00:00Sayın Genel Sekreter Guterreş, saygıdeğer devlet ve hükümet başkanları, hanımefendiler, beyefendiler, değerli katılımcılar,
00:11sizleri en kalbi duygularla selamlıyorum.
00:15Antalya'ya bu kadim şehre hoş geldiniz, şeref verdiniz.
00:20Sizleri COP31 vesilesiyle ülkemde ağırlamaktan büyük bir mutluluk duyuyorum.
00:27COP31 başkanlığı sürecinde ortaya koyduğu güçlü liderlik için Bakanımız Sayın Murat Kuruma ve Sıfır Atık Vakfı Başkanımız COP31 şampiyonu Sayın
00:41Samet Ağarbaş'a şükranlarımı sunuyorum.
00:45Bizleri bu önemli toplantıda buluşturan Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Sayın Fatih Birol'a ayrıca teşekkür ediyorum.
00:55Değerli misafirler, 1950'lerin başında dergi kapaklarında yeni bir yaşam modeli övgü dolu başlıklarla tanıtıldı.
01:09Tek kullanımlık yaşam tarzı insanlığın altın çağı olarak müjdelendi.
01:17Ailelerin tek kullanımlık tabak, bardak, çatal, bıçak gibi eşyaları, neşe içinde havaya attıkları fotoğraflar, dergi sayfalarını süsledi.
01:30Kullan at eşyalar, modern dünyanın insanlığa zamandan tasarruf sağlayan bir armağanı olarak yüceltildi.
01:42Bugün ise küresel çöpünün yüzde kırkını tek kullanımlık plastikler oluşturuyor.
01:49Son yarım yüzyılda dünya daha önce eşi görülmemiş bir atık artışıyla karşı karşıya kaldı.
01:59Katı belediye atıklarının 2050'ye kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşması bekleniyor.
02:09Yönetilmesi neredeyse imkansız bu atık yükünü yalnızca bir çevre krizi olarak değerlendirirsek konuyu eksik ele almış oluruz.
02:22Bu aslında bir zihniyet krizidir.
02:26Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir.
02:31Toplumların geride bıraktıklarının hesabını yapmadan geleceğe yürüyemeyeceklerinin ispatıdır.
02:41O halde iklim değişikliği ile mücadelenin ilk adımı kavramları ve değerleri yerli yerine koymak olmalıdır.
02:52İşe tüketim ve refah arasındaki anlam bağını tartışmaya açarak başlamalıyız.
03:00Bugün küresel olarak üretilen gıdanın neredeyse %30'u ısraf ediliyor.
03:08Ancak iş burada bitmiyor.
03:11Gıda ısrafı iç içe geçmiş başka birçok krizi tetikliyor.
03:17Çöpe atılan toplam gıdanın sadece dörtte biriyle dünyada açlıkla mücadele eden neredeyse 700 milyon insanın doyabileceğini bilmek başlı başına ahlaki
03:32bir çıkmaz.
03:34Bunun yanında gıda atıkları küresel sera gazı emisyonlarının %10'unu oluşturuyor.
03:42Gıda atığı kaynaklı emisyonların en güçlü türlerinden biri ise metan ve metan emisyonları bugüne kadar ki küresel ısınmanın neredeyse üçte
03:58birinin ana kaynağı.
03:59İlaveten metan emisyonlarının %60'ı insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor.
04:07Yani estetik kaygılarla daha tarlada elenen ürünlerden tutun, fazladan aldığı için buzdolabında unutulan meyvelere kadar çöpe atılan bir elmadan en
04:23fazla ne olabilir diye düşündüğümüz her eylemimizin doğada büyük karşılıkları var.
04:30Milyonlarca insanın önemsiz saydığı bireysel davranışların birbirine eklenmesi sonucunda ağır bedeller ödeniyor.
04:41Bu bedeli yeri geliyor günü aç karınlığına geçiren çocuklar, yeri geliyor iklim değişikliğine bağlı nedenlerle yaşanamayacak hale gelen köyünü terk
04:55etmek zorunda kalan insanlar ya da yeryüzünden ilelebet silinen türler ödüyor.
05:03İşte bu kör düğümü çözmek istiyorsak her şeyden önce bu işi teknik bir dile hapsolmaktan kurtarmalıyız.
05:14İnsanların bağ kurup sahipleneceği değer temelli yeni sistemler kurmalıyız.
05:21Sıfır atık hareketinin bu noktada hayati bir önemi var.
05:26Çünkü sıfır atığı konuşmak aslında hayatı konuşmaktır.
05:31İnsanları ekmeği çöpe atmaktan vazgeçirecek olan sera gazı emisyonları istatiklerini bilmekten ziyade yeniden nimet fikriyle buluşmaktır.
05:47Keza elindeki plastik şişeyi ya da izmariti yere atmamak doğayı yeniden ilahi bir emanet olarak görebilmekle ilişkilidir.
05:59Ancak hemen burada önemli bir hususun daha altını çizmek isterim.
06:06Döngüsel ekonomiden yenilenebilir enerjiye kaynak yönetiminden sıfır atığa kadar tüm kavramlar çağımızın yeni keşifleri gibi sunuluyor.
06:19Halbuki tüm bunlar dünyanın hemen her yerinde yerel bilginin bel kemiğidir.
06:26Bunun en güzel örneklerinden birini yaşadığımız topraklardan vermek isterim.
06:33Çünkü Anadolu adeta bir sıfır atık uygulama merkezidir.
06:39Burada büyüklerimiz eskisi olmayanın yenisi olmaz derler.
06:46Bu söz bizlere döngüselliğin özünü tek bir cümlede özetler.
06:52Artan yemekleri değerlendirmek, mevsiminde yetişen ürünleri saklamak, kırılan eşyaları tamir etmek, kıyafetleri onarıp ömürlerini uzatmak hayatın doğal akışıdır.
07:08Tohum toprağı bırakılırken, kurda, kuşa, aşa diye dua edilir.
07:16Çünkü dünya ortak evimizdir anlayışı, kültürümüzde içselleştirilmiş bir yaşam pratiğidir.
07:26İşte tüm bu alışkanlıklar nimete, emeğe ve yaradana saygıyla şekillenmiştir.
07:35Görüyoruz ki tabiatla ortak bir dil geliştiren yerel bilgelik, doğal kaynak israfına, metan emisyonlarına, çevre kirliliğine ve artan iklim değişikliği
07:51etkilerine karşı adeta bir kalkandır.
07:56O halde biz de yerel bilginin yitik bir hazineye dönmesine müsaade etmeden, onu iklim değişikliğiyle mücadelenin etkin bir parçası yapmalıyız.
08:10Kıymetli misafirler, meyve ağaçlarının her bahar açtığı çiçeklerin bir kısmı meyveye dönüşür, geri kalanı yere dökülür.
08:22Bu hadiseye mevcut doğrusal üretim sistemlerimizin penceresinden bakarsak, toprağa düşeni yalnızca atık olarak görürüz.
08:35Halbuki doğa için o, toprağın yeni besin kaynağıdır.
08:42Kimi zaman bir kuşun ya da karıncanın nasibidir.
08:46Tabiatın sistemi, suyun, toprağın, havanın sonsuz devri daimi üzerine kuruludur.
08:56Doğa atık oluşturmaz, kaynaklarını en verimli şekilde kullanır.
09:03İnsanlık tarih boyunca tüm ilhamlarını doğadan aldı.
09:08Şimdi de yapmamız gereken yine doğa okulundan dersler çıkarmaktır.
09:15Mutfaklarımızda oluşan organik atıkları son derece basit yöntemlerle kompostlayarak yeniden toprağa kazandırabiliriz.
09:26Aynı şekilde iş yerleri, alışveriş merkezleri, otel ve havaalanları gibi yerlerde oluşan büyük ölçekli organik atıkları da çöp olmaktan kurtarabiliriz.
09:41Bu atıkları kompost yoluyla gübreye dönüştürerek çevre düzenlemesinde kullanabileceğimiz gibi hayvan yemi üretiminde ham madde olarak değerlendirebiliriz.
09:572035 yılına kadar küresel yıllık belediye katı atığı miktarında öngörülen artışın en az %50 azaltılması hedefimizi ancak bu şekilde tutturabiliriz.
10:12Aynı şekilde atık gözüyle baktığımız malzemeleri yeni bir ham madde kaynağı olarak görmeye başladığımız an döngüsel malzeme kullanım oranını en
10:26az %15'e çıkarabiliriz.
10:29Bugünkü buluşmamızı bu hedeflerin kağıt üzerinde kalmaması ve sıfır atığın hayatın tüm alanlarına adapte edilmesi için önemli bir fırsat olarak
10:44görüyorum.
10:45Yeter ki iklim değişikliği ile mücadelede herkesin payına düşen bir ödev olduğu anlayışında buluşalım.
10:55Yerel yönetimlerimizi, üreticilerimizi, gençlerimizi ve vatandaşlarımızı bu dönüşümün etkin ortakları haline getirelim.
11:08Gelişmekte olan ülkelerin finansmana, teknolojiye, bilgiye ve kapasite geliştirme imkanlarına erişimini birlikte kolaylaştıralım.
11:19Gerek onarılabilir ürünlerin üretimini teşvik eden ekonomik modellerle, gerek uzun ömürlü ürün tasarımlarıyla kalıcı dönüşümlere imza atalım.
11:33İyi uygulamalarımızı paylaşarak birbirimizden öğreneceğimiz ve hep birlikte başaracağımız bir yola çıkalım.
11:41Bu düşüncelerle sözlerime son veriyorum.
11:45Kod 31'in tüm insanlığa hayırlar getirmesini diliyorum.
11:50Beni dinlediğiniz için çok teşekkür ediyorum.
