- 21 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:28İzlediğiniz için teşekkürler.
00:00:30Trump bu baskıya boyun eğecek mi Amerika Birleşik Devletleri İran'a saldıracak mı soruları beraberinde gelirken diğer taraftan İran'ın
00:00:39Bahreyn'e saldırıları bir anda ortaya çıkıverdi.
00:00:42Bahreyn'de Amerikan üslerini hedef aldı İran ve radarlarını vurduğu söyleniyor.
00:00:48Aslında İran'ın Bahreyn'e yönelik saldırıları çarşamba gününden beri devam ediyor.
00:00:54Orada İran'la Bahreyn arasında farklı bir gerginliğinde olduğunu söyleyelim.
00:01:00Neler olacak konuklarımızla birlikte konuşacağız.
00:01:03Değerli izleyenler İbrahim Keleş, Necmettin Mutlu ve Tolga Sakman stüdyoda bizimle birlikte hoş geldiniz.
00:01:09Sağ olun, iyi yayınlar.
00:01:11Evet tabii Netanyahu'nun ve İsrail'in savaş baskısı Trump'ın direnişi diyebiliriz.
00:01:18Çünkü Trump üçlü zirve sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'nde yaptığı açıklamada savaşmaya niyeti olmadığını en azından yeni yıla kadar bir
00:01:28saldırı planlamadığını söyledi.
00:01:30Diğer taraftan İran'ın barış için ortaya koyduğu şartları beğenmediğini, bu anlaşmayı imzalamayacağını, nihai bir barış istediğini net bir şekilde
00:01:41dile getirdi.
00:01:43Ama tabii açıklamalarla eylemler birbirini tutmuyor.
00:01:46Özellikle bu savaşın geçmişine baktığımız zaman Amerika Birleşik Devletleri İsrail'le birlikte İran'a bir saldırı düzenleyecek mi?
00:01:52Özellikle Bahreyn'e yönelik İran'ın saldırıları sonrasında.
00:01:56Necmettin Bey sizin de başlayalım.
00:01:58Tabii burada Bahreyn'e yapılan saldırıların altında farklı sebepler var mı biraz onu da hatırlatmak gerekiyor.
00:02:05Çünkü Bahreyn'de kısa süre önce yüksek mahkeme Şii liderlerin dahil olduğu 64 kişiye müebbet hapis cezası verdi.
00:02:16Ki devrim muhafızlarına yakın isimler olduğu ifade ediliyor.
00:02:20Ve bu durumda Bahreyn'le İran arasında gerginliği de artırdı.
00:02:26Çarşamba gününden beri Bahreyn'i hedef alıyor İran.
00:02:30Bahreyn'in açıklamasına göre şunu da söyleyelim.
00:02:33Bahreyn İran'ın bir ticaret merkezini, sanayi merkezini vurduğunu da söyledi.
00:02:38Ama İran tarafından yapılan açıklamalarda sadece Amerikan üslerinin ve radarlarının hedef alındığı,
00:02:45diğer taraftan fırlatılan Patriot füzelerinin bu sanayi bölgesine düştüğünü,
00:02:50burayı kendilerinin vurmadığını da net bir şekilde ifade ediyor.
00:02:55Bu gerginlik, sönümlenen savaşı yeniden başlatır mı sizce?
00:02:59Neler oluyor Orta Doğu'da Necmettin Mutlu?
00:03:02Erhan Bey aslında Irak, Kuveyt ve Bahreyn hattında enteresan gelişmeler var.
00:03:07Aynı zamanda Belucistan'da da var.
00:03:09Ama bu gelişmeleri bence beraber okumakta fayda var.
00:03:11Çünkü bu hafta için yine enteresan gelişmelerden bir tanesi.
00:03:15Katayb-i Hizbullah'la Irak hükümeti yine bir gerilim yaşandı.
00:03:21Hatta işte devrim muaf, İsmail Kahani bölgeye geldi, arayı buldu, tekrar geri gitti vs.
00:03:28Yine ondan önceki haftada hatırladığım kadarıyla Kuveyt sınırına Irak iki tane tümen sevk etti.
00:03:34Şimdi burada aslında beklenen acaba Katayb-i Hizbullah'la yani Irak ordusunda da Suriye'ye benzer bir bütünleşme, entegrasyon meselesi
00:03:44var biliyorsunuz.
00:03:44Irak'ın içindeki İran yanlısı gruplarla acaba Irak hükümeti arasında bir problem çıkacak mı?
00:03:51Daha doğrusu Amerikalıların şu an uyguladığı bu ekonomik abluka meselesinde bekledikleri şey şu olduğunu düşünüyorum ben.
00:03:59Acaba o kronik problemler tekrardan ortaya çıkartılabilir mi?
00:04:02Nedir o?
00:04:03İşte Irak'ın içinde Pejak gibi gruplar acaba tekrardan İran'la bir çatışmaya sürüklenebilir mi?
00:04:10Ve Beluç gruplar ya da Ahvazlar yani Amerikaların şu an yaptıkları bu deneyin gözlemledikleri şeyin o dağında merkezinde bu var.
00:04:19Şimdi Beluç gruplar da kendi aralarında birleşti.
00:04:23Yine geçtiğimiz hafta değil ondan önceki haftanın gelişmelerindendi.
00:04:27Onlar da dağınıktı 3-4 gruptu farklı isimleri var.
00:04:30Onlar da birden kendi aralarında birleştiklerini duyurdular.
00:04:33Yani bence Irak içindeki İran yanlısı gruplara, Pejak'a ve Beluç'lara odaklanmakta fayda var diye düşünüyorum.
00:04:44Çünkü Amerikaların bu uyguladıkları ekonomik yaptırımın İran içinde gerçekten bir karşılığı var.
00:04:49Yani sadece Kasım ayında yerili ufaklı 8 tane, 9 tane, 10 tane eylem ben gözlemledim.
00:04:57Yine aynı şekilde sonuncu, son vaka Telekom emeklileri.
00:05:01Yani Ekim ayı maaşını alamayanlar, yine 2009'da yapılan özelleştirme, 2009'da yapılan İran Telekom özelleştirmesinde
00:05:12devri muhafızları bağlantılı gruplar, vakıflar, şirketler, protesto ödülüyor.
00:05:20Yani Amerikalılar burada ısrarla bir saldırı yapmayarak yine aynı şekilde 3. uçak gemisi de gelmiş.
00:05:26Fakat görev devralmış.
00:05:30Yani burada Theodor Roosevelt ismi yanlış hatırlamıyorsam gelmiş fakat burada bekleyen gitmiş.
00:05:36Washington ve...
00:05:38Bekleyenlerden bir tanesi gitmiş.
00:05:41Yani belli ki orada da bir görev değişimi oldu.
00:05:43Yani Amerikalılar çok önemli bir soru işareti.
00:05:46Acaba İran'ın kronik sorunlarını içerideki grupları tekrardan hareketlendirmeye mi çalışıyorlar?
00:05:51Buna dair gözlemleri, çalışmaları mı var?
00:05:54Bu çok önemli ve takip edilmesi gereken bir soru bence.
00:05:57Çünkü savaş İran'ın içini mobilize ediyor.
00:06:01Yani devrim muhafızları da bunu aslında İran'ın kronik sorunlarını bastırmak, halkı mobilize etmek için kullanıyor.
00:06:08Çünkü mobilize ediyor, işe yarıyor.
00:06:10Birden içeride herkes birleşiyor.
00:06:13Yine aynı şekilde bunlar tabii İran'daki sistemin muhalefi, yurt dışındaki grupların...
00:06:18Tabii biz de teyitli bilgileri dile getiriyoruz.
00:06:22İran'ın içinden çektiği bilgiler.
00:06:24Yine dikkatimi çeken pankartlardan bir tanesi.
00:06:27Yine bir ekonomik protesto sırasında düşman burada, Amerikalılar değildi.
00:06:33Ekonomik protesto sırasında açılmış pankart dikkatimi çekti.
00:06:37Yani savaş ne kadar dinerse ekonomi kaynaklı kronik sorunlar o kadar görünür hale gelmeye başlıyor.
00:06:44Yine Besiç'le Besiç grupları ile Belüç grupları arasında bu hafta içi dikkatimi çeken birkaç çatışma vardı.
00:06:52Şimdi bütün bunları topladığımızda belli ki Amerikalılar ısrarla Mossad'ın taziklerine cevap vermeyerek ki son İsrail seçiminden birkaç gün önce
00:07:04Netanyahu'nun Kanal 12, bu da kaynak da verelim Kanal 12, İsrail Kanal 12, burada Mossad'la Roman Goffman'la
00:07:12Netanyahu'nun sekreteri, eski sekreteri şu an Mossad başkanı bir plan yaptıkları özellikle İran'a saldırmak üzere.
00:07:20Fakat burada Eyal Zamir tarafından, İsrail ordusu tarafından Amerikalılara bilgi sızdırarak operasyonun engellendiğini Kanal 12 ifade etti.
00:07:31İddia ama akla yatkın çok önemli göstergeleri var.
00:07:36Yani belli ki burada Netanyahu özellikle yeni hükümet kurma süreciyle birlikte ısrarla Amerikalıları bir operasyona sürüklemeye çalışıyor.
00:07:43Burada şunu mu anlıyoruz onu da soralım yeri gelmişken, İsrail ordusu da Netanyahu ile birlikte hareket etmek istemiyor.
00:07:50Ondan memnun değiller. Yeni bir hükümet kurulmasını ve önlerine bakmayı mı düşünüyorlar?
00:07:55Yani şöyle Kanal 12'nin şunu ifade ediyor, İsrail içinden Amerikalılara bilgi sızdırarak İsrail'in İran'a yapacağı operasyon engellendi.
00:08:06Yani engellenmesi için içeriden bilgi sızdırıldı.
00:08:09Memnun değiller biraz yanlış bir ifade olur herhalde. Fazla bir ifade olur en azından.
00:08:14Çünkü memnuniyetten ziyade yeni kurulacak olan hükümetin emrine girecek sonuçta bu ordu.
00:08:19Ve kimin kuracağı hala tam belli değil.
00:08:23Doğal olarak bu arada böyle bir şeye araç olmak, böyle bir şeye uymak onları için de iyi değil.
00:08:29Yani yarın öbür gün hem yeni hükümetin emrine girecek hem yeni hükümet dahilinde başka işte Amerika dahil başka ortaklarla iletişim
00:08:37içerisinde olacak.
00:08:37O yüzden onlar olabildiğince ağırdan alıyorlar zaten onun farkındayız.
00:08:41Ama İsrail ordusunun çok fazla yorulduğunu, askerlerin savaş istemediği yönünde sık sık da haberlerin çıktığını da söylüyor.
00:08:48Yani gayet tabii çünkü işte Lübnan'da operasyondalar.
00:08:50Suriye'nin güneyinde şu an Dera'da, Kuneytra'da, Vade Errakat'ta, Yarmuk Hafızası'nda şu an operasyondalar.
00:08:58Tank, top, tüfek şu an tarlalı yani o Şam, Kırsalı denilen bölgeyi şu an neredeyse işgal etmiş durumdalar.
00:09:05Baktığınız zaman İran'a karşı, Gazze'de yine aynı şekilde Sarıhattin ötesindeler.
00:09:12Şimdi bir de bunun üzerine hükümet kurma süreci ama hükümet kurma sürecinde de İsrail'de enteresan şeyler oluyor.
00:09:18Yani burada Likud'la Aysin Kod bir toplantı yapacaklar ve şu konuşuluyor dönüşümlü başbakanlık.
00:09:25Yani ilk dönem Aysin Kod yapsın, ikinci dönem Netanyahu yapsın.
00:09:29Şimdi oturalım konuşalım artık bunlar konuşulmaya başlandı.
00:09:33Yani burada Netanyahu eğer Amerikalıları İran'a bir operasyona sürükleyebilirse ki ama Amerikalılar sürüklenmiyorlar.
00:09:42Özellikle son seçim tokadından sonra sanki bir fren var.
00:09:45Fakat sürükleyebilirse burada bütün o içerideki karmaşa biter.
00:09:51Burada böyle bir tehlike var.
00:09:54Bir yandan devrim muhafızları tamamen el artırdı baktığınız zaman.
00:09:57Şimdi Trump üçüncü grupla muhatap oluyoruz diyor ama üçüncü grubun ilk gruptan farkı yok.
00:10:02Hatta daha da şahin olabilir.
00:10:04Yani özellikle bu Musrin Rizai isminden sonra daha da şahinleşmiş olabilirler.
00:10:09Çünkü artık Avrupa biliyorsunuz tehdit edildi.
00:10:13Şimdi Fransa'daki özellikle bu siber saldırılar da İran'a yıkılmaya çalışılıyor.
00:10:19Ama burada İran'ın çok önemli bir hatası var.
00:10:22Şimdi siz eğer Avrupa'yı doğrudan Muhsin Rizai'nin ağzından tehdit ederseniz
00:10:26başka istihbaratlar da devreye girer, sahte bayrak operasyonları yapar, üstünüze yıkar.
00:10:31Ondan sonra da böyle işte derdinizi anlatmaya çalışırsınız.
00:10:34Şimdi Fransa'daki bu süpermarket saldırılarını biz yapmadık.
00:10:39Sahte bayrak diyorlar ama yani bütün günahın boynunuza yıkılması için gereken bütün malzemeyi verdiniz.
00:10:46Bundan sonra kendinizi zaten anlatamazsınız.
00:10:49Şimdi üçüncü gruptan geldik buraya.
00:10:52İran'ın içindeki gruplar şahinlik anlamında ilk gruptan farkı yok.
00:10:57Devrim muhafızları burada ısrarla gerilimi artırarak içerideki o kronik savaş problemlerini baskılamaya çalışıyor.
00:11:02Netanyahu da gerilimi artırarak içerideki koalisyon problemlerini baskılamaya çalışıyor.
00:11:09Amerikalılar ekonomik abluka ile kronik sorunları artırmaya çalışıyor.
00:11:13Yani körfez bildiğimiz gibi yine aynı şekilde diplomasinin yolunu açmaya çalışıyor.
00:11:20Çünkü Suudilerin başına da Husi belası sarıldı.
00:11:24Bir yandan orada da biliyorsunuz şu an savaş devam ediyor.
00:11:26Yani işte son Hudeyde limanını Suudi koalisyonu vurdu.
00:11:31Liman vurdu.
00:11:32Bir yandan doğu batı petrol hattına Husi'ler ısrarla saldırıyor.
00:11:35Hatta dün gece Riyad'a saldırıda bulundular.
00:11:37Riyad'a saldırıda bulundular.
00:11:39Bir yandan orası o savaş devam ediyor.
00:11:42Şimdi bu gürültü içinde Trump, Putin, Şii bir araya geliyor.
00:11:49Fakat Ukrayna ve İran'la ilgili konuşulan hiçbir şey yok.
00:11:52En azından bildiri düzeyinde yok.
00:11:54İkili görüşmelerde konuştular sanırım.
00:11:57Avrupa, Ukrayna ile meşgul.
00:11:59Yani bu gürültüden ne çıkar diye sorarsanız umarız Netanyahu'nun çok umduğu
00:12:06Amerikaların, İran'a yeni bir operasyonu çıkmaz.
00:12:09Umarız çıkmaz.
00:12:10Çünkü diplomasinin yolu açıldıkça Netanyahu ve etrafındaki deli takımı diyelim tasfiye oluyorlar.
00:12:19Savaş tamtamları çaldıkça tekrardan aslında onların işine yarayan bir gündem var.
00:12:25Bir de çok enteresan onu da ifade etmiş olalım.
00:12:28Yani başlıklar çok karmaşık olduğu için kritik olanlarını ifade etmeye çalışıyoruz.
00:12:33Yine aynı şekilde Pakistan'dan bir internet arızası bildirimi.
00:12:39Hürmüz yakınlarında bir veri kablosunun üzerinde devrim muhafazaları gemilerinin ve balıkçı teknelerinin enteresan rotaları yani mekiklerini ifade ediyorlar.
00:12:53Burada belli ki artık devrim muhafazaları açabildikleri bütün elleri açacaklar.
00:12:59Veri kabloları da bunlardan bir tanesi olabilir.
00:13:03O gündeme de odaklanmak lazım diye düşünüyorum Erhan Bey.
00:13:05Ama toparlarsak umarız Amerikaların yeni bir operasyonu çıkmaz.
00:13:10Evet tabii savaş ne zaman başlayacak?
00:13:14Yeniden alevlenecek mi diye konuşuyoruz.
00:13:16Kıvılcım Bahreyn'den mi çıkacak?
00:13:18Tolga Bey biraz önce de belirttiğim gibi Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi 16 Kasım'da bir köper veriyor ve devrim muhafazaların ordusuyla
00:13:27bağlantılı oldukları suçlamasıyla yargılanan 64 kişiye müebbet 5 kişiye 15 yıl hapis cezası veriyor ve hapse mahkum edilenler arasında ülkenin
00:13:35en yüksek Şii merciği Ayetullah İsa Kasım'da var.
00:13:39Şimdi sonrasında İran'ın Bahreyn'e yönelik saldırılarını görmeye başlıyoruz.
00:13:43Çarşamba gününden itibaren başlıyor.
00:13:46İran Amerikan üslerini hedef aldığını söylüyor ve radarları vurduğunu söylüyor ama Bahreyn'in açıklaması o yönde değil sanayi bölgelerinin de
00:13:56vurulduğunu bir sanayi tesisinin vurulup yandığını söylüyor.
00:14:00İran bunun Patriot füzelerinin yolunu şaşırmış Patriot füzelerinin neticesinde patladığını yandığını söylüyor.
00:14:07Böyle bir karmaşa da söz konusu ama bu 16 Kasım'da alınan herhalde mahkeme kararının da bu gerginlikte bir etkisi olduğunu
00:14:14söylemek gerekir.
00:14:14Filo hocam 5. filo herhalde oradaki görevini bitirmişti değil mi?
00:14:18Gemiler çıktı ama orası hala Amerikan üssü olarak orada personeli vesaire var.
00:14:23Yani oradan geri adım atmadı.
00:14:25Yani Bahreyn'in siyasi durumunda değişiklik yok.
00:14:28Zaten İran bu konuda 3 şeyi öne çıkarıyor bu saldırılarda.
00:14:33Birincisi İran'ı İran savaşına destek veriyor olması.
00:14:37Şimdi normalde biliyorsunuz diğer körfez ülkelerine bunu söylemedi.
00:14:40Savaşa destek vermek demedi.
00:14:42Orada Amerikan üsslerini bulundurmak diye şey yapıyor.
00:14:46Burada savaşa destek verdiğini iddia ediyor Bahreyn'in.
00:14:49İkincisi yine o klasik körfezde herkese söylediği Amerikan güvenlik şemsiyesinin altında durmasını eleştiriyor.
00:14:56Onun karşısında ama üçüncüsü tam da sizin söylediğiniz.
00:15:00Yani Şii liderliğinin otoritesini zayıflatmakla itham ediyor Bahreyn yönetimini.
00:15:07Ve bunun içinde yani bir meşruiyet bu saldırıda bir meşruiyet olduğunu iddia edenler var İran'ın içerisinde.
00:15:15Ama şimdi burada iki şeyi konuşacağız Bahreyn konusunda.
00:15:19Birincisi bu Şii liderliğinin otoritesine müdahale noktası aslında İran'ın Bahreyn iç siyasetine müdahale anlamı taşıyor.
00:15:30Bunu açıkça söylemiş olması bu konuyu tartışmaya da açıyor zaten.
00:15:37Doğal olarak burada Bahreyn'in sadece İran savaşı konusunda değil aslında uzun zamandır İran'la karşı karşıya olduğu bir durumu
00:15:47yeniden canlandırmış oluyor.
00:15:49İran ve üstelik bu sefer sert şekilde.
00:15:51Doğal olarak bu bir tartışma konusu ve öyle bir tartışma konusu ki bu saldırılardan sonra Suudi Arabistan sert şekilde uyardı
00:16:01İran'ı.
00:16:01Yani bu şekilde körfez ülkelerine saldırmaması gerektiğine dair sert şekilde uyardı.
00:16:08Katar zaten klasik yani bir ara bulucu ülke olduğu için bütün çabalar boşa gidiyor diyor bu tip saldırılarda.
00:16:16Bu arada Katar heyeti de Tahran'a gitti onu da söyleyelim ilerleyen dakikalarda konuşuyoruz.
00:16:20Evet bu şeyden sonra yani Katar'ın da noktası bu söylediği nokta.
00:16:27Diğer bir yandan yani hem iç işlerine karışmak hem de Bahreyn'in orada yani Amerikan üstleri şimdi hep şunu söylüyordu
00:16:38İran.
00:16:38Biz Amerikan üstlerini vuruyoruz ama o şeyden beri savaşın ilk başından beri bazı füzelerin sivil yerleşim yerlerine vesaire düştüğünü de
00:16:47biliyoruz.
00:16:47Hatta bir otel vuruldu orada Amerikalılar kalıyordu o yüzden vurduk dendi vesaire.
00:16:51Ama burada o sanayi tesisinin vurulmasına evet yani işte bir şey söylendi patriyotlar yolunu şaşırdı vesaire.
00:17:00Ama ondan sonra biz asla sivil yerleri vurmayacağız gibi bir söylem de gelmedi.
00:17:06Yani İran bu muğlaklığı seviyor biliyorsunuz.
00:17:08Yani yapmadım diyor ama yapmayacağını da söylemiyor.
00:17:12Böyle bir tehdit algısı oluşturarak kendi gücünü konsolide ettiği bir coğrafya bir dönem var.
00:17:17O yüzden burada bu tesislerin vurulmuş olması ya bir şekilde İran tabii öyle ya da böyle sorumlu tutulacak bundan.
00:17:28Yani ister doğrudan vurmuş olsun ister Bahreyn'e attığı füze bir şekilde engellenmek için işte patriyot veya başka bir sistemle
00:17:38engellenmek için bir nasıl diyelim füze atılmış olsun o dönsün vurulsun.
00:17:44Bir şekilde bu İran'a kalacak bunun şeyi.
00:17:46E burada da tabii sivil altyapılarla askeri tesisler arasındaki ayrımın artık körfez ülkelerinde zaten tartıştığımız konulunda artık çok da o
00:17:57ayrımın yapılmadığını görmeye başlayacağız.
00:17:59Yani eğer Amerika yeni bir saldırıya başlarsa yani hiç öyle bir şey umuyoruz olmamasını diliyoruz ama görünen de hani bir
00:18:07çizgi var.
00:18:08Amerika yeniden saldırırsa İran'a İran körfez ülkelerine daha sert bir saldırı silsilesi mi başlatacak?
00:18:16Bahreyn bir örnek bir uyarı mı diğer ülkeler için biraz da sanki bunu düşünmek gerekiyor.
00:18:23Çünkü Bahreyn'in hocanın hatırlattığı beşinci filoydu yanlış hatırlamıyorsam.
00:18:29Beşinci filonun merkezi.
00:18:32Şimdi bu nedenle zaten bütün körfezde Bahreyn'in yeri ayrı tutuluyor.
00:18:38Ama beşinci filonun merkezi Bahreyn ama Katar'da da bölgedeki en büyük askeri üssü var Amerika'nın.
00:18:44Şimdi ikinci hedef olarak da Katar'ı vurmayı niyet ederse Katar'daki üssü vurmayı niyet ederse Ara Bulucu olarak bu kadar
00:18:52çalışan bir ülkenin toprağını vurmuş olacak.
00:18:55Yani bu savaşı muğlaklığında İran'daki askeri bürokrasinin bu kadar kendine alan açmaya çalıştığını biz maalesef daha önce de gördük.
00:19:07Burada da sanki yine aynı şeyi görüyormuşuz gibi geliyor.
00:19:10Askeri bürokrasi diyerek de konuyu ne kadar genellediğimin de farkındayım.
00:19:14Çünkü devrim muhafızları artık sadece devrim muhafızları olarak hareket etmiyorlar.
00:19:21Artık devrim muhafızlarının komutanları siyasetin doğrudan içinde, müzakerelerin içinde.
00:19:27Rıza'yı biz şeyde gördüğümüzde, toplantılarda gördüğümüzde şaşırmadık.
00:19:33Doğal olarak bu gerilim Amerika tarafından nasıl tırmandırılıyorsa İran'da sanki tırmandırma yoluna gitmeye başladı gibi.
00:19:42Tam bu noktada sizin de yorumladığınız gibi aslında İbrahim Bey'e bunu sormak istiyordum.
00:19:47İran yavaş yavaş gerginliğin arttığı son günlerde Amerika Birleşik Devletleri'nin yine savaşın ilk döneminde olduğu gibi
00:19:56körfez ülkelerini vurarak mı sıkıştırmayı planlıyor?
00:20:00Yani Bahreyn bir başlangıç mı? Bundan sonra başka ülke olabilir mi?
00:20:03Siz Katar'ı işaret ettiniz ama Katar gibi ara bulucu olan İran'la en fazla iletişim halinde olan ülkenin ki
00:20:12şunu da belirtelim, Garibabadi bu açıklamayı yaptı.
00:20:16Dışişleri Bakan Yardımcısı Katar heyetiyle görüşmelerin çevrim içi olarak devam ettiğini,
00:20:22son olarak da Katar heyetinin Tahran'a geldiğini ve yüz yüze görüştüklerini söyledi.
00:20:26Katar heyetinin halen Tahran'da olup olmadığı bilinmiyor.
00:20:29Bu konuda bir açıklama yapılmadı ama Garibabadi'nin açıklamasında
00:20:34Amerika Birleşik Devletleri ile yeni bir müzakere ortamı yaratılması için
00:20:39bu görüşmelerin yapıldığı da söylendi.
00:20:41Bir barış arayışı var ama diğer tarafta da işte Bahreyn'le başlayan
00:20:45körfez ülkelerine yeni bir saldırı dalgası mı başlayacak sorusu da beraberinde geliyor.
00:20:51İran'ın böyle bir stratejisi olabilir mi sizce?
00:20:53İran'ın şu andaki genel yaklaşımı Bahreyn'in özelinde değil,
00:20:57genel itibariyle söyleyeceğim.
00:21:00İran bir seneden fazladır ciddi bir ekonomik abluka altında.
00:21:07Yani petrol üretse bile dışarıya gönderemiyor.
00:21:11Koca bir ülke ve gelire ihtiyacı var.
00:21:14Dayandılar buraya kadar ama belli ki gerek Necmettin Mutlu'nun söylediği gibi
00:21:20içeriden ekonomiydeki sıkıntılardan dolayı artık insanlar da homurdanmaya başladı.
00:21:28Devrim muhafızları her ne kadar bu işi bastırsa bile o da bir yere kadar.
00:21:34Belli ki bıçak kemiğe dayandı ve İran Amerika'yı kendi istediği bir yedi madde vardı.
00:21:40Bu maddeye Amerika'yı taşımak istiyor.
00:21:43Yani Amerika bu işe razı gelsin, o yedi maddemizi kabul etsin, bu işi bitirelim.
00:21:49Onun için zorladığını ben düşünüyorum.
00:21:52Amerika'yı o anlaşmaya zorlamak için böyle bir yol izliyor.
00:21:58Şimdi Trump'ın da seçimden sonra beklediğinin tam tersine bir sonuçla karşılaştığı için
00:22:03Trump da bundan sonra savaşa kolay kolay evet diyeceğini zannetmiyorum.
00:22:09Özellikle yılbaşından sonraya ertelemesi bazı şeyleri.
00:22:13Yılbaşından sonra biliyorsunuz kongrede yeni seçilenler gelecek.
00:22:17Ve ondan sonra Trump demokratlar istemiyorlar artık kongrederini de geçiremem.
00:22:23Böyle bir savaşa da ben yokum diyebilir.
00:22:26İşte şu yaklaşık 40 gün var.
00:22:2940 gün süresince İran Amerika'yı veya Trump'ı şu anda istediği yedi maddeyi kabule zorladığını düşünüyorum.
00:22:38Bizden önce yayında olanların da aktardığı bilgiler vardı.
00:22:44İran'ın bu gece 14 tane boş tankeri Hürmüz Boğazı'ndan açık denize gönderdiği bir nevi Amerikan'ın tepkisini ölçmek
00:22:54için öyle bir şey yapıyorlar belli ki.
00:22:56Yani İran artık ekonomik olarak darboğazda ciddi bir darboğazda yani bu bir yere kadar gidebiliyor.
00:23:04En sonunda yani açlığa dayanırsınız bir gün iki gün ama üçüncü günü artık yapacağınız bir şey yok.
00:23:12Ya bir yiyecek bulacaksınız veyahut da yere yığılacaksınız.
00:23:17İşte İran'da bir seneden fazladır aynı durumu yaşıyor.
00:23:20O nedenle de zorladığını düşünüyorum.
00:23:25Bu Bahreyn meselesinde ben iki sebep olarak görüyorum.
00:23:31Bu Şii liderlerden 64 kişiyi idama mahkum etmek, 5 kişiye 15'er yıl hapis cezası vermek.
00:23:40İran için Bahreyn farklıdır.
00:23:43Katar gibi değil Bahreyn.
00:23:44Arap Baharı döneminde hatırlarsınız bölgede yani o körfez ülkelerinde yönetimler değişmeye başlıyordu.
00:23:56Yemen'de değişti.
00:23:57Sonra Bahreyn'de de bir Şii ayaklanması oldu.
00:24:01Bahreyn'in nüfusuna baktığımız zaman da yaklaşık %60'ı Şii'dir.
00:24:06Ve İran'a yakındır onlar.
00:24:10Hatta öyle ki oradaki ayaklanma sırasında Bahreyn başındaki emiri de değiştirmek için ciddi bir gelişme yaşanmıştı.
00:24:21Tam o sırada Suudi Arabistan'ın Bahreyn'le arasına yaptırdığı bir köprü var.
00:24:27O köprüyle karayolu bağlantıları var.
00:24:29Suudi Arabistan yönetim değişmesin, düşmesin diye bin askerlik bir birlik gönderdi oraya.
00:24:38O birlik sayesinde Bahreyn'de yönetim değişmedi.
00:24:42Yoksa biz ikinci Yemen'i Bahreyn'de yaşıyor olacaktık.
00:24:46Biraz da kesenin ağzını açtı tabii Emir Bahreyn'de.
00:24:48Tabii.
00:24:50Yani Bahreyn İran için Yemen gibi, Lübnan gibi bir durumda olacaktı.
00:24:58O köprü de hedef listesindeydi.
00:25:01Evet, evet o köprü de öyleydi.
00:25:03Yani Bahreyn'de şimdi bu detayı niye verdim?
00:25:08Çünkü İran bir biçimde kendisine tarihsel olarak da bağları olan bir toplum var orada.
00:25:16Yani Karmati Devleti'ni biliyorsunuzdur.
00:25:20Karmatilerin olduğu yer Katar ve Bahreyn taraflarıdır.
00:25:24Karmatileri biz İslam tarihinde şeyden hatırlarız.
00:25:29Hacerül Mekke'yi, Kabe'yi işgal edip oradan Hacerül Esved'i kaçırıyorlar, çalıyorlar ve kırıyorlar.
00:25:38Şu anda Kabe'nin orada hacıların selamladığı Hacerül Esved kırık vaziyettedir.
00:25:48Bütünlüğü kaybolmuştur.
00:25:49Sonra Abbasi halifeliği devreye girdi, aldı tekrar Hacerül Esved'i yerine koydu.
00:25:56Karmatilerin orada çok yer tutması bir tarihi bir olaydır.
00:26:03Ama hala da Bahreyn'de şey vardır yani Şii çoğunluk vardır orada.
00:26:10Gelelim diğer konu ise bugün İran 40 gün savaşından sonra bu bölgelere balistik füze atmamıştı hiç.
00:26:23Bu gece 3 tane balistik füze kullandı.
00:26:27Balistik füze az çok, hermen birçok haberde, konuda konuşuyoruz.
00:26:35Balistik füze ile drone farklı.
00:26:39Drone'u gönderirsiniz, onun tahrip gücü farklıdır.
00:26:44Ama balistik füzeninki daha farklıdır.
00:26:46O nedenle ben bu gece 3 balistik füzenin atılmış olmasını da biraz dikkat çekici buluyorum.
00:26:55Savaş başlar mı Amerika'ya kalsa başlamaz, Trump'a kalsa başlatmayacaklar.
00:27:00Ama yığınaklanmaları Ekim ayından beri devam ediyor.
00:27:05En son 10 bin asker daha getirdiler.
00:27:08Uçak gemisini değiştirdiler.
00:27:11Ki o giden bir uçak gemisi var, hangi uçak gemisi olduğunu bilemiyorum ama ben 3 uçak gemisi bir ara kaldılar
00:27:18burada.
00:27:19Bu yığınaklanma pek hayra alamet değil.
00:27:22Hele bu gece Amerikan savaş gemilerinde ve uçak gemilerinde özellikle uçak gemilerinden uçakların havalandığı, bölgedeki tanker uçakların gökyüzünde olduğu, keşif
00:27:35uçaklarının ve elektronik harp uçaklarının bölge üzerinde uçtuğuna dair birkaç saat evvel haberler düşüyordu.
00:27:45Bir hareketlilik var.
00:27:48Buradan iyimser olarak veya temenni olarak söyleyelim.
00:27:52İnşallah böyle bir savaş tekrar başlamaz.
00:27:55Çünkü bu sefer İran'ın gözü kara.
00:27:59İran Avrupa'yı hiç tehdit etmemişti bugüne kadar.
00:28:05Ama şimdi ciddi şekilde tehdit ediyor.
00:28:08Yani burada saldırıdan kasıt illa füze saldırısı değil.
00:28:11Belki siber saldırıdan da söz etmemiz lazım.
00:28:15İran'da dişini göstermeye başladı.
00:28:19Bölgedeki gelişmeler bu meyanda sanırım Ocak ayının birine kadar böyle gerilimli bir dönem yaşayacağız.
00:28:29Tabii Netanyahu'yu hiçbir zaman unutmayalım.
00:28:31Netanyahu ne olursa olsun iktidarda kalmak için her şeyi yapabilir.
00:28:38Genelkurmay başkanı ve askerler pek savaşa sıcak bakmıyorlar.
00:28:42Çünkü onlar şöyle diyorlar.
00:28:44Yönetim değişse bile onlar yolcu biz hancıyız.
00:28:47Yarın başbakan değişir.
00:28:50Biz de Netanyahu'nun zulümlerini veya Netanyahu'nun emirlerini yerine getiririz.
00:28:56Ondan sonra hesabını bize sorarlar diye.
00:28:58Burada bürokratik kafa devreye girmiş belli ki.
00:29:01Eyal Zamir zaten farklı zamanlarda da böyle Netanyahu ile ters düşüyordu.
00:29:07Şimdi de benzeri bir durum var.
00:29:09İsrail'de de işte bir ulusal birlik hükümeti kurma niyetleri var.
00:29:14Bakalım oradaki gelişmelerde belirleyecek bu savaş durumlarını.
00:29:19Evet burada biraz önce İran Bışişleri Bakan Yardımcısı Garib Abadi'nin açıklamalarından bahsetmiştim.
00:29:25Orada şöyle bir ifade kullanıyor Necmettin Bey.
00:29:28İran geçmiş dönemlere göre daha güçlü bu değerlendirme bize ait değil.
00:29:34Yurt dışında yapılan değerlendirmeler bu şekilde diyor.
00:29:40Ve bu aslında ateşkes dönemini İran'ın çok iyi değerlendirdiğini ve aslında savaşa hazır halde olduklarını ve daha iyi duruma
00:29:48geldiklerini de söylüyor.
00:29:49Bu da yani İran'ın çok çoğu zaman yaptığı bu tip iddialı açıklamalar görüyoruz.
00:29:56Ama diğer tarafta bu ateşkes süreci İran'ın toparlanmasına yardımcı olmuş olabilir mi?
00:30:03Yani ama İran'ın ekonomik durumunu biliyoruz.
00:30:08Askeri kapasitesinde hangi noktadan hangi noktaya gelebileceği belli.
00:30:12Bir anda bir eşik atlayamaz.
00:30:14Yani burada sadece eksilen füzelerini yerlerine koymuş olabileceklerini düşünüyoruz herhalde.
00:30:20Yani burada çok daha iyi durumdayız.
00:30:22Daha özgüvenli bu tip açıklamaların bir sebebi olabilir mi?
00:30:25Savaş mı istiyor İran?
00:30:26Amerika Birleşik Devletleri'nden daha mı fazla savaş istiyor?
00:30:29Diğer taraftan ikinci konu İsrail meselesi.
00:30:34İsrail Amerika Birleşik Devletleri'ni savaşa ikna etmeye çalıştığı çok uzun süredir özellikle Mossad Başkanı'nın Amerika Birleşik Devletleri seyahati
00:30:43orada ortaya koyduğu veriler, istihbarat paylaşımları Amerika Birleşik Devletleri'ni ikna etmeye başaramadı.
00:30:51Geçmiş dönemlerde çok net bir şekilde Amerika seyahatlerinde Netanyahu'nun ya da Mossad Başkanı'nın Amerikan bürokrasisini ya da yönetimini
00:31:01etkilediğini görmüştük.
00:31:02Burada İsrail'in Amerika Birleşik Devletleri üzerindeki etkisi biraz kırıldı mı?
00:31:08Amerika Birleşik Devletleri meseleye biraz daha farklı mı bakmaya başladı şeklinde de soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
00:31:14Bu iki konuyu bir değerlendirelim istiyorum.
00:31:16Garibabadin'in açıklamasından başlayalım.
00:31:18İran gerçekten bu kadar iyi durumda mı?
00:31:20Savaş mı istiyor?
00:31:21Diğer tarafta İsrail etkisi Amerika Birleşik Devletleri üzerinde azaldı.
00:31:25Eren Bey, çift kullanımlı bir füze rampasının da tanıtım videosunu yayınladılar.
00:31:29Yine aynı şekilde bir yeraltı füze şehirlerinden bir tanesinde.
00:31:33Yani şöyle aslında bu meselelerin başlangıcı şu, özellikle bu Amerikaların son teklifinden sonra kabul etmedikleri,
00:31:40hani Paseşken üzerinden giden imzalanan o tekliften sonra o teklife kadar gerçekten İran devrim muhafızları ya da siyasi kanat
00:31:50bence savaşın psikolojik sahada ve psikolojik üstünlüğünü elinde bulunduruyorlardı.
00:31:55Fakat o şerfe...
00:31:56Uluslararası destek.
00:31:57Uluslararası destek, uluslararası kamuoyu, İran'ın içindeki bütünleşme, siyasi kanat, devrim muhafızları
00:32:05gerçekten yani bence İran'ın içi bir gol pozisyonuydu.
00:32:10Fakat o rüzgarla öyle bir şehvetle meseleye yaklaşmaya başladılar ki, o rüzgar sürekli geri döndü.
00:32:19Sürekli geri döndü ve şu an maalesef el değişti.
00:32:24Yani uluslararası toplumda siz mağdursunuz, haklısınız, sizden yanayız, destek vermiyoruz ama
00:32:30hakkınız var söyleminden artık başka bir yere mi evildi?
00:32:33Bence şu an kaybedene döndüler.
00:32:35Yani çünkü şehvetle yüklendiler.
00:32:37Kurumay aklı kaybettiler.
00:32:39Devrim muhafızları resmen ya biz neden duruyoruz, aksine saldıran olmalıyız diye tazliklerde bulundu.
00:32:48Yüksek işte o genel sekreteri değiştiler, Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Mursin İza'yı getirdiler.
00:32:53Hamane'in, müştebanın söylemlerine tesir ettiler, ağırlıklarını arttırdılar.
00:32:59Ve Paseşkiy'nin üzerinden gelen o çerçeveyi kabul etmediler, ettirmediler.
00:33:03Şu an ortalıkta bir anlaşma yok.
00:33:06Bahsettikleri o 7 maddeyi mümkün değil o çizgiye Amerikalıları getiremezler.
00:33:12Çünkü Amerikalı kaybedecek hiçbir şey kalmadı.
00:33:14Yani seçimde çok büyük bir tokat dedi.
00:33:17Zaten Trump o teklifi, o olmasın diye o teklifi yapmıştı.
00:33:23Bu noktadan sonra Amerikalıları ekonomik abluka noktasından nasıl geri çekecekler ve şu an sıkıştıkları nokta da o.
00:33:32Şu an sıkıştıkları tek konu ekonomi bana sorarsanız.
00:33:35Ve ısrarla savaş istiyorlar.
00:33:39Çünkü içerideki ekonomik huzursuzluğu başka türlü bastıramazlar.
00:33:44Ama bu sıkışmışlığa da kendi kurmay akılsızlıkların meseleyi getirdi.
00:33:49Bana sorarsanız benim okuma şeklim bu.
00:33:51Eğer o anlaşmayı imzalasalardı şu an hem savaşın psikolojik kazananı hem de sahada kazananı olacaklardı.
00:33:59Ve belki de o ekonomik kuşatmayı yarmak için ellerinde çok önemli bir asimetrik zemin fırsatı olacaktı.
00:34:06Kalmıyordu ki kuşatma kalmıyordu.
00:34:07Kalmıyordu.
00:34:08Şimdi son listelerde Amerikalılar şunu bile çalışmış.
00:34:14Hürmüz'de gemiden gemiye transferi bile çalışmaya başlamışlar.
00:34:19Yani oraya işte gemiyi çıkartıyorlar.
00:34:21Hürmüz'ün içine gemiden gemiye transfer ediyorlar.
00:34:24İkincil gemileri, üçüncül gemileri de şu an yaptırma tabi tutmaya başladılar.
00:34:29Derslerine bu konuda çalıştılar.
00:34:31Çünkü neden çalıştılar?
00:34:33Çünkü İran gerçekten bütün dünyayı şaşırtacak şekilde bir askeri mukavemet gösterdi.
00:34:38Halkıyla gösterdi.
00:34:40Sistemleriyle gösterdi.
00:34:41El hak, hakkını teslim etmek lazım.
00:34:43Ama ondan sonraki süreci berbat yönettiler.
00:34:46Yani o teklif edilen çerçeveden sonraki süreç tamamen aleyhlerinde işledi bana sorarsanız.
00:34:53Şu an dertleri ekonomik kuşatmayı yarmak.
00:34:57Bunu biz söylemiyoruz zaten.
00:34:59İçerideki tartışmalara bakarsanız, siyasilerin açıklamalarına bakarsanız.
00:35:02Tamam hatta bir üç hafta kadar önce hemen bir gün içinde, iki gün içinde hürmüzü açma planları ortaya atılmaya başladı.
00:35:11İran tarafından.
00:35:12Neden bir gün, iki gün?
00:35:13Çünkü artık işler sürdürülemez noktaya geldi.
00:35:16Kış geldi.
00:35:18Enerji lazım.
00:35:19Satamıyorlar.
00:35:21Yani Rusları ziyaret ettiler.
00:35:23Muhsin Rıza'yı Rusya'ya gitti geldi.
00:35:25Şu konuşuldu.
00:35:26Ruslardan gaz alalım, elektrik üretelim.
00:35:28Kamu kurumlarına haftada üç gün mü çalıştırsak?
00:35:30Çünkü elektrik yok içeride.
00:35:32Yani dünyanın en büyük ikinci doğal gaz rezervi sahibi, eski ihracatçısı şu an doğal gaz ithal edip elektrik üretme noktası.
00:35:42Bu neden oluyor?
00:35:43Bu çıkaramadıkları için mi yoksa altyapıdan taşıyamadıkları için mi?
00:35:46Yani vurulmuş, petro kimya tesisleri vurulmuş.
00:35:50Elindekini satamıyor.
00:35:51Dolayısıyla bunu bir şekilde ikame etmek zorunda.
00:35:54Şimdi petro kimya tesislerindeki işçiler de zaman zaman protesto çıkıyorlar sokaklara.
00:36:02Özellikle bu Tebriz'de, İsfahan'daki çelik sanayi işçileri, özellikle bu konuyu takip etmeye çalışıyorum.
00:36:1110 günde, 15 günde bir sokaklara çıkıp protesto düzenliyorlar.
00:36:14Şimdi işler bu noktaya ama o teklifi kabul etmedikleri andan sonraki devrim muhafızlarının meseleye yaklaşımı yüzünden geldi.
00:36:25Takip edebildiğimiz kadarıyla ki bence de öyle.
00:36:29Şimdi bu noktadan sonra İran'ın bence Mekke İttifakı ile önüne gelen, ziyarete gitti Mekke İttifakı.
00:36:39Bence bu seçeneği değerlendirip Amerikalılarla o ekonomik kuşatmayı yarıp, İsrail'in bölgesel izolasyonunu artırması için
00:36:48bence Mekke İttifakı gibi önünde bir iletişim köprüsü seçeneği var.
00:36:53Bence kullanmalılar.
00:36:55Yani İran'ın Mekke İttifakı'na üyeliği de hatta konuşuldu.
00:36:58Belki şu konjonktürde çok hayali, çok mümkün değil, çok realist değil.
00:37:01Amerikalılarla savaşta var.
00:37:03Ama bu ittifakı bir iletişim köprüsü olarak kullanmaları bence bu kuşatmadan çıkmaları için önemli bir fırsat olabilir.
00:37:11Çünkü şu an işler tersine döndü.
00:37:13Burada biraz önce İbrahim Bey'in ifade ettiği konvoy meselesi, arkadasında bir konvoy oluşturdular.
00:37:19Yani bu tankerlerin boş olduğunu söyleyelim.
00:37:22Yani boş tankerleri Hürmüz'den geçirip Amerikan ablukasını kırmaya çalışacaklar.
00:37:26Aslında orada bir deneme mi var?
00:37:28Yani Amerika Birleşik Devletleri'nin tepkisini mi ölçecekler?
00:37:30Amaç ne orada?
00:37:31Orada amacın ne olduğunu tam olarak kestiremiyorum ama...
00:37:36Dolu olsa tankerler onları ihraç edecekler, satmaya götürüyorlar diyecekler.
00:37:40Amerikalılar bu gemiden gemiye geçişleri de yaptırma, tabi tutacağız dedikten sonra o adımı attılar.
00:37:47Yani onunla bağlantılı olabilir.
00:37:49İran'ın bu gemiden gemiye transferlerini Amerikalılar radarına girdiyse,
00:37:54onlar da hepsini bir araya toplayalım, korumayla çıkartalım diye niyetlenmiş olabilirler.
00:38:01Yani bu benim varsayımım ama iki gelişmenin üst üste gelmesi tesadüf değil.
00:38:05Diğer sorunuz da önemliydi, Goffman meselesi.
00:38:08Evet.
00:38:09Goffman, Florida'ya gitti, önce Washington'a gitti.
00:38:16Sonra Florida'ya gitti, Steve Witkoff'la da görüştü.
00:38:18Orada bir ikna turu yaptı, çok belli.
00:38:21Bir de orada Goffman ziyaretteyken bu havalimanı meseleleri,
00:38:26bu siber saldırılar, uçakların havada donması vesaire,
00:38:30onlar da Goffman oradayken ne enteresandır, ilginç bir eş zamanlılıktı, oldu.
00:38:36Cuma günü o gitti, ondan sonra olaylar patladı.
00:38:40CIA ile de görüştü.
00:38:41Hatta ondan sonra Sankom komutanı da İsrail'i ziyarete gitti, bir hareketlilik oldu orada.
00:38:47Belli ki Amerikalıları ikna etmeye çalışıyorlar.
00:38:50Hatta işte bugün ortaya kirli bomba falan meselesi, kimyasal silah meselesi atıldı.
00:38:55Bir çalışma var, gelin saldıralım diye.
00:39:00Onun öncesinde tabii ki Trump'a ve Amerikan yönetimindeki önde gelen isimlere yönelik
00:39:07drone'lu suikast iddiaları vardı.
00:39:11Amerika Birleşik Devletleri Başkanı geçtiğimiz hafta programını iptal etti.
00:39:14Washington'dan ayrılmadı.
00:39:15Diğer taraftan Amerikan yönetiminde bazı bakanlar askeri üstleri aileleriyle birlikte yerleştirildi
00:39:20ve bu çok görülen bir şey değilmiş Amerika Birleşik Devletleri'nde.
00:39:23Erhan Bey, şimdi çok enteresan Yunanistan'ın içinde bir tutuklama yapıyorlar.
00:39:30İran bir siyasiye suikast düzenleyecekmiş.
00:39:34Kuzey Makedonya İstihbaratı ile birlikte ortak çalışmayla suikast hazırlığında bir İran
00:39:41bağlantılı birilerini gözaltına alıyorlar.
00:39:45Şimdi ben şunu görüyorum Avrupa'nın içinde özellikle İran karşıtlarını artırmaya yönelik
00:39:55bir sahte bayrak çalışması var.
00:39:58Fakat bunun suçlusu devrim muhafızları.
00:40:00Siz Avrupa'yı tehdit ederseniz gelir size karşı her türlü asimetrik operasyonu yaparlar.
00:40:07Fransa'da süpermarketlere saldırı yapılıyor.
00:40:09İran yaptı, yaptı diyor.
00:40:12Mossad hatta bunlar da kanıtları diyorlar.
00:40:14Le Monde'da şu an hala.
00:40:16Fransızlara bilgi veriyorlar.
00:40:18Kendilerini şu an yırtıyorlar.
00:40:19Biz yapmadık diye.
00:40:20De istediğiniz kadar yırtın.
00:40:23Adamı tehdit edersen o da üstüne yıkar işte böyle operasyonları.
00:40:28Yunanistan'da Kuzey Makedonya İstihbaratı üzerinden İran saldırı yapacakmış.
00:40:33Şu an işte konuşuluyor oralarda.
00:40:34Belli ki Avrupa'nın içinde İran karşıtlarını artırmaya yönelik operasyon zincirleri gelecek.
00:40:40Ya umarız devrim muhafızları burada savaş gerilimini, savaş gerilim merdivenini artırmaz.
00:40:47Çünkü bu onların aleyhlerinde işliyor.
00:40:50Bu gelişmeler savaşın yeniden başlaması için provokatif bazı girişimler mi?
00:40:55İsrail tarafından özellikle tabii ki Mossad başkanı Goffman ki o da Şahin Tavrı'yla bilinen isimlerden biri.
00:41:03Netanyahu'nun yakın çalışma arkadaşlarından ve baş danışmanlarından bildiğim kadarıyla.
00:41:09Burada yani Amerika Birleşik Devletleri'ne bir baskı oluşturuyorlar ama
00:41:13yani geçmiş dönemlerde işte İran bize şöyle bize gönderecek ya da nükleer silahları var gibi istihbaratlarla giderlerken
00:41:22şimdi biraz daha çeşitlendirmişler.
00:41:24Daha farklı şeyler önüne koyuyor Amerika Birleşik Devletleri.
00:41:27Demek ki bu söylemler artık bir karşılık bulmuyor.
00:41:30Yani drone vasıtasıyla ki Amerika Birleşik Devletleri topraklarında İran Amerikan başkanı ve bakanlarına
00:41:37ya da belki de ordu komutanlarına Pentagon'a saldırı gerçekleştirecek iddiası çok büyük bir iddia.
00:41:43Yani diğer taraftan sizin bahsettiğiniz kirli bomba meselesi.
00:41:48Amerikan başkanı dile getirdi dünkü açıklamasında bunu.
00:41:52Yani nükleer bomba meselesi pek alıcı bulmadı.
00:41:55Şimdi kirli bomba, kimyasal bomba ki İran'da hemen karşılık verdi.
00:42:002003'ü hatırlattı bize tüm dünyaya herhalde dedi.
00:42:04Yani Irak'ın işgali öncesinde ortaya atılan iddialara benzer yalanlar demek istedi.
00:42:10Şimdi burada İsrail ve İsrail İstihbaratı'nın hem Amerikan İstihbaratı hem Amerikan yönetimi üzerindeki
00:42:16işte bu baskıları son çırpınışlar diyebilir mi?
00:42:20Sizce bir etki oluşturabilecek mi?
00:42:22Amerika Birleşik Devletleri bu iddialara nasıl bakıyor gerçekte?
00:42:26Tabii ki İsrail'e ya bu kadar da olmaz saçmalamayın demiyordur.
00:42:30İddialendiriyoruz, bakıyoruz diyorlar ama bir karşılık bulmuyor gibi artık değil mi?
00:42:34Şimdi o kadar el yükseltti ki Amerika bölgede.
00:42:39Bir kere herkes bir saldırı bekliyor.
00:42:42Ama bir yandan da Trump saldırı olmadan, saldırı tehdidiyle İran'ı bir şekilde ikna etmek, diz çöktürmek istiyor.
00:42:50Yani bunu da tahmin edebiliyoruz, anlayabiliyoruz zaten Trump politikasının ne yapmaya çalıştığını.
00:42:58O yüzden şimdi bu ihtimal masada olduğu için bir saldırı yapmadan bir anlaşmaya varmak ki parantez içinde şunu söyleyelim.
00:43:07Katılıyorum ben, İran bir daha öyle bir anlaşma yapamaz.
00:43:12O yaptığı anlaşma eğer uygulayabilseydi Ateşkes Anlaşması'nı, biz o zaman diyorduk yani bu İran'ın zaferi diyorduk.
00:43:20Ama bir daha böyle bir anlaşma yapamaz İran.
00:43:22Çünkü hem şartlara o günkü şartlar değil, hem de Trump o anlaşmayı yaptıktan sonra ne kadar kamuoyu baskısı yaşadığını biliyoruz.
00:43:32Yani sırf seçim öncesi savaşı bitirmiş olmak için bazı şeylere göz yummuştu.
00:43:38Ama o anlaşmayı yaptıktan sonra Amerikan devletinin kaybettiği algısı o kadar bir baskı oluşturdu ki içeride Amerikan'ın iç kamuoyu.
00:43:48Dış kamuoyu da yine tırnak içinde söyleyelim, Batı'nın İran karşısındaki bu hezimetinden çok büyük rahatsızlık duydu.
00:43:55Yani ez cümle o anlaşma yaşayabileceği, imzalayabilecekleri en iyi anlaşmaydı.
00:44:00Ama yine de bir anlaşmaya zorlanıyor Amerika tarafından.
00:44:04E şimdi bu kadar tehdit işte Necmet Hoca'nın söylediği az önce o kadar yüksek tehditte bulundu ki İran.
00:44:14Karşı taraf Avrupa ya da Amerika bu tehditleri kullanıyor.
00:44:18Kullanıyor kısmı önemli çünkü Avrupa'da özellikle birinin ayağına taş da ise ya Rusya'dan ya İran'dan biliniyor.
00:44:25Yani bu iki kere iki dört. Doğal olarak bir şey yapmak belki de yapmamaktan daha mantıklı tırnak içinde söylüyorum.
00:44:35Çünkü yapmadığınız her şey üstünüze kalıyor.
00:44:38Şimdi Amerika'da bu Mossad raporu, istihbarat raporlarından önce hava saldırıları, saldırı ihtimali, o dört saatlik kesinti oldu ya,
00:44:49bu siber saldırımı vesaire diye konuşuldu.
00:44:53Kimse hiçbir şey demedi.
00:44:54Amerikan yöneticileri siber saldırı değil dedi ama ne olduğunu açıklamadı.
00:44:59Herkes şu anda İran ya da Rusya'ya kilitlendi.
00:45:02Bunu onlar yaptı diye.
00:45:04Veya işte bahsettiğiniz Amerikan Beyaz Saray'a saldırı vesaire ihtimali.
00:45:09Bu arada uçuş krizinin yaşandığı gün, onun öncesindeki gün İngiltere'deki ABD'nin de kullandığı üste yönelik dronlu saldırı iddiaları da
00:45:17ortaya atıldı.
00:45:18Ki o dronlu saldırının olamayacağına dair birçok rapor da çıktı.
00:45:22Evet konuştuk.
00:45:23Olamayacağına dair de bir sürü kanıt var ama o yine oldu keza.
00:45:28Avrupa'da yine uçuşlarla ilgili buzdolapları vesaire.
00:45:31Ve ikisinden biri suçlanıyor.
00:45:33Yani her durumda ya Rusya ya İran.
00:45:35Şimdi Amerikan Başkanı'na karşı böyle bir İHA'lı, SİHA'lı veya füzeli saldırı yapmak,
00:45:43yani Amerikan düzeninde çok mümkün olmadığını bir daha hatırlatalım.
00:45:46Yani Washington'un üstü tamamen Trump, Amerikan Başkanı'nın sokağa çıktığı anda hava sahası kapatılıyor zaten.
00:45:55Herhangi bir şey uçuş, izinsiz uçuş vesaire zaten mümkün değil.
00:46:01Bir de siz İran'dan bunu planlıyorsunuz vesaire.
00:46:05Orada hep şuna getiriyorlar.
00:46:07Beyaz Saray'ın etrafında, kongrenin etrafında o patlayan silahlar vesaire.
00:46:11Eğer orada silah patlıyorsa Beyaz Saray'a kadar gelir noktası.
00:46:15Ama onun öyle olmayacağını şimdi uzun uzun şey yapmayalım.
00:46:18Bu özellikle askeri ve güvenlik anlamında konuların nasıl olduğunu da biliyoruz.
00:46:23Yani bunun da mümkün olmadığı aşikar.
00:46:24Ama Beyaz Saray bunu ciddiye alarak aslında bir şekilde kendine de alan açıyor.
00:46:31Yani o gün mesela Trump'ın bütün programının iptal edilmesi bu konuyu daha ciddileştiriyor.
00:46:38Bu saldırı ihtimalini daha ciddileştiriyor.
00:46:40E üstüne bir de o kirli bomba.
00:46:41Kirli bomba hem Amerikan kamuoyunu hem uluslararası kamuoyu konsolide ediyor.
00:46:46Bu sırada o saldırı ihtimalleri Amerikan kamuoyunun gittikçe İran Savaşı'na karşı olan Amerikan kamuoyunu bir şekilde yeniden
00:46:55ya evet işte bizim başkentimize saldırı yapacaksa bizim engellememiz lazım veya kirli bombası varsa bizim engellememiz lazım falan noktasına getirmeye
00:47:05çalışılıyor.
00:47:05Yani benim gördüğüm Amerika burada saldırı ihtimaline zorlanıyor.
00:47:12Amerika da bunu görüyor.
00:47:15Saldırma niyeti olmasa bile eğer saldıracak olursa bunu kullanacağı için de bir kenara alıyor.
00:47:21Yani işte o iptal edilmesi vs. programı.
00:47:24Ve ben gördüğüm şey şu, şimdi bölgede iki tane kaldı bu saldırı grubu, donanma, uçak gemisi ve etrafındakiler.
00:47:35Diğeri Roosevelt, pardon Washington Japonya'ya dönüyormuş hocam.
00:47:41Dönüyormuş değil mi?
00:47:42Japonya'ya dönüyormuş.
00:47:43Bu da şu anlamda önemli.
00:47:45Böyle bir devralda yani.
00:47:46Evet.
00:47:46Ki en son gelen Washington.
00:47:48Yani ilk gelen buş hala orada.
00:47:50En son gelen Washington'a Roosevelt yer değiştiriyor.
00:47:53Ki Roosevelt de yine Pasifik'ten gelmişti.
00:47:58Sekiz uçak gemisi hala Amerikan limanlarına bağlı.
00:48:03Şimdi bu hareketlilik burada varken işte binlerce asker geliyor.
00:48:08Bölgede yeniden silah yığınağı yapılıyor vs.
00:48:13Yani bunu bir şekilde İran'ın da buna karşı hamlede bulunduğunu da görüyoruz.
00:48:21İran bunu yaparken İsrail de bunu kullanıyor.
00:48:24Yani şu anda bir kısır döngü oluştu.
00:48:27Herkes birbirini savaşa zorluyor.
00:48:30Herkes birbirinin kendini savaşa hazırlık noktasına getiriyor.
00:48:35Böyle olunca da en çok savaşı çıkarmak savaşı durdurmaktan daha zordur herhalde.
00:48:42Sizin de yorumunuz önemli.
00:48:47Pardon daha kolaydır.
00:48:49Tam tersi.
00:48:50Evet savaşı çıkarmak durdurmaktan daha kolaydır yanlış söyledim.
00:48:53Şimdi bu kadar kolay bir noktaya doğru gidiyorsa bunu durdurmak da gittikçe zorlaşacak.
00:48:59Evet.
00:48:59Tabii barışı tesis etmek ne kadar zor gördük aslında.
00:49:03Son aylarda yaşadığımız süreç taraflar bir türlü ortak noktada bir araya gelmiyor.
00:49:08Tabii burada Necmeddin Bey'in ifade ettiği gibi devrim muhafızlarının sert tutumunun da etkisi var.
00:49:15Devrim muhafızları tabii ki ülkede bir anlamda yönetimi ele geçirdi diyebiliriz net bir şekilde.
00:49:22Üstü kapalı bir darbe olduğu yorumları da yapılıyor.
00:49:25Tabii ki savaş dönemlerinde ülkelerin bu tip tedbirler aldıklarını biliyoruz.
00:49:29Ama devrim muhafızlarının da bir güç zehirlenmesi olduğu yönünde de tabii ki eleştiriler yapılıyor.
00:49:35Burada 14 maddelik başlangıçtaki anlaşmanın İran için çok iyi olduğunu söyledi konutlarımız.
00:49:42Ama şu anda ABD'nin o 14 maddeye ikna etmek çok zor gibi görünüyor.
00:49:47İran elindeki fırsatı kaçırmış gibi.
00:49:49Sonrasında İran'ın ABD'nin sunduğu 7 maddelik bir teklif vardı.
00:49:54O da bir karşılık görmedi.
00:49:56Şimdi bir barış anlaşması olursa sıfırdan mı başlayacak?
00:49:59Hangi şartlarda barış inşa edecek?
00:50:01Katar'ın ara buluculuğu devam ediyor.
00:50:03Zaman zaman Pakistan devreye giriyor.
00:50:05Siz de biraz önce bahsettiniz.
00:50:07Mekke İttifakı da Tahran'a gitti.
00:50:10Aslında bir ara buluculuk da yapmak istiyor.
00:50:12Savaşı sonlandırmak istiyor.
00:50:14Aslında o ziyaret siyasi bir ziyaret değildi.
00:50:16Onu da altını çizmek lazım.
00:50:17Çok teknik bir ziyaretti.
00:50:18Yani bu ittifaka dahil olmaktan ziyade, davet etmekten veya o müzakereden ziyade yaşanacak olan askeri iş şartları göstermek açısından önemliydi.
00:50:29Yani istihbarat başkanı falan.
00:50:30Bir iyi niyet göstergesi.
00:50:30Yani iyi niyet ve karşı tarafı da biraz hazırlamak bu noktaya da.
00:50:34Evet burada bir sanki kıvılcıma bakıyor gibi savaşın yeniden başlanması ama diğer taraftan barış umutları da var.
00:50:43İran geri adım atar mı bu söylemlerinden?
00:50:45Yani biraz daha yapıcı bir yaklaşıma bürünür mü Amerika Birleşik Devletleri'yle bir orta yol bulmak için sizce?
00:50:53İran geri adım atmaz.
00:50:55Yani özellikle devrim muhafızları söylüyorum.
00:50:58Eğer pezeşkiyana kalsaydı Cumhurbaşkanı'na geri adım atarlardı.
00:51:02Hatta pezeşkiyan İran yönetiminde güçlü bir konumda olsaydı, o 14 maddenin altında da imzası olan kişi kendisi, o 14 madde
00:51:16İran için bulunmaz bir nimetti.
00:51:18İran birçok isteğini almıştı orada ve elinde çok iyi bir fırsat vardı ama maalesef devrim muhafızları bu işe yanaşmadılar.
00:51:29Daha fazlasını, daha fazlasını istediler.
00:51:31Daha fazlası da gelmiyor işte ve şu anda da iş iyice içinden çıkılmaz hale geldi.
00:51:38Yani bir kör düğme dönüştü.
00:51:41Yani kangren olmuş parmağı keserler.
00:51:44Başka çözümü yok yarın bunun.
00:51:46Ve gidişat onu gösteriyor ki bu iş kangrene dönüştü.
00:51:51Kangrene dönüştüyse bir neşter vurulması gerekiyor.
00:51:55Çünkü sanırım yani bunu söylemek de pek savaş çırtkanlığı gibi düşünülmesin ama bu işin çözülmesi er ya da geç olacak
00:52:04bir şey.
00:52:05Yani her iki hocamızın da söylediği ortak paydaya ben de aynen katılıyorum.
00:52:10İran elindeki fırsatı tepti.
00:52:15Şimdi de dünya ülkeleri arasında İran'a karşı olan o saldırıya uğramış mazlum rolü de artık yok daha.
00:52:24Ve şimdi İran'ı yemeye karar vermiş olanların bazı gerekçeleri karşımıza çıkıyor.
00:52:32Yani 2003 yılında Irak'ın Saddam zamanında Irak'la alakalı gazete haberlerini ve dünya medyasındaki haberleri şimdi hatırlıyorum.
00:52:43Irak'ta kitle imha silahları olduğuna dair haberler vardı.
00:52:47Hatta bizim medyamızda bile bir gazetenin manşetinde kocaman namlusu, upuzun namlusu olan cehennem silahı diye bir haber vardı.
00:53:02Manşetti.
00:53:03Kocaman bir top resmiydi.
00:53:07150 kilometre menzilli.
00:53:09Bakın neyi konuşuyoruz.
00:53:10O zaman 2003 yılında, 23 sene evvel bu.
00:53:15İşte Saddam'ın cehennem silahı diye böyle şeyler yayınlanıyordu medyada.
00:53:22Biz de, yani bizim medyada o zaman daha ziyade dışarıdan gelen bu tür haberleri kullanıyorlardı bir biçimde.
00:53:29Ve en sonunda ne oldu?
00:53:31Uydu görüntüleri yayınlandı.
00:53:33O Colin Powell vardı Amerikan Genelkurmay Başkanı.
00:53:38Resimler gösterdi.
00:53:39İşte uydularda Irak'ın şey silahları, toplu imha silahları var, kitle imha silahları var diye.
00:53:48Bunların resimlerini gösterdi.
00:53:50Siyah, beyaz falan.
00:53:51En sonunda da gele gele en sonunda İngiltere Başbakanı, eski Başbakanı Tony Blair dedi ki bunlar sahteydi zaten dedi.
00:54:01Yani benzeri durum şu an İran'a da yapılıyor.
00:54:04Evet, geçtiğimiz günlerde bir görüntü paylaştık.
00:54:07Colin Powell'ın bir uluslararası toplantıda elinde işte bulduk diye silah kullanılacak kimyasal maddeyi gösterdiği görüntüyü.
00:54:20Evet, evet, siyah beyaz.
00:54:21Bulamadınız Irak'ta diye.
00:54:23Siyah beyaz böyle gösteriyordu.
00:54:25Ben de sizin dediğinizi hatırlıyorum.
00:54:27Evet, Colin Powell da elinde şöyle bir tüple kimyasal madde, işte kimyasal silahta kullanılan maddeyi ele geçirdik.
00:54:34Irak'ta var.
00:54:35Aslında o dönem çok net bir şekilde bir algı operasyonu yapılmıştı.
00:54:40Sanki şimdi de ona benzer bir sürece yaşıyor gibiyiz.
00:54:43Tabii şimdi kimyasal silah diyorlar, kirli silah diyorlar.
00:54:47Nedir bu kirli silah hocam?
00:54:48Kirli silah denilen şu, normal patlayıcının içerisine, patlayıcı başlığının arasına bir de radyoaktif kirlenmeye maruz kalmış bir patlayıcı var.
00:55:01Kastettikleri bu.
00:55:02Yani atıldığı zaman nükleer silahın yan etkilerinin bir tanesi radyasyondur.
00:55:12Radyoaktif serpinti yapabilecek şekilde kirletilmiş başlık yani.
00:55:18Normalde patlayıcı başlık aslında ama.
00:55:20Yani atom bombası gibi büyük bir patlama yapmayacak ama onun kimyasal etkisini, radyoaktif etkisini.
00:55:25Radyoaktif etkisi olacağını düşünüyorlar.
00:55:28O yüzden ona kirli silah diyorlar, kirli mühimmat.
00:55:31Bunu kullanılacak.
00:55:33Kimyasal diyorlar.
00:55:35Yani bu da tıpkı Irak'ı yemeye karar vermiş olanların uydurdukları bir şey gibi geldi bana ki öyle gözüküyor zaten.
00:55:45Ama şu anda ABD zaten İran'da savaş halinde bir ateşkes de olsa.
00:55:50İran'a saldırmak için bir bahaneye ihtiyacı yok ki.
00:55:54Irak'a girmek için bir bahane gerekliydi.
00:55:56Evet dünyayı ikna etmek için.
00:55:57Ama şu anda İran'la bir savaş başlamış.
00:55:59ABD'leri İran'a yönelik topyekun bir saldırı başlarsa hiç kimse neden saldırdın diyecek durumda değil.
00:56:06Ya da İran aynasını yapsa İran'a kimse neden saldırdın diyecek durumda değil.
00:56:09Her iki tarafın da pozisyonu aynen şu.
00:56:12Amerika diyor ki İran'la barış görüşmeleri yapalım ama benim istediğim şartlarda olsun.
00:56:20İran da aynı şartı koşuyor.
00:56:21Diyor ki biz yine görüşelim diyor.
00:56:24Yedi maddelik bir metin gönderiyor.
00:56:28Amerika'yla anlaşalım diyor.
00:56:30Her iki tarafın da anlaşmaya ihtiyacı var.
00:56:33Çünkü her iki taraf da çok sıkıştı.
00:56:35Ekonomik durumunu zaten anlatıldı.
00:56:38Amerika için de şöyle bir durum var.
00:56:40Bu süreç böyle nereye kadar gidecek?
00:56:43Yani ila nihaya sürmez.
00:56:45Şimdi önümüz kış.
00:56:47Özellikle Avrupa'nın ciddi şekilde enerjiye ihtiyacı var.
00:56:51Doğalgaza ihtiyacı var, petrole ihtiyacı var ve dünya ekonomisi bu işte ciddi zarara uğruyor artık.
00:56:58Bir biçimde bu iş bitecek.
00:57:01Aslında her iki taraf da bitirmek istiyor ama kurallarını kendi koydukları şekilde bitsin istiyorlar.
00:57:07Ve bir kör düğüme döndü.
00:57:09Yani insanlar gözleri bağlı kör dövüşü gibi dediğimiz bir dövüşe döndü.
00:57:17Amerika şimdi buradan şey çıkmak istemiyor.
00:57:21Yani tamam ya ben vazgeçtim artık benim zaten buradan petrol ihtiyacım yok deyip geri çekilmek de istemiyor.
00:57:27Amerika'nın da şöyle bir kibri var.
00:57:29Ben dünyanın süper gücüyüm ve İran'a gücüm yetmedi deyip çekiliyorum diyemez.
00:57:36Yani onurlu çekiliş dedikleri bir şey var ya, onurlu biçimde, zafer kazanmış bir biçimde çıkmak istiyorlar.
00:57:45Ama İran onlara o kozu, o fırsatı vermiyor.
00:57:49Onları sıkıştırıyor.
00:57:52Trump da zaten kişisel olarak böyle egosuz zirvede olan birisi.
00:57:57Mağlubiyet yaşamış biri olarak da çıkmak istemez.
00:58:00Daha dün değil ve dün evesi gün 8 savaşı bitirdim diyen bir başkan var karşımızda.
00:58:08Böyle bir mağlubiyeti o kabul etmez.
00:58:11İran ise ona zafer bahşetmiyor.
00:58:16Bir kör dövüşüne düştük.
00:58:19Fakat burada olan hem İran'a oluyor hem dünyaya oluyor.
00:58:25Maalesef bu süreçte ne zamana kadar gider bilmiyorum ama sözün başında söylediğim gibi bu iş kangrene dönmek üzere.
00:58:35Ama kangrene olan her yerde de doktorlar neşter atarlar oraya.
00:58:39Evet yaşanan bu gelişmelerde tabii Türkiye'nin rolü ya da Türkiye'ye bu krizin etkileri biraz da onu konuşalım istiyorum.
00:58:47Tabii bölgede siz biraz önce başlangıçta çok net bir şekilde ifade ettiniz.
00:58:51Körfez'e gelinceye kadar Irak'tan başlayan bir sanki hareketlenme söz konusu.
00:58:55Türkiye tabii ki bölgede özellikle Suriye'den başlayarak Suriye, Irak ve Körfez ülkeleriyle daha iyi ilişkiler kurmaya, ticaret yapmaya ve karşılıklı
00:59:07kazan kazan ilkesiyle hem ticaretini hem ilişkilerini geliştirmeye niyetli olan bir ülke.
00:59:12Bunu sık sık dile getiriyor ama işte bölgedeki bu tip savaşlar ve gerginlikler planlarının da aksamasına neden oluyor net bir
00:59:18şekilde.
00:59:18Bu yüzden zaten Türkiye hep barışın yanında ve ara bulucu faaliyetlerini hep sürdürüyor açıklamalarında hep itidal çağrısında bulunuyor.
00:59:27Ama diğer taraftan da bölgenin durumu malum.
00:59:30Bize etkileri ve Türkiye'nin buradaki rolü ne olacak?
00:59:33Yani önümüzdeki dönemlerde Türkiye'nin barışı sağlama adına daha fazla ön plana çıktığını görebilir miyiz?
00:59:39Yani şu an zaten Sayın Cumhurbaşkanı ile Trump bu görüşmelerden önce 11-12 gün içinde 3 kere telefonla görüştüğü söylendi.
00:59:51Yani belli ki aslında orada bir arka kapı diplomasi döndü.
00:59:55Hatta Trump o sırada ben saldırı için emir verecektim ama Suudiler ve bölge ülkeleri istemedi diye bir satır arası verdi.
01:00:07Acaba orada Türkiye ve Suudiler Trump arasında üçgen de bir şeyler konuşuldu mu?
01:00:14Ben de merak ettim.
01:00:16Türk dış politikası bu konularda ketum biliyorsunuz.
01:00:18Çok fazla ayak izi belli etmiyor.
01:00:22Yani birçok şeyi olup bittikten sonra öğreniyoruz.
01:00:25Bunu neden söylüyorum?
01:00:27Şimdi şöyle İran'da hani dedik ya o hep kerameti kendinden bildilerdi.
01:00:32Şimdi hiç unutmuyorum ben onu.
01:00:36Naftali Bennett bu Netanyahu'nun eski özel kalem müdürü.
01:00:39Şu an siyasi rakibi.
01:00:42Netanyahu'ya böyle 11 maddelik 12 maddelik İran Savaşı'nda yapılan hatalar diye bir metin yazdı.
01:00:48Kendi kişisel hesabından.
01:00:49Orada üçüncü maddede anmış.
01:00:51Erdoğan'ın Beyaz Saray'daki etkisini hafife aldı.
01:00:55Özellikle Pejak konusunda.
01:00:58Şimdi iki tane çok önemli aktör vardı İran Savaşı'nda.
01:01:02Evet İran halkının ödediği bedel, İran'ın gösterdiği mukavemet bunlar her şeyin üzerinde.
01:01:09İran gerçekten İsrail ve ABD'ye karşı olağanüstü bir mukavemet gösterdi.
01:01:14Halkı arkasında durdu.
01:01:16Bütün içerideki problemlerine rağmen devri muhafızlarıyla kanlı bıçaklı olan halkının içindeki fraksiyonlar bile dimdik sapasağlam sistemin arkasında durdu.
01:01:28Ama bölge ülkeleri içinde çok önemli iki tane aktör vardı.
01:01:32Bir Türkiye, iki Pakistan bana sorarsanız.
01:01:35Türkiye Pejak'ı, Pakistan bel uçları blok etti.
01:01:38Yani İran bu hakikati yatsıyamaz.
01:01:41Şimdi Türk dış politikası burada ikinci bir Suriye vakası algıladı.
01:01:46Ve İran'ın toprak bütünlüğü Türkiye için bir beka meselesi dedi.
01:01:51Burada İsrail politikalarının bloke edilmesi, engellenmesi, akamete uğratılması noktasında da
01:01:56diplomatik çerçevede ve diplomatik çerçeveyi azami zorlayan her türlü imkanla çalıştı.
01:02:02Şimdi İran aslında Suudileri işte Husiler üzerinden hedefleyerek işte Mekke İttifakı ilk bir yer toplandığında Mekke İttifakı'nı
01:02:13Muhsin Rıza'yı üstü kapalı yine aynı şekilde hedef aldı.
01:02:17Daha sonradan söylemleri yumuşattı tabii ama iş işten geçti.
01:02:22Kendisini bölgede izole ederek ve dünyada izole ederek, dünyada nasıl izole ederek, işte Avrupa'yı tehdit ederek
01:02:31ki şu an Avrupa'nın içinde de şu an yine aynı şekilde kamuoyu çalışması var.
01:02:36Ya şimdi Amerika, az önce bir soru sordunuz dediniz ya, Amerikalılar neden böyle bir şey yapsın ki?
01:02:40Zaten savaşta gider saldırır.
01:02:43Bu İsrail için önemli.
01:02:45Çünkü İsrail İran Savaşı'nı dünyaya anlatamadı.
01:02:49Bırakın dünyayı, Amerikalılara anlatamadı.
01:02:53Ya Amerikalıları İran Savaşı'na ikna edemediler.
01:02:55Bunun en önemli kanıtı seçim.
01:02:58Yani şu seçim, Amerika'daki son seçim şu demek.
01:03:02Ya sen bizi gittin, niye İran'a soktun?
01:03:05İsrail'in destek verdiği bütün adaylar seçiminde de kaybetti.
01:03:09Demokrat ya da cumhuriyetçi fark etmeksizin.
01:03:11İpek'in para verdiği, desteklediği, bağış yaptığı bütün adaylar kaybetti.
01:03:16Yani ilk defa bir Amerikalı Müslüman sanatör oldu, Abdülhal Said.
01:03:21Bunların hepsinin sebebi işte, ya İsrail şunu ortaya koydu Erhan Bey.
01:03:27Ya bizim Avrupa sorunumuz var.
01:03:29Ve Avrupa bağlantılı Amerika'nın içindeki bir kamuoyu problemimiz var.
01:03:34Uluslararası izolasyon problemimiz var.
01:03:36Ve bunu ancak, bunu başta şöyle aşmaya çalıştılar.
01:03:40Türkiye'yi ikinci İran ilan ederek aşmaya çalıştılar.
01:03:44İran olmadı, tutmadı.
01:03:46Türkiye'yi ısrarla tahrik ederek aşmaya çalıştılar.
01:03:49Ebu Zuhur'a saldırdılar.
01:03:51Seçimden önce birçok vesileyle Türkiye'yi şeytandaştırdılar.
01:03:56Tutmadı, olmadı.
01:03:57Daha sonradan, tekrardan şu an Avrupa özelinde İran'ı şeytandaştırıyorlar.
01:04:02Ve İran'da devrim muhafızları da şu anki okumalarıyla maalesef buna destek oluyor.
01:04:09Türkiye'yi savaşa çekmek istediler dediniz.
01:04:11Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bugün yaptığı bir açıklamada aslında bunu yapmak isteyenlere net bir şekilde mesaj da vermiş.
01:04:19Onu da izleyenlerimize aktaralım.
01:04:23Biz artık savaş nedir bilen bir milletiz.
01:04:27Herhalde savaş bizim işimiz.
01:04:29Çok savaştık.
01:04:30Allah uzak tutsun savaştan ama konu savaşmaya geldiğinde bildiğimiz bir yerden soru çıkar.
01:04:36Merak etmeyin ifadelerini kullanmış.
01:04:38Ve zaten çok net bir mesaj da gönderiyor Türkiye'yi savaşa çekmek isteyenlere.
01:04:42Ama tabii Türkiye'nin net bir şekilde barıştan yana olduğu savaş istemediği de ortada.
01:04:47Onu da söyleyelim.
01:04:48Bence de çok vakur bir açıklama olmuş.
01:04:51Yani gayet devlet adamı açıklaması olmuş.
01:04:56Yani bizim savaşta, hamasetle işimiz yok.
01:04:58Ama yani 2000 yıldır da en iyi bildiğimiz şey savaşmak.
01:05:05Kimsenin şüphesi olmasın derken.
01:05:07Şimdi bu Ebu Zuhur meselesinden sonra da ortada birçok şey oldu bitti.
01:05:11Orada Türkiye'den bir hareket mi bekledi İsrail?
01:05:14Bekliyorlardı.
01:05:15Ve içeride de buna dair çok fazla tazlik yapıldı.
01:05:18Yani bu konuda bir beşinci kol faaliyeti de yürütüldü.
01:05:21Biz duygusal bir milletiz.
01:05:23Sinirleri çabuk bozulan bir milletiz.
01:05:25Verdiğimiz tepkilerde saman alevi gibi bir anlık agresyonla aslında parlayan bir milletiz.
01:05:34Bizim böyle genetik yatkınlıklarımız var.
01:05:37O noktada Türklerin sinirleri bozulmaya çalışıldı.
01:05:41Ama Türk dış politikası orada da vakur davrandı.
01:05:43Ne kadar doğru oldu İsrail seçiminde ortaya çıktı.
01:05:47Şimdi işte tam olarak devrim muhafazalarını anlatamadığımız mesele buydu.
01:05:51Şu anda da eğer gerilimi kademeli olarak düşürür, siyasilere alan açar.
01:05:57Tabii çok sistemik, kronik problemlerden bahsediyoruz.
01:05:59Şu an çok gerçekleşmesi mümkün olmayabilir.
01:06:02Ama siyasilere alan açar, gerilimi düşürür ve İran halkını biraz rahat ettirelim derlerse
01:06:11şu an bölgede bir iyi niyetli bloklaşma var.
01:06:14Ve bu aslında İran'ın çekildiği ganimetin paylaşılması değil.
01:06:19Bu tamamen güvenlik boşluğunun doldurulması.
01:06:22Umarız İran halkını rahatlatır devrim muhafazaları.
01:06:25Evet İran savaşıyla ilgili tabii Çin'de gerçekleşen üçlü zirveden de bir beklenti vardı.
01:06:32Çin'i yakından ilgilendiren bir savaş.
01:06:33Dünyadaki tüm büyük ülkeleri ilgilendiriyor.
01:06:35Rusya'nın bu savaştan memnun olduğunu belki söyleyebiliriz yani tırnak içinde.
01:06:41En azından Çin kadar mağdur olmuyor.
01:06:44Ama Çin'in ticaret nedeniyle yani petrol ihracatı nedeniyle Hürmüz'ün kapalı olması
01:06:49Çin'in pekişine gelmiyor.
01:06:51Burada ABD, Çin ve Rusya zirvesinde İran savaşına yönelik tabii hemen bir sonuç çıkması beklenmiyordu.
01:06:58Ama en azından bu konu konuşulmuştur.
01:07:00Yani gelecekte sonuç verecek bazı tohumlar atıldı ekildi diyebilir miyiz sizce?
01:07:05Şimdi Erhan Bey Necmettin Hoca'nın söylediği şeye bir küçük ekleme yaparak sorunuza geleyim.
01:07:11Şimdi İran'da gerçekten siyaseti bilen ve o devrim muhafızlarının bir şekilde nüfuz etmeye çalıştığı
01:07:20alanında dışında kalan eski isimlerden bazılarının Türkiye'nin ne yapmaya çalıştığını anladığını görüyorum ben.
01:07:27Özellikle bu Amerika'nın beluçlar ve Kürtleri ayaklandırarak bir şekilde İran'ın
01:07:33iki tarafından sıkıştırma stratejisini gören ve burada Türkiye'nin de yapmaya çalıştığını
01:07:39anlayan birkaç isimle ilgili bazı çalışmalar bizden de çıkacak.
01:07:44Onu da söylemiş olayım.
01:07:46Çok önemli bir isim bu konuda bir görüşü var.
01:07:50Türkiye'nin de ne yaptığını anladığına dair.
01:07:53Bununla ilgili bir şeyler hazırlanıyor.
01:07:55Yani onu bir kere söylemiş olayım.
01:07:57Biz de destek verebiliriz hocam.
01:07:58Mutlu olurum hocam.
01:08:00Şimdi bunu yakında zaten detaylı konuşuruz.
01:08:04Ama sorduğunuz soru şu.
01:08:07Çin'deki toplantı tabii önemli.
01:08:11Üç lider orada İran'ı çok gündemeye almadılar.
01:08:16Bunu biliyoruz.
01:08:17Yani Amerika istedi onu konuşmak ama.
01:08:19Özellikle Çin'in zaten böyle bir yerde çok da nüfuz etmeyeceği, çok girmeyeceği
01:08:25bir alanı tartışmayacağını tahmin ediyorduk zaten ki öyle oldu.
01:08:29İkili görüşmelerde dile geldi.
01:08:30Yani Çin dış politikası öyledir ama.
01:08:33Yani doğrudan nüfuz edeceği ve kazanacağı bir konu olmadığı sürece hep dışarıda kalıyor.
01:08:40Üstelik bir de İran'la Suudi Arabistan'ı barıştırma girişiminde bulunmuş son büyük güç olarak İran konusuna çok da girmek
01:08:47istemediğini biliyoruz.
01:08:48Ama şu önemli tabii.
01:08:50Hep şu söyleniyor.
01:08:51Yani İran Çin için önemli bir kaynak, enerji kaynağı.
01:08:55O yüzden İran'ın yanında durur.
01:08:57Yani %8, %9'du yanlış hatırlamıyorsam.
01:09:01Kendi enerji ihtiyacını, petrol ihtiyacını İran'dan alması.
01:09:04Ama Hürmüz'den %20'leri geçiyor.
01:09:07Yani diğer körfez ülkelerinden.
01:09:08Yani sadece rakam üzerinden konuşulsa bile İran mı, Hürmüz'ün açılması mı daha önemli Çin için?
01:09:14Hürmüz'ün açılması.
01:09:16Doğal olarak Hürmüz'ün açılması için İran'ın bazı tedakarlıklar yapması gerekiyorsa Çin bunu da söyler Tahran'a.
01:09:24Yani evet savaşın belli bir kesiminde destek verdiğini biliyoruz.
01:09:28Ne desteği verdi?
01:09:29GPS desteği verdi.
01:09:31Veya o işte alan Hazar Denizi'nde bazı destekler verdi.
01:09:38GPS dediğinizde çok affedersiniz.
01:09:395. filo çekilirken 5. filoda görev yapan askerlerin kaldığı oteli vurdu İran.
01:09:47Amerikalılar irkildi ya.
01:09:49Yani nereden geldin burayı vurdun diye.
01:09:53Emiş destek oydu.
01:09:54Oydu evet yani.
01:09:55Yani öyle silah vesaire desteği vermedi için.
01:09:57Öyle para desteği vermedi.
01:09:59Bunları biliyoruz zaten olsa.
01:10:01Verdiğini net bir şekilde Amerikan Başkanı'nın açıklamasından anlıyoruz.
01:10:04Dostum Şii'ye İran'a destek vermemesini söyledim.
01:10:08O da beni ikna etti vermeyecek açıklaması yapmıştı.
01:10:11Demek ki veriyormuş onu anladık.
01:10:12Ya bu işte şey konusunda.
01:10:14Ama sınırlı.
01:10:15Sınırlı.
01:10:15Yani öyle çok büyük destekler var.
01:10:17Keza Rusya da öyle.
01:10:18Yani evet yine bazı gemiler geldi gitti biliyoruz.
01:10:21Bazı havasama sistemleriyle ilgili destekler verdiğini biliyoruz.
01:10:24Ama yani İran'ı koruyan bir Rusya'dan bahsetmedik hiçbir zaman.
01:10:29Çünkü onda zaten başka dertleri var.
01:10:30Yani geldiğimiz yerde İran konusu bu üçlü zirvenin içerisinde böyle majör konulardan biri olmadı.
01:10:37Keza Ukrayna'da olmadı.
01:10:39O yüzden buradaki şu önemli.
01:10:42Amerika Hürmüz'le ilgili yapmaya çalıştığı şeyi Çin'e anlattığı kanaatindeyim ben.
01:10:48Yani burayı eğer açabilirse hatta Venezuela'dan aldığı petrolü de buradan çıkan petrolü de hatta burada yapacağı anlaşmayla İran'ın petrolünde
01:10:59olan hak sahipliğiyle vesaire Çin'e çok daha ekonomik çok daha hızlı ulaşabileceği bir enerji sahası oluşturma taahhüdü demeyelim çok
01:11:09net olur.
01:11:10Ama bu olasılığı da ortaya koyduğunu düşünüyorum.
01:11:12Çin bunu satın aldı.
01:11:13Çin Amerika ile ilişkilerinde bu yeni enerji kaynağı yeni petrol kaynağı olarak Amerika'yı görüyor belli ki.
01:11:19Çünkü bu zirvelerin yapılması ikili ilişkiler hatta Xi Jinping'in Putin'den daha çok Trump'a olan o muhabbeti toplantının başından
01:11:30sonuna kadar.
01:11:31Bunlar hep o ikili ilişkilerde gidilen yolu gösteriyor.
01:11:34Ben o yüzden burada hani o masada kim kaybetti vesaire diye çok konuştuk ya orada Avrupa kaybetti ama bölgede kim
01:11:43kaybetti İran kaybetmeye başladığı orada değil ama daha önce kaybetmeye başladığı şartları orada da kaybetmeye devam etti onu teyit etti
01:11:53bence.
01:11:54Evet İbrahim Bey son dört dakikada söz size verelim bu üçlü zirve Tolga Bey'in ifade ettiği gibi çok az
01:12:04İran'ın konuşulduğu bir zirve miydi?
01:12:06Yani bir sonuç çıkması için bu üç liderin bir araya gelmesi en azından bir niyet beyanı gelecek için umut verir
01:12:13mi?
01:12:13Yani bu zirvenin bir dört maddelik sonuç bildirgesi var.
01:12:18Onun dışında çok dışarıya yansıyan fazla bir şey de yok.
01:12:21Genelde bu üç liderin görüşmelerinden basına pek bir şey yansımıyor.
01:12:26Ben bu tür büyük devletlerin kendi aralarında bir arada oturup görüşmelerinden her zaman endişe ederim.
01:12:34Yani 1945'te 2. Dünya Savaşı'ndan sonra da benzeri bir durum vardı.
01:12:39Ne konuştular ne ettiler kendi açıklamaları dışında hiçbir bilgi yoktur.
01:12:45Sanırım biraz yıllar geçtikten sonra bazı şeyler görürsek şayet bu zirveye atıf yaparak konuşacağız.
01:12:55Trump'a kalsa İran konusunu bir biçimde orada konuşup çözüme kavuşturmak istemiştir.
01:13:02Fakat Çin'in de Amerika'nın çıkarlarına hizmet edecek bir adımı atacağını ben zannetmiyorum.
01:13:10Çin önce kendisini düşünür.
01:13:14Birleşmiş Milletler zirve, birleşmiş maddelerden bir tanesi Birleşmiş Milletler'in yeniden yapılandırılmasıydı.
01:13:20Ama üç ülkenin ortak özelliği, üçü de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyesi.
01:13:28Ve bunlar Güvenlik Konseyi'nin yeniden yapılandırılmasıyla ilgili hiçbir açıklama yapmadılar.
01:13:34Hiçbir kelime etmediler.
01:13:36Halbuki Birleşmiş Milletler'i kilitleyen o Güvenlik Konseyi'ndeki beş tane daimi üye, üç tanesi de zirvedeydi.
01:13:46Yani o zirvenin belki de en iyi sonucu şu Güvenlik Konseyi'ni yeniden yapılandırmak.
01:13:54Yani dünya beşten büyüktür diyen Cumhurbaşkanımız bunu söylüyor esasen.
01:13:58Bu gitmez bu şekilde.
01:14:01Beş tane oturmuşsunuz oraya, dünyanın her türlü şeyiyle kendi çıkarlarınıza göre ilgileniyorsunuz, karar veriyorsunuz.
01:14:10Ve bu dünyaya bir barış getirmiyor maalesef.
01:14:14Bu zirveden daha başka şeyler de beklendi aslında.
01:14:19İlk beklentiler yüksekti.
01:14:20Yani Ukrayna-Rusya savaşının sona ermesi, Körfez'deki sıkıntıların giderilmesi yönünde daha ciddi adımlar bekleniyordu ama o beklendiği gibi bir şey
01:14:32çıkmadı.
01:14:34Çin'in kendi politikası belli zaten.
01:14:36Çin orada söylediği daha o Xi Jinping'in ilk açık konuşmasında şöyle bir şey vardı.
01:14:44Yani uluslararası hukukun işletilmesiyle alakalı bir talebi vardı.
01:14:49Onun ötesine de geçmedi.
01:14:51Çin zaten öyle her şeyini çok konuşan bir devlette değil.
01:14:54Adım atar, o kendi çıkarına bakar.
01:14:58Ama Yalta değildi hocam.
01:15:00İkinci Yalta değildi.
01:15:01Yalta ben isimlendirmiyorum.
01:15:03Ama şurası bir gerçek yani her üç ülkede dünya siyasetini ve ekonomisine yön verebilecek kudrette olan üç ülke.
01:15:15O nedenle lig diye düşündüğümüz zaman süper ligde olan üç ülkeydi bunlar.
01:15:24Orta seviyedeki devletler mesela Avrupa ülkeleri orta seviye artık süper ligde değiller onlar.
01:15:32Normal ligdeler.
01:15:34Evet.
01:15:35Daha da üçüncü dünya ülkeleri filan diye sıralanıyor.
01:15:38Ben bu süper ligde olan ülkelerin kendi aralarındaki görüşmelerin çok açıklanmadığını fakat bir şeylerinde karar alındığını ben düşünüyorum.
01:15:49Çok teşekkür ediyorum İbrahim Kedeş, Tolga Sakman ve Necmet'in Mutlu'yu yayına katılırsınızdan dolayı.
01:15:56Değerli izleyenler küresel diplomasi aynı gün içinde tarihe geçecek.
01:16:00İki zıt sahneye tanıklık etti.
01:16:02Bir yanda Çin'in teknoloji üssü Shenzhen'de ilk kez üçlü masada buluşan Amerikan Başkanı Donald Trump,
01:16:09Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping.
01:16:12Diğer yanda ise Almanya'nın Berlin kentinde Ukrayna'ya destek için toplanan 40 ülkeli gönüllüler koalisyonu.
01:16:21Detay haberimizde bu iki önemli toplantının perde arkasını inceledik.
01:16:27Bu haberle birlikte de veda ediyoruz.
01:16:29İyi geceler.
01:16:49Berlin ve Shenzhen bir aynanın iki yüzü.
01:16:58Ukrayna ve İran savaşı dünya diplomatik dengelerini sarsmaya devam ederken,
01:17:03yeni diplomatik güç merkezlerinin birbiriyle çatıştığı iki sahne düne damgasını vurdu.
01:17:14Dünya diplomasisi tarihe geçecek iki zıt sahneye aynı anda tanıklık etti.
01:17:26Bir yanda Çin'in teknoloji üssü Shenzhen'de bir araya gelen Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve Çin liderleri,
01:17:34diğer yanda Almanya'nın başkenti Berlin'de, Ukrayna'ya destek için toplanan Avrupa liderliğindeki 40 ülkeli gönüllüler koalisyonu.
01:17:45İki şehir değişmekte olan iki farklı diplomasi anlayışı ve Ukrayna savaşının geleceğine dair birbirine tamamen zıt iki vizyon.
01:17:57Dünya siyasetinde nadir görülen bir eş samanlılık, iki diplomatik gövde gösterisi.
01:18:06İşte bir aynanın iki yüzü, Shenzhen ve Berlin.
01:18:15Çin'in Shenzhen kentinde tarihteki ilk ABD-Rusya-Çin üçlü zirvesi gerçekleşirken,
01:18:22binlerce kilometre ötede Berlin'de, Ukrayna'nın müttefikleri acil bir zirve için masadaydı.
01:18:31Shenzhen'de kameralara yansıyan kareler, somut diplomatik adımlar atılmasa da samimi mesajlarla doluydu.
01:18:46Trump aynı samimiyetle Çin devlet başkanı Xi Jinping'e de seslendi.
01:19:02Aynı saatlerde Berlin'de ise bambaşka bir hava hakimdi.
01:19:06Zirveye karşı zirve, açıklamalara karşı açıklama.
01:19:13Üçlü görüşmeler, ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyet lideri Joseph Stalin'in,
01:19:222. Dünya Savaşı sonrası yeni sınırları çizdiği 1945 Yalta zirvesine benzetilmişti.
01:19:31Dünya'nın Avrupasız masalarda şekillenmesinden endişe eden Almanya Şansölyesi Friedrich Merz,
01:19:38böyle bir formatın barış getirmeyeceği uyarısında bulundu.
01:19:47Shenzhen'deki görüşme görünüşe göre her şeyden önce bir fotoğraf çekimiydi.
01:19:51Bugün ise biz, kendi grubumuz içinde mesajımızı güçlü bir şekilde pekiştiren somut sonuçlara ulaştık.
01:19:58Kiev'i gerektiği sürece destekleyeceğiz.
01:20:00Ukrayna ve Avrupa ile müzakereler ancak birlikte başarıya ulaşabilir.
01:20:04Yalta tarzı bir format barış getirmeyecektir.
01:20:08Şansölye Merz'in sembolik anlamı derin yalta vurgusu tesadüf değildi.
01:20:13Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de aynı benzetmeyi yapıyordu.
01:20:18İki ayrı kentte, iki ayrı toplantıda, binlerce kilometrelik mesafeden, iki güç merkezinden dünyaya karşılıklı mesajlar verildi.
01:20:27Üç devletimizi birleştiren unsur yalnızca 2. Dünya Savaşı'nın galip ülkeleri olma statüsü değil,
01:20:33hepsinde önemlisi, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik ortak sorumluluğumuzdu.
01:20:39Yalta'nın nesi kötüydü ki?
01:20:41Yalta'da yanlış olan hiçbir şey yoktu.
01:20:43İlk olarak Yalta'da Nazizm üzerindeki zafer tescillendi.
01:20:47Yalta sadece 2. Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıkan gerçekleri tescilledi.
01:20:51O zaman ne yapılması gerekiyordu?
01:20:53Savaşa devam mı edilseydi yani?
01:20:57Üstelik Putin Avrupalılara Ukrayna'nın geleceğini görüşmek üzere Moskova'da buluşma çağrısı yaptı.
01:21:04Ukrayna müzakerelerinde masada yer almak için, mücadele veren Avrupa için bu bir provokasyondu çağrıya Berlin'den yanıt gecikmedi.
01:21:12MERS-Birleşik Arap Emirlikleri gibi tarafsız bir mekanda yapılması gerektiğini belirtti.
01:21:18Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Ukrayna'nın NATO üyeliğini yeniden gündeme getirdi.
01:21:26İçinde bulunduğumuz bu aşamada, Rus pozisyonlarının maksimalizmi karşısında Ukrayna'nın NATO'ya katılımı meselesinin gerçekten de yeniden açılması gerektiğini düşünüyorum.
01:21:36Ukrayna çok güçlü şekilde donatılmış, kalabalık bir orduya sahip bir ülke olacak ve uzun vadeli güvenliğimiz için NATO içindeki varlığı
01:21:44yerindedir.
01:21:46İki cephe arasındaki gerilim bir telefon görüşmesiyle zirveye çıktı.
01:21:51Politico'nun ortaya çıkardığı ve Le Monde'a konuşan Avrupalı bir kaynağın doğruladığı bilgilere göre,
01:21:57Shenzhen dönüşü Air Force One uçağından özel temsilcisi Jared Kushner'ı arayan Trump,
01:22:03hoparlörden tüm Avrupalıların duyabileceği şekilde koalisyonun Ukrayna'ya vereceği milyarlarca dolara tepki gösterdi.
01:22:11Jared Kushner telefonu masaya koydu, hoparlöre bastı ve Trump'ın öfkeli sesi toplantıda yankı buldu.
01:22:19Berlin'de bulunan Witkov tansiyonu düşürmeye çalıştı.
01:22:24Başkan bu savaşın barışçıl bir şekilde sona ermesini kararlılıkla destekliyor.
01:22:29Bugün telefonla kendisinden duyduğum kadarıyla, görüştüğü diğer iki lidere de tam olarak bu ilkelerden bahsetmiş.
01:22:36Yani bugün Ukrayna'yı ve bu savaşın barışçıl bir şekilde sona ermesini o üçlü görüşmenin ana unsuru haline getirdi ve
01:22:43bence bunun için takdir edilmeli.
01:22:47Ve sanırım Rusların Ukrayna'ya verilecek herhangi bir güvenlik garantisinin beşinci maddeye değinması fikrine karşı rahat olmalarını sağladık.
01:22:56Ve bence bu yaklaşım en azından Rusların söylediği şeyle örtüşüyor ki o da kendi niyetlerinin bu savaş bittiğinde gelecekte yeni
01:23:03bir savaşın yaşanmaması olduğu yönünde.
01:23:15Diplomatik masalarda bu açıklamalar yapılırken sahadaki tabloda yaklaşan kış koşulları ile birlikte daha da ağırlaşıyor.
01:23:22Paris ve Londra önderliğindeki 11 ülkenin Rusya'nın yoğun baskısı altında Kiev ve Moskova arasında olası bir ateşkes durumunda barışı
01:23:31güvence altına almak için başlattığı ilk ortak askeri tatbikatı olan Koalisyada Polonya topraklarında devam ediyor.
01:23:40Berlin'de birlik içinde Ukrayna'nın yanında olduklarını açıklayan 40 ülke bu yıl için 70 milyar euroluk askeri desteği ve 2027'de
01:23:49de aynı seviyeyi koruma sözü verdi.
01:23:54Öte yandan ABD'nin Ukrayna'ya Patriot hava savunma füzesi tedariğini durdurduğu ve cephede Starlink hızının yavaşladığı bildiriliyor.
01:24:03ABD Savunma Bakan Yardımcısı Albert Colby'nin ise Ukrayna'nın Rus topraklarına yönelik derin saldırılarını askeri açıdan etkisiz bulduğu açıklamaları
01:24:13geliyor.
01:24:16Yeni dünya düzeni kurulurken Trump'ın Putin ve Şii ile el sıkışarak verdiği fotoğrafı gören Avrupalılar en önemli müttefiğini kaybetmenin
01:24:25endişesini yaşıyor.
01:24:26Görüntüleri yorumlayan uzmanlar yeniden Büyükler kolübünde boy gösteren Putin'in Trump'ın kendisiyle iş birliği yapmak istediğini tüm dünyaya gösterdiğine
01:24:36dikkat çekiyorlar.
01:24:37Trump'a ever called you, did Trump ever called your friend, Mr. President?
01:24:44I think yes.
01:24:46He called?
01:24:47I think yes.
01:24:51The problem that I don't remember you.
01:24:54No, no, he's, he's a lot of different, different words, he told me different words and positive also.
01:25:05Tüm bu gelişmelerin merkezindeki Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenski ise gözünü Ocak ayına yani 3 Kasım ara seçimlerinde zafer kazanan yeni
01:25:15demokrat çoğunluğun göreve başlayacağı ABD kongresine çevirmiş durumda.
01:25:20Zelenski'nin olanlar karşısında verdiği mesaj kısa ve netti.
01:25:25Zorlu bir kış, evet zorlu bir kış ancak kışın ardından sadece bahar değil aynı zamanda kongrede gelecek.
01:25:33Dolayısıyla bu kıştan sonra ne noktada olacağımızı göreceğiz.
01:25:48Bir yandan Şenzen'deki büyük güçler diplomasisi, diğer yanda Berlin'deki 70 milyar euroluk destek taahhüdü.
01:25:55Gözler şimdi hem yaklaşan kış koşullarına hem de Ocak ayında Washington'da değişecek kongre dengelerine çevrilmiş durumda.
01:26:14İzlediğiniz için teşekkür ederim.