00:00Evet arttı. İklim aslında bunun temel sebeplerinden bir tanesi.
00:03Özellikle son yıllarda mikrobörs rüzgarlar çok aktif oldu.
00:08Mesela bazı irtifalarda 60 lata varan rüzgarlar anlık olarak söz konusu olabiliyor.
00:14İklim, sıcaklık değişimi, anlık hava değişimlerine bunu bağlayabiliriz.
00:20Evet doğru. Özellikle son 4 yıldır 5 yıldır çok büyük bir artış var.
00:24Bu arada genel havacılık da sivil havacılığı ayırmak lazım.
00:27Genel havacılık 19 koltuk kapasitesinin altındaki hava araçlarını içerir.
00:32Zaten kazanların büyük çoğunluğu da 19 koltuk altındaki hava araçlarında oluşuyor.
00:38Ama büyük uçaklarda çok fazla kaza olmadı.
00:42Genel havacılık kazalarında bir artış trendinin olduğu maalesef doğru.
00:46Bunu tabii sadece iklime bağlayamayız.
00:48Ama iklim de bunun sebeplerinden bir tanesi ki mikrobörs rüzgarlar bu konuda çok aktif olabiliyor maalesef.
00:56Anlık oluşan rüzgar akımları diyelim buna.
01:02Peki şimdi bir mesaj daha okuyayım.
01:06İletişim Başkanı'nın açıklaması oldu.
01:09Onu da bir okuyayım.
01:11Malatya'da Burhanettin Duran İletişim Başkanı.
01:14Malatya'da S-70 tipi askeri helikopterimizin kaza kurulma uğruması sonucu şehit olan kahraman Mehmetçiklerimize Allah'tan rahmet diliyorum.
01:23Aziz şehitlerimizin kederli ailelerine, yakınlarına, Türk Silahlı Kuvvetlerine başsağlığı diliyorum.
01:29Mekanları cennet olsun dedi.
01:31Evet şimdi şunu da sormak isterim.
01:36S-70'ler Türk Silahlı Kuvvetleri'ni de ne amaçla kullanılıyor?
01:40Yani sadece bir eğitim helikopteri mi yoksa başka amaçları da var mı?
01:47Taşıma amaçlı da kullanılabiliyor.
01:49Birçok kullanım amacı var.
01:51Öyle şekilde söyleyelim.
01:53Fakat tabii özellikle Zafer Bey'in ben sorusunda biraz daha net cevap vereyim.
02:00Aslında bir S-70 kalkıştan sonra hemen nasıl düşebilir?
02:05Yani hemen kalkan nasıl düşebilir?
02:07Şimdi burada bu kadar çok amaçlı kullanılan bir helikopterde motor gücü kaybı yeterli kaldırma gücü oluşturmayabilir.
02:17Kuruk rotoru arızası helikopteri kendi ekseni etrafında kontrolsüz döndürebilir.
02:24Ana rotoru veya transmission arızası rotorun dönmesini engelleyebilir.
02:30Uçuş kumandası veya hidrolik bir arıza oluşabilir.
02:33Yetersiz kalkış performans, ağırlık, irtifa ve rüzgarın etkisiyle helikopter tırmanamayabilir.
02:39Ani rüzgar veya kontrol kaybı olur ama ani rüzgar görünmüyor onu söyleyeyim öncelikle.
02:45Engel veya yabani cisimle temas rotor hasarına ve rotöre çarptık.
02:51Daha sonra helikopterin tamamen kontrolün kaybedilmesine yol açabilir.
02:55Yani bu yedi sebepte düşük görüş, meteorolojik koşullar, yağış gibi nedenleri çıkartarak diğer konuların hepsi var olabilir.
03:07Ama bu helikopter çok amaçlı kullanılıyor.
03:10Öncelikle bunu söyleyeyim.
03:11Sadece eğitim değil, taşınma belirli, faydalı.
03:14Hocam yani meteorolojik siz baktınız değil mi?
03:17Meteorolojik nedenden değil diyorsunuz.
03:20Baktım.
03:20Şu an.
03:21Bu akşamki.
03:22Yani Malatya'daki helikopterde hava koşullarında bir anormallik gördünüz mü?
03:27Hayır hayır.
03:28Ben hatta size daha da net söyleyeyim.
03:31Yani direkt söylüyorum.
03:32Şimdi 220 derecede 3 nattık bir rüzgar var.
03:355 kilometre hiçbir şey değil.
03:37Bir rüzgar değil.
03:3910 kilometre üzeri görüş açısı var.
03:41Çok çok iyi bir görüş açısı.
03:42Yaklaşık 4000 feet ki 1300 metre yani bir feet 30 santim olduğundan yaklaşık olarak 1200-1230 metrede az bulut var.
03:53Ki 20.000 feet'e kadar yükselebiliyor bu helikopter onu da söyleyeyim.
03:56Ki 20.000 feet'den sonra daha farklı basınçlandırılmış kokpit gerekiyor.
04:0110.000 feet'te parçalı bulut var ki görüşe engel olan bir durum değil.
04:07Sıcaklık 6 derece.
04:08Yani çok buzdağın olabileceği bir durum değil.
04:11Ki en iyi sıcaklık 15 derece performans anlamında.
04:146 derece çok sıkıntılı değil.
04:16QNH 1024 HPA.
04:19Bu da iyi bir basınç.
04:20Atmosferik basınç.
04:2218.50 yerel saatindeki rapor da neredeyse aynı.
04:27Hani burada yine 220 derecede 3 nattık rüzgar var.
04:30Yine 10 kilometre üzeri görüş var.
04:33Bir de anlık olarak önemli bir değişiklik de görünmüyor.
04:36Hani bazı anlık rüzgarlar, anlık akımlarla da alakalı bir durum yok.
04:40Hani yerel vade olsun, yamaçlar olsun, arazi çevresinde bir rüzgar türbülans görüşle alakalı bir problem de gözükmüyor.
04:47Yani hani kazanın gerçekleşi dakikalarda bir yoğun yersiz kuvvetli rüzey rüzgarı ve hava anı seviyesinde bir düşük görüş işareti vermiyor
05:00demek istedim.
05:01Yani meteorolojik raporlar incelendiği zaman bunlar ortaya çıkıyor.
05:08Bir şöyle bir şey var Hande.
05:10Şimdi evet iklim olayları da bunda etkili ama son dönemde bizim galiba uçuş trafiği biz de çok arttı.
05:18Hani dedi ya hoca 19 koltuk altındaki hava araçlarında daha çok oluyor.
05:24Bu istatistiklerin yukarı doğru gitmesinde belki de bunun da etkisi var.
05:28Çok fazla özel uçak, özel helikopter kullanılmaya başlanması, yangın filomuzun genişlemesi.
05:36Bunlar da etkili olabilir mi acaba hocam bu istatistiklerin artmasında?
05:41Tabii ki olabilir.
05:42Tabii ki olabilir ama tabii net bir parametre belirtemeyiz.
05:45Ama yani şimdi S-70 helikopteri de yani asker komando taşıyor, özel kuvvet operasyonu yapıyor, malzeme nakli yapıyor.
05:55Yani faydalı yük, yaralı da hasta tahliyesi yapıyor, arama kurulma, komuta, kontrol o kadar çok amaçlı kullanılıyor ki.
06:03Yani bu helikopterimizin temelinde bunu söyleyemeyiz.
06:07Ama şöyle bir detay da var.
06:09Ne kadar seferler artsa da kontrollü ve kurallarına göre yapıldığı için hani seferin çok artmasını da kazaya bağlayamayız.
06:20Çünkü uçaklar arasında belirli yatay ve dikey mesafeler vardı ve bu yatay dikey mesafeler uyulması gerekir.
06:27Yani genel havacılıkta da zaten izinler dahilinde uçaklar ve helikopterler kalktığı için hani ya çok sefer arttı.
06:34Bu sefer artık hava taşımacılığı çok büyüdü, çok ilerledi.
06:39Bu bir emniyetsizlik gibi bir yorum yapamayız.
06:42Ama tabii ne kadar sayı artarsa e kaza arasında yükselmesi bir doğrusal bağlantı olarak kullanabiliriz.
06:53Peki hocam bir de ben de müsaade edeyim.
06:55Tabii tabii buyurun Kadriy.
06:56Hocam bu tarz tabii uçaklarda oluyor ama bilmediğim için de tabii aydınlatmanız için soruyorum.
07:04Bu helikopterlerin de bir ayrıca sinyal mekanizması herhalde vardır.
07:08Bunların bu sinyallerine müdahale gibi bir şey söz konusu olma ihtimalleri olabiliyor mu?
07:16Olabilir.
07:17Olabilir ama tabii bu kaza genelinde bununla alakalı bir parametre söyleyemeyiz.
07:21Olabilir tabii.
07:21Yani uzaktan da sistemle etkilenmiş olabilir.
07:27Geçmişte bir kazada da bu söz konusu olmuştu.
07:30Mesela bunlar kesin bir parametre belirtilmese de bu da sebeplerden biri olabilir ama bu kadar hızlı bir şekilde düşmesini de
07:43hani doğrudan buna nasıl bağlayabiliriz ona çok bir şey diyemiyorum.
07:47Hani çünkü kalkıştan hemen sonra düştüğü için.
07:56Hocam bir de bu eğitim uçuşlarında daha çok bunu görüyoruz sanki.
08:02Şunu da öğrenmek için soruyorum siz de eğitmen de olduğunuz için.
08:07Öncesinde acaba bir simülasyon eğitimi gibi bir şey veriliyor mu?
08:12Helikopteri mesela kaldıran kişiler direkt koltuğa oturur oturmaz herhalde o anda öğrenmiyorlar değil mi?
08:19Öncesinde çok detaylı bir eğitimden geçiyor olmaları lazım.
08:23Yani kıdemli birisinin kıdemli bir pilotun da tabii ki.
08:26Mesela bu dört kişinin dört şehidimizin içinde kaç tane eğitmen vardır?
08:33Şimdi şöyle muhtemelen sadece mürettebat vardır.
08:36Çünkü bu üç helikopter dört mürettebat ve on bir asker.
08:40On bir kişi taşıyabiliyor.
08:42Dört vefatın olması muhtemelen eğitim uçuşu olduğu için dört tane mürettebatın da hayatını kaybettiği anlamına geliyor.
08:51Şimdi burada tabii ki helikopterlerde olsun askeri uçaklarda olsun paraşütle atlama eğitimine kadar bunu defalar ve tekrarlamaya kadar çok sıkı
09:01eğitim veriliyor.
09:01Şimdi burada aletli uçuş, gece uçuşları sadece görmeden sistemleri takip ederek uçuşa kadar bütün eğitimleri tüm detaylarıyla pilotlar aldığı için
09:15eğitimsizlikle alakalı bir yorum kesinlikle yapamayız.
09:19Yani evet çok net konuşuyorum ama yani havacının içinden geldiğimiz için de havacılıkta eğitim en temelidir.
09:27Ve askeri havacılıkta eğitimler de çok sıkı prensiplere, çok sıkı detaylara göre yönetilir.
09:32Ki helikopterler zaten çok daha farklı açıkçası.
09:36O anlamda yorum yapmak istedim.
09:38Helikopter pilotları son derece tecrübeli.
09:42Her türlü koşullara hazırlıklı olarak yetiştirilir ve eğitilir.
09:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
09:50Hoşçakalın.
09:50Hoşçakalın.
09:51Hoşçakalın.
09:51İzlediğiniz için teşekkür ederim.
