00:00Projek LPB Sabah Fasal 1 ini melibatkan 35 pakej kerja dengan jarak sejauh 706 km
00:07dan ia sepatutnya dilaksanakan selama 69 bulan dan dijangka siap sepenuhnya pada penghujung tahun 2021.
00:16Walaubagaimanapun, didapati hanya 4 pakej kerja iaitu dalam kurungan 11.4% yang telah disiapkan
00:24manakala baki 31 pakej kerja bernilai RM16.319 bilion masih lagi dalam perlaksanaan
00:33walaupun projek tersebut sepatutnya telah siap 5 tahun lalu.
00:38Daripada jumlah itu, sebanyak 9 pakej kerja merupakan projek sakit
00:43dan 13 pakej kerja mengalami kelewatan daripada jadual yang ditetapkan
00:48dan hanya 9 pakej yang mendahului jadual.
00:53Lebih mengejutkan lagi, bagi tempoh tahun 2016 hingga 31 Mac 2026
00:59sebanyak RM10.547 bilion iaitu 94.6% daripada peruntukan yang disalurkan
01:08berjumlah RM11.153 bilion telah pun dibelanjakan.
01:14Walaupun kemajuan fizikal projek ini jauh ketinggalan.
01:17Di samping itu, tarikh siap projek LPB Sabah Fasa 1 telah pun dilanjutkan
01:23sehingga tahun 2030 akibat kelemahan perancangan projek.
01:27Malah kos kontrak keseluruhan projek LPB Sabah Fasa 1 telah meningkat
01:32daripada RM17.91 bilion kepada RM18.394 bilion.
01:41Di samping itu, antara perkara lain yang didedahkan dalam laporan Ketua Audit Negara
01:452 Palang 2026 adalah seperti berikut.
01:49A. Sebanyak 57 arahan perubahan kerja berjumlah RM513.99 juta telah pun diluluskan
01:56melebih had kuasa yang dibenarkan di bawah Perkeliling Pembendaraan PK 4.1
02:02tanpa kelulusan Ketua Siti Usaha Pembendaraan KSP
02:05mahupun lembaga perolehan KKR.
02:08B. Unjuran kos semasa bagi 15 paket kerja Fasa 1A telah melonjak sebanyak 0.987 bilion
02:17itu meningkat sebanyak 9.5% kepada 11.323 bilion
02:23berbanding kos siling asal RM10.336 bilion.
02:28Keseluruhan projek ini kini berhadapan dengan risiko kegagalan
02:32penyiapan akibat defisit peruntukan sekiranya peruntukan tambahan
02:37tidak diluluskan oleh kerajaan.
02:39C. Pembayaran interim sebanyak RM163.64 juta telah dibuat kepada kontraktor
02:46dan juga perunding tanpa ikatan kontrak rasmi yang mendedahkan kerajaan
02:51kepada risiko perundangan.
02:54D. Pertikaian kadar harga akibat arahan perubahan kerja telah pun
02:58membantutkan kemajuan projek selama bertahun-tahun
03:02sehingga ia telah pun menyebabkan projek itu menjadi projek sakit.
03:07I. Dana pendahuluan kerajaan bagi kerja utiliti berjumlah RM41.3 juta
03:14masih belum dituntut semula daripada syarikat utiliti
03:17selepas had masa 6 bulan selepas perakuan siap kerja
03:22CPC dikeluarkan.
03:24F. Kerja-kerja pembinaan ditapak bagi 19 paket kerja
03:28telah dimulakan lebih awal sebelum laporan penilaian kesan alam sekitar
03:32EIA diluluskan oleh pihak berkuasa
03:36dan G. Penggunaan sistem maklumat projek yang tidak berkesan
03:40sehingga berlaku insiden kehilangan 77,299 file data pemantauan.
03:48Secara ringkasnya, isu-isu yang membelengu projek LPB Sabah Fasa 1 ini
03:54merangkumi isu seperti kelewatan penyiapan projek,
03:58tapak projek tidak tersedia, pengalihan utiliti,
04:01perubahan reka bentuk, kelemahan pemantauan projek,
04:04ketidakpatuhan terhadap pakturan dan syarat kontrak
04:07serta kepincangan tata kelola dan pengurusan projek.
04:11Dan sebagai sebuah jatangkuasa parlimen yang telahpun diamanah
04:15untuk mengawasi ketelusan perbelanjaan dana awam,
04:18PSE melihat isu ini bukan sekadar isu kelewatan pembinaan fizikal biasa,
04:25tetapi sebaliknya ia melibatkan isu integriti takbir urus
04:30dan juga accountability kerajaan dalam menguruskan wang rakyat.
04:34Isu ini akan lebih ketara apabila dibandingkan secara langsung
04:38projek LPB Sarawak Fasa 1 yang telahpun siap dibina
04:43walaupun dimulakan pada masa yang lebih kurang sama.
04:47Jadi isu ini perlu diberikan perhatian yang serius
04:50kerana kelewatan penyiapan projek menyebabkan
04:53pengguna jalan raya negeri Sabah dinafikan hak
04:57ke atas sistem perhubungan dan akses yang lebih selamat sehingga ke hari ini.
05:01Dan kelewatan penyiapan Fasa 1 Leboraya ini juga menyebabkan
05:05kesan tindak balas berantai chain reaction
05:08di mana pembinaan LPB Sabah Fasa 2 dan Fasa 3 tidak dapat dimulakan.
