00:00Nakalatag na ang ilang usapin sa United Nations Summit ngayong 49th ASEAN Summit.
00:04Kung ano-ano yan, alamin natin sa report ni Sheila Natividad.
00:07Live, Rise and Shine, Sheila!
00:12Joshua, maraming dapat abangan dito sa United Nations, sa UN Summit.
00:17Ngayong 49th ASEAN Summit na ginaganap dito ngayon sa Pilipinas
00:22dahil inaasahan na matatalaka yung ilan sa mga usapin dapat pag-usapan sa rehyon.
00:27Kabilang dyan yung pagtatanggol sa teritoryo, pag-responde sa panahon ng kalamidad at pagpapanatili ng kalusugan.
00:36Mas pagtitibayin pa kasi ng ASEAN at United Nations ang kanilang comprehensive partnership
00:42sa pamamagitan niya ng mas malawak na kooperasyon sa usapin ng kapayapaan at siguridad,
00:47digital transformation, climate action at disaster management.
00:52Kasama nga rin dito, Joshua, sa expected nating matatakil yung pag-suporta sa integration ng Timor-Leste sa ASEAN.
00:59Inaasahan ding sasalubungin ang mga lider ang unang taon ng implementation ng ASEAN-UN Plan of Action
01:05para sa 2026 hanggang taong 2030.
01:09Bubuo ito ng mas matatag na ASEAN community alinsunod sa ASEAN 2045 at United Nations 2030 Agenda for Sustainable Development.
01:18Bibigyang diin din dito, Joshua, sa pulong ang pamumuno ng Pilipinas sa pagpasa ng UN General Assembly Resolution
01:25na gumugunita sa 50th anniversary ng Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia.
01:32Pinagtibay ang resolusyon ito noong Setiembre na muling nagbigay diin sa kahalagahan
01:36ng mapayapang pag-aayos ng alitan, paggalang sa soberanya at kooperasyon ng mga bansa.
01:42Samantala, Joshua bahagi rin ng mas malawak na agenda ng ASEAN ang pagpapatibay ng kapayapan at siguridad sa South China
01:49Sea.
01:50Sa nakaraang talakayan ng ASEAN leaders, partikular doon sa opening ng plenayo,
01:56ay muling nabigyang diin yung pangakailangang magkaroon ng efektibo at substantive code of conduct o yung COC sa pinagtatalo ng
02:03karagatan.
02:04Mahalagang matiyak, Joshua, na nakaangkla yung anumang kasunduan sa 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea o
02:12UNCLOS.
02:12Ito kasi yung nagtatakda ng legal na balangkas para sa mga aktibidad sa karagatan,
02:17kabilang dito yung mga karapatan at obligasyon ng mga bansa sa kanilang maritime zones.
02:23Sa po, magitan ng COC na ito, alinsunod sa UNCLOS, magkakaroon din ng freedom of navigation.
02:30Kahapon, inihayag ni Foreign Affairs Secretary Maria Teresa Lazaro,
02:33na nasa humigit kumulang 80% na ng draft COC, ang may professional agreement.
02:38Bagamat may mga usaping hindi pa nare-resolve ba o, kasa lukuyan pang pinag-uusapan ng mga lider at kinatawan
02:44ng member states.
02:45Magpapatuloy yung negosyasyon sa ilalim ng susunod na ASEAN chairship ng Singapore sa taong 2027.
02:52Pero kumpiyansa ang Malacanang na ma-finalize itong COC bago pa man magtapos ang taong 2026.
03:00Joshua, ang primary goal talaga nitong UN Summit ng 49th ASEAN Summit na ginagarap dito ngayon sa ating bansa,
03:07ay talagang magkaroon ng koneksyon, ng samahan sa pagitan ng mga lider at kinatawan,
03:13at syempre ng mga mamamayan ng ASEAN-UN.
03:18At syempre, inaasahan natin na mapag-uusapan pa yung mga paksana na nangangailangan syempre ng kolektibong sugestyon.
03:25Para sa ASEAN Summit 2026, Sheila Natividad ng Integrated State Media.
03:30Balik muna din sa Asia Studio, Joshua.
03:32Maraming salamat, Sheila Natividad.