00:00Selamlar, bugün yine çok konuşulan ama aslında perde arkası pek de bilinmeyen bir konuyu masaya yatırıyoruz.
00:05Kıbrıs etrafında son dönemde yaşanan, tabiri caizse o baş döndürücü diplomatik manevraları analiz eden,
00:11oldukça çarpıcı bir kaynak metni birlikte deşifre edeceğiz.
00:14Amacımız çok net, duyduğumuz o yüksek perdeden resmi söylemlerle kapalı kapılar ardında sahada dönen çarkları birbirinden ayırmak ve asıl resmi
00:23görmek.
00:24Hızlıca yol haritamıza bir göz atalım.
00:26Önce söylemler ve diplomatik gerçekler arasındaki o ince çizgiye bakacağız.
00:30Sonra COP31 zirvesindeki o tuhaf Kıbrıs bilmecesine de alıp ABD ve AB'nin kurduğu baskı çemberinin haritasını çıkaracağız.
00:38Ardından Kuzey Kıbrıs içindeki sürpriz siyasi çatlağı inceleyip son olarak medyanın nasıl desem o epey ilginç çatlı benzetmesine neden odaklandığını
00:47konuşacağız.
00:48Hazırsanız başlıyoruz.
00:50Birinci bölüm, söylem ve diplomatik gerçekler yani milli davanın temeli.
00:56Kaynağımız analizde sahadaki durumu en tepe noktanın yani Cumhurbaşkanı'nın şu çok net sözleriyle çerçeveleyerek başlıyor.
01:02Kıbrıs bizim milli davamızdır.
01:04Kıbrıs'ı ne olursa olsun asla yalnız bırakmayacağız.
01:08Şimdi hepimiz biliyoruz ki böylesine güçlü ve sarsılmaz bir ifadenin uluslararası arenadaki her adımda aynı ağırlıkla yankılanmasını beklersiniz değil mi?
01:16İşin doğası budur.
01:18Fakat yazarımız tam da burada tabiri caizse frene basıyor ve karşımıza çok ilginç bir diplomatik tezat çıkarıyor.
01:25Bir tarafta Ankara'da düzenlenen o kritik KKTC'nin 43. kuruluş yıl dönümü resepsiyonu var.
01:30Ancak katılım alt düzey temsilciler ve bakan yardımcıları seviyesinde kalıyor.
01:34Peki neden?
01:35Çünkü kaynağımızın belirttiğine göre devletin zirvesi ve bakanlar o esnada İstanbul'da Katar emirinin ziyareti ve atılan yeni imzalarla epey meşguldü.
01:43Yani öncelikler biraz değişmiş gibi duruyor.
01:46İşte tam da bu noktada kaynak metnin ortaya attığı o can alıcı soruyu sormak zorundayız.
01:51Acaba son dönemdeki devasa uluslararası zirveler o bildiğimiz güçlü milli dava söylemiyle gerçekten örtüşüyor mu?
01:58Bu soru aslında retoriğin bittiği yerdeki somut gerçeklere inmemiz için bize harika bir kapı aralıyor.
02:05İkinci bölümümüz COP31 zirvesindeki Kıbrıs bilmecesi yani Antalya'daki anormallikler.
02:11Gelin işlerin biraz karmaşıklaştığı o yere Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı Antalya'daki COP31 iklim zirvesine uzanalım.
02:18Makale burada inanılmaz bir kontrasta dikkat çekiyor.
02:21Düşünün Türkiye'nin resmi olarak tanımadığı Kıbrıs Rum kesimi lideri Hristo Dullidis orada resmi aile fotoğrafında gülümsüyor ve dahası Kıbrıs
02:29'ı temsilen kürsüden konuşma yapıyor.
02:32Peki ya KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman?
02:34O aile fotoğrafında yok.
02:36Hatta zirvedeki katılım statüsü bile tamamen havada bırakılmış durumda.
02:40Yani Türkiye'nin bizzat ev sahibi olduğu bir zirvede böyle bir tablo ortaya çıkması sizce de oldukça şaşırtıcı değil mi?
02:47Yazarımız bu anormalliğin etrafındaki detayları eşeledikçe işin rengi daha da değişiyor.
02:52İddiaya göre Rum liderin bu zirveye davet edilmesinin mimarı doğrudan Avrupa Birliği.
02:56Üstelik Cumhurbaşkanı Erdoğan bu davetin arkasındaki isim olduğu söylenen AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'ı gayet sıcak bir
03:04şekilde karşılıyor ve açılış konuşmasında elbette haklı olarak Gazze gibi küresel krizlere çok güçlü vurgular yapılırken KKTC'nin tanınması konusunun
03:13tamamen es geçildiği özellikle not ediliyor.
03:16Üçüncü bölüm ABD ve AB'nin diplomatik baskısı ya da küresel düdüklü tencerenin haritası da diyebiliriz.
03:23Peki Antalya'daki o tablo öylesine bir tesadüf müydü?
03:27Analizimize göre kesinlikle hayır.
03:29Bu aslında adım adım örülen küresel bir baskının yansıması.
03:32Şu diplomatik trafiğin hızına bir bakar mısınız?
03:358 Ekim'de MED-9 zirvesi toplanıyor ve Avrupa Birliği Türkiye ilişkilerini doğrudan doğruya Kıbrıs şartına bağlıyor.
03:41Takvimler Ekim sonunu gösterdiğinde Türk Devletleri Teşkilatı zirvesi sürerken Trump ve Erdoğan arasında kritik telefon görüşmeleri gerçekleşiyor.
03:50Ve 20 Kasım AB elçisi Rafael Lepitto gümrük birliği dosyasını koltuğunun altına alıp Ankara'ya iniyor.
03:56Yazarın okuması çok net.
03:58Avrupa Birliği gümrük birliğini bir şantaj aracı gibi kullanıyor ve ABD bu denklemin içine her geçen gün daha sert giriyor.
04:05Amerika cephesinde işlerin ne kadar ciddileştiğini anlamak için makaledeki şu alıntıya kulak verelim.
04:10Konuşan kişi Trump'ın çok önemli müttefiklerinden Tom Barrack.
04:14Doğu Akdeniz'de artık yeni bir düzen kurulması gerektiğini söylüyor ve Kıbrıs sorununu kelimenin tam anlamıyla bir abse olarak tanımlıyor.
04:21Yani acilen tedavi edilmesi, sökülüp atılması gereken bir yara.
04:25Kullanılan bu agresif ve tıbbi kelime ABD'nin bu konuyu ne kadar aceleci ve sert bir şekilde ele aldığını harika
04:31özetliyor.
04:32Dahası da var.
04:33Kaynağımız Avrupa basının da yankılanan ve bugüne kadar henüz yalanlanmamış çok sarsıcı bir iddiayı önümüze bırakıyor.
04:40İddia şu, ABD'nin seçilmiş başkanı Trump yakın zamandaki o Türk Devletleri Teşkilatı bildirisinde Kıbrıs için iki devletli çözüm ifadesinin
04:48yer almaması için bizzat araya girmiş.
04:51Düşünebiliyor musunuz?
04:52Sadece siyasi demeçlerde değil, masadaki resmi, uluslararası metinlerde bile muazzam bir dizayn çabası döndüğü öne sürülüyor.
05:00Dördüncü bölümümüz KKTC içindeki siyasi çatlak, dışarıdaki fırtınanın içeriye yansıması.
05:05Tüm bu devasa dış baskılar kaçınılmaz olarak adanın kendi içinde de büyük bir siyasi fay hattı yaratmış durumda.
05:11Yazar burada inanılmaz ilginç bir dataya dikkat çekiyor.
05:14Çözümsüzlük çözüm değildir lafını mutlaka hatırlarsınız.
05:17Hani şu 2004'teki Anlam Planı günlerinin o meşhur sloganı.
05:20Makale yıllar öncesinin bu sloganının bir anda iki devletli çözüm söylemleriyle yan yana tekrar kullanılmaya başlandığını gurguluyor.
05:28Ve tahmin edebileceğiniz gibi bu karmaşık mesajlar diplomatik anlamda ciddi bir belirsizlik sisi yaratıyor.
05:34İşte o belirsizlik sisinin Kuzey Kıbrıs'ın tepe yönetiminde nasıl derin bir iç kavgaya dönüştüğüne bir bakın.
05:40Kaynağımız durumu şöyle resmediyor.
05:42Bir yanda KKTC Cumhurbaşkanı Ertürk var, gidip Rom liderle buluşuyor, yeni sınır kapıları açmak için el sıkışıyor ve her adımına
05:49Türkiye ile tam bir istişare içinde attığını iddia ediyor.
05:52Ama durum, diğer tarafta bizzat kendi devleti yani KKTC Dışişleri Bakanlığı var.
05:58Bakanlık kendi cumhurbaşkanını KKTC'nin tanınması vizyonundan kopmakla suçluyor, ortada bir istişare olduğunu kesin bir dille reddediyor ve yürütme etkilerine
06:07el konulmaya çalışıldığını söylüyor.
06:09Kendi içlerinde, tüm kamuoyunun gözü önünde yaşanan bu sert kapışma gerçekten inanılmaz.
06:15Ve beşinci, son bölümümüz.
06:17Medyanın odaklandığı çatlı benzetmesi.
06:19Ana akımın yarattığı o büyük ilizyon.
06:21Şimdi tüm bunlardan bir adım geri atalım.
06:24Gözümüzün önünde devasa jeopolitik depremler oluyor değil mi?
06:27Yazarımız o malum zirvede medyanın tamamen ezgeçtiği o fil boyutundaki gerçekleri tek tek sıralıyor.
06:34ABD'nin resmi bildirilere doğrudan müdahale ettiği iddiası,
06:37tanınmayan Rum liderin bir devlet başkanı gibi Türkiye'de ağırlanması,
06:41KKTC hükümetinin kendi içinde adeta ikiye bölünmesi ve ABD'nin gümrük birliği üzerinden yaptığı söylenen o ince şantaj.
06:49Yahu bunların herhangi biri bile tek başına haftalarca manşetlerden inmeyecek kadar devasa konular.
06:55Fakat makale tam burada çok acı bir ironiye dikkat çekiyor.
06:58Peki onca kıyamet koparken medyanın, basının kameraları neye odaklandı dersiniz?
07:03Şaka yapmıyorum.
07:05Zirve sırasında gazetecilerin ana odak noktalarından biri,
07:08Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a,
07:10sosyal medyada 1990'ların tartışmalı figürü Abdullah Çatlı'ya benzetilmesi hakkında ne düşündüğünü sormaktı.
07:15Kaynağımız bu durumu büyük bir şaşkınlık ve ironiyle not düşüyor.
07:19Kıbrıs meselesinde böylesine tarihi sarsıntılar yaşanırken,
07:22medyanın asıl ilgisini internette dolaşan bir fotoğraf memenin çekmiş olması gerçekten akıl alır gibi değil.
07:28İşte bu analiz bizi tam da bu can alıcı, kışkırtıcı soruyla baş başa bırakarak bitiyor.
07:34Acaba Kıbrıs'ın altındaki o devasa jeopolitik tektonik plakalar cayır cayır yerinden oynarken,
07:39bizler kasıtlı olarak böyle yüzeysel şeylerle oyalanıp asıl büyük diplomatik değişimleri tamamen gözden mi kaçırıyoruz?
07:47İşin aslı bu soru bundan sonra okuduğumuz her uluslararası habere çok daha farklı bir gözle bakmamızı sağlayacak harika bir filtre.
07:54Bu kaynak analizinde bana eşlik ettiğiniz için çok teşekkürler.
07:57Bir sonraki deşifremizde görüşmek üzere.
07:59Kendinize iyi bakın.