- 18 dakika önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Zaten aslında bir önceki yazımda bu konuya değmiştim.
00:03Bakü abilik istemiyor başlığıyla bu konuyu yazmıştım.
00:08Bundan önce yaklaşık bir 7-8 ay önce de yandaş medyaya Bakü ile kriz çıkardı diye bir yazı yazmıştım.
00:16Ve aslında bu günleri o zamandan işaret etmiştim.
00:19Hassas olmalıyız.
00:21Önce şunu söyleyeyim.
00:22Yani Azerbaycan bizim en yakın müttefikimiz.
00:26Yani müttefik de demeyelim.
00:27Kardeşlik ilişkimiz var aramızda.
00:28Dolayısıyla Azerbaycan üzerine konuşurken oldukça hassas olmalıyız ve dikkat etmeliyiz.
00:35Çünkü ilişkiler çok kırılgan hale geldi.
00:38Özellikle Azerbaycan'ın dün aldığı iki kararla hassasiyet seviyesi arttı.
00:44Mümkün olduğunca onarıcı şekilde bu meseleyi ele almakta fayda var.
00:48Peki nereye Azerbaycan cephesinde Bakü cephesinde mesele nasıl görünüyor?
00:53Onlar nasıl meseleyi ele alıyor?
00:56Biraz bu yönüyle bakmak gerekir.
00:57Çünkü biz biraz da Türkiye'de Azerbaycan'la ilişkimizi AK Parti iktidarının anlatısı üzerinden kavradık.
01:05Yani işte elbette Karabağ Savaşı'nda Türkiye Cumhuriyeti'nin verdiği muazzam bir destek var.
01:10Orada Sayın Cumhurbaşkanı'nı elbette takdir etmek gerekir.
01:15Çünkü yani Azerbaycan'la ilgili olağanüstü bir dayanışma gösterildi.
01:21Azerbaycan, Karabağ meselesi Türkiye'nin kendi meselesi gibi sahiplenildi.
01:25Dolayısıyla bir Türkiye'nin anlatısı var.
01:28Peki Bakü bu meseleyi nasıl ele alıyor?
01:31Neden bu denli kırılganlaştı?
01:33Ona yakından bakmak gerekir.
01:34Ben bu mesele hakkında Bakü'deki kikimi devlet yetkilileri ve gazetecilerle konuştum.
01:40Onlardan dinledim.
01:41Diyorlar ki ne olduysa Karabağ zaferinden sonra oldu.
01:45Onlar böyle söylüyorlar.
01:46Karabağ zaferinden sonra Türkiye'nin Azerbaycan'a Karabağ zaferinde gösterdiği dayanışmanın Karabağ
01:55zaferini sahiplenmesinin Azerbaycan'ın rolünü olduğundan az gösterdiği kanaatine varmışlar.
02:04Yani onlar diyorlar ki evet Türkiye Cumhuriyeti'nin bize muazzam bir desteği ve dayanışması oldu.
02:09Fakat bu savaşı biz kazandık.
02:11Bu zafer bizim zaferimiz.
02:13Bu savaşta 2500-3000 Azerbaycanlı asker şehit oldu.
02:18Evet biz Türkiye'den silah yardımı aldık ama silah aldık ama bunu son güllesine kadar
02:24onlar gülle, mermiye gülle diyor.
02:25Güllesine kadar biz ödedik.
02:27Hiçbir şey bedava olmadı.
02:28Onların temelde bu gerilimin ve krizin başladığını söyledikleri ve işaret ettiği yer burası.
02:36Özellikle Sayın Cumhurbaşkanı'nın 2024 yılındaki bir konuşmasında
02:40nasıl Karabağ'a girdiysek Libya'ya da diye devam eden cümlesi aslında bir şifre olarak hatırımızda bulunsun.
02:49Azerbaycan evvela buna itiraz ediyor.
02:51Evet biz Türkiye'den destek aldık ancak bu zaferi biz kazandık.
02:57Bu zafer bizim zaferimiz.
02:58Bu zaferin komutanı Aliyev, ordusu Azerbaycan ordusu.
03:03Dolayısıyla bu Türkiye yani biz özellikle Türkiye'de bazı iktidar yanlısı kesimlerin
03:09Türkiye olmasaydı Karabağ'ı alamazdınız.
03:12Karabağ'ı biz aldık, size verdik şeklindeki kibirli, üstenci yaklaşımları Bakü'nün duvarına çarpıp döndük.
03:19Şimdi bununla ilgili aslında belirtiler de verdiler.
03:22Sayın Cumhurbaşkanı 2024 yılında o konuşmayı yaptığında Azerbaycan resmi gazetesi
03:27Azerbaycan'da bu tam sayfa yazıyla eleştirildi ve açıkça kınandı.
03:34Dolayısıyla 2024, 2023 ve 2024 yılında başladı diyebiliriz.
03:39Sonra bu ilişki giderek kırılganlaştı.
03:43Evvela burada başladı ardından Azerbaycan'ın İsrail'le olan ilişkileri Türk kamuoyunda,
03:48Türkiye kamuoyunda özellikle AK Parti çevrelerinde, iktidar yanlısı basında sıkça eleştirilince
03:56bu Azerbaycan'da yine ters tepti.
03:58Çünkü Azerbaycan şöyle söylüyor.
04:00Görüştüğüm yetkililer şöyle söylüyorlar.
04:01Evet doğru biz Türkiye'den işte İHA SİHA aldık ama asıl İsrail'den de aldık.
04:07Dolayısıyla onlardan aldığımız bu silahlar ve mühimmatlar bize savaşta çok faydalı oldu.
04:16Dolayısıyla İsrail'le ilişkilerinin Türkiye iç kamuoyunda bir suçlamaya dönüşmesini kabul etmiyorlar.
04:24O nedenle 2025 sonu 26 başında iktidar yanlısı medyada özellikle Gazze meselesi açıldıkça
04:33Azerbaycan'ı İsrail'le Aliye ve Netanyahu'yla zaman zaman yan yana yazan iktidar yanlısı kesimler
04:44Azerbaycan'ın fevkalade öfkesini çekti.
04:46Biz de Azerbaycan'ı anladığım kadarıyla Türkiye'den şunu da bekledi.
04:51Bu yazarları işte susturun hatta bazı milletvekilleri var.
04:55Onlarla ilgili içeri atın da derildi.
04:57Mesela Ömer Faruk Gergerlioğlu yani çok sert tedbirler alınmasını istediler.
05:00E tabii Türkiye'de bunu yapmak mümkün değil.
05:02Şimdi ikinci safhada bu oldu.
05:04Hatta o günlerde Tabak Gazetesi ve A Haber'le ilgili iktidar özellikle APA,
05:11Azerbaycan Devlet Ajansı, Haber Ajansı APA'da bir yeni Azerbaycan Partisi yetkilisi
05:16Musa Guliyev olsa gerek yanlış da ifade edebilirim.
05:19Çok açıkça iktidar kınadı ve iktidar yalnızca medyayı.
05:22Bizzat Sabah TV grubunun adını vererek orayı kınadı.
05:26Sonra diplomasi devreye girdi.
05:28Hem sabahtaki yazılar kaldırıldı hem APA'daki röportaj kaldırıldı.
05:32Geçici sulh oldu.
05:33Şimdi üçüncü aşamaya gelindi.
05:35Bu üçüncü ama en önemli kriz İsmail.
05:38Bu çok önemli.
05:39Şimdi üçüncü aşamada ne oldu?
05:42Önce Birleşmiş Milletler'de hani Netanyahu protesto edildi ya.
05:46Hatırlarsan orada sadece Azerbaycan yetkilisi kaldı.
05:49Şimdi bu Türkiye iç kamuoyunda yine sert yayıştırıldı ve Azerbaycan İsrail'le yan yana yazıldı.
05:55Ardından bu öyle veya böyle geçiştirildi ama ardından Azerbaycan bir karar aldı.
06:01Önce 20 Eylül'de dediler ki biz artık okullarda başörtüsü yasağı uygulayacağız.
06:07Yani ilk bir ortaokul ve liselerde.
06:09Üniversiteler henüz dahil değil bildiğim kadarıyla.
06:11Ardından Yeni Azerbaycan Partisi'nin kongresi olduğu yani Aliyev'in lideri olduğu partinin kongresi olduğu 2 Ekim'de.
06:17Aliyev çıktı dedi ki kimse bizim hayatımıza karışamaz.
06:19Kimse bizim iç işlerimize karışamaz.
06:21Azerbaycanlı yetkililer bu mesajın üstü kapalı olarak Türkiye'ye yönelik olduğunu söylediler bana.
06:25Sonra Ekim'in başı gibi yani bu açıklamadan bir hafta sonra bu yasak uygulanmaya başlandı.
06:31Normalde başörtüsü yasağının aslında Bakü ile Tahran'ı germesi gerekirken, beklenirken birdenbire Bakü ile Ankara gerildi.
06:41Yani Ankara'da Oktay Saral'ın tweeti, AK Parti Grup Başkanı Fatma Şahin'in tweeti, iktidar yalnızlığı medyanın yazıları ve yine
06:50İsrail'le ilişkiler suçlaması.
06:52Azerbaycan mesele, Azerbaycan'daki başörtüsü yasağını, okullardaki başörtüsü yasağını birdenbire Azerbaycan Bakü krizine çevirdi.
07:00Evvela şunu söyleyeyim, bütün bu üçünün toplamında Azerbaycan Türkiye'den, Azerbaycan'da oluşan resmi beklenti ne?
07:09Onlar diyorlar ki biz Türkiye ile iki devlet, bir milletiz bu doğru, kardeşlik işlerimiz var bu doğru ama biz ağabeylik
07:19istemiyoruz.
07:20Yani Türkiye'nin ağabeyliğini istemiyoruz.
07:22Herhangi bir ülkenin ağabeyliğini istemiyoruz.
07:26Dolayısıyla bu ağabeylik iddiası ya da üstünlük iddiasından kaynaklı olarak iç işlerimize müdahale edilmesini de istemiyoruz.
07:32Özü itibariyle biz kendimize bir tür Kuzey Kıbrıs muamelesi yapılmasını istiyoruz diyorlar.
07:40Dün bir gelişme yansıdı ajanslara.
07:44Bugün de izleyenlerimden çok sayıda izleyenim, başta Burak Bey kardeşim olmak üzere diplomasiyi takip edenler de fark ediyorlar.
07:51Şimdi bizim yetiştirdiğimiz haricilerin içinde en parlaklarından bir tanesi uluslararası çapta Perido Sinirlioğlu.
07:57Şimdi Türkiye onun için BM Genel Sekreterliği adaylığı üzerinde çalışıyor.
08:03Öyle zannediyoruz ki dün Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump'la da bunu da konuşmuş olmalı.
08:08Bu bir tahmin.
08:10Ama dün Bakü'den bu konuda hiç beklemediğimiz bir adım geldi.
08:13O nedir?
08:16O da tabii Feridun Sinirlioğlu yerine Birleşik Arap Emirlikleri'nin adayını destekleme kararı.
08:21Normalde Türkiye'nin de biliyorsun Birleşik Arap Emirlikleri'nin de yeni yeni onarılıyor.
08:25Yani Türkiye ile rakip.
08:27Sadece bu hususta rakip değil.
08:29Yani stratejik olarak da rakip bir ülke.
08:31Ama bu belliydi yani şöyle.
08:33Ben iki gün önceki yazımda Türkiye-Ankara-Bakü ilişkileri eskisi gibi olmayabilir diye yazdım.
08:39Çünkü Bakü'den şöyle okunuyor.
08:42Diyorlar ki, yani Oktay, Saral'ın, onlar öyle okuyorlar yani.
08:45Onların bakışına göre bu aleyhimizdeki kampanya AK Parti merkezli bir kampanyadır.
08:50Yani burada Türkiye'ye AK Parti'yi ayırıyorlar.
08:54Hatta MHP'yi de AK Parti'den ayırıyorlar, onu da söyleyeyim.
08:57MHP'yi tamamen ayrı tutuyorlar.
08:59Bunu bir Türkiye-Azerbaş'la ilişkisinden çok biraz AK Parti işte Bakü gerilimi gibi telakki ediyor.
09:04Diyorlar ki, bunu işte mesela Oktay Saral bir tweet attı.
09:09Neden sildirilmedi?
09:10Sonuçta bu Cumhurbaşkanı yardımcısı yahut Fatma Şahin işte AK Parti grup başkan vekili.
09:17Bu kimseden habersiz bunu yapmış olamaz.
09:19Çünkü Azerbaycan'da bu böyle oluyor.
09:21Yani Azerbaycan'da Aliyev'in danışmanının Aliyev'den habersiz tweet atmayacağı biliniyor, düşünülüyor.
09:28Yahut Fatma Şahin'in yani Azerbaycan, İnya Azerbaycan Partisi'nin grup başkan vekilinin,
09:34grup başkan vekili nasıl Aliyev'den izinsiz bir şey yapmıyorsa,
09:38Türkiye'de bunun böyle olacağı düşünülüyor.
09:39Dolayısıyla neden tweet attılar silinmedi?
09:43Neden açıklama yaptılar?
09:43Hani karışıklık olmasın.
09:45Gaziantep Belediye Başkanı Fatma Şahin değil mi?
09:47Özür dilerim, Fatma Şahin dedim.
09:48Özür dilerim, özür dilerim, özür dilerim.
09:50Fatma Hanım, grup başkan vekili.
09:51Yani ismini çek edelim birazdan.
09:54Fatma Şahin'e gitti.
09:55Fatma Leyla ismini getiririm birazdan.
09:59Fatma Şahin deyince yalnız almış olmasın, tamam.
10:01Özür dilerim.
10:02Fatma Hanım'ın işte açıklaması var.
10:05Neden buna müdahale edilmedi?
10:06Neden derhal müdahale edilmedi?
10:08Yahut iktidar yalnızlığı gazetelerde eleştiriler var.
10:11Bunlar işte AK Parti ile doğrudan iç içe kurmuşlar.
10:14Neden bunlara müdahale edilmedi?
10:16Dolayısıyla bu istendi gibi bir kavrayış var.
10:19O nedenle bunu AK Parti iktidarla bağlı görüyorlar ve buna yönelik bir tepki gösteriyorlar.
10:26Bunu söyleyeyim.
10:27Şimdi tabii normalde dün APA'da, yani Azerbaycan Devlet Ajansı'nda bir yazı yayınlandı.
10:34Aliyev'in tutumunun ne kadar doğru yerinde olduğunu iddia eden bir yazı yayınlandı.
10:38Ve bu hamleyi, Aliyev'in Türkiye'ye gelmeme hamlesini de mütikabiliyet ilkesine oturttular.
10:45Ve Türkiye, tabii bu yazı Fatma Şahin Usta, özür dilerim düzelteyim, Fatma Şahin Usta.
10:50Ya Fatma Şahin'e doğru demişim, Usta'yı eksikliyor demişim.
10:52Şimdi diyorlar ki işte Türkiye'de yazıyı detaylıca okuduğumuzda iktidarın Türkiye'de İslamcılık siyaseti uyguladığını iddia ediyorlar.
11:06Ve işte Türkiye bunun da iki ülke arasında bir gerilime ulaştığını söylüyorlar.
11:13Türkiye'nin, Azerbaycan'ın Türkiye'nin yörüngesinden çıkmamasının beklendiğini, bunun kabul edilemez olduğunu söylüyorlar.
11:20Son aşamada özellikle AK Parti çevrelerinde Azerbaycan'a dönük müthiş bir kampanya, kararlamak kampanyası olduğunu iddia ediyorlar.
11:28Dolayısıyla bunun karşısında Aliyev'in Türkiye'ye gitmeme kararının doğru olduğunu, zaten mütekabiliyete de uygun olduğunu söylüyorlar.
11:35Şöyle söylüyorlar ki, 2024 yılında Şuşa'da Türk Devletleri Teşkilatı Toplansı vardı, ona da Erdoğan gelmedi.
11:41O da o zaman FIFA'yı izlemeye gitmişti, Hollanda maçını izleyene gitmişti.
11:45Şimdi de biz böyle bir hamle yapıyoruz.
11:482026 yılında Mayıs'ta ve Ekim ayında Erdoğan iki kez Azerbaycan'a gitmemişti.
11:53En son 15 Ekim'de gitmemişti.
11:55Dolayısıyla bu da mütegabiliyet ilişkileri içerisinde doğrudur diyorlar.
11:58Bu konuyu takip ettiğin için, şimdi bu konunun bu saydıklarının dışında da bir dış etkeni var mı diye onu merak
12:04ediyorum.
12:05Bugün Türk Gün Gazetesi'nde gazetenin baş yazarı Yıldır Açık bir yazı kalemi almış.
12:09Çok önemli bir yazı.
12:11Baş yazıda İsrail'deki seçimleri anlatıyor.
12:15Ve tabii Netanyahu insanlık suçu işliyor.
12:17İsrail orada soykurum uyguluyor.
12:19Özellikle Gazze başta olmak üzere.
12:21Oradaki seçimlerin aslında demokratik hayat için evrensel değerler bağlamında ne kadar utanç verici olduğunun da altını çiziyor.
12:28Lafı nereye getirmek istiyorum?
12:30Sence bizim Bakü ile aramızın gerginleşmesinde İsrail'in etkisi var mı?
12:37Yani vardır, mutlaka vardır.
12:39Mutlaka olur da.
12:41Çünkü bundan en çok mutluluk duyacak olan İsrail.
12:43Yani Türkiye-Azerbaycan'ın ilişkilerinin gerilmesinden, Azerbaycan'ın Türkiye'ye tutum almasından,
12:50Birleşmiş Milletler'deki adayına destek vermemesinden, rakibe destek vermesinden şu an en çok herhalde İsrail mutludur.
12:57Dolayısıyla muhakkak vardır.
12:59Ama biz tabii yani İsrail'in bundan yararlanacağı zemini sunmamamız gerekirdi.
13:05Önce onu söyleyeyim.
13:07Yani iki yıldır gelmekte olan bir kriz vardı.
13:09Bu görülüyor.
13:10Yani şimdi Azerbaycan bizden başka bir devlet.
13:13Biz iki milletiz doğru ama Azerbaycan ve Azerbaycan Türkleri bizden başka tarihsel ve sosyal süreçlerden geçtiler.
13:22Önce bunu anlayalım.
13:23Bir kere biz çoğunlukla Sunni'yiz.
13:27Onlar çoğunlukla Şii.
13:29Biz Osmanlı'nın bakiyesiyiz.
13:32Onlar Safevilerin, Şah İsmail'in bakiyesi.
13:35Onlar 70 yıl boyunca bir Sovyet deneyiminden geçtiler.
13:39Din gündelik hayatlarında öyle çok ağırlıklı bir yer tutmadı.
13:43Toplumlarını dini kurallar belirlemedi.
13:45Bizde ise daha bambaşka gelişti her şey.
13:47Dolayısıyla iki toplum başka tarihsel süreçlerden geçtiler.
13:52Azerbaycan'da otoriter bir yapı var.
13:55Bizdeki gibi bir demokratik, bizdekine benzer bir demokratik deneyim yok.
13:59Sovyet deneyiminden geçmiş olması da mutlaka bir fikir verecektir.
14:03Diğer taraftan Azerbaycan seküler bir devlet.
14:07Yani onlar dünyevi diyorlar, layık diyorlar.
14:09Ve gündelik hayatta pratik olarak din çok fazla yer tutmadığı gibi devlet hayatında da yer tutmasını istemiyorlar.
14:17O nedenle bütünüyle seküler bir devlet olarak hayatlarına devam etmek istiyorlar.
14:23Şimdi Azerbaycan'ı anlamak zorundayız.
14:25Azerbaycan'ın da kendi güvenlik tehditleri var.
14:28Onlara göre milli güvenlik riskleri var.
14:30Bunları üç kalemde anlatıyorlar.
14:32Diyorlar ki birincisi İran'ın Şii yayılmacılığı, ikincisi Türkiye kökenli tarikat ve cemaatlerin sünnileştirme çabası,
14:40üçüncüsü de Rus kökenlilerin getirdiği vavileşme meselesi.
14:45Şimdi onlar risk olarak bunu görüyorlar.
14:46Ama onların gündeminde bir İsrail tehdidi diye bir tehdit yok.
14:50O bizim için var.
14:51Şimdi dolayısıyla Türkiye, İsrail meselesini, Türkiye, Azerbaycan'la ilişkilerini, Azerbaycan Türkiye ile Türkiye-Azerbaycan'la ilişkilerini onarmak zorunda.
15:02Bu hem milli olarak böyle hem de tarihsel olarak bu böyle.
15:07Aynı zamanda çok yoğun ekonomik ilişkilerimiz de var.
15:10Bunu da göz ardı etmeyelim.
15:11Yani birbirimize bağlıyız.
15:13Hem de bağımlıyız.
15:14Şimdi dolayısıyla İsrail'in bundan faydalanabileceğini, Türkiye'nin en yakın dostunun, kardeşinin kendisiyle arasına nifak dokumu ekilmesinin en çok İsrail
15:27isteyecektir.
15:28Buna meydan vermemek gerekir.
15:29Bu ilişkiler onarmak gerekir.
15:31Bu bakımdan söyleyeyim.
15:33Azerbaycanlılar da mesela bu meselede dedim ya başta MHP'yi ayırıyorlar.
15:38Mesela diyorlar ki hatta konuştuğumuzda Devlet Bahçeli'ye çok teşekkür ediyorlar.
15:42Aldığı tutumlar ötürü.
15:43İşte biz hatta şöyle bir ifade kullandılar.
15:46Biz MHP'yi Azerbaycan Partisi gibi görüyoruz diyorlar.
15:49Öyle yani.
15:50Yani kendi hatta işte o milliyetçi hislerden kaynaklı olarak.
15:53Dolayısıyla sakin olmak lazım.
15:56Bakü'yu anlamak lazım.
15:58Anlama çabası içerisine girmek lazım.
16:00Ve Türkiye'nin dış politikasının birebir Azerbaycan tarafından uygulanmasını beklememek lazım.
Yorumlar