00:00Electronics at critical minerals daw ang bentahin ng Pilipinas sa lumalagong industriya ng Artificial Intelligence o AI.
00:07Ayon kay Finansekretary Frederick Goh sa ASEAN Business and Investment Summit 2026.
00:12Kinala kay Rinigo at ng ilan pang negosyante kung paano mapapakinabangan ng AI sa larangan ng siguridad at digitalization.
00:19Balita ng hatid ni Katrina Son.
00:26Bago makapagpasuri ng datos o makasagot ang Artificial Intelligence,
00:30kailangan ito ng mga computer na pinapatakbo ng semiconductor chips.
00:34Sa paglaki ng demand sa AI, lumalaki rin ang pangangailangan sa mga chip na ito.
00:39Sa tulumpati ni Finansekretary Frederick Goh sa ASEAN Business and Investment Summit 2026,
00:45binigyang din niya na may bentahe ang Pilipinas na matagal na ang electronics industry.
00:50At para mas mapakinabangan ng oportunidad, natapos na raw ang ASEAN Semiconductor Roadmap.
00:57The second deliverable is the ASEAN Semiconductor Roadmap,
01:01a regional strategic framework for semiconductor supply chains.
01:06It was also just finalized and will soon be distributed to the member states.
01:11It lets each of our nations build our part of the value chain so that more of the gains stay
01:20in ASEAN.
01:22Dagdag ni Goh, ang electronics industry at critical mineral ng Pilipinas ay mga bentahe sa AI economy.
01:29Katunayan, nasa 70% ng exports ng bansa noong Setiembre ang electronics.
01:34Mahalag rin ang copper at nickel sa digital infrastructure at energy storage.
01:39Electronics are the Philippines' largest export and chips are the physical foundation of every AI model.
01:49Binigyang diindinigo ang Digital Economy Framework Agreement o DEFA na nilagdaan noong Sabado.
01:55Layunin itong mapadali ang digital trade, pagdaloy ng data at cross-border payments,
02:00habang pinalalakas ang consumer protection.
02:03Para naman mahikayat ang pamumuhunan, kailangan din ang maasahang kuryente,
02:07malinaw at matatag ng mga patakaran at disiplina sa pananalapi.
02:12Tinukoy niya ang Luzon Economic Corridor para suportahan ng enerhiya, logistics, advanced manufacturing at digital infrastructure.
02:19Pinanggit din niya ang target na 34 bilyong dolyar na pamumuhunan sa ilalim ng AI infrastructure master plan hanggang 2033.
02:28Pero gate nigo, dapat makita ang pakinabang ng AI sa mga magagawa at MSMEs.
02:33Sa mas produktibong trabaho, mas madaling access sa credit at mas malawak na merkado.
02:39Kasabay nito, may babala ang kalihim.
02:42But before one, AI can and will be misused for cyber attacks.
02:49Tinalakay naman ang paggamit ng AI para mapahusay ang serbisyo at mapigil ang posibleng panluloko bago pa matuloy ang money
02:56transfer.
02:57Binigyang diin ang maayos na datos, pagtiyak sa pahintulot ng customer at malinaw na pananagutan kapag nagkamali ang AI agent.
03:05Sa agrikultura naman, itinampok ni Lionheart Farms CEO at founder Christian Muller ang digitalization at mas direktang ugnayan sa merkado
03:15para mapataas ang produktibidad at kita ng mga magsasaka.
03:20Sa presentasyong Commodity to Identity, gate niya dapat makarating sa komunidad na pinagmula ng produkto ang makabuluhang bahagi ng halagang
03:29nalilika nito.
03:30Mga oportunidad sa kalawakan naman ang inilatag din ng astronaut at action space executive na si Koichi Wakata.
03:37Bumubuo ang kumpanya ng commercial space station na maaaring gamitin sa pananaligsik sa semiconductor materials, gamot at stem cells.
03:45Ipinahayag din ni Wakata ang pag-asang mas maraming Pilipino at mamamayan ng ASEAN ang makalahok sa human space program.
03:52Mula sa sakahan hanggang sa banking at space industry, tinutukad sa summit kung paano magagamit ang teknolohiya para makalikha ng
04:01trabaho at mapalakas ang kabuhayan.
04:04Para kay Go, kailangang kasabay ng paglawak ng AI ang pagsasanay, mga proteksyon at pananagutan.
04:12Katrinason, nagbabalita para sa GMA News.
04:15Katrinason, nagbabalita para sa GMA News.
Comments