00:00Meta davasında Ağustos ayında tarihi bir uzlaşmaya varıldı.
00:04Siz bu süreci yakından takip eden ve Meta'ya karşı ayrıca dava açmış bir annesiniz.
00:10Bu uzlaşmanın çocukların güvenliği açısından olumlu yanları var mı?
00:14Sizi en çok öfkelendiren, eksik bulduğunuz noktalar hangileri?
00:19Bu küçük bir zaferdi, büyük bir zafer değil.
00:22Eyalet başsavcılarımızın Meta şirketini sorumlu tutma konusundaki çabaları sayesinde bu noktaya gelindi.
00:28Bu uzlaşmayla çocuklar için yapılması gerekenlerin sonuna gelmedik.
00:32Bence ebeveynlere sanal medyada çocuklarının hesapları üstünde tam kontrol hakkı tanınana kadar gerçek bir değişim görmeyeceğiz.
00:41Meta uzlaşmaya gitti ancak hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.
00:47Çocuklarını sanal medyanın yol açtığı zararlar nedeniyle kaybettiklerini söyleyen aileler açısından bu açıklama ne hissettiriyor?
00:58Bizim Meta'nın ne yaptığını itiraf etmesine ihtiyacımız yok.
01:01Aileler olarak platformlarının neler yaptığını biliyoruz.
01:04Bunu bizzat gördük, bizzat yaşıyoruz.
01:06Bunu kanıtlayacak belgelere ihtiyacımız yok.
01:09Her şey zaten ortada.
01:10Meta'nın söylediği hiçbir şeye güvenmiyorum.
01:13Özellikle de sorumluluk alma konusundaki beyanlarına.
01:15Onlara hiç güvenmiyorum.
01:19Elayca'nın annesi olarak Meta'dan nasıl bir açıklama ve özür bekliyordunuz?
01:24Şirketin sorumluluğunu açıkça üstlenmesi sizler için neden önemli?
01:31Ben aslında şirketlerden çok az şey bekliyorum.
01:35Gerçekten çok az.
01:36Dünyanın dört bir yanında çok sayıda ebeveynin güvenini kaybettiler.
01:40Değişim getirmeyen bir özür sadece bir halkla ilişkiler çalışmasından ibaret kalacak.
01:53Dava sürecinde Mark Zuckerberg'e doğrudan seslendiniz ve onu şirketinin platformlarının güvenli olduğu yönündeki açıklamaları nedeniyle eleştirdiniz.
02:03Uzlaşmanın ardından Zuckerberg'e mesajınız nedir?
02:08Ona mesajım şu.
02:09Kendi çocuklarınızın bile bu platformları kullanmasına izin vermiyorsunuz ama çocuklarımızın sizin platformlarınıza bağımlı olmasını istiyorsunuz.
02:18Bizden bir şey aldınız.
02:19Onlar bizim dünyamızdı.
02:21Tam olarak böyle.
02:23Tüm bu hukuki mücadelenin merkezinde çocukların güvenliği var.
02:27Sizin içinse bu aynı zamanda oğlunuz Elayca için adalet arayışı.
02:31Öncelikle bize Elayca'yı anlatır mısınız?
02:34Nasıl bir çocuktu?
02:36Neler yapmayı severdi?
02:38Harika bir gençti.
02:39Yakında 18. yaş günü geliyor.
02:42Elayca ikizdi.
02:43Yani şu an ikisi de araba kullanıyor olacaktı.
02:46Eminim kimin ne zaman direksiyona geçeceği konusunda sürekli tartışacaklardı.
02:51Sizi güldürürdü, ağlatırdı.
02:53Bu nereden çıktı diye düşündürürdü.
02:55Sürekli yeni fikirler üretirdi.
02:57Çok ama çok seviliyordu.
02:59Yokluğunu derinden hissediyoruz.
03:02Elayca'nın hikayesinin başka çocukların korunmasına katkıda bulunmasını istediğinizi söylüyorsunuz.
03:08Yaşananları tekrar tekrar anlatmak sizin için elbette çok zor.
03:11Ama o gece Elayca'nın başına ne geldi?
03:18O gece büyük bir maç için hazırlık yapıyorduk.
03:21Basketbol maçıydı.
03:22Saat geç olmuştu.
03:24Ben de onun yatması için odaya gönderdim.
03:26Normalde neredeyse %99'unda geceleri telefonlarını benim odama bırakırlardı.
03:31Ama o gece bırakmadılar.
03:33Bu suçluluk duygusunu hala taşıyorum.
03:35O gece çok yorgundum.
03:37Sadece bu.
03:38Anladığımız kadarıyla her şey 150 mesajla gerçekleşti.
03:42Yapay zeka kullandılar.
03:44Fotoğraflar oluşturup tehdit ettiler.
03:46Ve sadece 20 dakika içinde.
03:48Bakın sadece 20 dakika içinde oğlumuzu kaybettik.
03:54Elayca'nın yalnızca yaklaşık 20 dakika içinde 150'den fazla mesajla hedef alındığını anlattınız.
04:00Bu kadar kısa sürede yaşananlar karşısında platform neden müdahale etmedi?
04:04Sizce bu trajedi önlenebilir miydi?
04:10Evet bundan eminim.
04:12Bakın ben Mark'ın platformlarından birine girip bir kişiye aptal desem muhtemelen engellenirdim değil mi?
04:17Şikayet etme seçeneğiniz var.
04:19Peki Meta bu şikayetleri ciddiye alıyor mu?
04:22Keşke Elayca gelip beni uyandırsaydı.
04:25İkizine sık sık sence ne oldu diye sordum.
04:28O da Elayca zaten bazı şeylerden çok çabuk endişelenir ve korkardı.
04:33Bu yüzden aşırı tepki vermiş olabilir dedi.
04:35Bana ulaşan pek çok ebeveyn çocuklarının o an benzer bir durumla karşı karşıya olduğunu söylüyor.
04:41Beni de sohbete dahil ettiklerinde bu bir dolandırıcılık hemen durmalısınız diyorum ve duruyorlar.
04:47Vazgeçip siliyorlar geri çekiliyorlar.
04:50Keşke o gece bana anlatsaydı.
04:52Elayca kendi hayatına son verdi ama aynı zamanda Elayca buna zorlandı.
04:57Bu nedenle Elayca ölmedi öldürüldü diyorum.
04:59Kendi canına kıymadı.
05:01Hatta ölüm belgemizde bile bu durum bir cinayet olarak kaydedildi.
05:05Yetişkinlerin küçük yaştaki çocuklarla iletişime geçmesini engellemek Mark Zuckerberg'in sorumluluğunda.
05:11Elayca 16 yaşındaydı.
05:13Kendi kararlarını alabilecek yaştaydı evet.
05:15Ama şunu bilmelisin Mark.
05:17Bu tür olayların yaşanmasına sen izin veriyorsun.
05:20Biliyorsunuz biz burada oturup bir gazlı içecekten bahsetsek,
05:23kısa süre sonra Facebook'umuzda ya da telefonumuzda o içecekle ilgili reklamlar karşımıza çıkar.
05:28Mark ve şirketi ne yaptıklarını biliyorlar.
05:31Bunun gayet farkındalar.
05:33Sorumluluk alması için daha kaç çocuğun hayatını kaybetmesi gerekiyor ki?
05:38Meta uzlaşmanın ardından bazı güvenlik önlemlerini kabul etti.
05:42Dünyanın farklı ülkeleri de çocukları sanal medyanın zararlarından korumak için yeni düzenlemeler yapıyor.
05:47Türkiye'de de 15 yaş altındaki çocuklara yönelik kısıtlamalar başlıyor.
05:51Ve 18 yaşına farklı önlemler getiriliyor.
05:54Sizce yaş sınırları ve erişim kısıtlamaları yeterli mi?
05:58Çocukları gerçekten korumak için ne yapılmalı?
06:04Bu benim için yanıtlaması zor bir soru.
06:08Ebeveynlerin çocuklarının gizlilik haklarını ellerinden almaya çalıştığımızı düşünmesini istemem.
06:12Çünkü amacımız kesinlikle bu değil.
06:15Biz sadece çocukları korumaya çalışıyoruz.
06:17Yaş sınırlarının yeterli olduğunu düşünüyor muyum?
06:20Hayır, bence yeterli değil.
06:22Çünkü çocuklar yalan söyleyebilirler.
06:24Dürüst olalım.
06:25Doğum tarihim şu diye yalan söyleyecekler.
06:27Benim çocuğumun fotoğraflarıyla yaptıkları gibi bir kimliği de kolayca sahte bir şekilde düzenleyebilirler.
06:34Başka bir yaşta olduklarını iddia edebilirler.
06:36Meta yeni kurallar ve özellikler getiriyor ama bunların işe yarayıp yaramadığını kim denetleyecek?
06:42Bu bizim için adeta bir tokat gibi değil mi?
06:46Üstelik bu 10 yıl sonra bitmiş olacak.
06:49Ela Can'ın yeğeni şu an 4 yaşında.
06:51Yani o 14 yaşına geldiğinde bu uzlaşmayla getirilen tüm özellikler artık ortadan kalkmış olacak.
06:57Bakın ben sadece gençler için burada değilim.
07:00Torunum için de buradayım.
07:02Başkalarının torunları için de buradayım.
07:04Çünkü eğer bu durumun önüne geçmezsek şu anda da önüne geçebilmiş durumda değiliz.
07:09Her şey daha da kötüye gidecek.
07:13Ne yazık ki toplumun bir bölümü sanal medya kontrolü için sorumluluğu ailelere yüklüyor.
07:18Bu hayatlarındaki en değerli varlıklarını kaybetmiş aileler için çok ağır bir itham değil mi?
07:28Evet bu çok zor bir konu.
07:30Gerçekten öyle.
07:32Eleştirildiğimin farkındayım.
07:33Ancak şunu da bilin ki bugüne kadar belki 99 şeyi doğru yapmışımdır.
07:38Ama hala o korkuyla yaşıyorum.
07:41Ve biliyor musunuz o suçluluk duygusunu içimde taşıyorum.
07:44Bunu bana kimsenin hatırlatmasına gerek yok.
07:48Siz oğlunuzun telefonunu kontrol ettiğinizi, çocuklarınızla sanal medya konusunda açık bir iletişim kurduğunuzu söylediniz.
07:55Buna rağmen Elijah hedef alındı.
07:58Milyonlarca genç, çocuk, Türkiye'de de sanal medya platformlarını kullanıyor.
08:03Ailelere tavsiyeniz ne olur?
08:09Aileler çocuklarıyla konuşsun.
08:11Bu bizim kendimiz içinde bulduğumuz bir savaş.
08:14Hedeflerinde çocuklarımız var, biz değil.
08:16Bu nedenle onlarla her şeyi açık açık konuşun.
08:19Mesela çocuğunuz bir fotoğraf mı gönderdi?
08:21Bunu konuşun.
08:22Onlara kızmayın.
08:23Kendinize de kızmayın.
08:24Bu herkesin başına gelebilir.
08:27Bizim çocuklarımızın, sizin çocuklarınızın, tüm çocukların başına gelebilir.
08:31Çocuklara da şunu söylemek isterim.
08:33Anne, babalarınıza gitmekten çekinmeyin.
08:35Çünkü o kötü niyetli insanlar sizlerin hayatını mahvedemez.
08:39Onlar sadece paranın peşinde.
08:41Ve bizler, anne, babalar, sizleri onlardan koruyabiliriz.
08:46Koruyacağız.
08:47İzlediğiniz için teşekkür ederim.
