00:04.
00:05Magandang gabi mga kapuso!
00:07Ako po ang inyong Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia sa likod ng mga trending na balita.
00:1113 minor na edad ang sinugod sa ospital sa South Cotabato.
00:14Matapos makakain ng isang putas na nakakalason.
00:18Anong pat-sintrutas yan na dapat iwasan?
00:24Sa ospital ang bagsak na 13 kabataang ito.
00:27So bakit daw ang kanilang tiyan?
00:29Nahilo at nagsuka.
00:31Matapos kumain ng isang putas na kanilang napitas sa kanilang bayan sa Coronadal sa South Cotabato.
00:37Ang putas na ito pabilog daw at sinlaki ng siniguelas.
00:41Kulay verde ito paghilaw at nagiging brown kapag hinug na.
00:44Ang laman naman ito, puti.
00:46Meron din ito mga buto.
00:47Ang tawag nila rito, kasla.
00:49Kilala din sa tawag na tuba-tuba.
00:51Kwento ng ina ng isa sa mga biktima na si Pamela.
00:54Hapon daw nitong lunes ng pagdiskitahan ng mga bata ang puno ng tuba-tuba sa kanilang barangay.
01:00May isang bata na nagsabi na makakain daw po yun dahil nakita niya po sa YouTube.
01:06Binirata niya po.
01:07Bago niya binigil sa mga kasamahan niya, marami pong bata na kain.
01:11Yung kumuha ng kasla, yun ang pinakamaraming nakain.
01:15Siya yung natamaan talaga sa tigsuka siya.
01:17Tapos sumakit yung tiyan niya, tapos nahilo po siya.
01:20Kaya agad daw nilang sinubot sa ospital ng mga bata na nakakain ng tuba-tuba.
01:24Dalawang ambulance po yung pumunta dito at kinuha sila.
01:27We attended 13 pediatric patients.
01:30We have closely monitored their vital signs and observed them for 24 hours to monitor for possible competition.
01:36Kumusta na kaya ang lagay ng mga bata na nakakain ng tuba-tuba?
01:39Kuya Kim! Ano na?
01:42Ang Jatrofa-Curcas o tuba-tuba, isang halamang karaniwang nakikita sa Pilipinas.
01:46Hindi po siya native sa Pilipinas.
01:49Nanggaling po siya sa Mexico, siya ka sa Americas po, dinala dito ng mga Espanyol.
01:55Ang puno nito, umabot ng hanggang 20 feet ang taas.
01:58Habang ang buha naman nito, mabango.
02:01May parte din to na parang mani daw ang lasa.
02:03Kaya madalas na pagkakamala, naligtas tong papakin.
02:06Pero paalala ng mga eksperto, huwag na huwag tong kakainin.
02:10Ang iba't ibang parte kasi ng tuba-tuba, nakakalason sa ating katawan.
02:14Ang mga buto nito, may taglay na toxin na kemikal na kong tawagin, surkin at four bolesters.
02:19Nag-co-cause po siya ng diarrhea, vomiting.
02:23Sadalasan po, sa mga bata po siya talaga pinaka nakaka-apekto.
02:27Kasi hindi pa matibay yung pangatawan.
02:30Pwedeng maging lisal po pag marami po talaga yung nakain nila.
02:34Samantala, matapos ang obserbahan ng mga bata, nakalabas na sila ng ospital.
02:38Sawa po ng Diyos, safe naman po lahat.
02:41Si Lilian naman, may ipaalala sa mga gumagawa at nagpo-post ng videos online.
02:45Tukot sa mga nakakalasong halaman.
02:47Sa mga content creator, hindi lang po number of views or number of likes dapat yung iniisip nila,
02:53kundi yung magiging epekto mismo sa mga nakakapanood.
02:57Kaalaman ang ating unang depensa mula sa anumang kapahamakan.
03:01Kaya ugalingin alamin muna kung ano ang ating kinakain para iwas diskrasya.
03:05Pero sakali bang makaranas na food poisoning, ano ba ang dapat tandaan?
03:13Sakaling ma-food poison, agad mag-rehydrate.
03:16Palitan ng hawawalang fluids at electrolytes sa pamamagitan ng pag-inom ng tubig o kaya yung oral rehydration solution.
03:23Iwasan munang uminom ng mga inuming may mataas na sugar content gaya ng juice dahil maaaring panlala nito ang diarrhea.
03:29Kung mas mahaba na sa tatlong araw ang diarrhea, mas mataas na lagnat o tuloy-tuloy na pagsusuka,
03:35at severe dehydration, mainam na magpatingin agad sa doktor para sa agarang atensyong medikal.
03:41Samantala, para malaman ng trivia sa likod ng viral na balita,
03:44i-post o i-comment lang, hashtag Kuya Kim.
03:46Ano na?
03:47Laging tandaan, kimportante ang may alam.
03:50Ako po si Kuya Kim at sangot ko kayo 24 horas.
