- 1 yıl önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İzleyiciler, memur zamlarını, enflasyonu ve alım gücünü konuşacağız bugün.
00:05Stüdyomuzda kıymetli bir konuk var, ekonomist Muhammed Bayram bizlerle.
00:09Sayın Bayram hoş geldiniz.
00:10Hoş bulduk, yayınlar dilerim Tolga Bey.
00:11Teşekkür ediyorum, ben de size iyi yayınlar diliyorum.
00:142025 yılı zam, memur zam teklifleri belli oldu aslında.
00:18Teklifler verildi.
00:20Bu manada görüşmeler devam etmekte.
00:22Veriler ortada.
00:23İlk 6 ay için %24, sonra %11, 10 ve 6 olarak devam etmekte.
00:31Siz bu teklifleri nasıl değerlendiriyor, nasıl görüyorsunuz?
00:34Öncelikle 600 bine yakın kamu işçimiz zam pazarlığı devam ediyor.
00:38Ve Türk İş tarafı da bununla alakalı bir grev kararı aldı.
00:41Ama hem bu görüşmeleri yürüten sendikalar için hem de devletimiz için şöyle bir tavsiye de naçizane bulunabiliriz.
00:49Yapılacak oransal zamlar ekonomi yönetim tarafından evet düşünülerek yapılıyor, evet enflasyona karşı mücadele kapsamında yapılıyor ama
00:57memurun yan hakları geliştirilmeden bunlar çok büyük bir çözüm değil.
01:02O yüzden biz yapılan oransal zamların da kısmen de olsa enflasyona bir etkisi olduğunu da gördük.
01:07Ama burada hem kamu işçinin hem memurların hem de memur emeklerinin işte İstanbul tazminatı, İstanbul'da konut yardımı,
01:13yiyecek yakacak yardımı gibi yan hakların daha da artılması daha önemli olacaktır.
01:17Çünkü sendikaların takındığı tutulmuş burada biz yukarıdan pazarlığa başlayalım nasıl olsa altta bir yerde anlaşırız.
01:25Ama burada yukarıdan pazarlığa başlanılan yüksek oransal zamlar, istekler burada devlet tarafından maalesef kabul görmüyor, görmeyecek de.
01:34Şimdi böyle olunca da hem kamu işçisinde hem memur emeklisinde acaba enflasyon bitmiyor mu ya da buna biz neden bu farkı alamıyoruz şeklinde yakınmalar görüyoruz.
01:44Ya bunu yakın zamanda da asgari ücret görüşmelerinde maalesef Cumhuriyet Halk Partisi'nin takındığı tutumlarında da gördük.
01:50Onlar da Özgür Özel diyordu ki işte 50 bin lira olsun asgari ücreti ya da bir fiyat söylüyordu.
01:55Bu fiyata yaklaşmak için Türk işin asgari ücret tespit komisyonunda fiyatı ona yakın çıkarabilmek adına %45 artı %20'lik bir istekte bulunduğunu gördük.
02:05Yani gerçekleşen enflasyon %45 değil, hedefleyen zaten iş değil, bir de %20 istiyorsun.
02:09Neden? Sırf o rakama tutunabilmek için, yaklaşabilmek için.
02:13Şimdi bu gibi tutumlar hem işte hükümet enflasyona karşı mücadele yetmiyor, maaşlar yetmiyor gibi bir algı oluşturmak için yapılan işler.
02:21Şimdi kamu işçileri evet yani İstanbul şartlarında kamu işçisine burada görev yapmak gerçekten zor.
02:28Yani hem maaş açısından hem de çalışma şartları açısından mesela kamu işçileri kamuda bir büro personel olarak gözüküyor, temizlik işçisi olarak gözüküyor SGK'da.
02:38Aslına bakarsanız kamu işçileri bütün kamu dairene çalışan kişiler.
02:42Şimdi devlet memurları kanuna göre devlet memuru olabilseler doğum yardımları, ölüm yardımları işte bu en son çıkan aile yıllık kapsamındaki işte yarı zamanlı çalışma hepsine faydalanabilecek.
02:53Ama kamu işçileri olduğu için bunlara faydalanamıyor.
02:55Şimdi ben görüşmelerde mesela Türk işin, hak işin bunları söylediğini duymadım.
03:00Sadece oransal zamlar konuşuluyor.
03:02Devlet bize vermiyor.
03:03Versin ne olacak ki gibi sadece cümleleri duyuyoruz.
03:06Türk iş başkanı yarım sildi galiba Ramazan Ağar ve Türk iş başkanından.
03:10Ya oransal zamları konuşmaktan aslında biraz sıkılmamız lazım.
03:13Ben sıkıldım oransal zamları konuşmaktan.
03:15Halk da sıkıldı.
03:16Halk diyor ki benim alım gücüm artsın.
03:18Telafi edici olarak bu enflasyon farkını bana verin.
03:21Yeter ki fiyatlar artmasın diyor.
03:22Ama öyle bir manipüle ortama hazırlanıyor ki maalesef bunlar eş zamanlı hazırlanıyor.
03:27Artık biz bunları çok iyi niyetli olarak okumamamız lazım.
03:30Çünkü bugüne kadar iyi niyetli okuduk.
03:31Ama bakın orman yangınlarına gördük.
03:33Adam gitti benzin istasyonda.
03:36İki tane beş litrelik pet şeyi boşalttı çiçeklerin dibine.
03:40Aldı onları benzin doldurarak gitti ormanı yattı.
03:42Kim oldu ortaya çıktı?
03:43FETÖ'ü tısaktı.
03:44Bir diğeri işte hakbar marketlerin sahipleri dedi ki ben enflasyonu bilerek yükseltiyorum.
03:51Feda olsun bir günlük cürom.
03:52Cezayı yerim bir günlük cürom veririm dedi.
03:55Şimdi siz böyle bir yapıyla karşı karşıyasınız.
03:57Bir yandan orman yangınları.
03:58Bir yandan işte enflasyona mücadele.
04:00Bir yandan işte memurun emekliliği zam pazarlığı.
04:03Devlet güçsüz.
04:04Devlet aciz.
04:05Enflasyona karşı başarı olamadık.
04:07Maalesef algısını yayınmaya çalışıyorlar.
04:09Evet hayat şartları ortada yapılan iyi işler var.
04:12Çok iyi işler var.
04:13Ama bunun yanında kısmı kötü işler de var.
04:16Mesela en son ÖTV zam mı?
04:18Ya bu yapılmamalı.
04:19Çünkü vatandaşın bilincinde vergi artışları enflasyon bitmiyor algısını oluşturuyor.
04:24İşte doğalgaz yapılan yüzde yirmi beşlik zam.
04:26İyi anlatılması lazım.
04:28Şimdi devlet yıllardır yüzde yetmişe kadar burada sübvansa etmiş doğalgazı.
04:32Çin'de öyle bir model getirmiş ki çok doğalgaz harcayan çok ödesin.
04:37Yüzde yirmi beş kesim o.
04:37Az harcayan zaten yine sübvansiyeli devam edecek.
04:40Ama biz birden yüzde yirmi üç doğalgaz zam mı oldu denilince halk diyor ki bütün herkese zam geldi.
04:46İşte bu gibi şeyleri topluca okumak gerekiyor.
04:49Evet çalışanın, emekliğin, emekçinin enflasyona karşı parası eridi.
04:52Asgari ücreti yüzde otuzluk zam yapılmıştı.
04:54İlk altı ayda yüzde on altı nokta altı şeylik zaten enflasyon geldi.
04:58E temmuz ayı bitti.
04:59Yedinci ay.
04:59Kaldı beş ay.
05:01E beş ayın sonunda yıllık enflasyon yüzde otuzlar civarında olacağı bekleniyor.
05:05E zaten sene başında yüzde otuzluk zam verilmişti.
05:08E bu zaten sene sonunda bitti.
05:10İşte bizim bunları konuşmamız gerekiyor.
05:12Yan haklarla alım gücünü artırmak için konuşmak gerekiyor.
05:15Yoksa işte Türk İş Başkanı Asgari Ücreti Tespit Komisyonu'na bir daha oturmayacağını söyledi.
05:20Demokratik olmayan, darbe döneminden kalan bir yapının olduğunu söyledi.
05:25Asgari Ücreti Tespit Komisyonu'na ile alakalı.
05:26Yani burada işçinin hakkını savunmak için her platformda bazı şeyler söyleyebilirsiniz ama biz ne zaman bu devlette olan münasebetlere girdiklerinde hep muhalefet cebesinden baktıklarını ve toplumun özellikle sendikalı olanların aylık yövmesinin bir gününü sendikaya veren işçilerin hakkını savunmakta biraz geri kaldığını düşünüyorum.
05:48Devlet elini taşın altına koydu.
05:52Asgari ücretten vergi artık almıyor.
05:54Vergi sigorta primi artık asgari ücretten alınmıyor.
05:56Sendikalarda madem zor zamandan geçiyoruz sene sonuna kadar sendika üyelerinden sendika tazminatı, sendika aidatı almasınlar.
06:04Bir yaklaşım olsun.
06:06Sadece oransal zamlardan artık ben geride kalması gerektiğini düşünüyorum.
06:10Bununla alakalı MUDİS'te not artırım yaptı biliyorsunuz.
06:14S&P ve FİÇ'in aynı düzeyine getirdi.
06:16MUDİS'in bir daha not artışı yapmak için üç tane şartı var.
06:20Ücretleri ilgilendiren kısmında diyor ki artık gerçekleşen enflasyona göre değil, hedefleyen enflasyona göre yapılsın ücreti artışları diyor.
06:28Yani biz 2026 Ocak olduğunda %30 geçmiş enflasyon değil de gelecek enflasyon kaç %19.
06:35%19'a göre artış yapın diyor.
06:37Bunun yapma zamanı şu an değil.
06:38Ne zaman biz enflasyonu tek haneye indirdik o zaman hedefleyen göre yaparız.
06:41Diğer iki tanesi de enerji dış bağımlılığını azaltmak ki önemli bir şekilde Sayın Berat Albayk zamanında önemli hamleler yaptık.
06:49Dünyanın dördüncü petrol aramadığı ve doğa gaz keşif gemilerine sahibiz.
06:54Gabar'da bulunan bugün Sayın Bakan Enerji Bakan açıklaması vardı.
06:58Gabar'daki bulunan petrolün bu sene sadece 4 milyar dolar olduğunu bahsetmişti.
07:01Yani böyle enerji dışı bağımlılığını azalttık.
07:04Sonunda Merkez Bankası'nın bağımsızlığına dem vurmuş MUDİS.
07:06Zaten hem bağımsız ülke bizimki diyebiliriz.
07:10Trump'la Powell'ın tartışmalarını görüyoruz.
07:12Powell elindeki gözü çıkartırken bile el titriyor.
07:15Yani bu kadar baskı altında.
07:17O yüzden işçilerimizin, emeklilerin, emekçilerin, devletimiz bunun farkında.
07:21Sayın Cumhurbaşkanımız hep söylediği gibi emekli, emekçi enflasyona karşı ezdirmeyeceğiz.
07:25Taahhüdü ve sözü var.
07:26Bunu bugüne kadar tuttu.
07:28Hem kamu işlerinde hem de memurlarımızla, memur emeklerimizde en az enflasyon oranı kadar, enflasyonu ezdirmeyecek kadar bir artış olacağını düşünüyorum.
07:35Peki bu manada devletimizin enflasyonla mücadelesi kapsamında gerçekten çok çetin bir mücadele vermekte.
07:42Sonuç olarak yani yine milletimizin, vatandaşımızın cebine baktığımızda enflasyon rakamlarının gerçekçi olarak maaşlara yansıdığını düşünüyor musunuz?
07:50Tabii şöyle bu enflasyonun gerçekçi olup olmadığına ilişkinsin.
07:53Sonuç o değil ama böyle bir tezvirat var.
07:56Yani Avrupa Birliği de yine aynı şekilde enflasyonu ölçüyor.
08:00Amerika da ölçüyor.
08:01Biz onların, onlarınkinden daha şeffaf bir şekilde burada ölçüyoruz.
08:05Ve işte bir yargıda olan bir durum var.
08:07Yani enflasyon sepeti açıklansın gibi açıklamalar var.
08:10Şu anda TÜİK'in yapmış olduğu araştırmaya karşı Enak'ta bir araştırma yapıyor.
08:16Enak internet siteleri üzerinden yapıyor bu araştırmayı.
08:18TÜİK'de bizzat iş yerlerine gidip denetleyip bakkaldan, nalburdan, diğer esnaftan fiyatları sorarak bunu yapıyor.
08:25Ama bizim sorunumuz fahiş fiyat.
08:27Yani aşırı kâr hürsü güden muhtelisler diyor ya Sayın Cumhurbaşkanımız.
08:31Bunlar piyasayı bozuyor.
08:32Aynı Hakman örneğinde olduğu gibi.
08:34Bakın adam diyor ki, ben diyor fiyatları artırırım.
08:37Yeter ki enflasyon yükselsin.
08:38Bu devlet gitsin diyor.
08:39Hükümet indirilsin diyor.
08:41Ya bunun tencere darbesinden başka bir açıklaması var mı?
08:45Yok.
08:45Şimdi TÜİK bu kadar resmi bir açıklamayı yaparken, maalesef muhalefetten alışkın olduğumuz dil bu olduğunda da yalanlama, bariz bir şekilde yalan söyleme, TÜİK'yi burada o resmi çizgisinden çıkarmaya çalışıyorlar.
08:58TÜİK gerçekçi bir şekilde enflasyonu ölçmüyor diyorlar.
09:01Ama şu bu gerçek.
09:03Şimdi TÜİK'in ölçtüğü bir mal sepeti var.
09:06Bu mal sepeti işte işverenden, çalışandan, çiftçiden, herkesten alınan verilere dayanıyor.
09:13Ama bir çalışan, aylık maaşı olan bir kişinin enflasyonuyla TÜİK'in enflasyonu, enflasyon sepeti farklı.
09:20Çünkü maaş çalışan bir kişi ilk önce kiraya veriyor zaten.
09:24%43.23 bu ay eğer kiranızı yenilerseniz.
09:28Yıllık enflasyon %35, kira zammı %43.23.
09:32Asgari ücretle %30'luk artış oldu sene başında.
09:34Konuktan sonra gıdaya veriyor.
09:37Daha sonra ulaşıma veriyor büyük şeylerde.
09:40Daha sonra işte sağlık ve eğitim geliyor.
09:42Şimdi hal böyle olunca zaten önemli bir kısmını kiraya veren vatandaş,
09:47enflasyonun hala geçip geçmediğinde kafasında soru işaret yanıyor.
09:51İşte burada şu anda ekonomideki enflasyonun etki dağıldı.
09:56Enflasyon içinde en büyük sorunumuz şu anda bizim konut kiraları.
09:59Yani kiradaki enflasyon ve buna bağlı olarak hem eğitimde hem sağlıkta oluşan enflasyon.
10:04Çünkü o eğitim ve sağlık yerleri hep kiralık çoğu.
10:09Oradaki değer de artıyor.
10:10O yüzden eğitim ve sağlık fiyatlarına bunlar yansıyor.
10:13Bakın bugün İstanbul'da özellikle Beşiktaş'ta Teşvikiye bölgesinde
10:181 milyona yaklaşan dükkan kiraları olduğu haberi çıktı.
10:22Yani doğrudur aylık 1 milyon.
10:23Yani perakende satış yapan bir kişi 1 milyon kiraya çıkarmamak için zam yapması lazım.
10:29Çalışana zam yaptı.
10:30Elektrik, su, doğalgaz zamları geçmişti oldu.
10:33Kira zamı yüksek olduğu için enflasyonla mücadele biraz sekteye uğramış görüntüsü var.
10:40Burada %25'lik bir ilk önce artış vardı biliyorsunuz pandemide Tolga Bey.
10:45Daha sonra bu kaldırıldı 2 sene sonra.
10:47Bunun kademeli bir şekilde kaldırılması gerekiyordu.
10:49Birden kaldırıldığı için bu enflasyonun etkiler olarak bize geri döndü.
10:53Aslında o TÜİ'nin enflasyon sepeti de çok eleştirilmişti.
10:57Yani benim aldıklarımla değil de neden farklı bir sepetle oranlanıyor, hesaplanıyor diye de
11:03aslında asıl soru şu diye düşünüyorum.
11:07Alım gücü mevzusu ya milletimiz, işte Ayşe teyzemiz, Mehmet amcamız bizler
11:11ne zaman alım gücümüz yeterli seviyeye ulaşacak?
11:15Burada faizlerin kesin bir şekilde düşmesi gerekiyor.
11:18Hızlı bir şekilde düşmesi gerekiyor.
11:19İşte 19 Mart'ta İmamoğlu olaylarından sonra onlar 19 Mart darbesi diyor ama darbe
11:25yani AK Parti hükümetin alışkın olduğu bir şey değil.
11:29Daha çok bunu muhalefet dahi biliyor.
11:31Buna 19 Mart darbesi değil, 19 Mart İmamoğlu suç çetesinin yargılanma olayı diyebiliriz en fazla.
11:39Şimdi burada bir rezervlerde bir azalma oldu.
11:42Ve bununla beraber de maalesef faizler indirilmedi, tam tersi arttırıldı.
11:48Yani 42.5'a inmişti, piyasada biraz daha para dolaşmaya başlamıştı, çekler ödeniyordu.
11:53Vatandaşın biraz daha böyle alım gücünün arttığı bir his vardı çünkü faize inerse bütün her şeyin fiyatı düşüyor.
11:59Çünkü siz şimdi gittiğinizde alışveriş yapmak istediğinizde, kredi kartınızda %3 banka komisyonunu istiyor mesela iş yeri sahibi.
12:06Neden? O da ona bir maliyet.
12:07E faizler düşük olsa %3 olmayacak bu.
12:10%1'in altına gelecek, % yarım olacak.
12:12E bu da bir maliyet.
12:13Şimdi arttırıldı ve son kertine geçtiğimiz ay sabit bırakılmasından sonra bu ay 300 bas puanlık bir indirim oldu.
12:20Sene sonu itibariyle %34-%36 civarında yıllık faiz bekliyoruz.
12:24Bu politika faizi buradaki mal fiyatlarındaki enflasyon etkiyi de kıracaktır.
12:30Hep yıllarda Sayın Cumhurbaşkanımızın söylediği şey şu, faiz sebep enflasyon sonuç.
12:34Yani bazı ekonomistler bununla alakalı da çok alaycı cümleler de kurmuştu.
12:38Evet.
12:39Yani 100 liralık aldığınız malın, eğer siz krediyle alıyorsanız ki çoğu işletme böyle, %60'a yakın bürütte bir faiz maliyeti var.
12:49Yani 100 liralık mal 160 liraya geliyor.
12:51E 100 liralık mal enflasyonun faizden dolayı arttı.
12:54Demek ki enflasyonun etkiyi oldu faizin.
12:56160 liraya satıldı.
12:57Şimdi vatandaş ne zaman cebinde hissedecek?
12:59En son yapılan zamlar da, yani bu sene içerisinde refah payı olmaksızın zamlar yapıldı.
13:05Refah payının son kerte değerli enflasyonun mücadele kapsamında bu sene sonu gördükten sonra,
13:112026 ortası ve 2026 sonunda refah payı eklenerek ücret artışları olacağını düşünüyorum.
13:16Çünkü orada yapılan ücret artışlarının enflasyonun etkiye sebebet verdiğini düşünüyor bazı esnaf.
13:23Bundan dolayı fiyatları artırıyor.
13:24Evet, devletimiz denetim yapıyor ama denetim belli bazı yerlerde eksik kalıyor.
13:29O yüzden biz burada asıl vatandaşın refahının artacağı dönem olarak 2026'nın ortasını söyleyebiliriz.
13:34Çünkü hem faizlerin geri geldiği, hem yıllık enflasyonun da %25'ler civarına geri geleceği bir dönemi yaşayacağız.
13:412026'nın ortasında inşallah.
13:43Bununla beraber vatandaşın alım gücü artacaktır.
13:45Ve enflasyon düşmesiyle birlikte devletimizin işte o vermediği refah payında,
13:50daha önceden çok verdi ama 2025 yılında refah payı verilmeksizin,
13:54Sayın Mehmet Şimşek ile beraber refah payı verilmeksizin bu ücret artışları oldu.
13:58Yani 2026 ortası sonu ben refah payıyla beraber vatandaşın daha rahat bir nefes alacağını,
14:03işte vatandaş şu anda ev almak istiyor, araba almak istiyor,
14:06işte ev almak için gayrimenkul yatırım sertifikası var.
14:09Ama krediyle bir ev almak istediğinizde şu anda çok ciddi mal eti var.
14:14Yani 120 ayda siz 4 evde bankayı alıyorsunuz faizde.
14:17Çok ciddi mal et var. O yüzden 2026 ortası itibariyle biraz daha rahat nefes alacağız diyebiliriz.
14:22Peki tüm bunları topladığımız zaman, ele aldığımız zaman,
14:26gerek memura, gerek emekliye, gerekse de asgari ücret diye aslında hepimize,
14:31yapılan zam oranlarını yeterli buluyor musunuz?
14:34Yani bence ara zam, Arap dönemde zam yapılmalıydı asgari ücrete.
14:37Çünkü asgari ücrete yapılan zamların gelen enflasyonun %1'den daha az bir oranı var.
14:42Yani şimdi %30'luk artış yapıldı.
14:45Evet asgari ücret taban ücrettir.
14:47Yani işverenle çalışan bunun üzerine yapabilir.
14:52Ama asgari ücrete yapılan zamlar çok sıklaştığında,
14:56diğer ortanca ücretler de asgari ücrete yaklaştı.
14:59Yani asgari ücret normal ücret düzeyine döndü.
15:01Bunun dönmesi istenmiyor.
15:03Ama ara dönemde, yani %30'luk yapılan zamın %16 zaten gittiği bir dönemde,
15:08ara bir artış yapılmalıydı.
15:09Yani en azından refahı bir miktar koruyacak, %10, %15 civarında bir artış yapılmalıydı.
15:14İşte enflasyoncu ayak kapsamında bu etki düşünerek şu anda yapılmadı.
15:18İnşallah bunun telafi edileceğini düşünüyorum.
15:19Ama tabii yapılan artış, vatandaşın sepeti, daha fazla enflasyonist etki olduğu,
15:26TÜİ'nin sepetine göre bütün ülkenin enflasyonu ölçülüğü için farklı.
15:31Yani %16'lık artış aslında vatandaşın sepetiyle daha farklı yansıyor.
15:34O yüzden asgari ücrete ara dönemde zam yapılmadı.
15:39İşsizlik sigorta fonuna bütçe geliri %30 olarak hesaplanmıştı.
15:45Ama bu değiştirildi.
15:46Yani %50'ye arttı.
15:48Yani burada bütçe gelirleri artmasıyla birlikte acaba asgari ücreti ara bir zam,
15:52Eylül-Ekim gibi belki düşünebilir mi diye soru işareti aklara geliyor.
15:57Önümüzdeki günlerde göreceğiz.
15:58Peki, memur ve emeklisinin yıl sonu zam beklentisi sizce kaç oranında olmalı?
16:03Şimdi %16.67'lik bir artış oldu SSK Bağkur emeklerine.
16:08Memur emeklisi ise %15.57'lik bir zam farkı aldı.
16:11İkinci 6 aylık farkları alacaklar.
16:13Yani ikinci 6 aylık fark da şu anda yıllık enflasyon %35, %16.67 idi.
16:21Bu %17'ler civarına çıktı ilk 7 aylık enflasyon ki Temmuz ayı daha belli olmadı.
16:25%2'ler civarında bir aylık enflasyon oluşacağı söyleniyor.
16:28İkinci 6 aylık enflasyonun %10'lar civarında kümülatif bekliyoruz.
16:32Yani hem SSK Bağkur emeklisine hem memur emeklisine %10'lar civarında bir 6 aylık enflasyon farkı olacağını tahmin ediyoruz.
16:38Çünkü daha çok erken bunun tahmin içinde.
16:41Temmuz ayı daha bitmedi.
16:42Daha Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları var.
16:44Bunlarla beraber 6 aylık fark oluşacak.
16:47Ama tahminim %10'lar civarında bir maaş sanma yansıtılacak.
16:51Enflasyonla mücadele adına biliyorsunuz ki kamu tasarrufu gündeme alınmıştı.
16:57Bu gerçekleştiriliyordu.
16:58Bazı noktalarda aslında yürürlüğe de girmişti.
17:01Bu manada bunun ekonomik mücadelemize katkısını nasıl görüyorsunuz?
17:06Yani kamu harcamaları enflasyonla mücadele kapsamında psikolojik etkisinden başka bir etkisini göremiyorum ben.
17:12Yani rakamsal olarak çok küçük boyutlarda.
17:15Yani burada muhalefet malzemesi de yapıldığı için hem işte kullanılan makam araçları, evet haklılık payları var.
17:21Yani kullanılan makam araçları eğer gereksizse, eğer o makamda oturan ya da işgal eden kişiler diyelim,
17:27kendi evlerini o araçlara giderken kullanıyorsa, özel işlerini kullanıyorsa bu devletin malı.
17:32TÜVİT mümkünün hakkı var.
17:33Buna kimse kullansın diyemez.
17:35Ama tabii burada yabancı markalardan ziyade yerli markanın kullanması,
17:40Türkiye'de üretilen firma otomobillerinin kullanılması daha önemli.
17:44Yani kamu harcama noktasında psikolojik bir etki var.
17:47Yani biz tasarruf yapıyoruz, kemer sıkıyoruz vatandaş olarak ama devlet bu kemeri sıkıyor mu şeklinde bir algı var.
17:55Bu algının oluşması için de işte Cumhuriyet Halk Partisi ve diğer muhalefet partilerin elinden geleni yapıyor zaten.
18:00Burada vatandaşın görmek istediği şey şu.
18:02Yani sayısal olarak çıkıp televizyona, Sayın Mehmet Şimşek zaten bunu yapıyor.
18:07İşte eğer buna uyulmazsa Cumhurbaşkanı nezdinde kurulan bir birinin tarafından denetlenecek ve cezai mühediye konu olacak.
18:15Biz bu mücadeleyi yaptıysak, en baştan açıklandıysa bu ve gelinen noktada hangi kamu kurumlarına ne kadar denetleme yapılmış,
18:23hangi kamu kurumları bu israfı önleme noktasında adımlar atmış, hangileri atmamış açıklansın.
18:28Açıklansın ki vatandaş işte hala bu psikolojik algıyı kıramadı.
18:33İşte vatandaş da desin ki demek ki bu israf engellenelik adımlar atıldı, bunların da boş değilmiş denildiği gibi denetlendi, cezalar kesildi densin.
18:43Yani bunu bekle, bu vatandaş bunu bekliyor.
18:46Bu yapılmadıkça sadece sözde kalan işte kamu tasarruf gibi cümlelerle konuyu geçiştirmiş oluyoruz maalesef.
18:51Peki son olarak şunu da sormak istiyorum, vakfimizin sonuna yaklaştık ama.
18:54Son düzlemde işte faizler inecek, ev ve araba fiyatları artacak gibi söylemler oluyor.
19:00İşte altınları bozun, ev ve araba alın diye yorumlamalarda bulunuyor.
19:04Bu ne zaman için geçerli peki? Bu süreç ne zaman?
19:08Şöyle faizler yüksekken, kümülatifte birleşik faizde %60'lara yaklaşırken,
19:13çoğu vatandaş evini arabasını satarak faize parasını yatırdı.
19:16Ama günün sonunda faizli parayla beraber ana parayı eklediğinde yine aynı evi az çok almaya başladılar.
19:23Ama şöyle bir gerçek vardı, işte araçlarda fiyatlar yüksek olduğu için bir balon vardı, o bir miktar azaldı.
19:29Kişi arabasını satıp aylık kiralık araba alsa, yani aylık kiralık araba şu an 40 bin, 45 bin civarında minimumdan başlıyor.
19:37Zaten o araba parasını koyduğunda sadece o kadar faiz alıyor.
19:42Aslında başa başa gelme noktası var.
19:43Yani ekonomi zaten böyledir.
19:45Ekonomi zaten kendi kendine işleyen bir ekosistemdir.
19:48Kendi kendine dengesini bulur.
19:49Yani ekonomik olarak belli bazı fırsatlar, belli dönemler olabilir ama
19:53şimdi vatandaşlarda evet net real faiz hala var.
19:57Hala diyorlar ki işte evimi satalım, faize koyalım mı?
19:59Ama günün sonunda kazançlı olunmuyor.
20:02Şu anda altınla alakalı, tabii yakına takip ediyoruz.
20:05İlk 6 ayda %20'lik bir getirisi oldu.
20:07İşte bugün FED'in bir kararı olacak.
20:09Muhtemelen FED 4.25 ile 4.50 olan faizi değiştirmeyecek.
20:13Eylül ayı itibariyle faizin yerine başlayacak.
20:16Altını sene sonu öngörümüz 4.750 TL civarında.
20:18İşte altını satıp ev almak noktasında ne zaman alınmalı derseniz
20:24eğer krediyle alınacaksa bir kere 2026'nın ortası beklenmeli.
20:27Yüksek faiz ortamında ev, araba alınmaz krediyle.
20:31Çünkü oraya giden para bankaya verilen para.
20:34Yani bir ev alıyorsunuz, dört ev parası da bankaya veriyorsunuz ayrıca.
20:37Ama kendi birikiminiz varsa, nakit paranız varsa şu anda altını satacaksanız,
20:41müteahhitlere gidip, yani burada kıran kırana pazarlık yapıp nakit parayı önüne koyduğunuzda
20:46%25-%30'un altında indirim almazsınız müteahhitten.
20:50Çünkü paranın bir maliyeti var.
20:52Yani aylık şu anda müteahhit o parayı alsa, bankaya koysa zaten getirisi %40'lar civarında.
20:56%35 ile %40.
20:58O yüzden nakit parayla ev alınacaksa, en az %30-%35'lik bir indirimle,
21:04yani burada Çetin kıran kırana geçen bir mücadeleyle bu indirimle ev alınabilir.
21:08Ama onun haricinde eğer krediyle işlem yapılacaksa,
21:102026'nın ortasının beklenmesini tavsiye ederim.
21:13Peki bunu da aktarmış oldun.
21:14Ben teşekkür ediyorum.
21:15Ben teşekkür ediyorum.
21:16Tolga Bey.
21:16Sağ olun.