- 17 dakika önce
Üretim Zamanı ekibi bu hafta ahşap ustası Yüksel Şahin'in İzmir'deki atölyesine konuk oldu. Geleneksel yöntemlerle üretim yapan Yüksel Şahin'in atölyesini nasıl kurduğunu izliyor, ahşabın doğal dokusunun sanata dönüşümüne tanıklık ediyoruz. Üretim Zamanı, her pazar 10.35'te CNN TÜRK'te.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:08Ağaç
00:09Ağaç benim için ne dersek insana çok benzetiyor.
00:12Konuşuyorsun, onu anlamaya çalışıyorsun.
00:17Eski ağaşapları seviyorum, özellikle çeyiz sandıkları, kadim desenleri işlemeyi ve paraktar yapmayı çok seviyorum.
00:27Ağaçtan elde etmiş olduğum, yapmış olduğum çalışmalar benden sonra da kalacak.
00:32Belki bir pazarlarına düşecek, onu da bilmiyoruz.
00:34Ama üretmenin keyfini ben hiçbir şeye değişmem.
00:42Merhaba, ben Yüksel Şahin, 1967 Erzurum doğumluyum.
00:473 yıldan beri ahşap oyma sanatıyla hemhal olan bir sanatçıyım.
00:571976 yılında Erzurum'dan İzmir'e göçte gelen bir ailenin çocuğuyum.
01:03Ahşap da olan münasebetim aslında çocukluk yıllarıma dayanıyor.
01:06Çizgi romanlardan Red Kit çok hoşuma giderdi.
01:09Orada bir serüveni vardı, Yonga Kasabası isimli bir serüvendi.
01:13O serüveni noktası virgülüne kadar ezberlemiştim.
01:18Asıl beni çeken oradaki o Meksikalı köylülerin bıçaklarla ahşabı yoltmasıydı.
01:24O benim çok ilgimi çekmişti.
01:26Ahşapta olan ciddi münasebetim aslında sevgili annem.
01:30Bir yıl kadar önce kaybettik.
01:32Vefatından yaklaşık iki yıl önce kalça kemiğini kırdım.
01:35O yaştaki insanların tedavi sürecinin zorluğunu gördüm.
01:39Bu can sıkıntısıyla kendisine bir baston yapma fikri doğdu bende.
01:43Babamdan kalan bir ahşap rendesi, bir bıçak, bir keserle kendisine bir baston yaptım.
01:50Çok hoşuma gittiğini fark ettim.
01:51Bunun üzerine baston yapan insanlar kimlerdir diye araştırmaya başladım.
01:56Özellikle Devrek'teki baston ustalarına baktım.
02:00Mantık olarak onların yapmış olduğu şeyi, düz mantıkla yapmış olduğumu fark ettim.
02:05Bu sefer ahşapla ilgili, ahşap oyma ile ilgili araştırmalar yapmaya başladım.
02:11Hatta o sırada bir yine yurt dış seyahatim esnasında Almanya'da ahşap oyma iskarpilalarıyla ilgili bir takım aldım kendime.
02:20Dönüşte yine biraz oynamaya, denemeler yapmaya başladım.
02:24Fakat bunlar yeterli değildi.
02:26Sonrasında tesadüf eseri, İzmir'de, Çiğli'de atölyesi bulunan Aşır Güler hocamız var ahşap oymasına açısı.
02:34Ondan bir yıl kadar ders aldım.
02:37Ahşabın aslında insandan evveli olduğunu fark ettim.
02:41Ve insan gibi olduğunu, her ahşabın bir karakteri olduğunu fark ettim.
02:45Konuşuyorsun, onu anlamaya çalışıyorsun.
02:47İskarpele'yi hangi yönde çalışacağını, tokmağı hangi sertlikte vuracağını veya o ahşaptan hangi çalışmanın daha yakışık alacağını görmeye başladım.
02:57Bu şekilde yolculuğumuz devam ettir.
02:59Ve sonrasında benim gibi düşünen ahşap oyma ile mesai geçerek iki arkadaşımla beraber şu anki mevcut bulunan atölyemizi kurduk.
03:13Bunu aktarma hissi oluşmaya başladı bende.
03:17Birilerine de öğretmem gerekiyordu.
03:19Bana ulaşan arkadaşlarımız oldu.
03:21Onlarla da ders vermeye başladım.
03:24Onlara ders verirken tabii ben sadece kılavuzluk ederek, onların eserlerine dokunmadan, o özgünlüğünü bozmadan güzel şeyler çıkarmasına gayret ettim.
03:33Şu anda halen iki öğrencim var. Onların yaptığı işlerden çok büyük keyifler alıyorum.
03:38Onları insanların görüp beğenmiş olması, onda fikir olarak, sanat olarak benim de bir katkıda bulunmuş olman benim için çok heyecanlıydı.
03:46Bu arada yapmış olduğumuz işleri sergiliyoruz.
03:49Bugüne kadar birkaç tane sergimiz oldu.
03:52Orada insanların geri dönüşleri çok güzeldi.
03:56İnsanlar talep oldukça da fazla abartı olmayan fiyatlarla satıyorum.
04:02Şu anda Türkiye içerisinde satmış olduğum çok eserim var.
04:07Yurt dışında da özellikle Fransa, Amerika, Almanya, hatta Avustralya'ya kadar benden talebi olup yapmış olduğum eserlerden satın alanlar var.
04:17Bunlar da benim için ayrı bir keyif.
04:24Türk süsleme sanatı çok hoşuma gidiyor.
04:27Özellikle Selçuklu sanatı.
04:28İşte Ergene Kondestan'ı, Bozkurtlar, Börtecine bunlar hoşuma gidiyor.
04:33Bu yönde de talepler de çok oluyor.
04:35Eserlerinde genellikle Türk kültürüne, daha doğrusu Türk İslam medeniyetine dair şeyleri yapmayı seviyorum.
04:42Şu andaki en büyük hayalim de Endülüs.
04:45Endülüs'e girip oradaki ahşapla ilgili neler var onları görmeyi çok istiyorum.
04:50Ahşap oyma sanatı zaten ucu dibi olmayan, okyanustan da daha büyük bir şeyler hayal edin.
04:57Öyle bir şey ben oldum, ben yaptım, ben bitirdim diyecek bir durum yok.
05:02Halen devam ediyor.
05:03İnşallah bizler de kendimizce, bizleri tatbilecek, insanlara zevk gelecek eserler üretmeye devam ederiz.
05:17Bizim de ahşap oyma sanatında kullandığımız ağaçlar ılamur, ceviz, kiraz, armut ağacı.
05:24Yine tropikal ağaçlardan işte sapelliler var.
05:28Yani maon dediğimiz ağaçlar var.
05:29Bunlar daha ufak tıfak işlerde işte bu bıçakla yontarak yapmış olduğum bu Alman kültüründeki garden gnome dediğimiz yani bahçe cinleri
05:38onlarla uğraş yapmaktan hoşlanıyorum.
05:41Artı daha önce hiç tanımadığımız bir ahşap olduğunda onunla ne yapabileceğimizin keşfine çıkmakta ayrı bir zevk.
05:51Bunlar haricinde ekstra bir de eski ahşapları sebebi özellikle çeyiz sandıkları.
05:55Erzurum'da ablamın yanında bir yıl kadar kaldım.
05:58Onun bir çeyiz sandığı vardı.
06:00O çeyiz sandığında yine bizim köyümüzden gelen ayvalar koyulurdu oraya.
06:04O kokuyu ben hiç unutamıyorum.
06:05O çok güzel bir kokuydu.
06:07Zaten ceviz ağacının ortalama ömrü 500 yıl.
06:11Çeyiz sandığı olabilmesi için de minimum 70-80 yaşında bir ahşap olması lazım, ağaç olması lazım.
06:17O tür çeyiz sandıklarına ben kadim desenleri işlemeyi ve özellikle kadınlarımız, kızlarımız için taraklar yapmayı çok seviyorum.
06:26Yani bir tarak dediğimiz şeyde 200-250 yaşında bir ağaca dokunuyor aslında insanlar.
06:36Ahşap Oymada biz geleneksel yöntemlerle çalışıyoruz.
06:41Kullandığımız alet, edevatlarımız tokmaklar ve iskarpyalar.
06:45İskarpyalarımız da bugün yoğunlukla dövme çelik ustalar olan Kahramanmaraş'taki ustalarımızın atölyelerindeki takımları kullanıyoruz.
06:53Bir esere başlamadan önce de zaten öncesinde bir tasarım aşaması var.
06:58Neyi yapmak istiyorum, nereye varmak istiyorum derken ahşaba karar veriyoruz.
07:03Ceviz mi, kiraz mı, ığlamur mu? Hangi ahşapta daha güzel olur?
07:07Çünkü çok teferruatlı işlerde mesela ığlamur daha kolaylık sağlar.
07:12Ama daha böyle şaşalı, gösterişli eserler yapmak istediğiniz ceviz, kiraz bunlar çok çok daha öne çıkıyorlar.
07:19Buna dikkat ediyoruz.
07:20Kerestanelerden almış olduğumuz ahşapları kesim aşamasını yapıp tasarladığımız çizimi ahşaba aktarıp iskarpyalarımızı kullanmak suretiyle kademe kademe eserimizi oluşturuyoruz.
07:32Dış etkenlere karşı, yani bakteri oluşumuna karşı muhafaza etmek için keten tohumu yağı kullanıyoruz.
07:37Keten tohumu yağı zaten antibakteriyel bir yağ olduğu için çok çok tercih ediyoruz.
07:42Cidyalama aşamasına geldiğinde de kesinlikle atölyemizde vernik türevi hiçbir madde sokmuyoruz.
07:48Yani kimyasal bir şeyi sokmuyoruz.
07:50Çünkü ahşaba dokunduğumuzda biz ahşapla temas etmek istiyoruz.
07:55Vernik türevi şeyler kullanıyoruz, direkt zaten plastiğe temas etmiş oluyorsunuz.
08:00O da o işin ruhunu kaçırıyor diye düşünüyorum.
08:11Taraklarla ilgili çalışmamızda ilk önce şerit testlerimizde sadece elektrik alarak onu kullanıyoruz.
08:16Yani o tırnakların açılması, genel formu vermek açısından.
08:19Sonra çok ince süs takımı, bunu eski ustalar süs takımlarıyla dediğimiz inci uçlu iskarpelalarla o motifi işleyip tarağın arka yüzünde
08:29bir ergonomi sağlamak.
08:31Yani kafaya, saça oturabilecek şekilde ayırdıktan sonra tırnakları çalışıyoruz.
08:36Bu dediğimiz süreç öyle hemen göz açıp kapı inceye kadar geçen bir süreç değil.
08:41Yapmış olduğumuz tarağı neredeyse 7-8 saatlik bir çalışmamızı alıyor.
08:45Aynı eseri çalıştığınızda birini bir ayda bitirirseniz birini de aynı eseri iki ayda da bitirme durumunuz olabilir.
08:52Bunun sebebi mahiyeti ahşabın yapısı.
08:55Bir anda lif yönleri çok farklı olan ahşaba denk gelebilirsin.
08:59Bu uğraş vermeniz manasına göre bir de her şey dönünce o anki ruh haliniz çok çok önemli.
09:11Ağaç benim için ne dersek başta söyleyeyim insana çok benzetiyor.
09:15Ekonomik ömrünü tamamlayana kadar ağaç insandaki dolaşım sistemi gibi topraktaki bütün minerali o damar yolları yani liflerle kendine çekiyor, dallanıyor,
09:27budaklanıyor, meyveler veriyor.
09:29O vakti geldiğinde tekrar bu mineraller tersine göç diyelim toprağa doğru gitmeye başlıyor.
09:35Bunu sizler de görmüşsünüzdür.
09:37Yaşlı ağaçların diplerinde filizler oluşmaya başlıyor.
09:41Yani biri gider biri gelir yolcu yolun hikayesi bu şekilde devam ediyor.
09:47Ağaç benim için o.
09:50Ağaçtan elde etmiş olduğum yapmış olduğum çalışmalar benden sonra da kalacak.
09:56Belki bir pazarlarına düşecek onu da bilmiyoruz.
09:58Belki çok çok kıymet bilen ellerin yanında olacak ama üretmenin keyfini ben hiçbir şeye değişmem.
10:05Bu yola çıkan insanların da üretmekten asla vazgeçmemesini diliyorum.
10:09Yani son nefesi verene kadar, elimiz tutana kadar, gözümüz görene kadar bunu devam edeceğiz.
10:14Ne kadar çok üretirsek o kadar mutlu olacağım.