00:00Mga kapuso, bumagal ang pag-unlad ng ekonomiya ng bansa nitong third quarter,
00:04ang pinakamahina matapos po ang pandemia.
00:07Dagdag, bad news yan.
00:08Kasunod lamang ng naitalang 7.8% ang bilis ng pagmahal ng mga bilihin at servisyo nitong Oktubre.
00:15Paano pa kaya ang Noche Buena ng mga Pinoy?
00:18Nakatutok si Ivan Mayrina.
00:23Sa monitoring ng Department of Agriculture o DA,
00:26nagmahal na ng 20% ang mga lowland vegetables o yung mga hindi galing sa Cordillera.
00:32Nagmahal din ang carrots o tripolyo.
00:34Pero normal lang daw yan, ayon sa DA.
00:37Seasonal po, usually historically po talaga,
00:41medyo ang ating mga presyo talaga ng gula,
00:44medyo may mga ganyan po talagang alahon na medyo may pagtaas, may pagbaba.
00:50Depende po kasi kung pahon po niya o hindi.
00:53At the same time po, of course, papalapit na po ang Pasko.
00:57May mga talagang minomonitor po talaga tayo dahil mga ingredients usual yan ng Noche Buena.
01:02So nakakamonitor po tayo ng medyo pagtaas dyan.
01:06Ngunit sinasabi po namin na ito ay normal po ito.
01:09Dito Oktubre pa lang, bumalis na sa 7.8% ang pagmahal ng mga bilihin at servisyo
01:14sa pinakahuring datos ang Philippine Statistics Authority o PSA.
01:18Ang pangunahing dahilan ayon sa Department of Economy, Planning and Development o Dep-Dev
01:23ang mga pangyayari sa labas ng bansa at hindi lang Pilipinas ang apektado.
01:27Ang pinakamataas po na contributor to this inflation is really yung transport cost.
01:35Tapos itong October kasi pumalo na rin po yung mga fare hike natin.
01:40This is also related to yung sa fuel prices din.
01:43Tapos yun sa electricity.
01:45Sa lahat po ng mga bansa na tawag natin yung oil importing countries,
01:50nandun po talaga yung negative na effect.
01:54Kasabay ng paglobo ng inflation ang pagbagal sa gross domestic product o GDP sa 2.1%.
02:02Yan po ang kabuan ng halaga ng mga produkto at servisyo sa bansa noong third quarter ng 2026
02:09at mas mabagal yan sa 2.4% na naitala noong second quarter.
02:14Pero bumagal man, positive pa rin naman daw yan ayon sa Dep-Dev.
02:19Ang halaga ng piso noong 2018, katumbas na lang ng 75 centavos ngayon ayon sa Dep-Dev.
02:26Pero bumilis din naman umano ang kita ng mga Pilipino.
02:28Ang isa po kasing titinan din natin is kung nagkaroon ng pagtaas naman sa income ng mga tao.
02:37Kasi kung dapat kasi mas mataas yung pagtaas, mas mabilis yung pagtaas ng income
02:44kesa iso yung pagbilis ng pagangat ng mga presyuhan.
02:49Nakita nga natin 2.1% at slowdown tayo, but it's still positive.
02:53And ito po, in real terms po ito eh. Kasi ibig sabihin nun, kinonfeder na natin yung pagtaas ng mga
03:03presyuhan doon.
03:04So, nagkakaroon pa rin naman po ng real.
03:09Umaasa ang Dep-Dev na magpapatuloy ang trend na pababaang presyo ng produktong petrolyo sa world market
03:14at masundan ang mga rollback bukas.
03:17Inaasahan ding mabubuhayan ng ekonomiya ngayong magpapasko sa pagdating ng mga padala ng mga OFW
03:22at mas mataas sa consumer spending o paggaso sa mga Pilipino dahil sa Pasko.
03:28Sa panahong yan, pag tiyak ng Trade and Industry Department,
03:31walang magiging pagtaas sa basic necessities and prime commodities
03:34na nasa kanilang listahan na makikita sa supermarket at DTI website.
03:39Kabilang dyan ang mga dilata, mantika, kapi at sabon.
03:42Piyak din daw na walang problema sa supply, pero ay mag-uusapan ng mga Notche Buena items.
03:47Kung dati sinabing pwede mapagkasya ang 500 pesos,
03:50mas maingat silang magbigin ang budget ngayong taon.
03:53Wala pa po tayong, nag-uusap pa kami, there's still no price set
03:58kasi nag-uusap pa po kami with the manufacturers and the retailers.
04:02Ivan Mayrina Nakatutok, 24 Horas.
