
22:51İşte bu süreçten sonra da dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta var ki husulleri saldırıları neden arttı?
22:59Ya da nasıl arttırılıyor?
23:01Sass düşünülmesi gereken sahte bayrak operasyonunu en iyi şekilde uygulayan bölgedeki bir ülke olarak gördüğümüz Siyonist devletin kardeşi kardeşe kırdırma
23:11noktasındaki yeni politikalarını mı görüyoruz?
23:13Ya da seçimlerin yaklaştığı bir süreçte ki muhakkak ve muhakkak seçimleri kaybedeceğinin farkına varmış olan bir Siyonist başbakanı görüyoruz Netanyahu.
23:24Bunun noktasında seçimleri tekrar elde edebilmek için Suudi Arabistan üzerinden husleri bombalama teklifine kadar giden bir süreci de beraberinde ortaya
23:34çıkarttığını görüyoruz.
23:35O zaman akıllara şu soru geliyor. Bu savaşın tansiyonunun arttırılması, Mekke İttifakı'nın kimliksel yapılanmasına ve temel taşına zarar vermek,
23:46sadece güç merkezi olarak kendilerinin kalmasını sağlamak ve aynı zamanda da burada oluşabilecek olan yeni bir güç merkezinin dünyanın yeni
23:54güç merkezi ve ittifak olarak karar alma süreçlerindeki
23:57etkinlik yapısının oluşmadan kırılması noktasının temelini bu süreçte yöneterek hem Kızıldeniz'e hakim olmak,
24:05hem enerji yöpolisinde giderek artan ekonomik yaptığı maliyetlerin dünya ülkelerindeki etkisini arttırmak,
24:12bunun karşılığında da küresel vicdanda artık Holocaust ve antistemistizmi kullanamayacak duruma gelen,
24:19kullanamayacak duruma gelmiş olan bir Siyonist devletin yeniden kendisine bir mahsumane alan yaratma stresine dayandığını söylememiz gerekiyor.
24:27İşte bunlara dikkat edildiği zaman Mekke İttifakı'nın ne kadar önemli olduğu gerçeğini görüyoruz.
24:34Ve unutmayalım ki kimi kaynaklara göre Pakistan'ın 20.000 ile 40.000 arası askeri Pakistan'a indirdiğini görmekteyiz.
24:42Ve Pakistan ile Suudi Arabistan arasında Mekke Anlaşması öncesi imzalanmış olan bir anlaşma çerçevesinde bu askerlerin oraya indirildiğini de hatırlatmakta
24:53fayda var.
24:54Daha 3 ülke bu süreci sekreter yasıda oluştuktan sonra kurumsallaşma noktasında önemli bir adım atacaklar.
25:01Ve parlamentoların donaylandıktan sonra işlerli kazanacağı da hatırlatmakta fayda var.
25:05Ancak bölgede kriz ve kaosun karşısında bu anlaşmayı temel olarak imzalamış olan ülkeler,
25:11yine kendilerine karşı yapılmış olan her noktada birlikte hareket ettiklerini görmekteyiz ki,
25:16Sayın Cumhurbaşkanımızın son açıklamaları da bunu teyit ediyor.
25:18Şimdi pek çok akademisyen veya uluslararası ilişkiler uzmanı Husilerin yaptığı saldırıların Suudi Arabistan'ın güneyindeki aşiretleri vesaireyi güvensiz bir ortam
25:32hissi verip,
25:33Suudi Arabistan yönetimine karşı ayaklandırmak, kışkırtmak ve bölgeyi daha da istikrarsızlığa sokacak bir planın çerçevesi oldu.
25:44İran destekli kadar görülse de Husilerin aslında bu yaptığını tamamen İsrail'in ekmeğine böyle katmerli yağ sürmek,
25:53bölgeyi istikrarsızlaştırmak olduğu da konuşulan konulardan bir tanesi.
25:57Husilerin bu bölgedeki çatışma ortamı, Suudi Arabistan'ın yaptığı saldırılar gerçekten Suudi Arabistan'ın ilerleyen süreçte bir iç sıkıntı yaşamasına,
26:15özellikle çöl güney bölgesindeki aşiretlerle, kabilelerle,
26:20tıpkı Suriye'nin güneyinde, hatırlayın hocam orada da öyle bir şey var,
26:25İsrail oradakilere hamillik yapmaya çalışıyor, buna benzer bir olay olabilir mi?
26:30Tezak atılır mısınız?
26:31Tabii bakın şimdi Yemen'deki mücadele,
26:35yalnızca Husilerin askeri kapasitesi değil, Kızıldeniz, Akdeniz, Suudilerin enerji yopolitini ve stratejik bağımsızlığını,
26:44Orta Doğu'nun gelecekteki ittifak mimarisini belirleme mücadelesi aslına bakarsanız.
26:49Ve bu belirleme mücadelesi de Mekke İttifakı'nın delilmesi çok çok önemli.
26:55Eğer İsrail, Suudi Arabistan üzerinden bölgesel bir güvenlik sistemine dahil olma arayışı içine girdiğini bu süreçte görmekteyiz tekrardan.
27:06Neden? Suudi Arabistan üzerinden Husileri bombalamak isteyerek legalite kazanmak istiyor.
27:11Bu teklifi de götürüyorlar.
27:12Bu kadar ki farklı bir yapılanma var.
27:15Netanyo, Yemen krizini iç siyasetle ve diplomatik bir ilişkide kullanma ihtimalini de değerlendirdiğimizde bölgedeki güç çekişmesinin ne kadar derin ve
27:24etkin olduğunu görüyoruz.
27:25Bunu unutmayalım ki Kızıldeniz'in iki yakası çok çok önemli.
27:30Bir tarafta Babilmen'de, bir tarafta Somaliland.
27:33Ağzımdan aldınız, altta Sudan.
27:35Tabii ki ve Etopya'daki karışıklıklar çok çok önemli.
27:40Çünkü Türkiye'nin bölgedeki giderek artan etkisi, Mekke İttifakı'na altı ülkenin katılma noktasındaki girişimleri ki Mekke İttifakı...
27:48Somali'de askeri varlığımız var.
27:50Somali'deki askeri varlığımızla beraber var.
27:52Somali'deki uzay üstünü kurmamız.
27:54Bakın savaşların boyutları çok çok farklı bir noktaya geldi.
27:57Ve unutmayalım ki artık uzay savaşlarının başladığı bir dönemde Amerika yapay zeka çarı atayacağını açıklayan bir başkan var Amerika'da.
28:08Yapay zekanın artık savaşları ve teknolojilerini ne boyutlara getirdiğini gördüğümüzde ama hepsinden dağılığımızı...
28:13Terminatör filmi gerçek oluyor maalesef.
28:14Hepsinden dağılığımızı enerjiye duyulan ihtiyaç gerçeği ve ham maddeye duyulan ihtiyaç gerçeği.
28:20İşte o nedenle bölgedeki tüm gelişmeleri çok yakından ve derinden takip etmemiz gerekiyor.
28:25Peki esas nokta Riyad'a karşı baktığımızdan iç ve bölgesel meşrutiyet kazanma noktasındaki bir hususleri görüyoruz.
28:35Peki iç ve meşrutiyet kazanma noktasında hususlerin tarihsel süreçte ki devlet-i haliye döneminde biz 1500'lü yıllarda o bölgeyi
28:45devlet-i haliye kendi kontrolüne aldıktan sonra...
28:48Ahmet Muhtar Paşa döneminde yanlış hatırlamıyorsan 1870'li yıllarda yapılan bir anlaşmayla onlar kendi bölgelerinde rahatça yaşadılar.
28:57Devlete bağlılıklarını ifade ettiler.
29:00Ve Türkiye Cumhuriyeti'nden de devlet-i haliyeyi parçalandıktan sonra Türkiye Cumhuriyeti'nden de ayrılmak istemediklerini de hatırlatmakta fayda var.
29:07Peki hususlerle İsrail arasında en çok konuşulan konu şu Korhan Bey, hususlerle İsrail arasında bir iş birliği var mı sorusu.
29:15Burada dikkat edin bir aktörün eylemleri sadece ve sadece kendi niyetinden bağımsız biçimde başka bir aktörün diplomatik hareket alanını genişletebilir.
29:28O nedenle bölgedeki yeni güvenlik paktı, yeni ortaya çıkacak olan kalkınmalarının karşısında IMEC projesi,
29:38Akdeniz'deki enerji hakimiyeti ve bölgesel güç mümarisindeki etkin güç kim olacak sorularını beraberinde geçirecek.
29:45Kriz ve kaoslardan sonraki ortaya çıkacak süreçler belirleyecektir ki,
29:49buradaki kim daha etkin olarak sahada varlığını gösterip de masaya oturabilir çekişmesini burada görmekteyiz.
29:56Sayın Mehmet Bozkuş çok teşekkür ediyoruz yorumlarınızı değerlendirmeniz için.
30:01Sağ olun.
30:01Çok teşekkür ederiz.
30:02Evet kıymetli Akit TV izleyenleri bu saatimizde Ankara stüdyomuzda konuğumuz stratejist Dr. Sayın Mehmet Bozkuş'tu.
30:10Özellikle son dönemdeki konuşulan, tartışılan konuları, meseleleri kendisiyle değerlendirmeye çalıştık.
30:18Haber Maratonumuz Akit TV ekranlarında devam edecek.
30:22Son gelişmeleri, en sıcak bilgileri Akit TV'den alabilirsiniz diyoruz.
30:26Esenlikler diliyorum. Hoşçakalın.