00:00Η Ουλίδα, χώρα της Καίας.
00:03Είναι μία από τις τέσσερις ιστορικές πόλεις του νησιού των δυτικών κυκλάδων.
00:08Είναι η μόνη που βρίσκεται στην Ενδοχώρα αφού ήταν το εμπορικό κέντρο του νησιού.
00:14Η αρχιτεκτονική της Ουλίδας διαφοροποιείται από τα τυπικά κυκλαδίτικα πρότυπα,
00:19αφού φέρει στοιχεία αστικής και νεοκλασικής αρχιτεκτονικής.
00:23Το ιστορικό δημαρχείο που χτίστηκε το 1902 σχεδίασε ο Ernst Schiller.
00:31Η Ειρήνη Βελσαροπούλου είναι δήμαρχος Καίας από το 2019.
00:37Βλέπουμε τα μικρά πέτρινα δρομάκια, τα στεγάδια, τα πέτρινα κτίρια και βλέπουμε και χρώματα στους τοίχους.
00:45Πραγματικά η τζιιά παραδοσιακά είχε χρώματα, επιμεταξά επιβλήθηκε το άσπρο μπλε,
00:51το άσπρο κυρίως για λόγους υγιεινής, η τζιιά όμως είχε χρώμα.
00:55Και αυτό το βλέπουμε κάθε φορά που έχουμε ένα παλιό κτίριο στο οποίο μπορούμε να δούμε το σοβά του, όταν
01:00είναι χρώμα.
01:01Η Καία έχει περίπου 2.500 μόνιμους κατοίκους.
01:05Παρά την τουριστική ανάπτυξη, το νησί έχει καταφέρει να διατηρήσει τον παραδοσιακό του χαρακτήρα.
01:12Η Ιουλίδα είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στις πλαγιές Διολόφων, του Κάστρου και των Μήλων.
01:17Το 1978 έλαβε καθεστώς προστατευόμενου παραδοσιακού οικισμού.
01:24Υπήρχε και το ομιλτό σε ένα πέτρωμα το οποίο, εξόριξη του οποίου γινόταν στην περιοχή του Βοτζιά, σε στρυποσπηλιά, σε
01:31ένα εξαιρετικό σπήλαιο.
01:33Το χρώμα αυτό είναι το γκρενά, το μπορντό, σαν το χρώμα που έχουμε στην Κνωσσό.
01:41Και είναι ένα πέτρωμα το οποίο από το παρελθόν γινόταν μια εξαγωγή προς την Αθήνα.
01:46Φεύγοντας από τη χώρα και καθώς οδηγείται στις πλαγιές του νησιού, θα συναντήσετε κάποια παραδοσιακά πέτρινα κτίσματα.
01:53Η διάσωσή τους είναι σημαντική για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και του παρελθόντος της ΚΕΑΣ.
02:00Η καθικιά είναι η καθέντρα, η κατοικία του κτηνοτρόφου του νησιού του Αγρότη, η οποία ήταν στην εξοχή.
02:07Γιατί το σπίτι του ήταν στην Ιουλίδα. Όλοι οι εξωτάριδες που είχαν καθικές είχαν και ένα σπίτι στην Ιουλίδα.
02:13Το οποίο το σπίτι συνήθως ήταν πρικό της συζύγου και ο άντρας είχε την καθικιά.
02:23Εδώ έχουμε τη γωνιά του σπιτιού, την οποία βλέπουμε εδώ πώς στηρίζουν τις γωνιές με τα κόλλα, τα λεγόμενα,
02:31τα οποία μας δίνει δυνατότητα, ζυγίζοντας πίσω η βαριά πέτρα, να μπορεί να έχει την ανάλογη δομική συμπεριφορά στο σεισμό,
02:42για να μπορεί να κάνει τον κυματισμό.
02:44Συνήθως οι αγρότες δεν έχτιζαν στις κορυφές των λόφων, ώστε να αποφεύγουν τους δυνατούς βορειάδες.
02:49Όμως δεν έχτιζαν ούτε χαμηλά στις γραμματιές, για να μην ταλαιπωρούνται από την καλοκαιρινή ζέστη.
02:55Ο Ντίνος Βρετός είναι εκτινοτρόφος.
02:58Όμως για 25 χρόνια εργάστηκε ως τεχνίτης πέτρας, ενώ για 5 χρόνια συμμετείχε στην ανασκαφική ομάδα του αρχαίου θεάτρου της
03:06Καρθέας.
03:07Με τη βοήθεια του γνώρισαμε μια ατζιώτικη καθικιά, που αν και δεν χρησιμοποιείται, διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα.
03:15Παίρνοντας πέτρες από τις αρχαίες κατασκευές, έφταναν για τις καθικές.
03:18Και με τα χρόνια η τέχνη άλλαζε χέρια, έτσι την έμαθα και εγώ.
03:24Δυστυχώς ό,τι ήταν σε τέτοιου είδους μορφή που βλέπουμε πίσω μας, έχει αλλάξει χέρια.
03:30Έχει πολυθεί.
03:32Συνήθως τις καθικές τις αγοράζουν ξένοι, όχι Έλληνες, κυρίως ξένοι.
03:38Και προσπαθούν να τις κρατήσουν όπως τις βρήκαν.
03:44Στην περιοχή του Μηλοποτάμου, κατά μήκος της Ραματιάς και κοντά στην πηγή της Φλέας, βρίσκονταν χτισμένοι έντακα νερόμιλοι.
03:52Από αυτούς, ένας χρησιμοποιείται ως κατοικία, ενώ ακόμη ένας λειτουργεί μόνο για τους επισκέπτες του νησιού.
03:59Οι νερόμιλοι, πιθανότατα, υπήρχαν από την περίοδο της Τουρκοκρατίας.
04:04Λειτουργούσαν μέχρι και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ σταδιακά εγκαταλήφθηκαν μέχρι και την δεκαετία του 80.
04:11Ο Σάββας Μιχάηλ θεωρεί πως έχει χρέος να διατηρήσει ζωντανή την ιστορία του τόπου.
04:17Η τεχνολογία έχει φύγει πάρα πολύ και οι νεολαίοι και οι νέοι και όλα τα παιδιά που γεννιούνται τώρα δεν
04:24έχουν ιδέα τι γινόταν στο πριν.
04:26Άρα με την παράδοση φέρνουμε τους νέους πως ήταν παλιά η παράδοση και τι κληρονομήσαμε.
04:36Η Κέα γνωστή και ως Τζιά θεωρείται η πύλη των Κύκλαδων αφού είναι το κοντινότερο νησί στην Αττική.
04:43Απέχει μόλις 16 ναυτικά μήλια από το Λαύριο.
04:46Στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων κυριαρχεί το άσπρο και το μπλε.
04:50Όμως στην Ιουλίδα συναντά κανείς έντονα χρώματα όπως το κίτρινο και βεβαίως την κόκκινη μήλτο της Κέας.
04:57Μία ορυκτή ερυθρή βαφή που ήταν πολύτιμη στην αρχαιότητα.
05:01Όταν επισκεφθείτε το νησί αναζητήστε τις καθηκές, τα παραδοσιακά πέτρινα σπίτια που αντέχουν στο χρόνο.
05:09Από την Τζιά για το Giro News, Απόστολος Τάϊκος.
