00:00Timur var mı bu noktada söyleyebileceklerin ya da neye bakmak lazım bundan sonra?
00:04Uzmanı değiliz tabii, bilmiyoruz.
00:06Ama şunu söyleyeyim, çok üzgünüz.
00:08Çok üzgünüz.
00:09Yani dört şehit verdik ve bunun memleketimize başsağlığı dilemek dışında yapabileceğimiz bir şey yok.
00:16Ama bazı gelen bilgiler yerleşim yerine yakın bir noktada olayın mayidana geldiğini gösteriyor.
00:24Yani belki de çok daha, çok boyun bir şey yaşıyoruz ama o yerleşim yerine yakın olması tehlikeyi arttırıyordu.
00:33Yani onunla ilgili detaylı bilgiler de gelecektir.
00:36Benim aklıma şey geldi açıkçası bu durumda.
00:38Acaba mesela pilotların o yerleşim yerine dikkate alarak belki de özel bir çabası oldu bir yandan da.
00:46Tuhan Bey'e söylediğinden ben de onu anladım.
00:47Değil mi Tuhan Bey?
00:48Evet, tabii söyleyeceğimiz şeyler çok sınırlı.
00:52Elbette.
00:52Milli Savunma Bakanlığı gerekli açıklamayı yapacak.
00:55Biz de zaten sorumluluğumuz gereği, soru önergesi vereceğiz, ayrıntı isteyeceğiz millet adına.
01:00Bu helikopterlerle ilgili spekülasyonlar da çok.
01:03Dünya genelinde sadece Türkiye'de değil, siz de ifade ettiniz, kaza oranı biraz beklenenden ya da tahmin edilenden fazla.
01:11Henüz kazanın sebebi bilinmiyor.
01:13Ama oradaki arkadaşlarımızın söylediği köye düşmemesi için çok büyük özen göstermiş.
01:19Yani bana intikal eden bilgi oradakilerin, bunu paylaşabilirim müsaadenizle, pilotlarımız büyük bir kahramanlık örneği gösterdi dediler.
01:28Yani köye düşmemesi için zaten düştüğü yerde çok yakın bir yerleşim birimi, Malatya'ya 10-11 kilometre de mesafe bir
01:35mahalle.
01:36Konteyner kent varmış galiba. Ben öyle bir ifade gördüm bir haberde yakınlarında.
01:42Onu belki editör arkadaşımla bir bakabilir mi acaba?
01:45Yani düştüğü noktaya yakın bir konteyner kent olduğu yönünde bir bilgi var bende ama.
01:50Buradaki mahalle veya köy büyükşehir yasası gereği mahalle deniyor artık.
01:54O köye çok yakın ve bir eve de çok yakın bir mesafeye düştüğü ifade ediliyor.
01:59Zaten yangın çıkmış, siz de paylaştınız, ifade ettiniz.
02:04Dört şehidimiz var, mekanları cennet olsun.
02:07Ama yine altını çizeceğim.
02:09Özgür Bey de ifade etti.
02:10Askerlerimiz çok tecrübeli, çok hakikaten yetenekli.
02:13Büyük bir çaba harcandığını oradakilerden öğrendim.
02:17Yani yerleşim birimine düşmemesi için büyük bir çaba harcandığı, bir kahramanlık örneği sergilendiği ifade edildi.
02:23Şimdi Fikret Bilay'a döneyim.
02:25Timur, pardon çok özür dilerim.
02:28Ekleyeceğim bir şey var mıydı?
02:29Aslında bir gece olması tabii.
02:31Bir yandan da elektrik sistemleri sanırım orada elektrik direklerine dair ilk yorumlar bunlar.
02:37Onlar görünüyor ama asıl açıklama herhalde bu akşam ya da yarın yapılacaktır diye tahmin ediyorum.
02:42Tabii şöyle biz de sormaya çalışıyoruz an itibariyle.
02:46Sonuçta söylenen şey şu, Türkiye'de tecrübeli bir kaza kırmı heyeti var.
02:52Kaza kırmı heyeti raporunu vermeden kimse bu konu hakkında somut olarak şu nedenden düştü diyemez diyorlar.
02:59Şunu not düşüyorlar, biraz önce Özgür Bey de söyledi.
03:05Dünyada halen çok sayıda ülkenin uçurduğu bir helikopter.
03:08Evet yani eski geçmiş, kaza geçmişleri, bazı sorunları konuşuluyor ama dünyada halen pek çok ülkenin uçurduğu bir helikopter tipi.
03:19Bunu da hani önemli bir not olarak düşelim.
03:23Ve şunu da not düşüyorlar.
03:26Aslında Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bugüne kadar terörle mücadele dahil olmak üzere en çok kullandığı helikopter tiplerinden birikten tam bir
03:33iş katırına benzetiyorlar.
03:35Yani sürekli ulaşılamayan bölgelere, personel taşıyan, yük taşıyan bir anlamda her işi yapan bir helikopter.
03:44O yüzden de aslında askeri tecrübesi yüksek.
03:47Evet kaza olanakları yüksek, çok kullanılan, dediğim gibi iş katırı olarak kullanılan, özellikle operasyon bölgelerinde kullanılan.
03:55Ama düşmesinin nedenleri de çok çeşitli olan.
03:58Arazi, iklim, hava şartları, işte pilotaş hatası.
04:05Tabii tabii.
04:05Şu an terörü dışarıda bırakıyoruz.
04:07Çünkü Türkiye'de başka bir süreç var ama ne bileyim enerji nakilatlarına çarpma gibi.
04:11Bunları söylüyorlar ama buna kararın şu an asla hani kaza kırım heyeti olmadan.
04:16Hiçbir şekilde zaten bunu söyleyemeyiz.
04:17Bunu Milli Savunma Bakanlığı da şu an söyleyemez.
04:19Söyleyemez zaten yani hani çok belirli bir neden yoksa yani o belki hani kayıtlara ne geçecek bilmiyoruz.
04:29Bir iletişime geçildi mi geçilmedi mi hani bir sorun nedeniyle onu da bilmiyoruz.
04:34Bu takallarda TUSAŞ'ın bu konuda çok büyük bir deneyimi var.
04:38Yine teknik arkadaşlardan sürekli bilgi alıyorum.
04:40Bu helikopterin kokpiti TUSAŞ'ta üretiliyor.
04:44Belli ki bu kokpit bizde üretiliyorsa başka ayrıntıları konusunda da çok ciddi teknik bilgimiz vardır.
04:50Ve bununla ilgili kaza kırım heyeti şüphesiz çok detaylı bilgi verecektir.
04:54Yine siz de ifade ettiniz 3 bin adet dünya genelinde uçan bu helikopter serisinden bahsediliyor bu modelden.
05:00Fikret Bila yani biz bu yayında önemli ölçüde hani sorularımızı sorabiliriz.
05:07Hani bundan sonrası için siz neler eklersiniz?
05:11Evet şimdi ben de şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyorum.
05:16Mekanları cennet olsun.
05:19Ailelerine ve Türk milletine de baz sağlığı ve sabırlar dilerim.
05:24Çok üzüldük tabii askerlerimizin şehit olmasına.
05:27Tabii bu helikopter gerçekten bizde askeri olarak çok kullanılan bir helikopter tipi.
05:33Bizde sınır ötesi harekatlardan sonra gazeteciler olarak bu helikopterlerle operasyon bölgelerine çok götürüldük.
05:42Ben de bu Sikorski helikopterlerle çok seyahat ettim.
05:45Uzun yolculuklara da katıldık.
05:48Yani o işte Kuzey Irak'ın dağlarında, vadilerinde, kayalık vadilerinde manevra kabiliyeti çok gelişkin helikopterler olduğunu bize gösterdi.
05:59Ne kadar öyle uçuşlar yaptık biz.
06:01Yine tabii bizim pilotlarımız gerçekten dünyanın en iyi pilotları arasındadır.
06:07Helikopter pilotlarımız da öyle.
06:09Terörle mücadele boyunca da çok büyük deneyim kazandılar.
06:12Onun için kolay kolay böyle bir pilotaj azası çıkmayabilir.
06:17Tahmini olarak söylüyorum ama tabii kaza kırım raporunu beklemek lazım.
06:22Tabii şurada özen gösterdikleri anlaşılıyor şehit pilotlarımızın.
06:26Yani yerleşimlerine çok yakın bir yerde uçtukları.
06:29Ancak düşme sırasında yerleşim bölgesinin dışına helikopteri düşürmeye gayret ettiklerini de söyleyebilir.
06:37Çünkü çok yakınlarında bir ev var.
06:39Ona bir gayret ve özen gösterdikleri şehitlerimizin anlaşılıyor.
06:43Bu da tabii çok kahramanca bir tavır.
06:45Evet gerçekten Allah rahmet eylesin.
06:48Mekanları cennet olsun.
06:50Ailelerine ve milletimize tekrar bahsedebilirim.
06:53Bu arada evet Samanköy konteyner kenti.
06:56O bilgiyi de iletti bana elektör arkadaşım.
07:006 Şubat 2023 depremlerinden sonra Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde kurulan
07:06ve bölgenin en büyük geçici barınma alanlarından biri olan bir yerdeşke burası.
07:10Yaka mahallesi sınırları içinde yer alıyor tesis.
07:13Yaklaşık 3.800 konteyner kapasitesi ve 20.000 kişilik nüfusuyla bir ilçe büyüklüğünde planlanmış.
07:19Buraya yakın bir yerde bu helikopter düşüyor.
07:23Onu da belirtelim bir kez daha.
07:27Şimdi hazır mı Prof. Dr. Eylem Şimşek arkadaşlar?
07:32Değil.
07:33Emekli kıdemli albay.
07:35Hava Harp Okulu Komutanlığı'nda lisansını Endüstri Mühendisliği'nde yapmış ayrıca.
07:41Birazdan ona da bağlanacağız.
07:44Özgür Tavar aramızda mı?
07:45Evet gördüm şimdi.
07:46Özgür Tavar şu soruyu sorsam.
07:49Şimdi biz bu helikopterin dünyada da kullanıldığını, kapasitesinin olanaklarının yüksek olduğunu söyledik.
07:58Fakat ben şimdi o kazalar oldu daha önce, S-70 kazaları.
08:06Hatta 1989'dan bu yana 30 civarında bir kaza var.
08:12Bu helikopterin düştüğüne tanıklık etmişiz.
08:16Hani tıpta bir ameliyat olduğumuzda hani şey yapılır ya böyle bir işte riskin şeyi verilir, yüzdesi verilir.
08:27Hani kullanım sıklığına baktığınızda ve kaza oranına baktığınızda buna dair hani çok yüksek bu kaza,
08:36yani diğer helikopterlerle karşılaştırdığımız zaman gibi bir cümle kurabiliyor muyuz?
08:41Bu kaza sayısı bize bir şey söylüyor mu daha doğrusu?
08:45Bunu sormaya çalışıyorum.
08:48Selmanım söylemez, şunun için söylemez.
08:50Bir kere arazi şartları, hava şartları, nerede, nasıl, ne görevi yaptığıyla da alakalı.
08:58Yani şimdi siz X devleti olursunuz, hep deniz seviyesinde bu helikopteri kullanırsınız.
09:04Bitme gece uçuşu yaparsanız, ne işte personel indiriz.
09:07Mesela siz 11-12'de desin orada, 18-20 kişiye kadar olabilir yakıt ve yüksekliğe göre.
09:12Hiç bunu kullanmazsanız kaza kırımınız düşük çıkar.
09:15Ama dünyanın en zor coğrafyalarından bir tanesinde, her türlü hava şartında,
09:20sizde, karda, kışta, sıcakta, sıcakta da uçması zordur hava araçlarının.
09:25Bu şartlarda yoğun kullanırsınız.
09:28Dolayısıyla kaza kırım olabilir.
09:29Dolayısıyla bu hani helikopterden, pilotlardan değil de yoğun kullanmayla alakalı bir konudur.
09:36Ama ben tekrar altın sitesini söylüyorum.
09:40Türk Şahlı Koditlerinin teknik personeli donanımlıdır.
09:44Bununla ilgili neden olduğunu yakın zamanda çok net bir şekilde ortaya çıkarlar.
09:48Bunu da şunun için yaparlar.
09:50Sadece medyaya falan bilgi vermek, bundan dert çıkartmak için.
09:53Yani teknikse teknikse başka bir konu ise başka onunla ilgili.
09:56Dolayısıyla yapılacak resmi açıklamaların çok iyi dikkate alınması lazım.
