00:02Bu uyuşmazlıkların tarafları ve toplumu tatmin edecek şekilde adil bir biçimde sonuçlandırılması ve sonucu hızlı basit yöntemlerle en az maliyetle
00:14ulaşılması hem maddi hukukun hem de yargılama hukukunun en büyük hedefleri arasındadır.
00:20Bakanlığımız yargının görevini hakkıyla yerine getirmesi ve adaletin hızlı bir şekilde tecelli etmesi hedefi doğrultusunda kesintisiz bir çalışma yürütmektedir.
00:32Bu doğrultuda ceza uyuşmazlıklarının hızlı ve etkin bir biçimde sonuçlandırılmasını sağlayan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri büyük önem taşımaktadır.
00:422005 yılından bu yana yürütülen reform çalışmalarıyla ülkemizin ceza mevzuatı modern dünyada geçerli olan insan odaklı yaklaşımlara dikkat alınarak yenilenmiştir.
00:55Gerçek ve sanal ortamlardaki insan ilişkilerinden doğan suçların yol açtığı maddi veya manevi zararların amaca uygun bir şekilde telef edilmesi
01:06ise mühim bir konudur.
01:08Ceza adalet sistemi hukuk devletinin temel güvencilerinden birisidir.
01:13Bu sistemin başarısı yalnızca suçların soruşturulması, kovuşturulması veya yaptırma bağlanmasıyla ölçülemez.
01:22Mağdurun korunması, adalete erişimin kolaylaştırılması, uyuşmazlıkların makul sürede sonuçlandırılması ve toplumun adalet sistemine duyduğu güvenin güçlendirilmesi de bu başarının ayrılmaz
01:35bir unsurdur.
01:35Geleneksel ceza yargılaması, suç iddiasının araştırılması, delillerin değerlendirilmesi ve hukuka uygun bir karar verilmesi bakımından vazgeçilmezdir.
01:46Bununla birlikte her uyuşmazlığın aynı yargılama sürecinden geçmesi her zaman en etkili ve en verimli çözüm olmayabilir.
01:55Ceza adalet sistemimizde uzlaştırma, seri muhakeme, ön ödeme ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi kurumlar basit yargılama usulü, kanuni şartları
02:07dahilinde farklı çözüm imkanları sunmaktadır.
02:10Farklı hukuki amaçlara ve uygulama alanlarına sahip bu mekanizmaların ortak noktası ceza adaletinin daha etkin işlemesine ve yargısal kaynakların daha
02:22verimli kullanılmasına katkıda bulunmalarıdır.
02:25Burada altını özellikle çizmek isterim.
02:28Alternatif çözüm yolları adaletten vazgeçmek değil, adaleti uyuşmazlığın niteliğine uygun yöntemlerle en hızlı ve en etkili şekilde çözecek şekilde gerçekleştirmektir.
02:41Alternatif çözüm yollarının en önemli boyutlarından birisi onarıcı adalet anlayışıdır.
02:47Ceza adaleti yalnızca suçun işlenip işlenmediği veya hangi yaptırımın uygulanacağı üzerinden değerlendirmek uyuşmazlığın insani ve toplumsal boyutunu eksik bırakabilir.
03:00Mağdurun uğradığı zararın giderilmesi, yaşadığı mağduriyetin dikkate alınması ve kendisini doğrudan ilgilendiren süreçte söz sahibi olabilmesi de adaletin önemli unsurlarıdır.
03:11Onarıcı adalet yaklaşımı bu ihtiyaçlara cevap vermeyi, failin davranışlarının sonuçlarını anlamasını, sorumluluk üstlenmesini ve mümkün olduğu ölçüde zararın giderilmesine katkıda
03:24bulunmasını amaçlar.
03:25Elbette onarıcı adalet mağdurun uzlaşmaya zorlanması ve kamu yararının göz ardı edilmesi anlamına gelmez.
03:33Sürecin gönüllülük esasına, hukuki güvencilere ve tarafların haklarının korunmasına dayanması büyük önem taşımaktadır.
03:41Bu noktada üzerinde önemli durmamız gereken hususlardan biri alternatif çözüm yollarının cezasızlık algısına yol açıp açmadığıdır.
03:50Öncelikle belirtmek gerekir ki alternatif çözüm ile cezasızlık birbirinden farklı kavlamlardır.
03:57Alternatif çözüm yolları kanunun suç olarak belirlediği fiilleri önemsizleştirmez.
04:03Bu yolların hangi suçlarda, hangi koşullarda ve hangi hukuki sonuçlara uygulabileceğini kanunla belirlemiştir.
04:11Uzlaştırmada üzerinde anlaşılan edimin yerine getirilmesi, diğer alternatif çözüm kurumlarında ise kanunun öngördüğü koşul ve sonuçlarının gerçekleşmesi önem taşımaktadır.
04:23Dolayısıyla bu yolları sorumluluktan kaçış değil, kanunun izin verdiği çerçevede sorumluluğu farklı bir hukuki mekanizmayla ele alınması olarak değerlendirmeliyiz.
04:33Temel yaklaşımımız bir taraftan cezasızlık algısını önlemek, diğer taraftan alternatif mekanizmalarının sunduğu imkanların etkin bir biçimde yararlanmak ve kullanmaktır.
04:44Zira ceza hukukunda caydırıcılığı belirleyen unsur yalnızca cezanın ağırlığı değil, kesinliği ve çabukluğudur.
04:52Adalete duyulan güven de hukukun doğru, ölçülü ve öngörülü bir biçimde uygulanmasıyla güçlenir.
05:00Alternatif çözüm mekanizmaları uygun uyuşmazlıkların daha kısa sürede sonuçlanmasını ve ceza yargılamasındaki iş yükünün dengelenmesini sağlamaktadır.
05:11Kanuni koşulları taşıyan dosyaların bu mekanizmalarda sonuçlandırılması, mahkemelerin daha kapsamlı delil değerlendirmesi gereken ve daha ağır ve karmaşık suçlara ilişkin
05:22yargılamalara yeterli zaman ayırabilmesine imkan vermektedir.
05:27Uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözülmesi, vatandaşlarımızın duruşmaya katılmak için işinden izin alma, yol masrafına katlanma ve yaşadığı olayı yeniden anlatma
05:38yükümlüğünü de azaltmaktadır.
05:39Bu yaklaşım yalnızca dosya sayısının azaltılması değildir.
05:43Aynı zamanda yargısal kaynakların doğru yerde kullanılmasını, iş süreçlerinin iyileştirilmesini ve adalet hizmetlerinin niteliğinin arttırılmasını hedefler.
05:54Ceza hukukunda alternatif çözüm yollarından biri olan uzlaştırma, esasında toplumumuzun kültür ve geleneğinde öteden beri var olan onarıcı adalet anlayışımızı
06:04yansıtan bir sistemdir.
06:06İlk kez 2005 yılında ceza adalet sistemimize dahil edilen uzlaştırma kurumu, 2016 yılının aralık ayında yapılan köklü değişikliklerle büyük bir
06:17ime kazanmıştır.
06:18Yapılan düzenlemelerle uzlaştırma, ceza yargılamasının yükünü hafifleten, çözümün taraflarca bulunmasını sağlayan etkin bir kurum haline gelmiştir.
06:27Uzlaştırma sürecinde tarafların mağduru zararının gidilmesinin yanı sıra sosyal dayanışma örneği ve edimler üzerinde anlaştıklarını da görmekteyiz.
06:38Bu kapsamlar taraflar ihtiyaç sahiplerine ve yardım kuruluşlarına bağış, fidan, ağaç dikme, öğrencilere kırtasiye yardımı, engelli vatandaşlarımıza akül araba temini,
06:50kızılaya, kan ve kök hücre bağışı gibi edimler üzerinde uzlaşmışlardır.
06:55Bunlar toplumumuzun özünde olan yardımlaşma ve dayanışma duygusunu gösteren güzel ve anlamlı örneklerdir.
07:03Uzlaşma kardeşlik hukukunun da tesisini sağlamaktadır.
07:07Taraflar anlaşılıklarını barışçıl yöntemlerle çözümlemektedirler.
07:12Uzlaştırma kurumunun etkin uygulanmasını sağlamak, uygulamayı takip etmek ve kurumu geliştirmek üzere
07:182016 yılında Adalet Bakanlığımız bünyesinde, Ceza İşleri Genel Müdürlüğümüz bünyesinde alternatif çözümler daire başkanlığı kurulmuştur.
07:27Ayrıca tüm Cumhuriyet Başsavcılıkları bünyesinde uzlaştırma büroları kurularak yeterli sayıda Cumhuriyet Savcısı ve büro personeli görevlendirilmiştir.
07:36Bu düzenlemelerle uzlaşma teklifinin müzakerelerinin yürütülmesine kadar süreci uzlaştırma bürolarının görevlendirdiği tarafsız uzlaştırmacılar eliyle işleyen bir yapıya kavuşturduk.
07:49Eğitim, sınav, sicil ve denetim mekanizmalarıyla uygulamanın niteliğini güçlendirdik.
07:55Hali hazırda uzlaştırmacı siciline kayıtlı ve Cumhuriyet Başsavcılıkları Lisesi'ne yer alan yaklaşık 30 bine aşkın uzlaştırmacı görev yapmaktadır.
08:05Uzlaştırma Kurumu, hakim ve Cumhuriyet Savcıları, uzlaştırmacılar, avukatlar, uzlaştırma büro personelinin büyük gayret ve özverili çalışma olayıyla sağlam temeller üzerine
08:15inşa edilmiş ve toplum tarafından da olumlu karşılanmıştır.
08:192017 yılından günümüze kadar 2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli uzlaşmıştır.
08:25Diğer alternatif çözüm yöntemlerinde büyük bir başarıya ulaşılmış seri muhakeme, ön ödeme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve basit yargılama usulleriyle
08:36çok sayıda dosya sonuçlandırılmıştır.
