00:00Emrah teşekkürler. COP31 zirvesi dördüncü gününde devam ediyor.
00:04Sen de söyledin, temiz enerji, elektrifikasyon, yeşil dönüşüm bu zirvenin en önemli temalarından bir tanesi ve yanımızda çok değerli bir
00:12konuğumuz var.
00:13Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar yeniden bizimle birlikte.
00:18Efendim şimdi zirvenin dördüncü günündeyiz ve bugüne kadar enerji başlığında bir dizi önemli görüşmeleriniz oldu.
00:24En merak edilen konulardan birisiyle başlayalım.
00:27Nükleer Enerji, Kanada ile kandığı reaktör teknoloji stüdyorlarına bir imza atıldı.
00:31O anlaşmanın, imzaların, detaylarını öğrenmek isteriz.
00:35Evet, şimdi elektrikleşme hedefine giderken tabi Türkiye'nin önünde birçok büyük hedef var, birçok büyük proje var.
00:45Öncelikle şunu söylememiz lazım, ülkemizin enerji ihtiyacı geleneksel talep faktörleri nedeniyle büyüyor.
00:54Ne demek istiyorum? Nüfusumuz artıyor, şehirleşme devam ediyor Türkiye'de ve tabi ki ekonomimiz de büyüyor.
01:01Yani üretim, sanayinin ihtiyaç duyduğu enerji dolayısıyla bunlar bildiğimiz geleneksel talep tarafları.
01:08Ama bunun ötesinde yeni talep faktörleri var ülkemiz için ve dünya için.
01:13Bunlardan bir tanesi tabi yapay zekanın getireceği enerji ihtiyacı.
01:17Bir diğeri elektrikli araçların getireceği talep, soğutmanın getireceği talep, belki ilerleyen dönemde su kısıtlarından dolayı belki deniz suyunu arıtmak için
01:29gerekecek enerji.
01:29Dolayısıyla bunlar da talebimizi, ihtiyacımızı daha da arttıran unsurlar.
01:33Onun için Türkiye'nin daha çok enerji üretmesi lazım, daha çok elektriğe ihtiyacımız lazım.
01:39Zaten bu COP'un ana temalarından bir tanesi biliyorsunuz 2035'te %35'lik bir elektrikleşme hedefi.
01:47Dolayısıyla böyle bir dünyada tabi mesela tartışmalardan bir tanesi bunu Financial Times bu aralar bir yazıya döktü ve
01:55evet elektrikleşeceğiz ama bu elektriği hangi kaynaklardan sağlayacağız?
02:00Yani bunu fosil yakıtlardan mı sağlayacağız yoksa çevreci yeşil enerjiyle mi sağlayacağız sorusu ve tartışması şu anda COP31'de Antalya'da var.
02:10Dolayısıyla bu enerjiyi, bu artan talebi, artan elektrikleşmeyi biz hangi kaynaklarla yani temiz kaynaklarla, düşük emisyonlu kaynaklarla sağlama noktasında da
02:19Türkiye ortaya bir hedef koydu?
02:21İşte 2040 planı diye açıkladığımız şeyde yenilenebilir enerji var. Çok önemli miktarda bir artış öngörüyoruz.
02:2745 bin megavatlık şu andaki rüzgar ve güneş kurulu gücümüzü 175 bin megavata 2040'da götüreceğiz.
02:35Türkiye ekonomisinin tamamında evlerimizde, işyerlerimizde, okullarımızda, her yerde sanayide, tarımda, ulaştırmada enerjisini daha verimli kullanan bir ülke olarak bunu başaracak.
02:48Dolayısıyla burada da çevreyi gözeterek hareket ediyoruz.
02:51Üçüncü unsur bizim baz yükte yani bize 724 kesintisiz enerji verecek üretim alanlarında temiz bir şekilde bunu sağlamamız lazım.
03:01Bunun da açık söyleyelim tek adresi var.
03:03Türkiye için ve dünya için nükleer.
03:05Dolayısıyla nükleerin şu anda COP31'de Türkiye'nin uzun dönem bir enerji planında durduğu yeri anlatmak için böyle bir giriş kısmı
03:15yaptık diyebiliriz.
03:16Böyle olunca Türkiye daha önce açıkladığımız 2050'ye kadar 20 bin megavatlık yani Akkuyu'daki dört reaktörün yanına Sinop'taki reaktörler,
03:25Trakya'daki reaktörleri koyarak bir taraftan konvansiyonel büyük ölçekli santraller yapmayı hedefliyor.
03:32Bir taraftan da küçük modüler reaktörler diye artık nükleerin yeni çağı dediğimiz bu sahada ilerlemek istiyor.
03:38Bugün burada imza altına aldığımız anlaşma da aslında o büyük ölçekli Sinop için ve Trakya için düşündüğümüz nükleerle ilgili atılmış
03:49önemli bir adım.
03:50Şimdi o tarafa baktığımızda aslında önümüzde 3-4 tane alternatif ülke var.
03:55Bunlardan bir tanesi elbette bugün Akkuyu'da birlikte çalıştığımız Rusya.
03:59Rosatom şirketiyle beraber Akkuyu'nun yanında yeni projelerde de yer almak istiyor.
04:06İkincisi bu teknolojiye sahip ülkelerden bir tanesi Çin.
04:10Çin'le görüşmelerimiz bu anlamda devam ediyor.
04:13Bir diğer ülke Güney Kore.
04:15Sayın Cumhurbaşkanımıza geçen hafta oradaydık biliyorsunuz ve gündemin ana maddelerinden bir tanesi yine nükleer oldu.
04:22Ve tabii ki Kanada.
04:24Kanada Başbakanı da yine çok kısa bir süre önce Cumhurbaşkanımızı Ankara'da ziyaret ettiler.
04:28Bir devlet ziyareti kapsamında çok önemli bir görüşme oldu.
04:34Ve orada da gündemdeki ana konulardan bir tanesi nükleerdi.
04:38Çünkü nükleerin doğası gereği birkaç alan diğerlerinden nükleeri ayırıyor.
04:43Bir tanesi nükleer çok büyük bir finansman istiyor.
04:47Burada da zaten attığımız imza aslında nükleer projenin Kanadalılarla gerçekleştirmeyi düşündüğümüz nükleer projenin finansmanı konusuydu.
04:56Dolayısıyla finansman önemli ama bu finansman kadar aynı zamanda teknoloji yani güvenilir bir teknoloji olması önemli.
05:04Ve bunlar için hükümetlerin ev sahibi ülke hükümetinin bu teknolojiyi getirecek hükümetlerin bu işe ne kadar kararlılıkla ne kadar ortaya
05:13irade koydukları da önemli.
05:14İşte bunlar için bu görüşmelerimizi yapıyoruz.
05:18Kanada bu anlamda önemli bir kendini ispat etmiş bir teknolojiye sahip finansmanla alakalı önemli bir çalışma, önemli bir finansman paketi
05:28hazırlıyorlar.
05:30Dolayısıyla bunlarla ilgili attığımız bir imzaydı.
05:32Ümit ediyorum önümüzdeki haftalarda ve aylarda yani 2027 içerisinde biz nükleerle ilgili kararımızı Sinop veya Trakya için veya ikisi birlikte
05:42vererek adımımızı atacağız.
05:44Çünkü 2040'a bizim Akkuyu'nun yanına mutlaka bir ilave 5000 megawatt daha nükleer güç koymamız gerekiyor.
05:52Sen 2040 yılına ilişkin burada pek çok muhatabınızla görüşmeyi gerçekleştiriyorsunuz.
05:57Tüm dünyanın gözü burada.
05:59Yabancı muhataplarınızın 2040 vizyonuna ilişkin örnek aldığı, Türkiye'nin deneyimlerini paylaştığı bir alan var mı dikkat çekmek istediniz?
06:07Şimdi bu alanda açık söyleyeyim yani tüm paydaşlarla konuşuyoruz.
06:14En önemli paydaşlarımızdan bir tanesi finansman tarafında işte hem uluslararası finansal kuruluşlar yani Dünya Bankası, IFC, EBRD, Asya Kalkınma Bankası
06:24bunlarla olan bunun yanı sıra ticari bankalar ve diğer finansal kuruluşlar var.
06:32Bütün bunlarla beraber konuşuyoruz.
06:35Onun dışında tabii hükümetlerle olan ikili görüşmelerimiz oluyor.
06:39Bu programımızı onlara anlatıyoruz.
06:42Elbette ki bu program açıkçası birçok kişi tarafından çok etkileyici, çok ayakları yere sağlam basan, çok bütüncül bir program olarak
06:51değerlendirildi.
06:52Biz de öyle olması için çok çaba sarf ettik.
06:54Bunu yaparken aslında hiçbir teknolojiyi dışarıda bırakmıyoruz.
07:00Bunu yaparken Türkiye'nin iklim hedefleriyle ilgili bir iddia ortaya koyuyoruz.
07:052040'ta emisyonlarımızı %40 azaltacağız diyoruz.
07:08Bunu yaparken şu anda dünyanın içinden geçmiş olduğu bu jeopolitik kırılganlıklar, krizler, şoklar dünyasında aynı zamanda arz güvenliğimizi sağlamaya çalışıyoruz
07:17güçlü bir şekilde.
07:18Kendi kendine yeten bir ülke olmaya çalışıyoruz ve enerjide bağımsızlık yani enerjide dışa bağımlı bitirmeyle alakalı bir hedef ortaya koyuyoruz.
07:26Şimdi böyle baktığınızda bizim durumumuzda olan enerjide dışa bağımlı ülkelerin birçoğu için aslında çok ilham verici bir program olduğu söylenebilir.
07:35Çünkü herkes kendi kendine yeten bir ülke olmaya çaba sarf ediyor.
07:39Biz bunu yaparken aynı zamanda hem çeşitlendirmeye hem de uluslararası işbirliklerine önem veriyoruz.
07:45İşte burada yine imzalarını attığımız bir proje elektriğin tan apı dediğimiz bir proje.
07:51Azerbaycan'dan elektriği Türkiye'ye, Gürcistan'a, Gürcistan üzerinden Türkiye'ye ve oradan da Avrupa'ya götürecek Bulgaristan'la yaptığımız dörtlü
07:58anlaşma.
07:59Onu da dün temiz enerji anlaşması.
08:01Dolayısıyla bu anlamda hem ikili görüşmelerimizle hem diğer paydaşlarımızla yaptığımız görüşmelerde finansal kuruluşlara kısaca tekrar değinmek isterim.
08:11Enerji dönüşümü, bu paketin içerisinde enerji dönüşümü kısmı yaklaşık 300 milyar dolarlık bir yatırımı gerekiyor.
08:18Yani bu önümüzdeki 15 yılda yapacağımız yılda neredeyse 20 milyar dolar eder.
08:22Dolayısıyla görüştüğümüz finansal kuruluşlar da bu işe, bu iş onlar için de çok önemli bir alan.
08:29Çünkü onlar da temiz enerjiye yatırım yapmak istiyorlar.
08:32Ve yine dün attığımız imzalarla Suudi Arabistan'la gerçekleştireceğimiz projede 9 tane uluslararası finansal kurumun katılımıyla, biraz önce isimlerini saydığım
08:43kurumlarıyla,
08:44Türkiye'de ilk etapta 2000 megavatlık yaklaşık 1.3 milyar dolarlık bir yatırımın hayata geçmesi için onlar da bu konudaki niyet
08:52beyanlarını dün attıkları imzalarla ortaya koydular.
08:55İnşallah devam edeceğiz.
08:56Çin'in 15 milyar dolarlık bir yatırım imzası, onun detayları nelerdir?
09:01Şöyle, aslında bu anlattığımız projelerin bir kısmı hükümetler arası anlaşmalar yoluyla gidecek.
09:08Ve Çin'le yaptığımız anlaşma, burada hükümetler arasında, işte benim bakan yardımcım, o taraftan da Ulusal Enerji İdaresi'nin başkan
09:18yardımcısı imza ettiği anlaşmada,
09:20yenilenebilir enerji projeleri var, rüzgar projesi, güneş projesi, depolama projesi ve yaklaşık 4 gigavatlık da elektrik iletim şebekesiyle ilgili yapılacak
09:29yatırımlar.
09:30O bahsettiğiniz rakamlar oradan geliyor.
09:33Burada da Çinli şirketleri açıkçası Türkiye'deki bu yatırımları gerçekleştirmeye davet ediyoruz.
09:38Şimdi bir müzakerelerin sonunda Antalya'dan bir deklarasyon çıkacak.
09:44Sizce bu zirveyi hafızaları kazıyacak en temel hususu ne olacak?
09:50Müsaadenizle iki sonuç söyleyeyim.
09:52Tek de söylenebilir ama birincisi şu, ben bu zirveyi, COP31 Antalya'yı Paris İklim Anlaşması'nın imza edildiği,
10:00Paris'teki 2015'teki taraflar konferansından sonra bu arada geçen en önemli,
10:06yani 21. COP'dan sonra 31. COP bence iki yönüyle öne çıkıyor.
10:11Ve diğer COP'lardan burayı ayıran önemli bir fark, Türkiye'de bu zirvede bir uygulama COP'u olarak bu zirveyi adlandırabiliriz.
10:21Yani artık aksiyona geçme, harekete geçme zamanı.
10:25Çünkü daha önceki mülakatlarımızda da konuşmuşuzdur.
10:30Küresel ısınmayla alakalı eğer dünya adım atacaksa, ciddiysek adım atılacak yıllar artık sayılı yıllara kaldı.
10:39Yani 1,5-2 dereceyle sınırlandırmak için mutlaka artık aksiyon zamanı, artık mutlaka harekete geçme zamanı.
10:46Dolayısıyla uygulama COP'u olarak adlandırabiliriz COP31'i.
10:50Ve tabii bir diğeri de 2035'te %35'lik elektrikleşme hedefi dünya için artık olmazsa olmaz unsurlardan bir tanesi.
10:58Bu da Antalya'yla anılacak önemli bir gelişme olarak değerlendirilebilir.
11:03Teşekkür ederiz değerli bakımınız değerlendirmeleriniz için.
11:06Enerji ve tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar bir kez daha yayın konuğumludu.
11:11Enerji bu zirvenin en önemli alanlarından bir tanesi ve şimdiye kadar atılan imzaların detaylarını bizimle paylaştı diyelim.
11:18Zirve sürmeye devam ediyor takipteyiz. Buradan sözü bir kez daha İstanbul'a bırakalım.
