00:21Dilimize sahip çıkmazsak, Türkçeyi muhafaza etmezsek,
00:25kesinlikle bunun bir sonraki aşaması kültür erozyonu ve inanç erozyonu olacaktır.
00:31Çünkü dilin böyle bir kuşatıcı, taşıyıcı vasfı var.
00:36Fark etmiyoruz fakat dilde inanılmaz bir kayba ve yozlaşmaya doğru kayıyoruz.
00:41Yani bundan 10 yıl sonra şu anki kuşaklarımızın, özellikle çocuk grubumuzun,
00:46ileride kendini doğru ifade edememesiyle karşı karşıya kalabiliriz.
00:50Ana dilinden uzaklaşan, ana diline sahip çıkmayan toplumlar aslında kendi toplumsal ve kültürel değerlerinden de zamanla uzaklaşmaya başlayacaklar.
01:01Sanal ağlar, sokaklar, işyerleri, yabancı kökenli kelimeler artık günlük hayatın her alanında karşımıza çıkıyor.
01:08Türk millet olarak binlerce yıllık tarihe sahibiz.
01:11Bu tarihte beraberinde bize zengin bir dil kültürünü getiriyor.
01:15Son zamanlarda özellikle sanal medyaya girdiğimizde pek çok yabancı kelimeyle karşılaşmaya başladık.
01:21Peki bu yabancı kelimeler kimler tarafından hayatımıza sokuldu?
01:25Arkasında sistematik bir güç mü var?
01:28Bu güçle beraber özellikle dil, erozyona mı uğratılmaya çalışılıyor?
01:32Tabelalarda, sanal medyada ve iş dünyasında İngilizce ifadelerin kullanımı hızla yaygınlaşıyor.
01:38Yabancı dil ve kelimeler topluma diretiliyor.
01:40Bu tablo, Türkçenin tahrip edilmesine, hatta zamanla unutulmasına neden olacak.
01:46Türkçe karşılığı olmasına rağmen yabancı karşılıklarını kullanmamız aslında dili gerçekten katletmemize,
01:53kimliğimizi, özbenliğimizi kaybetmemize sebep olan en büyük etkenlerden biri.
01:58Bazı fiiliyat, bazı faaliyetler, bazı davranışlar hayatın içinde olmasa bile dilin içinde var oluyor.
02:05O kavramları, o kelimeleri terk ettikçe de biz aslında hem kültürel anlamda hem inanç anlamında ciddi bir yozlaşmaya doğru gidiyoruz.
02:13Çocuklarımızdan itibaren ciddi anlamda bir söz varlığı kaybı yaşamaktayız.
02:18Hatta bugün çocuklarımız 200-250 kelimelik bir söz ağırcına hakim.
02:22Bu da genel olarak şu an en çok dikkat ettiğimiz husus onların oynadıkları oyunlardan ya da muhatap aldıkları,
02:30ellerine aldıkları dijital araçlardan öğrendikleri kelimeler.
02:34O kültürel soykırımının en yukarıdan en aşağı nesillerimize kadar,
02:40ta annemizden babamızdan çocuğumuza kadar herkesi az ya da çok etkileyen bir boyutu oluyor.
02:47Ve dolayısıyla buna karşı da hepimizin çok uyanık ve tedbirli,
02:51ve neye inandığımıza dair çok güçlü argümanlarımızın ve savunma mekanizmalarımızın olması gerekiyor diye düşünüyorum.
02:59Dindeki değişimin ve kurallaşma arayışının en dikkat çeken örneklerinden biri ise yabancı özel isimlerin yazımı.
03:06Türkiye'de bu konuda çifte standart var.
03:08Avrupa ve Amerika'ya ait olan isimler son yıllarda garip bir şekilde Türkçe'de bulunmayan karakterlerle yazılmaya başlandı.
03:16Örnek olarak Amerika'nın başkenti Washington yazılırken alfabemizde bulunmayan W-V harfi kullanılıyor.
03:23Bunu yapanlar orijinaline uygun yazmak gerekir şeklinde bir gerekçe ileri sürüyor.
03:27Ancak aynı isimler Riyad, Pekin, Moskova gibi kentler söz konusu olduğunda o ülkelerin alfabelerini kullanmıyor.
03:35Türkçe yazıyor. Peki ama eğer her şeyi orijinal yazmak gerekiyorsa,
03:39o zaman Riyad'ı Arapça, Moskova'yı da kilil alfabesiyle kullanmak gerekmiyor mu?
03:44Bizim Türkçemizde böyle bir hassasiyetimiz var ve Türkçede bir tane V harfi var.
03:49Biz o harfle her türlü V'yi kullanabildiğimiz yerlerde o harfle ifade edebiliriz.
03:56Bunda hiçbir mahsuru yok.
03:57Yani bu konuda bizim bir bilinçli tercihimizin olduğunu,
04:01bu konuya çok bilinçli yaklaştığımızı gösteren bir aslında örnektir bu.
04:05Diğeri herkesin yazdığını her şekilde kabul etmek anlamına geliyor.
04:10Bu da şuursuzca aslında konuya hassasiyet gözetmeden yaklaşılan bir tavırdır diye düşünüyorum.
04:16Arap, Çin ve Rus alfabelerindeki karakterler Türkçe'ye çevrilerek kullanılırken
04:21İngilizce karakterler neden dayatılıyor?
04:24Bu dil emperyalizmi anlamına gelmiyor mu?
04:26Bu dil tartışmaları Cumhuriyet döneminden itibaren hatta daha da öteye götürebiliriz.
04:30Hep var ola gelmiş tartışmalardır.
04:33Bu noktada biraz Türk Dil Kurumu bağlamında hareket etmekte fayda var.
04:37Çünkü netice itibariyle Mustafa Kemal Atatürk'ün kurmuş olduğu bir kurum
04:41ve halen daha da sahada güçlü çalışmalar yapmaya devam ediyor.
04:45Biraz orayı takip etmekte ve doğrudan biraz daha ayrılmamakta fayda var.
04:50Uzmanlara göre kullanılan kelimeler ve kavramlar toplumların sadece konuşmasını değil,
04:55düşünme ve algılama biçimlerini de şekillendiriyor.
04:57Bu nedenle ana dilin korunması yalnızca dil bilimsel bir zorunluluk değil,
05:02doğrudan kültürel bir varoluş meselesi olarak değerlendiriliyor.
05:06Kendi Türkçemizi ki çok zengin bir dilimiz var, her şeyin karşılığı var,
05:11yavaş yavaş tamamen yitirmeye, yavaş yavaş özellikle gençler ve çocuklar yoluyla,
05:16nesilden nesile maalesef kendi dilimizden çok fazla şey kaybetmemize neden olacak.
05:21Ve bu da aslında doğrudan kimliğimizi, düşünce yapımızı, kültürel yapımızı kaybetmemize neden olacak.
05:27Teknolojik olarak, eğitimsel olarak, varlığınızla ilgili bir durum.
05:31Yani biz de bu noktada dış müdahaleye biraz teknolojik olarak halen daha açığız.
05:37Bunu bir şekilde kendimizin kapatması çok önemli.
05:40Bunu kapatamadığımız müddetçe bu sessiz istilaya maruz kalacağız.
05:45Sokakta Türkçede tam karşılığı bulunan birçok kavram yerine yabancı alternatiflerin tercih edildiği görülüyor.
05:51Bu durum zamanla ana dilin arka plana itilerek özgünlüğünü kaybetmesine yol açacak.
05:56Eskiden savaşlar oluyordu, istilalar oluyordu.
05:59Mesela Moğollar istila ettiler.
06:02Kılıç gücüyle inanılmaz coğrafyaları istila ettiler ve ele geçirdiler.
06:06Ama gittikleri yerlerde hiç kalıcı olamadılar.
06:09Neden?
06:10Çünkü gittikleri yerlere götürecekleri bir kültürleri, yüksek bir dilleri, bir gramerleri ve şeyleri bu anlamda yoktu.
06:19Kültür formları yoktu.
06:20Ne oldu?
06:21Bu sefer o gittikleri yerin kültürleri altında onlar asimile oldular.
06:26Yani asimile edemediler, asimile oldular.
06:29Maalesef şu an bunu insanlar, özellikle gençler bir prestij gibi gördüğü için, çok daha havalı, çok daha prestijli bir şekil
06:38gibi gördükleri için doğrudan bunu kullanmaya yöneliyorlar.
06:42Ama burada aslında benliğimizi, düşünce yapımızı, en önemlisi kimliğimizi kaybediyoruz.
06:47Çünkü sonuçta biz Türk'üz ve yabancı aksanları taklit ederek, yabancı kelimeleri kendi öz dilimize sokarak, çok büyük bir dediğim
06:56gibi deformasyona, çok büyük bir kimlik kaybına aslında neden oluyoruz.
07:00Peki bu dönüşüm karşısında nasıl bir yol izlenmeli?
07:03Türkçenin zenginliğini korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak için hangi somut adımlar atılmalı?
07:08Bu açıdan dile sadece Türk Dil Kurumu, sadece üniversiteler, yani sadece kurumsal olarak değil toplumsal olarak bir bilinçle yaklaşmamız lazım.
07:20Aileler bol bol öncelikle çocuklarına Türkçe kitap okutsunlar, Türkçe sohbet etsinler, Türkçe eleştirmelerine izin versinler, okudukları kitapları Türkçe gene anlatsınlar
07:32ki başka kelimelere, başka dillere ihtiyaç duymasınlar çocuklar.
07:36Dediğim gibi en büyük görev burada ailelere düşüyor.
07:39Uzmanlar ailede, okulda, medyada ve özellikle dijital platformlarda Türkçenin doğru, bilinçli ve özenli kullanılmasının altını çiziyor.
07:47Türkçenin yalnızca bir iletişim aracı değil, tarihin, kültürün ve ortak hafızanın en güçlü taşıyıcısı olduğu hatırlatılıyor.
07:55Türkçenin yüzyılır.
08:02Türkçeyel
08:04Türkçesi
