00:01Sa gubat, may mga ibong hindi lang umaasa sa kanilang tinig para mapansin.
00:14Tinagamit nila ang kanilang mga kulay,
00:19at kanilang mga pakpak,
00:22at mga galaw na parang sayaw.
00:26Sa bawat pagpapakitang gilas, may isang layunin
00:31ang makuha ang atensyon ng posibleng kapareha.
00:40Pero hindi ito ordinaryong talabas.
00:49Dahil ang mga performer na ito ay ilan sa pinakakaibang ibon sa mundo.
00:57Sila, ang Birds of Paradise.
01:16Mula Pilipinas,
01:19umipad ako papuntang Sorong Regency sa Southwest Papua, Indonesia.
01:24We're here in Jakarta. This is our jump off point.
01:28Pakay kong puntahan ang komunidad ng Malagufok
01:32sa paanan ng Closon Valley
01:35na tahanan ng napakangandang lahi ng Birds of Paradise.
01:43Isang lugar na napapalibutan ng makakapal na gubat
01:47at tahanan ng ilan sa mga pinakakaiba
01:52at makukulay na ibon sa mundo.
01:58Pagdating pa lang, sumabak na agad kami sa birding tour.
02:03Isang ibon ang tila gusto kaming haranahin.
02:09Ito ang Female Ochre Colored Monarch
02:13o mas kilala bilang Rufous Colored Monarch.
02:18Mula sa aming pwesto,
02:20makikita ang itin at matingkad na asul sa mata at tuka nito.
02:27Ay watel kong tawagin ang asul na bahagi ng Ochre Colored Monarch
02:33na umuusli sa paligid ng mata ng ilang uri na maibon.
02:39May ihahalintula dito sa palong ng mga manok dito sa Pilipinas.
02:49Sa di kalayuan,
02:52iba't ibang huni pa ang maririnig.
02:58Ang isang ito,
03:00maliit at bilugan.
03:03Ito ang pinakamaliit na kingfisher sa Australasian region
03:08na abot lang sa 4.5 inches ang laki.
03:14May natanaw din kaming kingfisher
03:16na tahimik na nakatago sa pagitan ng mga sanga.
03:24Samantala,
03:25ditaw naman ang ganda ng ibon na ito
03:27na matingkad na kulay kahel.
03:32Isang male yellow-billed kingfisher naman ito
03:35na nag-aabang ng posibleng nitong kapareha.
03:43Ang malagufok.
03:45Nagsisilbing tirahan ng mga bihira
03:48at natatangin mga ibon.
03:52Pero ang lugar na ito
03:54nahaharap sa isang matinding hamon.
03:58Noong 2014,
04:00isa ang malagufok
04:02sa mga lugar na naispasukin
04:04ng commercial palm industry sa Indonesia.
04:08Kapag ang gubat ay ginawang plantasyon,
04:11hindi lang mga puno ang nawawala.
04:15Mawawala rin ang mga lugar kung saan
04:17naghahanap ng pagkain,
04:19nagpapahinga,
04:20at nagpaparami ang mga ibon.
04:23Pero dahil sa matinding pagtutol
04:26ng tribong Moy,
04:28naipagtanggol nila
04:29ang katutubong lupain.
04:32Ang guide namin na si Daniel,
04:34dating hunter.
04:36Pero,
04:38isa na ngayon
04:38sa mga nagbabantay ng mga ibon
04:40sa malagufok.
04:45Sa West Papua,
04:48Indonesia,
04:49matatagpuan ang isang pamilya
04:51ng tropical forest birds
04:53na kung tawagin ay
04:55birds of paradise.
04:57Ang birding tour.
05:00Tahimik kami nag-aabang
05:02sa aming hide.
05:05Isang male lesser birds of paradise
05:08ang natanaw namin sa itaas.
05:12Naabutan namin itong
05:14nagpapakitang gilas
05:16para makahanap ng kapareha.
05:21Ang lahing nito,
05:22gumagamit ng
05:24lek mating system
05:25o sama-samang pag-display
05:27at pagsayaw ng mga lalaki.
05:31Matingkad ang kanilang kulay
05:33at kitang-kita
05:34ang malambot nitong
05:35mga pakpak.
05:39Isang pula at bilugan na ibon naman
05:41ang sunod namin napansin.
05:46Patalon-talon ito
05:48sa mga baging at sanga.
05:53Ang ibon na ito,
05:54ang king birds of paradise na pala.
06:02Kinikilala ito
06:03ng International Ornithological Congress
06:06o IOC Birds Checklist
06:08bilang tanging natitirang uri
06:11ng genus Cicinurus.
06:15Maya-maya pa.
06:18Isang pula
06:19na may itim na mga sul-asul na buntot
06:22naman ang napansin namin sa lupa.
06:25Patalon-talon ito.
06:27Ang ibon ito,
06:29kilala sa dalawang kulot na buntot.
06:33Ito ang Wilson's Birds of Paradise.
06:37Pinangalanan ang ibon na ito
06:39ni Charles Lucien Bonaparte
06:42para magbigay-pugay
06:43sa British ornithologist
06:45na si Edward Wilson.
06:48Tinabot na kami ng walaan
06:50pero
06:51success kami
06:52sa Wilson's Birds of Paradise.
06:55Sulit.
06:56Sulit itong
06:58pagising namin na maaga.
07:00Hindi namin pwedeng
07:02istorbuhin ng matagal
07:03yung mga ibon na yun.
07:05So basically,
07:06Birds of Paradise,
07:07they
07:07they try to attract
07:09their mates
07:10by displaying
07:12their beautiful
07:14plumage
07:14yung mga
07:16huwagandang kulay nila.
07:17Maraming salamat
07:18sa panunood
07:19ng Born to be Wild.
07:20Para sa iba pang kwento
07:22tungkol sa ating kalikasan,
07:24mag-subscribe na
07:25sa JMA Public Affairs
07:27YouTube channel.
07:28Sous-titrage Société Radio-Canada
