00:01Sa bawat paggalaw ng presyo ng mga bilihin,
00:05ramdam ito ng mga pamilyang Pilipino sa kanilang araw-araw na gastusin.
00:09Kabilang dito si Nanay Romela na kailangang pagkasyay ng kita
00:12sa patuloy na pagtaas ng presyo ng mga sangkap at iba pang pangangailangan.
00:17Yung 500 ko, sabi ko,
00:21isda pa lang yung nabibili ko, yung recado.
00:23Tapos yung bibili pa ako ng bigas,
00:25yung bigas dito, yung pinakamura dito, 45, 50.
00:28Sa talumpati ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr.,
00:32binigyang diin niya ang direktang ugnayan ng presyo ng enerhiya
00:35sa presyo ng pagkain at kabuhayan ng mga mamamayan.
00:38When fuel prices rise, food prices rise.
00:42When electricity costs increase, we feel it in our lives.
00:47When energy supplies are disrupted, businesses immediately suffer.
00:52Ayon sa Pangulo, kailangang palakasin ng mga bansa sa ASEAN
00:55ang regional energy connectivity,
00:58pag-ibahin ang pinagmumulan ng enerhiya,
01:00at pabilisin ang pagpapaulan ng renewable energy
01:03upang magkaroon ng mas maaasahan at abot kayang supply.
01:06Kabilang sa mga hakbang na itinutulak
01:08ang pagpapalakas ng ugnayan ng mga bansa sa enerhiya
01:11at pagpapatatag ng supply upang mas mahanda ang rehyon
01:14sa mga pagkagambala sa pandaigdig ng pamilihan.
01:18The ASEAN Power Grid and other regional initiatives
01:21give us an important foundation.
01:24The question now is how do we translate these commitments
01:28into greater resilience on the ground?
01:30Pero hindi lamang sa presyo ng mga bilihin na kasentro
01:33ang mga hamon sa rehyon.
01:35Patuloy ring nagbabago ang mundo ng trabaho
01:37dahil sa pag-unlad ng teknolohiya
01:39kabilang ang artificial intelligence o AI.
01:42Para sa ilang manggagawa,
01:43nagiging katulong na ito sa paggawa ng mga gawain,
01:46paghahanap ng impormasyon
01:48at pagpapabilis ng kanilang trabaho.
01:50The bigger task is coming up with analytical
01:53or frameworks or analytical models
01:56that you can use in your daily life.
01:58Kahit anong gawain ng tao,
02:00pwede mong i-reduce into numbers.
02:02Sa 49th ASEAN Summit Plenary,
02:04binigyang di-indin ni Marcos
02:06ang kahalagahan ng paghahanda ng mga bansa
02:08sa mabilis na pagbabago ng teknolohiya
02:10upang manatiling kompetitibo
02:12ang kanilang mga ekonomiya.
02:13It asks whether our institutions are prepared
02:16for a more complex security environment,
02:19whether our economies can remain competitive
02:21as technology, trade, energy requirements
02:25and supply chains evolve,
02:26and whether the gains of integration
02:28reach people at every stage of life,
02:31families, and communities
02:33throughout our region.
02:34Kabilang sa mga prioridad ng Philippine Cheriship,
02:37ang people empowerment na nakatuon
02:39sa paghahanda sa kabataan
02:40para sa kinabukasan at pagbuo
02:42ng mas inklusibo at maaasahan na ASEAN.
02:45Kasama rin sa mga itinutulak na inisyatiba
02:47ang pagpapalakas ng digital economy sa rehyon,
02:50kabilang ang pagkumpleto sa ASEAN
02:52Digital Economy Framework Agreement.
02:54Sa gitna ng mga hamong ito,
02:56binigyang diin ng Pangulo
02:57na hindi lamang dapat nakatuon
02:59ang ASEAN sa pagtugon sa mga krisis,
03:01kundi sa paghahanda rin
03:02sa mga posibleng pagbabago sa hinaharap.
03:05Dahil sa huli,
03:06ang mga kasunduan at inisyatiba
03:07ng mga bansa ay dapat magbunga
03:09ng mga pagbabagong ramdam
03:11ng mga mamamayan
03:11sa kanilang kabuhayan,
03:13trabaho,
03:14at pang-araw-araw na pamumuhay.
03:16Para sa ASEAN Summit 2026,
03:19Angelica Aburgar
03:21ng Integrated State Media.