00:00To be continued...
00:30...ay kinasasangkutan ng ilang kongresista.
00:33Ang sagot naman na ilang kongresista, tag-a-propose lang sila ng proyekto.
00:38Saksi, si Sandra Ginaw.
00:43Baha sa labas ng Senado kaninang umaga dahil sa malakas na ulan.
00:47Kaya ang ilang pari at miyembro ng simbahang magpe-prayer rally dapat sa labas ng Senado kinailangan suminong.
00:54Santa Maria, I don't know, Ipanalangin mo kami makasalanan.
00:57Ang kanila pa namang pinoprotesta, ang kontrobersyal ngayong flood control projects.
01:03The crisis of the heart, the crisis of faith, the crisis of moral crisis.
01:11Talagang bumagsak na, hindi na nahihiya yung mga nagdanako sa gobyerno. Talagang garapal.
01:17Sa datos na nakalap ng GMA Integrated News Research, may mahigit 1,000 na flood control projects sa Metro Manila na nagkakahalaga ng 52.66 billion pesos.
01:30Sa buong Metro Manila naman, ang City of Manila ang may pinakamaraming flood control projects na nagkakahalaga ng 14.46 billion pesos.
01:40Sa 20 pinakamalaking flood control projects sa Metro Manila, labing tatlo ang matatagpuan sa Maynila.
01:48Kabilang dyan ang installation ng booster pump sa Estero de Magdalena sa Tondo, booster pump sa Estero de Benondo, Estero de Quiapo at iba pa.
01:58Kaya si Manila Mayor Isco Moreno may pasaring kaugnay sa mga flood control projects na tila hindi raw pinag-aralang mabuti kung makakatugon ba talaga sa problema ng baha sa Maynila.
02:08Talagang kami may pinakamalaking flood control project.
02:12Iyang mga programa na yan, walang due notice, wala kaming impormasyon, hindi ipinaalam, hindi nabigyan ng pahintulot ng pamalang lungsod ng Maynila, which ordinarily we will give.
02:31Nanawagan pa siya sa Senado na isama sa investigasyon ang flood control projects sa Maynila na anay ay kinasasangkutan ng ilang kongresista.
02:40District 2, District 3, District 6, alam naman ang mga taga Maynila yan.
02:44They should be investigated also.
02:47Kaya nga welcome ano yan eh.
02:50Welcome development yung ginawa sa Senado.
02:53Ipapagawa ng flood control na hindi tumatakbo o tapos parang wala lang.
02:58Bandang huli, alam mo Sandra, nakakalungkot dito.
03:02Alam mo sino sinisisi ng mga congressman o DPWH.
03:06Kawawan DPWH.
03:07Pero alam din ng mga Pilipino, alam din ng Manilainyo na mahilig makialam ang congressman sa project ng DPWH.
03:16Yan ang katotohanan.
03:17Si Manila 3rd District Representative Joel Chua sinabing nagpo-propose lang naman ang mga kongresista.
03:24Kami, ang trabaho namin, mag-propose ng mga project.
03:28Kalimbawa, yung mga infrastructure na sa tingin namin ay kailangan.
03:32Dahil kada distrito may mga umiikot dyan ng mga district engineer at sila ang tumitingin talaga.
03:38Itinanggi rin ang kongresista ng 2nd District ng Maynila na may kaugnayan siya sa flood control projects.
03:44Puro po hearsay naman si Mayor Isko Moreno eh.
03:47Ang congressman, nagpo-propose lang naman talaga ng project sa DPWH.
03:51Pero para makialam, hindi po ako engineer.
03:54Sa gitna nito, kapwa sinabi ni na Moreno at DPWH, Secretary Manuel Bonoan,
03:59na maraming aspeto ang flood management.
04:02Bukod sa pagdaragdag ng pumping stations,
04:05kailangan din halimbawa na ayusin ang dinadaluyan ng tubig,
04:09linisin ang mga estero, kolektahin ang mga basura.
04:12Actually, sinasabing namin, yung ginagawa namin ng engineering interventions in Metro Manila
04:18is just part of the flood management program in Metro Manila.
04:22Flooding in Metro Manila ay test to be done collectively and holistically.
04:27I-address naman natin yung waste management.
04:30I-address natin yung mga resettlement ng mga informal settlers.
04:34I-settle natin yung old drainage systems.
04:38Hindi naman namin lahat pa niyan eh.
04:41Para sa GMA Integrated News, ako si Sandra Aguinaldo, ang inyong saksi.
04:47Sa payag naman ni Manila 6th District Representative Guillain Benito Abante Jr.,
04:52sinabi niyang magkakakonekta ang mga daluin ng tubig, drainage at flood control measures
04:57sa lungsod gaya ng Maynila.
04:59At hindi ro akman na isingle out ang mga partikula na area o distrito.
05:04Kaya ang panawagan ni Abante, malalim ang embisigasyon.
05:08Sa lahat ng mga flood control projects sa lungsod, hindi lang noong nakaraang termino,
05:12kundi mula pa noong 2019 o mas matagal pa.
05:15Hindi lang daw dapat national government projects ang tignan, kundi pati na ang mga ginawa ng LGU.
05:20At dagdag ni Abante, solusyon.
05:23Ang kailangan ng matagamay nila at hindi anya, mga soundbite.
05:27Sa Setiembre, inasa ang magsisimula ang embisigasyon na binuong komite sa Kamara
05:31kag-unay sa anomalya o mano sa mga flood control project.
05:35Sinagot naman ni Public Works Secretary Manuel Bonoan ang ilang issue,
05:38kabilang ang mga panawagang magbitiw siya.
05:42Saksi, si Joseph Moro.
05:466 ay ilog na ang dinaraanan namin mula Ayala Boulevard hanggang Padre Burgos sa Maynila dahil sa baha.
05:53Lubog ang entrada ng maraming paaralan.
05:55Ang ilang estudyante pilit sinusuong ang baha.
05:59Pagdating sa Quezon Boulevard, hindi na makatawid ang maraming sasakyan.
06:02Kasamang aming news team sa mga naipit sa trapiko.
06:05Galing kami doon sa May Ayala Boulevard, galing sa Maynila,
06:09kasi gusto namin sana tumawid dito papunta sa May Intramuros.
06:12Pero hindi na namin yan magawa kasi mataas yung tubig.
06:15At yung ilang mga estudyante nga ay naglalakad na lamang.
06:18Yung ibang mga motor, pagkatawid, dito na nagpapahinga.
06:22At sa kabila naman, ito yung papunta ng Ross Boulevard.
06:28Wala nang galawan yung mga sasakyan.
06:33Isa sa mga namorblemang commuter ang senior citizen na si Matilda Silva.
06:37Galing pa siyang Laguna at lumawas ng Maynila para magpa-check up.
06:41Sa Malacanang, sa geriatric center, naghingi kami tulong doon, doon kami magpa-check up.
06:47Stranded din, pati si DPW Secretary Manuel Bonoan,
06:50napupuntahan sana namin para sa isang panayam kaugnay ng flood control projects.
06:54Sir, pareho tayo ng staxer sa traffic sa may Kiapo area.
06:59How do you feel about it?
07:02Ayan na tayo.
07:03We're not able to get through up to this district may city hall.
07:08Nasa sentro ng isyo si Bonoan ay pinapanawagan ng ilang senador na magbitiw sa pwesto.
07:14Sagot ni Bonoan.
07:16Sabi ko nga, I share the pleasure of the President.
07:19The President would have actually called me kung anong anything na dapat ako mag-give or resign.
07:28So, wala pa naman siya, no?
07:29Wala.
07:30Nitong Merklas daw sila huli nagkausap ng Pangulo pagkatapos itong bisitahin ang isang ghost flood project sa Barangay Piel sa Baliwag, Bulacan.
07:39Hindi kasama noon si Bonoan.
07:41He wanted it by himself, Dr. Lee.
07:43But the basic data information of the project was furnished by us.
07:49He has just instructed me actually to continue yung investigations and to parang, ano na, to finally come up with cases against people who are involved.
08:02Whether it is the DPWH people, kontrakto, kung may kailangan sa LGU, it's absolutely not.
08:11Ang sabi ng lokal na pamahalaan ng Baliwag, hindi raw dumaan ito sa kanila.
08:16At walang isinumiteng dokumento sa City Engineering Office o nakipag-ugnayan sa LGU.
08:21Ayon kay Bonoan, base sa internal audit ng DPWH sa mga flood control project ng pamahalaan sa buong bansa,
08:28tila sa District 1 lamang ng Bulacan sila nakakakita ng problema sa ngayon.
08:32Even in Bulacan, there are three engineering districts there.
08:36Three engineering districts, ha?
08:38And if there had been a pattern in the province, you could expect that there are also some ghost projects in other districts.
08:44Wala, eh.
08:45Naka-floating status na rao si DPWH Balacan District 1 Engineer Henry Alcantara at hinihintay na ang sagot nito sa memo.
08:53And if unsatisfactory nakita namin doon,
08:57it's absolutely what, the set to impose other three sanctions.
09:00Dito sa mga cases na pinag-uusapan natin,
09:03actually, ang District Engineering Office lang ito eh.
09:09District Engineering Office lang ang mag-implement nito,
09:11and as the authority actually,
09:13it's been given the authority to implement the project.
09:15Every documentation came from them.
09:19Sinusubukan pa namin makuhanan ang pahayag si Alcantara.
09:23Sa Setiembre, inaasaang sisimulan ng House Infrastructure Committee ang investigasyon,
09:28kaugnay sa mga omonema-anumalyang flood control projects.
09:31Sabi ng co-chair nitong si Rep. Joel Chua,
09:34kung may kasamahan silang sangkot,
09:36baka dapat iba ang mag-imbestiga sa kongresista.
09:39Kung may malilink o may madadawit na mga kasama namin,
09:47siguro mas maganda kung mag-recuse kami.
09:49Para at least, eh, huwag mabigyan ng duda yung aming investigasyon.
09:56Pero sabi ni House Deputy Minority Leader Rep. Antonio Tino,
10:00hindi dapat pigilan ang investigasyon ng Kamara.
10:03Publiko, in the end, ang uhusga kung talaga bang maayos at mahusay na ginagawa ang trabaho nito.
10:13Pagtitiyak ni House Committee on Public Order Chairman Rep. Rolando Valeriano,
10:18wala silang sasantuhin.
10:20Kahit pa may kongresistang mapatutunay ang sangkot sa issue.
10:23We will recommend compiling of charges against it.
10:27Wala pong sasantuhin ng kongreso,
10:29whether member niya o hindi niya member, basta nagkamali ka.
10:32Maaari rin daw ito umabot sa pagpapatalsik sa kanilang kasamahan.
10:36Pwede rin daw humarap sa komite ang mga masasangkot sa issue,
10:39pero hindi sila pwedeng umaktong nag-i-investiga rin.
10:42Mag-inhibit sila doon sa panel of investigators sa komite.
10:46Pero yung ma-inhibit sila, eh, hindi naman pong masama siguro yun.
10:50Kung ang pinararatangan mo, eh, wala naman talagang alam na ano,
10:54matapang yan na hahrap.
10:57Dagdag ni Chua, habol din daw ng investigasyon ng mga tiwaling kontratista.
11:01Ang most project, eh, dapat talaga ma-blocklist sila
11:06at masampahan ng kaukulang kaso kasama yung mga kanilang kakunchaba.
11:12Para sa GMA Integrated News, ako si Joseph Morong, ang inyong saksi.
11:16Nakataas pa rin ang signal number one sa ilang bahagi ng bansa at dahil sa Bagyong Isang
11:21at kasama riyan ang Cagayan, Isabela, Quirino, Nueva Vizcaya, Apayaw, Calinga, Abra, Mountain Province,
11:29Ipugaw, Benguet, Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, Pangasinan, Aurora at northern portion ng Nueva Ecija.
11:37At magiging maalon din sa seaboards ng Batanes at Cagaya.
11:40Huling namataan ang sentro ng bagyo sa layong 80 kilometers kanluran, hilagang kanluran ng Baknotan, La Union.
11:47At ayon sa pag-asa, magtutuloy-tuloy ang pagtawid ng Bagyong Isang sa northern Luzon
11:51hanggang sa makarating sa West Philippine Sea sa mga susunod na oras.
11:56At bukas na umaga o hapon, maaaring nasa labas na ito ng PAR.
11:59Unti-unti rin pinalalakas ng bagyo ang habagat na magpapaulan din sa ilang bahagi ng bansa.
12:05At hindi pa man nakakalabas ng PAR ang Bagyong Isang, may bagong low-pressure area na nabuo naman sa silang ng Mindanao.
12:11Ayon sa pag-asa, mababa pa ang chance na itong maging bagyo pero magpapaulan sa eastern Visayas at eastern Mindanao ngayong weekend.
12:19Mga kapuso, maging una sa saksi.
12:23Mag-subscribe sa GMA Integrated News sa YouTube para sa ibat-ibang balita.