پیوند دو نسل خردگرایی: واکاوی رابطه فرهنگی هوشنگ سیحون و سیاوش اوستا دیباچه در تاریخ معاصر ایران، فرهنگ‌ورزی در غربت همواره با چالش پاسداری از هویت ملی گره خورده است. در این میان، پیوند فکری و عاطفی میان استاد هوشنگ سیحون (معمار بناهای ماندگار و نقاش برجسته) و سیاوش اوستا / دیوید عباسی (نویسنده، تاریخ‌پژوه و برنامه‌ساز رسانه‌ای) یکی از نمونه‌های درخشان هم‌گرایی دو نسل از نخبگان در مسیر احیای خرد باستانی ایران است. اسناد آرشیوی به‌جای‌مانده از این دو چهره، فراتر از یک دوستی ساده، نشان‌دهنده یک «احترام متقابل فکری عمیق» و دیدگاهی مشترک در ساحت هنر، تاریخ و اندیشه است. ۱. دست‌خط و هدیه تاریخی؛ صحه بر جایگاه جهانی یکی از ارزشمندترین اسناد این ارتباط، بروشور نمایشگاه جهانی دانشگاه ماساچوست در بهار ۱۹۷۲ است. در این رویداد بزرگ، آثار هوشنگ سیحون در ردیف غول‌های هنر مدرن و سورئالیسم جهان، یعنی پابلو پیکاسو و سالوادور دالی به نمایش درآمد. استاد سیحون سال‌ها بعد در غربت، نسخه اصل و امضاشده این بروشور تاریخی را به عنوان یادگاری ارزشمند به سیاوش اوستا هدیه داد. دست‌خط تقدیرآمیز استاد بر روی این سند چنین ثبت شده است: «بنام یادگار تقدیم به پیشگاه دوست عزیز و گرامی جناب سیاوش اوستا با بهترین آرزوها. هوشنگ سیحون، بهار ۱۳۷۳» این یادداشت مکتوب، نشان‌دهنده ارادت مردی است که خود با طراحی آرامگاه‌های فردوسی، خیام، کمال‌الملک و ابن‌سینا هویت بصری معاصر ایران را خلق کرده و اکنون دستاوردهای جهانی‌اش را با یک پژوهشگر نواندیش به اشتراک می‌گذارد. ۲. پرتره‌ها؛ ثبت سیمای اندیشه با قلم معمار نگاه هوشنگ سیحون به سیاوش اوستا، نگاهی هنرمندانه، عمیق و ستایشگر بود. پرتره‌ها و طرح‌هایی که سیحون از چهره اوستا در سال‌های مختلف (از جمله ۲۰۰۱ و ۲۰۰۴) ترسیم کرده، فراتر از یک نقاشی ساده است. سیحون با سبک خطی منحصربه‌فرد، قلم‌گیری خطوط چهره و بازنمایی نگاه نافذ، تلاش کرده است تا روحیات، دغدغه‌ها و صلابت فکری اوستا را روی کاغذ صید کند. امضا و تاریخ زدن این آثار توسط سیحون، آن‌ها را به اسناد رسمی یک پیوند عمیق فرهنگی تبدیل کرده است. ۳. پیش‌درآمدی بر کتاب «آیین اوستا»؛ تلاقی سنگ و قلم مهم‌ترین نقطه عطف فکری این دو، کتاب مرجع «آیین اوستا؛ ایران با بیش از هفت هزار سال پیشینه تمدن» نوشته سیاوش اوستا است که نخستین بار در سال ۱۹۸۴ در پاریس منتشر شد. هوشنگ سیحون با نگارش مقدمه و پیش‌درآمدی ستایش‌آمیز بر این کتاب، رویکرد فلسفی آن را رسماً تایید کرد. محورهای کلیدی این اثر که مورد توجه و تحسین سیحون قرار گرفت عبارتند از: خردگرایی به جای جزم‌اندیشی: کتاب، آیین‌های کهن ایرانی و زرتشتی را نه به عنوان یک دین دگماتیک، بلکه به عنوان یک فلسفه سکولار، خردمحور و انسان‌مدار معرفی میکند. بازسازی هویت ملی: تلاشی جدی برای زدودن خرافات و گسست‌های تحمیلی از تاریخ ایران و بازگرداندن نسل جوان به ریشه‌های اصیل فرهنگی خویش. جهان‌بینی شادزیستی: تمرکز بر فلسفه ساختن بهشت بر روی زمین و ترویج پندار، گفتار و کردار نیک به عنوان منشور اخلاق جهانی. سیحون که خود با «سنگ و معماری» به مشاهیر ایران تشخص بخشیده بود، در این کتاب تبلور همان اندیشه را در قالب «قلم و واژه» یافت. ۴. گفتگوهای رسانه‌ای در پاریس حضور مستمر هوشنگ سیحون در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی سیاوش اوستا در فرانسه، بستری برای روشنگری فرهنگی بود. این گفتگوهای تاریخی که در آرشیو رسانه‌ای اندیشگاه اوستا ثبت شده‌اند، نشان می‌دهند که هر دو شخصیت راه رهایی جامعه ایران
