00:00Inula ng kritisismo at mga negatibong komento ang isang podcast.
00:04Matapos nilang gawing paksa ng kanilang biro ang kondisyon ng panganay na anak ni Chris Aquino na si Josh na
00:10may developmental disability.
00:13Pinagbabawal ang public ridicule o yung ginagawang katatawanan ang disability ng isang tao
00:18na posibleng makapag-intimidate sa kanila o maging dahilan para mawalan sila ng kumpiyansa sa sarili.
00:29Nag-issue ng public apology ang mga host ng nasabing podcast.
00:33Hindi lang sa pamilya Aquino, kundi maging sa pamilya ng mga batang may special needs at mga individual na may
00:40disability.
00:43Batay sa mga dating interview ni Chris, ang panganay niyang anak na si Josh ay may autism spectrum disorder o
00:50ASD.
00:52Isa itong panghabang buhay na neurodevelopmental condition na nakaka-apekto sa behavior
00:57at kakayanan ng isang tao na makipag-communicate at gawin ang mga pang-araw-araw na aktibidad.
01:03Ayon sa Autism Society Philippines, as of January 2025, isa sa bawat isang daang Pilipino ang may ASD.
01:11Katumbas ito ng mahigit isang milyong Pilipino.
01:15Batay naman sa datos ng The Second Congressional Commission on Education o EDCOM-2,
01:20may mahigit limang milyong batang may disabilities sa Pilipinas as of 2025.
01:27Pusibling mas malaki pa raw ang aktual na bilang ng mga may disabilities
01:31dahil hindi lahat ay nadadiagnose ng developmental pediatricians.
01:37Ayon sa Philippine Society for Developmental and Behavioral Pediatrics, as of October 2026,
01:44mayroong 122 board-certified developmental pediatricians sa buong bansa.
01:50Kulang na kulang ito sa bilang ng mga batang may disabilities sa bansa.
01:57Bakit nga ba kulang ang developmental pediatricians sa Pilipinas?
02:06Ang Developmental Behavioral Pediatrician o DevPed ay isang board-certified na doktor
02:11na nag-specialize sa pag-evaluate, pag-diagnose ng mga pasyenteng may developmental delay
02:16gaya ng mga batang late nagsasalita.
02:19Developmental Disabilities gaya ng Otisim at Cerebral Palsy.
02:24Learning Disorders gaya ng Dyslexia.
02:28Attention at Behavioral Issues gaya ng ADHD.
02:32Magin yung may mga regulatory at habit disorders gaya ng hirap sa pagkain o pagtulog.
02:37Ang mga DevPed ang nagbibigay ng tiyak na diagnosis para maibigay sa isang pasyente
02:42ang kinakailangan niyang intervention.
02:45Gaya halimbawa ng occupational therapy at speech therapy.
02:49Pero hindi basta-basta ang pag-aaral at training na daraanan ng isang doktor
02:53bago maging isang DevPed.
02:55Matapos ang apat na taong pre-medical course,
02:58labing isang taon na pag-aaral pa ang gugubulin para dito.
03:01After a pre-medical course, you have to go into medicine
03:06where inclusive of the internship,
03:10that will be about five years worth of studying.
03:13And then after that,
03:14you go into the residency training program of pediatrics,
03:18which is required prior to even becoming a specialist in developmental pediatrics.
03:24So that will take about three years.
03:26And then it will be another three years
03:29for a developmental and behavioral pediatrician
03:33to be trained and mentored.
03:36Ang developmental and behavioral pediatrics
03:39sa isang subspecialization
03:40nagagawin pagkatapos ng residency.
03:43Ayon sa PSDBP,
03:46sa pag-recruit pa lang ng mga doktor
03:47na gustong sumabak sa pediatrics residency training program,
03:51panirapan na.
03:52Paano pa raw kaya ang recruitment
03:54na mga gusto pang ituloy ang pag-aaral
03:56para sa subspecialty?
03:57If there are less graduates
04:00from the pediatric residency program,
04:02therefore, there will also be a lesser number
04:06who might want to subspecialize
04:08not only in developmental pediatrics,
04:10but also in the other subspecialties.
04:12When we choose the fellows
04:14who are applying to train
04:16for developmental pediatrics,
04:19not only do we look at their capability,
04:23but also, you know, of course,
04:25where they will practice
04:26and then their passion
04:29and their determination
04:30to really serve the patients
04:33that we cater to
04:34in developmental and behavioral pediatrics.
04:37Limitado rin ang SLUD
04:39para sa training program
04:40dahil kailangan nilang sundin
04:42ang ratio
04:42na isang trainer
04:44sa kada dalawang trainee.
04:46At kung limitado ang bilang
04:48ng board-certified devpeds,
04:50limitado rin ang pwedeng mag-train
04:52pati na ang kanilang resources.
04:54Pero tuloy ang pagsisikap
04:56ng PSDBP
04:58para matugunan ang shortage
04:59ng devpeds sa Pilipinas.
05:02Mula sa dating dalawa,
05:04naging lima na
05:05ang kanilang training institutions
05:07kung saan sinasanay
05:09ang dalawa hanggang tatlong trainees
05:10per year level.
05:13Maximum ng nine trainees
05:15ang kayang i-accommodate
05:16ng bawat institusyon
05:17para sa buong training program.
05:21Meron na rin 203
05:22na government
05:23at private facilities
05:24station-wide
05:25kung saan pwedeng kumonsulta
05:27ang mga pasyente
05:28sa mga devped
05:29at makakuha
05:30ng therapy sessions.
05:33Tuloy rin ang koordinasyon
05:35ng PSDBP
05:36sa DepEd,
05:37Edcom2
05:37at iba pang ahensya
05:38ng gobyerno
05:39para sa mga hakbang
05:41natutugon
05:41sa kakulangan ng devped
05:43sa bansa
05:43at sa mga problemang
05:45kaakibat nito.
05:46We are also
05:47working towards
05:49the possibility
05:50of frontliners,
05:53medical frontliners
05:54so meaning
05:54general pediatricians,
05:57maybe family practitioners,
05:58family medical practitioners
06:00in the front line
06:01to be able to do
06:02developmental screening.
06:04Maybe not give a diagnosis,
06:06but be able
06:07to evaluate
06:08what the current needs
06:10are of the child
06:11so that
06:12we can already
06:13start intervening.
06:15Be that
06:16in terms of
06:17therapy,
06:18occupational therapy
06:20or speech therapy
06:20or inclusion
06:21in an educational program.
06:23Ang sinasabi
06:24ng PSDBP,
06:25bagaman mahalaga
06:26ang formal diagnosis,
06:28pwede nang ipasok
06:29sa therapy
06:29ang mga batang
06:30may senyales
06:31ng developmental disability
06:33habang hinihintay
06:34ang konsultasyon nila
06:35sa depped.
06:36Umaapila rin sila
06:37ng pagunawa
06:38at pagtanggap
06:39sa publiko
06:39sa mga individual
06:41na may special needs.
06:42Iba man ang kanilang
06:43mga kakayanan
06:44at abilidad,
06:45deserving sila
06:46ng respeto
06:47at pagmamahal
06:48mula sa komunidad.
06:49Ako po si Bon Aquino
06:51para sa GME News.