00:00Son dönemde Türk Devletleri Teşkilatı'na olan ilgi hızla artmaktadır.
00:06Özellikle orta koridor temelinde ortaya çıkan somut gerçeklik,
00:11Türk Devletleri'nin Doğu-Batı aksında sahip oldukları yükselen stratejik değeri de pek çok ülkenin dikkatini çekmektedir.
00:21Ve teşkilatla diyalog isteğini de artırmaktadır.
00:25Zirveden bir gün önce üye ülke liderlerinin katılımıyla gerçekleştirilen resmi akşam yemeği bunun örneklerinden biridir.
00:34Bu esnada ABD Başkanı Sayın Trump'ın zirveye ilişkin tebrik telefonu ile teşkilatın önemini ortaya koyması,
00:43şimdi de işte Rusya'nın yaklaşımı ve daha önce de pek çok farklı ülkenin teşkilatımızla işbirliği yapmak üzere girişimleri bu
00:53durumun açık bir delilidir.
00:56Rusya Federasyonu konusuna gelince elbette bu ülkede tarihsel ve etnik köken olarak ortaklığımızın bulunduğu milyonlarca insan yaşıyor.
01:07Tataristan, Başkürdistan, Yakutistan başta olmak üzere birçok bölgede kültürel bağımız çok derin.
01:16Bu bakımdan Rusya ile kültürel diyaloğun olması da son derece doğaldır.
01:22Türk Devletleri Teşkilatı ortak dil, tarih, kültür ve gönüllülük esasına dayalı bağımsız Türk devletlerinin oluşturduğu bir işbirliği mekanizmasıdır.
01:35Kuruluş felsefesi ve Nahçıvan Anlaşması'ndaki resmi üyelik kriterleri de bellidir.
01:442021 yılında İstanbul'da düzenlenen zirvemizde gözlemcilik ile ilgili kabul ettiğimiz çözükte ise net bir dil şartı getirilmiştir.
01:55Dil. Buna göre gözlemci üyelik için yalnızca Türk dillerinden veya akraba dillerden birini devlet dili veya resmi dil,
02:07yani herhangi bir bölgesinde değil tüm ülke satında resmi yadışma olarak kabul etmiş devletler,
02:14Türk Devletleri Teşkilatı'nda gözlemcilik statüsü için başvuruda bulunabilir.
02:20Bu kategorinin dışında ise kalan üçüncü ülkelerle teşkilat arasında karşılıklı menfaatler temelinde esnek bir işbirliği tesis edilmesi de amaçlanmıştır.
02:31Bakın bununla ilgili geçtiğimiz sene Türk Devletleri Teşkilatı artı yani TZT artı işbirliği modeli benimsenmiştir.
02:41Ankara zirvesinde ise Kazakistan Cumhurbaşkanı Sayın Tokayev'in dile getirdiği bu modele göre,
02:48bu ülkelerin onay vereceği üçüncü bir ülke ile Dışişleri Bakanları ya da daha üst düzeyde devlet başkanları da olabilir,
02:58üst düzey bir toplantı gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.
03:02İşte Sayın Tokayev tarafından dile getirilen söz konusu TTT artı işbirliği modeli üçüncü ülkelerle esnek bir işbirliği zemini hedeflemektedir.
03:14Bu tür bir talebin gündeme gelmesi halinde konu tüm üye devletlerin onayıyla teşkilatın stratejik hedefleri ve Türk dünyasının ortak menfaatleri
03:26göz önünde bulundurularak mutlaka uygun şekilde değerlendirilecektir.
03:30Yeni bir öneride bulunmak isterim.
03:34Bizim Türk Devletleri Teşkilatımızın çatısı altında TÜRKSOY ve TÜRK AKADEMİSİ gibi ilişkili uluslararası kuruluşlarımız bulunmaktadır.
03:44Özellikle 1993'te kurulan TÜRKSOY, kültürel sahada en geniş ve en dinamik işbirliği yaptığımız kuruluşumuzdur.
