00:00Ev almak isteyenler ve dolayısıyla da evini satmak isteyenler de de zaman zaman aslında benzer bir durumla karşı karşıya kalabiliyor.
00:08Peki neden böyle bir şey yaşanıyor?
00:11Emlakçılar, o tırnak içinde kötü niyetli olan emlakçılar nasıl bu ücreti talep edebiliyorlar?
00:17Emlak piyasası deyince akla gelen bir isimle beraberiz Olcay Selvi.
00:21Neden fazla ücret ister bazı emlakçılar?
00:24Evet aslında fazladan ziyade hak edilmemiş bir ücret demek daha doğru.
00:29Şunu açık şekilde ifade edelim.
00:30Gayrimenkul danışmanlığı özellikle emek, ciddi manada zaman ve ciddi manada para isteyen meslek.
00:38Ama bu şu demek değil, hiçbir zaman hak edilmeyen bir ücret vatandaştan talep edilemez.
00:43Yer göstermek için bir ücret talep edilemez.
00:45Kanunda da yani taşınmaz ticareti kanunun 19. maddesinde de aslında gayrimenkul danışmanlarının veya genel tabiriyle emlakçıların alması gereken ücretler belirtilmiştir.
00:57Bu bir kiralama anında bir kira bedeliyle bir satışta da satış bedelinin yüzde dördüyle sınırlandırılmaktadır.
01:05Ve iş bitmeden yani bir kiralama veya bir satış olmadan hiçbir şekilde hiçbir gayrimenkul danışmanı vatandaştan herhangi bir ücret talep
01:13edemez ki gayrimenkul danışmanlığının da riski buradadır zaten.
01:16Bu çalışmaları yapar.
01:17Belki müsbet, belki menfil sonuçlanır.
01:20Bu sonuca bağlı şekilde para kazanılır.
01:23Ama tabii ki sektörel manada bunun altyapısında birden fazla gayrimenkul danışmanının aynı mülkü çalışma özgürlüğü gelmektedir.
01:31Bakanlık biliyorsunuz geçtiğimiz ay bununla ilgili bir açıklama yaptı.
01:35Ve elektronik ilan doğrulama sisteminde artık tek yetkili bir şekilde çalışılmasına karar verdi.
01:41Önüne geçer mi?
01:42Kesinlikle önüne geçer ama bununla alakalı vatandaşın da sözleşme imzalamaktan özellikle kaçınmaması lazım.
01:48Çünkü aslında sözleşme emlak danışmanının olduğu kadar vatandaşı da koruyor.
01:53Çünkü özellikle gayrimenkul işlerinde şöyle bir durum var.
01:57Bizdeki gayrimenkul kanunu şunu söyler yaptığınız her şeyi yazılı yapın.
02:01Çünkü yarın öbür gün bir mahkemede herhangi bir anlaşmazlıkta hakimin sizden ilk isteyeceği belge anlaşamayan taraf için mutlaka buradaki o
02:11sözleşmedir.
02:12Açık sözleşme dediğimiz bu mudur?
02:14Evet budur.
02:15Yani taraflar arasında düz bir A4'e bile yazılsa geçerli olan iki imzayla bu satış şartlarının hangi şartlarda yapılacağı ve
02:23finalde hangi ücretlerin ödeneceği üzerinedir.
02:26Peki 2 ila 5 bin lira neyin ücreti?
02:29Evet aslında anladığım kadarıyla tabi bizim çok bunları bildiğimiz koşullar değil.
02:33Özellikle son dönemde 88 bin olan yetki belgesi sayısı 83 binlere kadar düştü.
02:37Ama mağduriyetler size de geliyor.
02:39Geliyor çünkü neden?
02:40Burada özellikle bazı kişilerin emlakçılık faaliyetlerini doğru yollardan yürütemediği için zaten resmi belgelerini iptal ettiler.
02:48Ve hani merdiven altına bir dönüş var burada ama bakanlığın burada tavrı net.
02:53Buradaki regulasyonlar yapılacak ve bu tek yetkiye dönecek.
02:57Buradaki yetki belgesi sayısı belki önümüzdeki sene biraz daha düşecek.
03:00Doğru ve düzgün emlakçılık bu piyasaya hakim olacak.
03:04Bununla ilgili de çalışılıyor.
03:06Bunun en önemli adımı da dediğimiz gibi kesinlikle tek yetkili.
03:09Çalışma ve sözleşme.
03:11Buradaki paralar da şundan isteniyor Serdar Bey.
03:15Birden fazla danışma işin içine girince biri satışı yapıyor doğru çalışan.
03:19Doğru çalışmayanlar da alıcıdan veya satıcıdan ben sana şöyle bir emek verdim, ilan girdim, vaktimi harcadım diye bu tip ücretleri
03:25talep ediyor.
03:26Satış zaten müsbet sonuçlandıysa aslında çoğu zaman alıcı veya satıcı da şunu da verelim de lazım değil en azından konuşmasın
03:36diye bu 2 bin lirayı 5 bin lirayı veriyor.
03:38Buradaki 2 bin lira aslında şu anda da çok pahalı olan aslında ilanın ücreti gibi duruyor.
03:43Buradaki 5 bin lira da burada işte ben senin yerine 3 meşteriye 5 müşteriye gösterdim zaman kaybettim diyor.
03:49Ama hiçbir vatandaş bununla alakalı kesinlikle bu paraları ödemesin.
03:53Böyle paralar da sizden isteniyorsa Ticaret Bakanlığı'na bildirsin.
03:58Çok güzel.
03:59O zaman satışlar ne durumda onu da sormak istiyorum sana.
04:01Evet aslında kötü veya sürünüyor diyemeyiz ama geçen yıla göre düştü özellikle şu anda bu yılın bu zamanına kadar baktık
04:08mı 1 milyon civarında bir satış var.
04:10Geçtiğimiz bir yıl bu rakamlar bir %10-15 daha üzerindeydi.
04:14E tabi burada aslında sebebi hemen söyleyelim mevduat faizinde faizlerdeki yükselme yükseliş ve diğer tarafta menkul kıymetlerde son dönemde yaşadığımız
04:25bazı olaylar vatandaşın özellikle mevduat faizine güvenmesini ve gayrimenkul de dahil olmak üzere herkesin biraz o tarafı tercih etmesiyle sonuçlandı.
04:35Ama biz şunu söyleyelim mevduat faizinde paranız enflasyon kadar eriyor enflasyondan daha düşük bir şekilde iktisadi olarak size bir faiz
04:43getiriyor.
04:44Ama gayrimenkule yatıracağınız para her zaman ana kasada gayrimenkulün fiyatıyla kendini koruyor.
04:50İşletme maliyeti dediğimiz kiralarda sizin karınız oluyor.
04:54Bu kiralar faizden düşük olabilir ama hiçbir zaman ana paranız erimez.
04:59Gayrimenkule yatırdığınız zaman bir gayrimenkulcu olarak da bunu rahatlıkla söyleyebilirim.
05:02Geçen seneye kıyasla ne durumda peki bu seviye?
05:06Aslında baktığınızda yani geçtiğimiz yıla bakarsanız geçtiğimiz yıl bu civarlarda 1 milyon 200 binlerdeydik.
05:13Şu anda 1 milyon 50 binlerdeyiz satış adetleri yaklaşık olarak söylüyorum.
05:17Tokiden arındırıyorum bu süreci çünkü Toki'nin yaptığı tapuyu satış olarak geçerli saymıyoruz.
05:22Onu sadece tapu olarak geçerli sayıyoruz.
05:25Piyasada ikinci el gayrimenkul özellikle kentsel dönüşüm tarafında biraz sıkışmış durumda.
05:30Sıfır tarafta da özellikle faizlerin yüksekliği, krediye ve finanse erişim konusu biraz sıkışmış durumda.
05:37Ve tekrar söyleyeyim mevduat faizlerinin yüksekliği de vatandaşı birazcık o tarafa doğru sürüklemiş durumda.
05:42Ama son faiz indirimindeki temel hedeflerden biri bu.
05:46Bir ülkenin mevduattaki parası eğer toplam paranın dörtlü üçüne ulaştıysa burada sıkışan bir pazar vardır.
05:53Bu pazarı açmak için de şu anda ciddi şekilde çalışıldığını biliyoruz.
05:56Ne zaman başlar konutta hareketlilik?
05:58Aslında konutta her zaman hareketlilik var.
06:00Önemli olan burada tekrar söyleyelim.
06:02Finansa erişimin kolaylığı bu da faizlerin düşmesiyle birlikte olacak.
06:07Bu faizlerin ne kadar zamanda düşerse ki şu anda 2.80'lerden bahsediyoruz buradaki faizlerde.
06:14Bu faizler ikinci elinin altına indiği zaman konut piyasası eskiye hemen ulaşır.
06:19Çok hızlı bir şekilde de tekrar aynı rakamları görürüz diye düşünüyorum.
06:23Bu faizler ikinci
