00:00.
00:05In this, itapo na lang ang pinagbanlawang tubig,
00:08itinatabi pa ito ni Nanay Vicky
00:10para maggamit muli at makatipid sa konsumo.
00:13Yung binabayaran nga, yung laki nang binabayaran namin sa bills
00:18pag dumadating yung bill ng tubig.
00:21Pangalawa ma'am,
00:23napapanood to sa TV kasi
00:25na magkakaroon ng mas malaking elmenyo ba yun
00:28na kung magtitipid, mas makakatulong ba?
00:32Mas makakatulong siguro.
00:34Lalo kung magkakaroon ng shortage sa tubig.
00:37Hindi lang sa tahanan maaaring magtipid.
00:40Sa karinder yan namang ito,
00:42iba ang paraan para maiwasan ang pagkaaksayan ng tubig.
00:45Sa gabi, in-off namin yung min-switch namin
00:48para baka sakaling may tagas,
00:51pwedeng makabawas ng consume.
00:55Bawas-bawasan yung pagbukas ng malakas na gripo.
01:02Kasi kung malakas yung bukas mo ng gripo,
01:05malakas din yung ikot ng kontador.
01:09Mga simpleng nakagawian
01:11pero malaki ang maitutulong
01:13kung gagawin ng mas nakararami.
01:15Ayon sa National Water Resources Board,
01:19nasa siyam na pong prosyento ng tubig
01:21na ginagamit ng mga consumer sa Metro Manila
01:23ay mula sa Anggat Dam.
01:25Kaya mahalaga ang tamang paggamit ng tubig
01:28lalo na habang minomonitor
01:29ang posibleng epekto ng elminyo sa supply.
01:32Tingnanak din, yung pag-flush po
01:35ng mga siya po natin,
01:36pwedeng recycle o reuse water
01:38ang nangangitin natin
01:39at yung mga simple chores po
01:43sa loob ng kabahayan.
01:44Sa mga industries naman po
01:46at sa mga restaurant,
01:48mas maganda po siguro
01:50pag hindi umihingi ng tubig,
01:52yung mga kliyente,
01:53ay huwag bigyan.
01:54Kasi po, pag yan,
01:56binigyan natin ng tubig
01:57at hindi naman po inom,
01:58ay nasasayat po
01:59at palaking bagay po yan.
02:01Hindi lang mga pamilya at negosyo
02:03ang hinihikay at na maging masino.
02:06Hinimok din ang gobyerno
02:07ang mga kolehyo,
02:08korporasyon at ahensya ng pamahalaan
02:11na bawasan ng 10%
02:12ang kanilang paggamit ng tubig.
02:15Kaugnay nito,
02:16may mga simple ring paraan
02:18para makatipid sa araw-araw.
02:20Kabilang dito ang paghuhugas
02:22ng mga plato ng sabay-sabay,
02:24pagsasara ng gripo
02:25habang nagsisipilyo,
02:26pagtakda ng oras ng paglalaba
02:28at pagpapaitli ng oras ng pagligo.
02:30Pero higit sa individual na pagtitipid,
02:33mahalaga rin ang paghahanda
02:35ng mga barangay at LGU.
02:37Sa Baguio City,
02:38nagsagawa ng mga pagpupulong at summit
02:40upang makuha ang mga saluubi
02:42ng bawat barangay
02:44para sa plano laban sa El Niño.
02:46Nagtatag din ang El Niño Task Force
02:48upang magbantay sa mga lugar
02:50na posibleng maapektuhan ng tagtuyot,
02:52pagbuo ng contingency plans
02:54at pagpapalakas ng information campaigns.
02:56Sa Davao City naman,
02:58gumagamit ang water district ng lungsod
03:01ng sobrang supply ng tubig
03:02para sa ekspansyon sa ibang barangay.
03:05Nagbibigay din ito ng teknikal
03:07at pinansyal na tulong sa mga barangay
03:09na nasa labas ng directong
03:10coverage area nito
03:12upang mapanatili ang operational water supply.
03:16Hinihikayat din ang Climate Change Commission
03:18ang mga LGU na maghanda
03:20ng mga local adaptation plan.
03:22Kabilang dito ang hydration measures,
03:24cooling stations
03:25at pagtukoy ng mga alternatibong
03:27pinagkukuhanan ng tubig.
03:29Dahil sa gitna ng kaunting ulan
03:31at matinding init ng panahon,
03:33hindi lamang supply ng tubig ang nakataya.
03:35Maaari rin maapektuhan
03:37ang palusugan, kabuhayan,
03:39agrikultura at pamumuhay ng publiko.
03:41Kaya hindi dapat simulan ang paghahanda
03:44bago pa man maramdaman ang kakulangan.
03:46Sa pagtitipid ng tubig sa bahay,
03:49pagbabantay sa supply ng barangay
03:50at paghahanda ng mga LGU,
03:53mas malaki ang chance
03:54ng mabawasan ang epekto ng El Niño.
03:56Hindi ito pagpapanik, kundi kahandaan.
03:59Para sa Integrated State Media,
04:02Azi Roberto ng PTV.
