00:00Atmosfer kurulumu. İzleyiciyi bugünün modern dünyasından alıp buzul çağının, orta Pleistocene, ortasındaki vahşi, çetin ve el değmemiş bir gezegene götüren
00:10sinematik bir açılış yapılır.
00:12Temel soru. Homo sapiens tam olarak ne zaman, nerede ve hangi zorlukların ortasında ortaya çıktı?
00:18İklimsel dalgalanmalar. Dünyanın ne tamamen donmuş ne de bugünkü kadar sıcak olduğu, hızla değişen kuraklık ve yağış döngülerinin yaşandığı bu
00:26dönem anlatılır.
00:27Yeşil sahra. Bugün dev bir çöl olan sahranın, o dönemde nehirler, göller ve otlaklarla kaplı bereketli bir yeşil sahra olduğu
00:36vurgulanır.
00:37Dev fauna. Dünyaya hükmeden dev memeliler, düz dişli filler, dev geyikler, kılıç dişli kediler ve mağara ayıları tanıtılır.
00:46Eski teorinin çöküşü. İnsanlığın sadece Doğu Afrika'daki tek bir cennet bahçesi inden çıktığı fikrinin yerini alan modern Panmafrika'nın evrim
00:54modeli açıklanır.
00:55Vebel Irhut Keşfi. Fasta bulunan ve 315 bin yıl öncesine tarihlenen Homo sapiens fosillerinin insanlık tarihini nasıl 100 bin yıl
01:04geriye çektiği anlatılır.
01:05Mozaik Evrim. Afrika'nın farklı bölgelerinde yaşayan izole grupların, iklim değiştikçe bir araya gelip gen alışverişi yaparak bugünkü anatomik özelliklerimizi
01:15oluşturması işlenir.
01:16Kalabalık bir dünya, Homo sapiens sahneye çıktığında gezegende en az 5-6 farklı insan türünün daha yaşadığı vurgulanır.
01:24Komşularımız, Avrupa ve Batı Asya'da soğuğa adapte olmuş Ninder tartaller, Sibirya ve Asya'da Denisovalılar, Güney Afrika'da küçük beyinli ama gizemli
01:33Homo naledi ve Endonezya'da Homo floresiensis tanıtılır.
01:36Orta taş çağı devrimi, kaba el baltalarının yerini daha ince, keskin ve mızrak uçlarına takılabilen Levalois tekniğiyle üretilmiş taş aletlerin
01:45alışı gösterilir.
01:46Ateşin kontrolü, ateşin sadece ısınma ve yırtıcılardan korunma değil, etleri pişirerek daha fazla kalori almayı ve beynin büyümesini sağlayan bir
01:55ekolojik silah olduğu anlatılır.
01:57Bilişsel sıçrama, modern insan yüzünün, daha küçük çene, kaş kemerlerinin silikleşmesi, sosyal iletişimi ve mimikleri nasıl kolaylaştırdığı incelenir.
02:07İlk semboller ve kültür, kırmızı aşı boyası, oşır, kullanımı, ilk takılar ve karmaşık av stratejileri için gereken gelişmiş dil becerisinin
02:16doğuşu ele alınır.
02:17Afrika dışına ilk adımlar, iklim koridorları açıldığında küçük Homo sapiens gruplarının Levant, Orta Doğu ve Arap Yarımadası üzerinden dünyaya yayılma
02:27denemeleri anlatılır.
02:28İlk karşılaşmalar, diğer insan türleriyle yaşanan ilk temasların, rekabetin ve melezleşmenin, bugün DNA'mızda taşıdığımız Neandertal genlerinin temelleri atılır.
02:39Özet ve Felsefi Bakış
02:41300.000 yıl önce yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan birkaç 10.000 kişilik kırılgan bir türün, gezegenin kaderini değiştiren
02:49tek insan türüne dönüşme hikayesi özetlenir.
02:51Bugün gezegendeki tek insan türü olduğumuz için, bunun hep böyle olduğunu düşünmeye meyilliyiz.
02:57Oysa 300.000 yıl önce Homo sapiens Afrika'da ilk adımlarını atarken, dünya en az 5 veya 6 farklı insan türüne
03:04ev sahipliği yapıyordu.
03:05Biz bu hikayenin tek kahramanı değildik. Kalabalık ve rekabetçi bir ailenin sadece bir üyesiydik.
03:12Kuzeyde, Avrupa ve Batı Asya'nın dondurucu soğuklarında niğnder tartaller hüküm sürüyordu.
03:18Kısa, tıknaz ve son derece kaslı vücutları buzul çağına kusursuz uyum sağlamıştı.
03:23Büyük beyinleri vardı, karmaşık aletler yapıyor, ölülerini gömüyor ve hasta grup üyelerine bakıyorlardı.
03:30Daha doğuda, Sibirya'nın Altay dağlarından Güneydoğu Asya'ya kadar uzanan gizemli bir başka tür, Denisovalılar yaşıyordu.
03:38Onlardan geriye sadece birkaç kemik parçası ve diş kaldı.
03:41Ancak genetik mirasları bugün bile Asya ve Okyanusya halkların DNA'sında yaşamaya devam ediyor.
03:47Afrika'nın kendi içinde bile yalnız değildik.
03:50Güney Afrika'nın derin mağara sistemlerinde, şempanze büyüklüğünde küçük bir beyne sahip olmasına rağmen alet kullanabilen ve ölülerini mağaraların en
03:59derin odalarına taşıyan Homo naledi yaşıyordu.
04:02Endonezya adalarında ise boyları bir metreyi bile bulmayan Homo floresiensis hayatta kalma mücadelesi veriyordu.
04:08Gezegen, farklı zeka seviyelerine ve farklı fiziksel özelliklere sahip insan türlerinin paylaştığı vahşi bir laboratu vardı.
04:16Niğnder tartaller kadar kaslı değildik.
04:18Kılıç dişli kediler kadar keskin pençelerimiz ya da filler kadar kalın derilerimiz yoktu.
04:24300 bin yıl önce atalarımızı hayatta tutan şey fiziksel güçleri değil, ellerindeki teknolojiydi.
04:30Bu dönem, arkeologların Orta Taş Çağı olarak adlandırdığı büyük bir teknolojik devrime sahne oldu.
04:36Atalarımız artık sadece kaba el baltaları yontmakla yetinmiyordu.
04:41Levalois Tekniği adı verilen, ileri düzeyde planlama ve üç boyutlu düşünme gerektiren bir yöntem geliştirdiler.
04:47Önce taşın çekirdeğini özenle şekillendiriyor, ardından tek bir ustaca darbeyle önceden tasarlanmış, jilet keskinliğinde taş uçlar koparıyorlardı.
04:57Bu keskin uçları ahşap saplara bağlayarak ilk fırlatma mızraklarını ürettiler.
05:02Artık devasa ve tehlikeli hayvanlara yaklaşmadan, güvenli bir mesafeden avlanabiliyorlardı.
05:07Ancak asıl büyük devrim, ateşin tam kontrolüyle gerçekleşti.
05:12Ateş, gece karanlığında yırtıcıları uzak tutan bir kalkan ve soğuk gecelerde birisi kaynağıydı.
05:18Fakat bundan çok daha fazlasını yaptı.
05:21Etleri ve kök bitkileri pişirmeyi mümkün kıldı.
05:24Pişmiş yiyecekler çok daha kolay sindiriliyor ve vücuda çok daha fazla enerji sağlıyordu.
05:29Bağırsakların sindirim için harcadığı enerji azaldıkça, bu enerji doğrudan beynimize aktarıldı.
05:35Ateş, kelimenin tam anlamıyla insan beynini büyüten yakıt oldu.
05:40300 bin yıl önce beynimiz büyürken, yüzümüz de değişmeye başladı.
05:44Eski insan türlerinin çıkıntılı kaş kemerleri ve devasa çeneleri yerini daha düz bir yüze, daha küçük dişlere ve belirgin kaşlara
05:52bıraktı.
05:53Bilim insanları bu değişimin arkasında sosyal bir neden olduğunu düşünüyor.
05:57İletişim
05:57Daha yumuşak yüz hatları ve hareketli kaşlar, korku, şaşkınlık, empati ve işbirliği gibi ince duyguları mimiklerle ifade etmeyi kolaylaştırdı.
06:07Bu dönemde gelişen karmaşık dil yeteneği, homo sapiens'i diğer tüm türlerden ayıran en keskin silaha dönüştü.
06:14Artık sadece tehlike var diyemiyorlardı.
06:16Yarın sabah güneş doğduğunda nehrin kıvrımında toplanıp mamut sürüsünü uçuruma doğru sürelim diyebiliyorlardı.
06:23Zihnin bu uyanışı, ilk sembollerin ve kültürün de doğuşunu getirdi.
06:28300 bin yıl öncesine ait yerleşim yerlerinde, kilometrelerce uzaktan taşınmış kırmızı aşı boyası parçaları bulundu.
06:35Bu boyalar sadece deriyi güneşten korumak için değil, kimlik ve aidiyet göstergesi olarak kullanılıyordu.
06:41Farklı kabileler birbirleriyle ticaret yapmaya, taş aletleri ve bilgiyi takas etmeye başladı.
06:47Bir birey hastalandığında veya yaralandığında grup onu terk etmiyor, iyileşene kadar besliyordu.
06:53300 bin yıl önce Afrika'nın zorlu topraklarında sadece biyolojik bir tür değil,
06:58empati kuran, hikaye anlatan ve hayal kuran insan ruhu doğuyordu.