- 1 week ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:21Gündeme Bakış programından iyi akşamlar sevgili seyirciler.
00:25Evet gündem son derece hareketli, hareketliliğini de koruyor.
00:29Bugün özellikle bazı başlıkları aktaracağım.
00:31Sonra da programımızdaki konuğumuz Dem Parti Urfa Milletvekili sevgili Dilan Kunt Ayan yayınımızda olacak.
00:39Ama ondan öncesinde gündem başlıkları, konu başlıkları dedim hareketli.
00:44Öncelikle şuradan başlayalım.
00:46Çerçeve yasa sonrasında üst kurulu toplandı, süreç kurulu toplandı ve başlıkları ne oluşturdu?
00:53Bu başlıkları içerisinde silahsızlanma ve stratejik koordinasyon alt kurulu, adli ve hukuki işler koordinasyonu alt kurulu,
01:01izleme ve tespit alt komisyonu ve sosyal uyum ve bütünleşme alt komisyonu gibi dört başlıkta kurulların oluşması kararı verildi.
01:11Bunun içerisinde Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın özellikle barış ve siyasallaşma kurulu dediğimiz,
01:17koordinasyonu dediğimiz kurul içerisinde yer alacağı değerlendirmelerini geçtiğimiz haftalardan itibaren yapıyorduk.
01:24Şimdi bu dört başlık içerisinde yer alacağı kurul, silahsızlanma ve stratejik koordinasyon alt komisyonu olarak ifade ediliyor.
01:33Tabii burada bu kurulların nasıl çalışacağı ama bir diğer iki önemli başlıkta var ki beklenilen,
01:41bir tarafıyla STK'lardan oluşan bir kurulun olması gerekliliğiydi.
01:47Bir de tabii ki kadın kurulunun ayrıca olması büyük önem taşıyordu.
01:53İki başlıktaki kurulda henüz netleşmiş değil ve bu başlıklar içerisinde bulunmuyor.
01:59Bunu konuşacağız.
02:00Bir diğer taraftan önemli gündem maddelerinden bir tanesi de hatırlanacağı gibi geçtiğimiz haftalarda özellikle İmralı notları dolaşıma sokuldu
02:11ve bu bir tarafıyla hem dezenformasyon, hem çarpıtma, hem de başka bir algıyı yaratma ekseninden, sosyal medyadan servis edildi.
02:22Şimdi bu ne amaçla, ne şekilde sızdırıldı, kim neyi amaçlıyor?
02:27Bununla ilgili tartışmalar vardı.
02:31Dün ona da bir nevi son noktayı Kürtaf Önder'i Abdullah Öcalan kendi el yazısıyla yazdığı şekliyle ifade etti.
02:39Basına ve sosyal medyaya yansıyan ve bana atfedilen ifade, görüşme isim, belge tutanakları, atıflar gerçek dışıdır.
02:49Ve bu süreç karşılıklarının provokasyonudur, provokatif hamlelerdir ifadesini kullandı.
02:56Ve bu aslında bu sürecin ne kadar önemli olduğunu, buna bu önemli yaklaşılmasının bir kez daha altını çizmiş ve dikkat
03:05ettirmiş,
03:06dikkate değer bir anlamda ifade etmiş oldu.
03:09Bir diğer taraftan, tabii ki bunun tartışmaları halen devam ediyor.
03:13Ama öte taraftan da Cumhurbaşkanı Erdoğan da Ahlat'ta bir açıklama yaptı.
03:21Ve yapılan bu sızdırmanın bir provokasyon olduğu ve bu süreci bozmaya yönelik bir işaret olduğunu
03:31ve herkesin sürece destek vermesi gerektiğini ifade etti.
03:36Tabii ki bu açıklamalar yapılırken öte taraftan bugün İmralı heyeti,
03:42yani Dem Parti İmralı heyeti üyesi Mithat Sancar, siyasetçi Gülten Kışanak ve İmralı Sekreteriyası üyesi Çetin Arkaş,
03:51bugün Ankara'da gazetecilerle buluştular.
03:54Ve gazetecilerin ikinci buluşma, bu ilki İstanbul'da olmuştu.
03:58Gazetecilerin merak edilen sorularına yanıt verdiler.
04:01Bir, Kürt Halk Önder Abdullah Öcalan yeni yere geçti mi geçmedi mi tartışmasıydı.
04:06İki, kurullarda hangi kurulda yer alacağı tartışmasıydı.
04:11Üç, aslında biz onu ekleyelim.
04:13Bütün bu tartışmalar yürütülüyorken devlet tek taraflı görüşüyor Kürt Halk Önder Abdullah Öcalan'la.
04:18Ve bunun daha şeffaf, daha topluma ne olması gerektiğini anlatması için,
04:25bütün bu sosyal medyada dönen notların ortalıkta dolaştığı ve de dolaşıma sokulduğu,
04:30kimin neyi amaçladığı, neyi provoke etmeye çalıştığı, çözümü istemeyenlere karşı,
04:36aslında bir tarafıyla da o gerçekliğin yansıması için de,
04:39Kürt Halk Önder Abdullah Öcalan'ın elbette ki fiziki koşullarının, elbette ki iletişim koşullarının açılıp,
04:47adanın daha da şeffaf hale gelebilmesi, doğrudan iletişim kurmasının önünün bir an evvel açılması gerekliliğini
04:56bir kez daha buradan iletmiş oluyoruz elbette ki.
05:00Ancak o zaman şeffaflaşır, ancak o zaman doğru bir iletişim kurulabilir.
05:07Çünkü devlet söylüyor, siyasetçiler söylüyor, iktidar söylüyor, yürütme söylüyor.
05:11Ama onun haricinde tek ses çıkmıyor, o da İmralı'da Kürt Halk Önder'i Abdullah Öcalan.
05:19Ve artık oradan da o sesin, o iletişimin sağlanması gerekiyor.
05:24Şimdi bütün bunlar yaşanırken de aslında Kürdistan'da son derece ağır bir süreçte yaşanıyor.
05:31Kürt Özgürlük Mücadelesi'nde yaşamını yitirenler için taziye çadırları, taziyeler kuruldu.
05:39Ve özellikle Cizre Botan, Ahmet, Van ve İstanbul, John Emert Gever'de de taziyeler ve yas vardı.
05:49Ama öyle bir noktadayız ki o yasın yerini bütün o acıyı çekenlerin hepsi ve aileler ödenen bedeller karşılığında
05:58yeniden bir barış ve yeniden bir mücadele diyerek de Şehit Namır'ın sloganlarıyla aslında bir kez daha barışa sahip çıktıklarını
06:09gösteriyorlar.
06:09Şimdi bütün bu başlıkları, bütün bu süreci ne olduğunu, nasıl olması gerekeceğini konuğumuzla konuşacağız.
06:19Bir başlığı daha buraya eklemekte fayda var.
06:22O da tabii ki bir taraftan çerçeve yasa, bir taraftan uygulanmayan, var olan yasalar derken zaman akıyor.
06:28Ve o zaman akarken de cezaevindeki hasta tutsakların durumu, en son Mehmet Sait Yıldırım'ın durumu,
06:35geçirdiği kalp krizi, 75 yaşında kalp krizi geçirdi ve 30 yıllık tutsak, halen tutsak edilmeye devam ediyor.
06:44Ve onun için de birçok yerde açıklamalar yapıldı ve de bir an evvel serbest bırakılması gerektiği konusunda.
06:50O yüzden bunun için yasalar var ama uygulanması gerekiyor.
06:54O yasaların bir an evvel gecikmeden, ekime dahi bırakılmadan hasta tutsakların cezaevlerinden özgürlüğüne kavuşup,
07:02sağlığına kavuşması ve dışarıda olmaları gerekiyor diyelim.
07:07Ve şimdi bütün bu başlıkların hepsine de konuğumuz BEM Parti Urfa Milletvekili sevgili Dilan Kunt Ayan'la konuşalım.
07:16İyi akşamlar, çok teşekkür ediyorum bu yoğunlukta yayınımızda olduğunuz için.
07:22Merhabalar, iyi yayınlar diliyorum.
07:24Çok teşekkürler.
07:26Şimdi dilerseniz öncelikle şuradan başlayalım.
07:30Arka arkaya da biraz önce sıraladığım başlıklara gelelim.
07:34Öncelikle tabii ki şu mesele önemliydi.
07:36Yani çerçeve, yasa ve sonrasında üst kurulun yaptığı toplantı ve bugün dört başlıkta kurulların,
07:44alt komisyonların oluşturulması.
07:46Şimdi bu dört başlık beklenen başlık mıydı?
07:50Bu başlıklarda zaten Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın hangi komisyonda, alt komisyonda olacağı da netleşmiş gibi görünüyor mu?
08:01Ya evet, aslında bu komisyonların kurulacağı ve bu komisyonların hali hazırda henüz MGK kararı beklenmek sizin faalete geçeceğine dair.
08:12Biliyorsunuz ki 10 Ağustos itibariyle yasanın geçmesiyle birlikte açık açık bildiğimiz bir şeydi.
08:17Zaten yasanın içerisinde de yer alan bir şeydi.
08:21Yani yasada açık açık Milli Güvenlik Kurulu'nun kararı olmaksızında bu kurulların kurulacağı yazıyordu.
08:29En nihayetinde, evet vakit kaybetmeden de bu kurul toplandı ve dört komisyondan oluşan bir komisyon başlıklarını izah ettiler.
08:37Şimdi bu başlıklara bakacak olursak, Adli ve Hukuki İşler Komisyonu diye bir komisyon kuruldu.
08:42Şimdi bu komisyon hali hazırda 120 bine yakın dosyadan bahsediyoruz.
08:47Ve bu 120 bin dosya demek aslında hemen hemen 81 ilin her bir ilinde yoğun bir mesainin gerektirdiği ve yoğun
08:56bir çalışmanın gerektirdiği bir durum olacak.
08:58Yani bu aslında olağan adli işleyişinden daha yoğun bir mesaiye ihtiyaç duyulduğu bir göstergesi.
09:05Çünkü neden? Kanunda da öngörüldüğü üzere 6 aylık bir süre var yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte.
09:11Ve 6 ay içerisinde kişiler başvurdukça bu yasadan faydalanacaklar ve bunun içinde bir hıza ihtiyaç var.
09:17Haliyle bu komisyonun bir an önce kendi hazırlığını yapıp her bir ilde hem dosyaların tasnifi hem dosyaların durumuna dair bir
09:25çalışma örtmesi gerekiyordu.
09:26Ve beklenen bir komisyondu.
09:27Bir diğeri izleme ve tespit alt komisyonu.
09:30Elbette ki izlemenin, tespitin nasıl oluşacağına dair silahların nasıl bırakılacağına dair iş işleyişinin nasıl olacağına dair bu da yoğun bir
09:40mesaiye harcayacak bir komisyon.
09:41Ama bu komisyonun hızlı bir şekilde harekete geçmesi gerekiyor.
09:45Çünkü sizler de biliyorsunuz ki tespit işlemi yani Milli Güvenlik Kurulu'nun onaylanmasıyla birlikte bu yasa ancak yürürlüğe girebilecek.
09:53O yüzden bu komisyonun hız kaybetmeden bir an önce hazırlıklarını tamamlayıp Milli Güvenlik Kurulu'yla yapacağı istişare sonrasında yasanın yürürlüğe
10:02girmesini sağlayacak komisyonlardan biri olacak.
10:05Bir diğeri sosyal uyum ve bütünleşme olarak nitelendirilen.
10:08Daha önce biliyorsunuz rağabilite diye bir kelimenin geçtiğini de biliyorum.
10:11Çok rahatsız edici de bir durumdu.
10:13Çünkü burada şunun altını çizmek gerekiyor.
10:15Sosyal uyum ve bütünleşme diyoruz ama henüz mücadele bitmiş değil.
10:20Mücadele boyut değiştirdi.
10:21Yani bu iş sınırdan gelip eve kavuşma işi değil.
10:25Bu iş işte diasporadan, sınır dışından, Avrupa'dan gelip bir an önce kendi toprağına, evine, ailesine kavuşmadan daha öte bir şey.
10:34Yani bu başlı başına mücadelenin başka bir versiyona geçmesi.
10:38Siyasete katılım ve birlikte toplumsal uyumu da sağlayan siyasi alandaki varlığını da sürdürebilmek.
10:44Ve en önemlisi Kürt meselesinin demokratik yollarla çözülmesini bir siyaseten yapabilmenin zemini olması gerekiyor.
10:51Yani sosyal uyumun daha geniş kapsamlı bir şekilde ele alınması gerekiyor.
10:55Ve en önemlisi aslında bizim sürecin başından beridir Sayın Öcalan'ın rol ve misyonunun daha etkin bir şekilde oynayabilmesi için
11:03bir an önce statüsünün belirlenmesi gerektiğine dair her defasında sözünü kurduğumuz bir husus.
11:09Ve bunun en nihayetinde belki bu aşamada da bir statü belki olarak mı trendilebileceğimiz silahsızlanma ve strateji koordinasyonunda Sayın Öcalan
11:19'ın doğrudan yer alması.
11:20Şimdi bu tabii ki çok önemli bir durum olarak önümüzde duruyor.
11:23Çünkü 19 aydır devam eden bir süreçten bahsediyoruz.
11:27Bakın 27 Şubat'ın üzerinden tam 19 ay geçti.
11:30Ve 19 aydır da biz bulunduğumuz her mecrada Sayın Öcalan'ın bir an önce statüsünün belirlenmesi gerektiğini ifade ettik.
11:38Bunu neden ifade ettik?
11:39Sadece bir kişinin süreçteki sözünün söylenmesi üzerine ifade etmedik.
11:43Ana muhattaptır dedik, baş aktördür dedik.
11:46Ve hali hazırda böylesi bir dönemde, böylesi bir süreçte 19 aydır somut, net bir isimlendirmenin olmuş olmaması,
11:54bir görevlendirmenin, bir tanımlamanın, bir stratejinin bir hususun olmuş olmaması bile bunu enfekte eden bir boyuta erdirdiğini ifade etmiştik.
12:03En nihayetinde şu anda silahsızlanma ve strateji komisyonunda doğrudan Sayın Öcalan'ın yer alacağını
12:09ve Sayın Öcalan'ın orada bütün bu süreci koordine eden hem Diyaspora'dan gelişleri hem dağdan gelişleri
12:18hem de bundan sonraki süreçte siyasallaşmanın hangi boyutu olacağına dair bir yerde olacağını söylüyoruz.
12:25Her ne kadar iktidar kanadı, işte hükümet bunun ismini silahsızlanma ve strateji komisyonu demiş olsa bile
12:30biz her defasında bunun ismini barış ve siyasallaşma olarak muhtelendirdik.
12:35Çünkü bu iş tek başına bir silahtan vazgeçiş veya silahlarının susması işi değil.
12:40Yani bu silahı ortaya koyan, tetikleyen, bu boyutlara getiren kök sebeplerin de ortadan kaldırılması
12:45ve en nihayetinde şimdiye kadar silahla mücadele yöntemlerini ortaya koyanların
12:51bundan sonra siyasallaşmayı ortaya koyabilmesi için de önemli bir komisyon olarak önümüzde duruyor.
12:58Ve gerçekten de bu komisyonun yapacağı her türlü iş, işleyiş bundan sonraki süreçte
13:05sürecin nasıl siyasallaşacağını, nasıl demokratik siyasete doğru evleneceğini bize gösterecek diyebiliriz.
13:11Şimdi tabii aslında bu statü meselesini başka bir soruyla bağlayarak oraya geleceğim o başlığa.
13:19Ama ondan öncesinde de bu kurullar ve oluşturulan komisyonlar, alt kurullar meselesinde şu çok önemliydi.
13:28Yani aslında konuşulan bir tarafıyla STK'ların, sivil toplum kuruluşlarının,
13:33bu hakikat yüzleşme diyebileceğimiz komisyonun da olduğu yerden baktığımızda önemli bir yere oturuyor.
13:41Bir, o eksikliği görüyoruz.
13:43Bir, diğer tarafıyla da en önemli eksiklerden bir tanesi de kadın alt kurulunun olmaması.
13:50Çünkü bu bir tarafıyla da şu demek değil aslında.
13:54Yani hem Avrupa'dan hem dağdan gelecek gerillaların çoğu da kadınlar.
14:00Ve mesele sadece kadınların gelecek olmasının ötesinde,
14:04kadınların yaşam koşulları, kadınların mücadele hattı ve kadınların o anlamda entegrasyonu da var olan bu komisyon içerisinde önemli bir yere
14:15oturuyorken,
14:16hani kadın özgür olduğu sürece toplum özgürleşebilir dediğimiz yerde çok büyük bir eksiklik değil mi?
14:23Bu iki başlık neden olmadı ya da olabilir mi?
14:29Şöyle, elbette ki şu aşamaya kadar gelen kısımlar kıymetli ya.
14:34Bu eleştireceğimiz kısımlar, bu kısımları kıymetsiz bulduğumuz anlamına gelmesin.
14:38Ama biz ilk günden itibaren, yani komisyon görüşmeleri daha başlamadan dahi,
14:44iktidarla yapmış olduğumuz tüm görüşmelerde bu önermelerin tamamını ortaya koyduk.
14:48Yani bu süreç tek başına bürokrasinin yürüteceği bir süreç olmamalı.
14:54Neden sadece bürokrasinin yürüteceği bir süreç olmamalı?
14:57Evet, tabii ki meclis bir izleme komisyonu oluşturulacak belki mecliste ama
15:00aynı zamanda sivil toplumun da kendisini içerisinde bulan, sözünü söyleyen ve daha da kapsayıcı bir hale getiren bir yerde olması
15:08gerekiyor.
15:09Yani sivil toplumdan kastımız nedir?
15:10Elbette ki yıllardır alanda çalışan hak örgütleridir, barolardır, sendikalardır.
15:15Ve toplumun herkesinin temsil ettiği ve belki toplumsal uzlaşıyı da sağlayabilecek
15:20bir sivil toplum örgütlerinin birleşkesinden oluşan bir komisyonun mutlak suretle oluşması
15:25ve onların da belli başlı önermeleri ortaya koyması gerektiğini ifade ettik.
15:29Fakat henüz oluşabilmiş değil.
15:31Fakat bu oluşmayacağı anlamını taşımaz.
15:33Hatırlayalım, geçen sene Ağustos ayında Milli Dayanışma Komisyonu kurulduğu zaman
15:38bizim pekala önermelerimiz sonucunda barolar dinlendi, cumartesi anneleri dinlendi ve yakınlarını kaybedenler dinlendi.
15:46Birçok hak örgütü, kurumlar, kadınlar bunların tamamı sözünü söylediler.
15:51Barış'a dair sözünü söylediler.
15:52Bundan sonraki süreçte Türkiye'yi nelerin beklemesi gerektiğine dair sözlerini kurdular.
15:56Bunlar çok önemliydi.
15:58Çatışmalı süreçlerde yaşamını yitiren kişiler dinlendi, asker aileleri dinlendi.
16:02Bunlar çok önemliydi.
16:03Neden önemliydi?
16:04Bu sürecin tek başına meclis zemininde veya bürokrasi zemininde kalmasını da engelleyen
16:09toplumun her kesiminin kendinin içinde görmesi açısından da çok önemliydi.
16:13Şimdi de, evet bu süreç bir boyut değiştirdi mi?
16:15Elbette ki değiştirdi.
16:16Şu an biz hukuki ve kurumsal bir boyuta geçtik mi?
16:19Aşamaya geçtik mi?
16:20Evet geçtik.
16:21O zaman bu aşamada da pekala sivil toplumun, hak örgütlerinin de içerisinde bulunmuş olduğu bir komisyonun mutlak surette oluşturulması gerekiyor.
16:29Biz bunu hem henüz çerçeve yasağı gelmeden önce de iktidarla yapılan tüm görüşmelerde ifade ettik.
16:37Aynı zamanda devlete dair de bu konuda iletilerimizi ortaya koyduk.
16:41Hem de komisyon aşamasında yapmış olduğumuz tartışmalarda bunun altını çizerek ifade ettik.
16:46Ve bir diğer eksiklik.
16:48Bunun da mutlak suretle olmazsa olmaz olarak gördüğümüz durum ise bir kadın alt komisyonunun oluşturulması.
16:54Bakın burada bizim ifade ettiğimiz şey işte o masanın etrafında bir sandalye ya da kadın oturursun gibi bir istek değil
17:00aslında bu.
17:01Tek başına bu değil.
17:02Elbette ki orada altını dolduran bir yerden bunu sürüyoruz.
17:05Dünya örneklerinde bu var.
17:06Bakın yakın, yani bu Kolombiya örneğinde gördük biz.
17:09Hükümet ile fark arasında yapılan görüşmelerde doğrudan toplumsal cinsiyet alt komisyonları oluşturuldu.
17:15Ve bu komisyonlarda da hemen hemen yapılan bütün anlaşmaların içerisinde kadınların sözünün olduğu ve kadınlara dair de hem sözünün olduğu
17:25hem büyütüldüğü ve buna dair toplumsal cinsiyeti de gören bir yerde sözler kuruldu.
17:30Ve bunların tamamı da dünya örneklerinin birçoğunda da kalıcı hale geldiğini de görebiliyoruz.
17:34Çünkü kadın bakış açısı toplumun her yerinde nasıl ki farklılaştırabiliyorsa burada da bu farkın bu yönünü ortaya konması gerekiyor.
17:41Yani bu sadece işte o masada kadınlar da olsun gibi bir tek başına saf şey bir istek değil, dar bir
17:48istek değil.
17:48Tam aksine kadınlarla birlikte ancak bu sürecin yürüyebileceğini ve asli özde olduklarını vurgulayan bir yerde görüyoruz.
17:56Fakat buna rağmen halen böyle bir sivil komisyon oluşmadığını da görebiliyoruz.
18:00Bizim bu konudaki ısrarımızın devam ettiğini ve mutlak suretle bir kadın alt komisyonun oluşturması gerektiğini
18:07ve bu kadın alt komisyonunda da hem dağdan gelecek olanların, hem diasporadan gelecek olanların,
18:14hem cezaevinden gelecek olan kadınların, hem özel gereksinimlerinin ortaya konulması
18:18ama aynı zamanda sadece gereksinim değil, siyasete katılım biçimlerinin de,
18:24onların kendilerine özgün olan durumlarının da belirlenip açığa çıkabilmesi açısından
18:30aynı zamanda barışa dair kadınların sözünün de ortaya konulması açısından da çok önemli buluyoruz.
18:36Bu konuda bizim ısrarımız devam edecek.
18:38Ta ki bu komisyon oluşturana kadar, nasıl ki biz geçen sene Milli Dayanışma Komisyonu'nda
18:43kadın kurumlarını dinletme konusunda ısrarcıysak, en nihayetinde bu ısrarımız sonucunda
18:48o kadınlar gelip barışa dair sözlerini kurduysa,
18:51şimdi ise içerisinden geçmiş olduğumuz hukuki ve kurumsal aşama olarak nitelendirdiğimiz boyutada
18:56mutlak suretle bir kadın alt komisyonunun oluşturulması
19:00ve burada sadece bir temsiliyet değil, sadece bir sandalyede oturma değil,
19:04aynı zamanda kadınların doğrudan hem gereksinimlerini hem barışa dair sözünün
19:09doğrudan işler hale getirilmesi konusunda da ısrarcı olacağımızı belirtebilirim.
19:13Evet, mekanizmalar içerisinde kadınların sözünün olması ve dahil olmaları gerekliliği
19:20bu süreçte en önemli unsurlardan bir tanesi.
19:23Peki, dönelim şuna, statü meselesine ve iletişim kanallarının halen açılmamış olmasına.
19:33Onu da şuradan doğru sorayım.
19:35Özellikle tabii ki bu İmralı notlarının dolaşıma sokunmuş olması sosyal medya üzerinden,
19:42bunun üzerinden bir algı yaratılmaya çalışılması,
19:45bazı başlıkların çekilerek bir propagandaya ve de bir provokasyona dönüştürülmüş olması ciddi bir handikap.
19:56Burada da soru kim, niçin, neyi amaçlayarak bunu yapıyor sorusu devreye giriyor.
20:01Ve buna elbette ki Kürt Halk Öndir Abdullah Öcalan'ın açıklaması vardı.
20:06Şimdi bu ne demek, bu nasıl süreci sekteye uğratır bir hale geliyor ve bunun aşılmasının yolu ne olmalı?
20:19Şöyle ifade ederim, bu konuda zaten Sayın Öcalan'ın kendi el yazısıyla ortaya koymuş olduğu bir açıklaması vardı.
20:27Ve bunu bir provokasyon olarak da nitelendirdiğinde ifade etti.
20:30Şimdi şunu ifade edelim, yani toplumlar aslında gizlenen, saklanan herhangi bir durum söz konusu değil.
20:36Bakın dünya örneklerinde de böyledir.
20:38Elbette ki görüşmelerde kendi iç güvenliği açısından bile bazı durumların kamuoyuyla paylaşılmaması kadar doğal hiçbir şey olamaz.
20:48Ve gerekli görünen, aslında toplumun da görmesi gereken kısımları pekala hem İmralı heyeti bu konuda gerekli açıklamaları her görüşme sonrası
20:56yapıyor.
20:56Hem de biliyorsunuz ki daha önce meclisin adaya, komisyon adaya gitmesi zorunda o tutanaklarda tamamen açıklandı.
21:02Eğer daha farklı bilgiler isteniyorsa, doğrudan Sayın Öcalan'a bu konuda sorular sorulmak isteniyorsa ki isteniyor.
21:09Bir an önce işte bu kanalların açılması demek, değil mi?
21:12Yani bu kanalların açılması demek, doğrudan yetişim kanallarının ortaya konulması demek.
21:16Böylesi dezenformasyonların ortaya çıkmasını da engelleyen bir durumda olacak.
21:20Fakat ne oldu?
21:21İşte geçtiğimiz gün bir sosyal medya sitesinden akla hayale sığmayan bir şekilde açıklamalar yapıldı.
21:28Ve haliyle bugün İmralı heyetimiz de böylesi bir durumun oluşmadığına dair gerekli açıklamaları da yaptı.
21:34Ama bunun önüne nasıl geçilebilir?
21:35Doğrudan temasla geçilebilir.
21:37Doğrudan iletişim kanallarının kurulmasıyla geçilebilir.
21:39Toplumun merak ettiği birçok soru var.
21:41Ve mesela ne oluyor?
21:43Toplumun merak ettiği birçok soru sanki bu işin tek muhatabı DEM Parti'ymiş gibi.
21:47Sanki bu işin tek muhatabı İmralı heyetiymiş gibi.
21:49Doğrudan oraya yöneltiliyor.
21:51Oysa ki Sayın Öcalan'la 19 aylık bir süreci ürten ve böylesi bir aşamaya getiren,
21:57ana muhatap dediğimiz, masanın diğer tarafındaki ana aktör olarak nitelendirdiğimiz durumda olan Sayın Öcalan'la
22:03halen ve halen doğrudan bir temas yok.
22:06Doğrudan bir görüşme yok.
22:07Sadece İmralı heyeti görüşme gerçekleştirebiliyor.
22:10Avukatları görüşme gerçekleştirebiliyor.
22:12Ve bazı günlerden ise ailesi görüşme gerçekleştirebiliyor.
22:17İşte bunun da yolu toplumun doğrudan bilgilenmesi için.
22:25Hani şunu tartışıyoruz.
22:27Siz biraz önce dünya çatışma çözüm örneklerinden kadın kurullarının oluşması STK'lar ekseninde değerlendirmede bulundunuz.
22:35Şimdi şu bir gerçeklik.
22:37Yani çatışma ve çözümlere ve dünya örneklerine baktığımızda evet bir şeffaflaşma var.
22:43Ama bu şeffaflaşma topyekun sürecin nasıl gittiğine dair teknik konuların da içinde olduğu bir şeffaflaşmadan bahsetmiyoruz elbette ki.
22:54Yani onun başka bir yolu, hattı var.
22:56Ama öte taraftan iletişim dediğimizde bugün hani Cumhurbaşkanı da açıklama yapıyor.
23:01Bunu süreci sabote etmek ve karşılıklar tarafından bir provokasyon olduğunu söylüyor.
23:09Zaten bir provokasyon tehlikesi olduğundan da bahsediliyor.
23:12Peki o zaman bu irade kimde?
23:15Yani bu kanalların açılması, artık Kürtalk Önderi, Abdullah Öcalan'ın iletişiminin sağlanması bugün daha da zaruri ve elzem değil mi?
23:24Yani burada bu çerçeve yasayla yürütülen süreçte çok daha hızlı yol alınması gerekmiyor mu ya da nasıl olmalı?
23:34Şöyle bu kaçınılmaz bir durum olarak önümüzde duruyor.
23:39Yani daha fazla zamana yayılmaksızın ve böylesi provokasyonların önüne geçebilmek açısından bile derhal bir an önce zaman kaybetmeksizin bu kanalların
23:48açılması gerekiyor.
23:48Yani bunun için silahsızlanma ve strateji koordinasyonu terendirmiş olan komisyonda Sayın Öcalan'ın çalışmaya başlaması beklenmeksizin bunun yapılması gerekiyor.
23:59Bakın çok açık ifade ediyoruz.
24:00Bir an önce basınla, sanatçılarla, toplumdaki ileri gelen birçok kişilerle görüşmesinin sağlamı ve Sayın Öcalan'ın sesinin topluma yansıması gerekiyor.
24:10Yani bu süreçte neyi hedeflediği, amacın ne olduğunu, hangi boyuta erdirdiğimize dair doğrudan bu temas ve ilişkinin kurulması gerekiyor ki
24:17bu tarz girişimlerin tamamı boşa çıksın.
24:20Bakın şunu ifade edelim.
24:21Bu dünya çatışma çözümlerinde de böyledir.
24:24Dünyanın her yerinde de böyledir.
24:25En nihayetinde bizim ülkemize de böyle oldu.
24:27Geçen sene Ağustos ayında hatırlayalım hep birlikte komisyona yine Milli Güvenlik Kurulu'ndan belli başlık kapalı bilgilendirmeler yapıldı.
24:35Ve bu bilgilendirmelerin hiçbiri tutana bağlanmadı dahi.
24:37Neden bağlanmadı?
24:38Çünkü teknik durumlardır.
24:40Çünkü enfekte riski olan durumlardı.
24:42Çünkü ortaya konulması durumunda farklı kesimlerce başka noktaya çekilip bozulma ihtimaline binayen böylesi hassas yaklaşılan durumlardı.
24:51Şimdi de bakıyoruz işte belli başlı aslında süreç karşılarına savaş çığırtkanlığı yapanların birçoğunun aslında böylesi sızdırmaları yapmanın tek amacı
25:00işte nasıl provoke ederiz, nasıl karıştırabiliriz, nasıl bunu durdurabiliriz, nasıl süreci baltalayıp geriye çevirebiliriz amaçlı oldukları çok açık net.
25:09Oysa ki bu tarz teknik daha işin içerisine yani toplumun birçok kısmını ilgilendirmeyen durumlar bunlar.
25:15Çünkü bunların tamamı teknik bir şekilde görüp tamamlanacak şey ama öz olan nedir?
25:19Bu sürecin toplumsallaşmasıdır.
25:21Öz olan şey nedir?
25:22Hakikatin ortaya çıkarılmasıdır.
25:24Öz olan şey nedir?
25:25Türkiye toplumunun demokratikleşmesi için, meclisin adım atabilmesi için toplumun her kesiminin basınç uygulaması gerekiyor.
25:31Bakın bu konuda da belki geçenlerde Emralı heyetimiz de bu konuda açıklama yaptı.
25:35Toplumun her kesiminden, akademisyeninden, aydınlığından tamamının sözünü söylemesi gerekiyor.
25:40Ve bir toplumsal basıncı ortaya koyması gerekiyor.
25:43Yani bizim aslında bunu daha çok ortaya çıkaran bir yerde olmamız gerekiyor.
25:47Bugün de mesela komisyonları tartışıyoruz değil mi?
25:49Mesela dört tane komisyon kurulacak.
25:50Her bir komisyon elbette ki kendi teknik işlerini, kendi bulundukları yerden işletecekler.
25:55İçerisinde bir sürü bürokratın, uzmanın olduğu kişilerle çalışacak.
25:59Fakat bizim ana gündemimiz bu mu olmalı?
26:01Tabii ki hayır bu olmamalı.
26:02Bu elbette ki çalışmasını yötecek.
26:03Bizim gündemimiz ne olmalı?
26:05Birincisi, meclisin bir an önce Türkiye'nin demokratikleşmesine yönelik yasaları tartışan bir yerde olması gerekiyor.
26:13Bunun için de toplumun baskı üretmesi gerekiyor.
26:15Bir ikincisi, sivil toplumun, hak alanında çalışanların, mücadele eden bütün kurumların barışa dair sözünü gören, söyleyen
26:23ve en nihayetinde işte bu komisyonun çalışma durumuna dair sözünü söyleyen ve komisyonu bu noktaya doğru evreten bir yerde olması
26:30gerekiyor.
26:30Yoksa teknik boyutuyla elbette ki çalışmalar devam edecek.
26:34Yani süreç bir şekilde ilerleyecek ama önemli olan kadınların, sivil toplumun, baroların, hak örgütlerinin kendini de içerisinde bulan
26:42ve aynı zamanda yön veren bir yerde olması gerekiyor.
26:45Bu bir toplumsal sözleşmeden bahsediyoruz.
26:49Yani bu hani demokratik cumhuriyet ve de toplumun demokratikleşmesi dediğimizde yeni bir anayasayla o toplumsal sözleşmenin sağlanması.
27:01Ama bunun için de toplumsal rıza ve barışın toplumsallaştırılması.
27:05Aslında siz altını çizdiniz yani iki senelik sürece baktığımızda bu konuda halen çok da yeteri kadar bir ilerlemeden söz edemiyoruz.
27:15O bir netlik kazanıyor.
27:17Ama bir diğer tarafıyla da devletin ve iktidarın, hükümetin de dilinin değişmediği,
27:23yani bu süreçte hala terörsüz Türkiye kavramının ötesine çıkıp da bir barış sürecine evriltiyoruz ya da barış sürecine gidiyoruz demediği
27:35yerden itibaren
27:36aslında oradaki barışın toplumsallaşmasında da bir sekte yok mu?
27:43Şu lüpesiz ki var.
27:45Toplumu şekillendirecek olanlar siyasetin sözüdür.
27:49Yani bu daha önceki süreçlerde de denenmiş bir şey.
27:52Hatırlayalım hep birlikte 2013-15 süreçlerinde dilin değişmesiyle birlikte Eminol'un topluma yansıması da bu yönlü olabiliyor.
28:00İktidar bu konuda halen temkinli, halen titrek, halen ürkek davranan bir yerde olduğunu çok açık görebiliyoruz.
28:08Oysa ki açık açık sözünü söyleyen, açık açık bu sürecin amacının ne olduğunu,
28:15hangi noktaya doğru eritmek istediğinin dair sözü kuran bir yerde olması durumunda
28:18Eminol'un toplum da bununla birlikte şekillenecektir.
28:21Hatırlayalım hep birlikte Sayın Erdoğan'ın gerekirse baldıran zehri içerim deyip sürece başladığı dönemler vardı.
28:27O kadar net, açık bir şekilde sözünü söylemişti.
28:30Fakat geldiğimiz aşamada halen bu noktaya evrilemeyen, halen açık açık yani süreçten beklentinin ne olduğuna dair sözü söylemeyen bir ürkek
28:38davranış olduğunu görebiliyoruz.
28:40Ve bu da haliyle toplumun diğer kesimde de sırayet ettiğini de görebiliyoruz.
28:44Aslında siyasetin bu konuda sözünü daha açık bir şekilde söylemesi gerekiyor.
28:48Bu konuda Sayın Kurtulmuş'un kıymetli sözleri var elbette ki.
28:52Fakat etki alanının ne kadar, yani daha geniş kesimleri elebilmesi için iktidarın bütün güçleriyle, bütün özleriyle birlikte bunu bu yönde
29:01eritmesi gerekiyor.
29:02Yoksa dediğiniz gibi yani bu süreç böyle tırnak içerisinde onların tabiriyle terörsüz Türkiye'yi söylemeye devam etmesi durumunda elbette ki
29:09toplumsallaşması da zayıflayacaktır.
29:11Elbette ki enfekte riskini artıran pozisyonlar da fazlasıyla artacaktır.
29:16Bunun önüne geçmenin en büyük yolu sözü de, dili de bu yönde barış eksenliği kurmaktan geçer.
29:22Evet o yüzden aslında bugün İmralı heyetinin gazetecilerle yaptığı görüşmede de İmralı Sekreteriyası üyesi Çetin Arkaş'ın da söylediği oydu.
29:32Yani hani norm dışı güçlerin hala devrede olduğu ve zamana yayılmadan enfekte riski olma ihtimalini de düşünerek hızlı yol alınması
29:45ve hareket edilmesi gerektiğine dairdi.
29:48Ama işte buradaki o soru işaretleri hani bir taraftan hız, bir taraftan provokasyonlar olabilir, enfekte edilebilir derken bir taraftan da
29:58sizin altını çizdiğiniz bu kadar mesafeli ve temkinli korkak yaklaşım,
30:04hani herkes süreci destek vermeli derken o süreci de ortaklaştıracak dil burada çok önemli hale geliyor ve yolda İmralı'nın
30:12açılmasıyla.
30:13Sanki orada da başka bir hesap mı var devrede? Nasıl okumak lazım?
30:22Diyemeyiz. Yani bu iktidarın tek başına kendi siyasi propagandası veya kendi seçim hazırlığı olarak bu işe yaklaşmak gerçekten dar bir
30:30yaklaşım olur.
30:30Ama bu yolun açılması demek yani İmralı'nın yollarının açılması demek, doğrudan toplumla temasın arttırılması demek ve aynı zamanda iktidarın
30:39dilinin değişmesi demek.
30:41Emin olun ki süreci çok daha başka bir aşamaya edildiğini çok iyi görebiliyoruz.
30:45Bakın daha önce çatışmalı çözüm süreçlerinde yazılan kisatlarda şöyle söylüyor.
30:51Bir kitapta bunu okumuştum.
30:52Şunu ifade ediyordu.
30:53Bence çok kıymetli bir şeydi.
30:55Dil değiştikçe, yani siyasetin üstün dili değiştikçe toplumun sıraya etkiliği de çok farklılaşabiliyor.
31:02Eğer bakın şu an bile mesela yüzdeye bakıyoruz.
31:04Bugün bile Samer'in verilerine göre söylüyoruz bunu.
31:07Yasanın çıkmasıyla birlikte ivmenin arttığını görebiliyoruz.
31:10Şimdi haliyle dil de değiştikçe toplumsal rızanın da arttığını görebileceğiz.
31:14Ama dil daha da negatife evreldiği zaman bunun aşağı çekildiğini de görebiliyoruz.
31:19O yüzden bu konuda siyasal iktidara, Cumhur İttifakı'na ve aynı zamanda diğer muhalefet partilerine de çok fazla iş düşüyor.
31:26Yani bu mecliste sadece evet hayır oyu vermekle bitecek bir şey değil.
31:29Yani bu yasaya evet veya hayır oyu vermekle bu iş bitmez.
31:32Aynı zamanda bunun toplum nezdinde de, saha nezdinde de çalışması yürütüp büyüten bir yerde olmak gerekiyor ki
31:39o toplumsal rıza istenilen aşamaya gelebilsin.
31:42Şimdi bütün bunlarla birlikte aslında yürülecek yol uzun ama anladığımız kadarıyla daha hızlı ilerleyecek meclis tatilde olmasına rağmen
31:55ve o adımlar atılacak hatta mecliste de bir ön izleme komisyonu da kurulacak.
32:03Meclisin tatil olması bu konuda bir bağlayıcı değil değil mi?
32:09Şöyle geçen sene Milli Danışma Komisyonu biliyorsunuz ki meclis tatildeyken komisyon pekala çalışmasını yürütebildi.
32:18Şimdi de meclis tatilde olmuş olması demek bu komisyonun kurulacağı veya kurulmaması gerektiğine dair bir emare taşımak
32:26pekala Numan Kutulmuş yapacağı bir çağrıyla böylesi bir komisyonu kurup ve bu izleme komisyonunun da içerisinde yer alacağı
32:34milletvekillerinden oluşacak bu kurul oluşturulabilir, komisyon da oluşturulabilir.
32:38Ve aynı zamanda kurullar yani dört tane komisyon çalışmalarını da kısmi kısmi halde meclise sunabilir.
32:44Aynı zamanda meclisin de önerisini alabilir.
32:46Çünkü biz tek başına bu işin bürokrasiye bırakılmaması gerektiğini her fırsatta ifade ettik.
32:52Bir kez daha ifade etmiş olalım.
32:53Çünkü bu tek başına bürokratların, bakanların, uzmanların yürüteceği bir süreç değil.
32:58Meclisin iradesinin, halkın iradesinin tecelli etmiş olduğu mecliste de pekala sözünü söyleyen,
33:06aynı zamanda izlemeyi gören, aynı zamanda öneriler yapan, belki bu anlamdaki yasal adımları da hızlandıran bir yerde olması gerekiyor.
33:13Bunun için de bir ekim beklemeye gerek yok elbette ki.
33:16Numan Kurtulmuş'un, Sayın Kurtulmuş'un bünyesinde olan bir şey, başkanlığında olan bir şey olduğu için
33:20yapacağı bir çağrıyla pekala mecliste bir izleme komisyonunun hızlıca oluşturulabileceğini ifade etmek gerekiyor.
33:27Çünkü 2-3 aylık bir süre öngörülüyor yasanın yürürlüğe girebilmesi için.
33:33Yani Milli Güvenlik Kurulu'nun açıklama yapacağı süre olarak söylüyorum.
33:36Yani basında, kamuoyunda sıklıkla kendilerini de ifade etmiş olduğu bir hususu olduğu için söylüyoruz bunu.
33:41Bunun da hayata geçirilebilmesi için elbette ki bir ekim ayı beklenmemesi gerektiğini de her fırsatta söylüyoruz.
33:47Umuyoruz ki bir an önce meclis başkanlığı bünyesinde de bir çağrı yapılır ve bu komisyon oluşturulur.
33:55Evet, şimdi tabii ki bunları tartışırken aslında doğru yayıncılık, doğru dil, doğru ifadeyi kullanmakta da fayda var.
34:03Biz bu taraftan soruları soruyoruz elbette ki.
34:07Olacak mı, netleşti mi, ne oluyor?
34:09Başlıklar çok kolay atılabilir ama içini doldurmak önemli elbette ki.
34:14Hani burada silahsızlanma ve stratejik koordinasyon alt komisyonunda
34:18Kürtal Könder'i Abdullah Öcalan'ın olacağı netleşti dediğimiz yerde aslında evet konuğumuz yayından düştü.
34:28Birazdan tekrardan yayına bağlayacağız.
34:31Ama onun dışında da ben hemen yarım bıraktığım sözü toparlayayım.
34:36Alt komisyonunda olacağı işte netleşti tartışmalarına.
34:40Bugün İmralı heyeti üyesi Mithat Sancar'dan gazetecilerle yaptığı görüşmede ve buluşmada ifade yer alıyor.
34:49Öcalan'ın alt kurulda yer alacağına dair resmi karar henüz iletilmediği ifadesi yer alıyor yaptığı açıklamalarda.
34:57Ve de hatırlanacağı üzere Kürtal Könder Abdullah Öcalan'ın İmralı'da yeni bir yer inşa edilmişti.
35:05Oraya taşındı mı geçti mi geçmedi mi tartışmaları vardı.
35:10Onunla ilgili de henüz taşındığına ilişkin bilgileri olmadığını bunu bir kez daha burada hatırlatmakta fayda olacaktır.
35:18Bu tartışıldı tartışılmaya da devam ediyor.
35:20Ama şu bir net ki İmralı heyeti üyesi adaya gittiğinde görüşme yaptığında o görüşmenin sonunda buraya geldiklerinde aslında ne oluyor
35:30nasıl oluyoru biz de o zaman anlamış olacağız.
35:33Evet, İlhan Kunt ayağım tekrar yayınımızda.
35:37Ben de tam şu başlığı ifade ediyordum aslında Mithat Sancar'ın İmralı heyeti üyesinin bugün yaptığı açıklamada.
35:45Hani bu silahsızlanma ve stratejik koordinasyon alt kurulunda Abdullah Öcalan'ın olduğuna dair, yer alacağına dair resmi bir karar ve
35:57ifadenin kendilerinde olmadığına dairdi diyorum ben.
36:02Ben öyle midir diye de size de sormuş olayım.
36:06Bugün İmralı heyetimizin de yapmış olduğu açıklamada resmi bir şekilde henüz bunun ifade edilmediğini söylendi.
36:11Fakat silahsızlanma ve strateji koordinasyonunun yapacağı asli işlerden biri hem geri dönüşlerin nasıl sağlanacağı hem de bizim barış ve siyasallaşma
36:23da muhtemelenmiş olduğumuz komisyon olduğu için orada olması gerektiğine dair biz her defasında bunu ifade ettik.
36:28Çünkü neden orada olması gerekiyor Sayın Öcalan'ın?
36:31Bütün gelişlerin koordinası ve bundan sonraki silahsızlanma sürecini ana muhatap olarak yönetecek olan kişinin kendisi Sayın Öcalan'dır.
36:41Ve haliyle bu komisyonda olması gerekir ki kendisi ki bu süreci koordine edebilsin, silahsızlanma sürecini yönetebilsin.
36:48Ve bundan sonraki süreci de silahtan siyasallaşmaya geçiş olarak nitelendirilmiş olduğumuz bir komisyon zaten ki bu komisyonun kuruluş amacı da
36:57aslında bu.
36:58Yani tabii ki elbette ki şu soruya sormak gerekiyor.
37:01Evet henüz belki resmi bir açıklamaları olmuş olmayabilir ama neden o zaman böylesi bir komisyon kuruldu?
37:05Yani neden silahsızlanma ve strateji koordinasyonuna ihtiyaç duyuldu?
37:10Elbette ki bunların gelişlerinin tamamının işler hale getirilmesi için yani bunu başkaları yapamayacağına göre elbette ki Sayın Öcalan'ın bu
37:17kurulda olması gerektiğine dair biz de defaatle ifade ettik ki en nihayetinde böyle olmasına dair bir beklentimiz olduğunu da söyleyemek
37:25biliriz belki de.
37:26Evet teyit tespit taahhüt olmadan da teyit tespitinde bir anlamı kalmıyor.
37:32Bir anlamı olmayacak.
37:33Çizmiş olalım verdiğiniz değerlendirme ekseninde.
37:37Şimdi tabii bir tarafıyla da şu çok net ki hani bir tarafta bir barış süreci yürütülüyor.
37:45Bir barışma çatışmanın sonlandığı, şiddetin durduğu, son iki senedir kayıpların olmadığı.
37:54Ama ve bu Kürt özgürlük mücadelesi yürütülürken de verilen ağır bedeller var.
38:03Ve bugün aslında Kürdistan'ın birçok yerinde acı var, yas var.
38:09Ama o yas yerini, yası yaşarken, acısını yaşarken de aslında verilen mücadelenin geldiği yerde halen kurulan güçlü bir şekilde barış
38:22sözü var.
38:23Bir tarafıyla da çok ağır.
38:26Yani zor bir süreçten geçiyoruz ama o zor süreçte siz de yarın Mardin'de olacaksınız.
38:34Birçok yerde de taziye çadırları kuruldu.
38:37Ne diyeceksiniz?
38:39Evet, öncelikle tabii ki Kürdistan halkının başı sağ olsun.
38:44Gerçekten de bu kayıpların her biri bin bir emekle, bin bir mücadelele, bin bir bedel ödenmiş durumda olduğunu ifade etmek
38:52gerekiyor.
38:52Ve bunun da kıymetini bilen, buna da sahiplenen bir yerde olduğumuzu ifade edebiliriz.
38:57Yani Ahmet'te on binler aktı, Van'da on binler aktı o taziyelere.
39:02Ve büyük bir sahipleniş olduğunu da görebiliyoruz.
39:05Bir de şöyle bir ortak özellik de var.
39:07Bu Ahmet'te, Van'da, Jolomert'te kurulan taziyelerde aileler henüz kayıplarının toprağın altına vermediler.
39:19Daha cenazelerini dahi göremediler.
39:21Hepsinin ortak özelliği buydu.
39:23Ve buna rağmen de, bakın düşünün, toprağın altına verdikten sonra bir nebze de olsa acı dinler derler ya.
39:28Bunu bile görememiş anneler.
39:30Ve orada barış iradesini ortaya koyuyorlar.
39:33Bu dünyanın hiçbir yerinde çok nadir rastlanan bir şeydir.
39:36Yani bu kayba rağmen, bu acıya rağmen, henüz mezarına gidip bir yasını tutabilecek, bir Fatih'e okuyabilecek bir mezar taşı
39:44olmuş olmamasına rağmen ortaya barış iradesini koyuyor.
39:48Ve ne pahasına olursa olsun onurlu barış diyor.
39:50Ve özgürlüğü için, dili için, kimliği için mücadele ettiğine dair de ortak bir kanaatın olduğunu da görebiliyoruz.
39:57Biz umuyoruz ki bundan sonraki süreçte anneler, gençler böylesi yaslarda, böylesi anmalarda değil,
40:05Kürt dilinin, kimliğinin, ortak mücadelenin yaşadığı yerlerde bir araya gelsinler.
40:10Çünkü bundan sonraki süreç belki de bu yüzden de sahip çıkılması gereken, bu yüzden belki daha dört elle sarılmamız gerektiğini
40:18gösteren bir yerde.
40:19Yani bizler Kürdistan'ın dört bir yanında Türkiye'nin metropollerinde böylesi acılar için bir araya gelmek istemiyoruz.
40:26Tam aksine Kürt'ün varlığının mücadelesini yürütmek için, onurlu bir barışı ortaya koyabilmek için bir araya gelmek istiyoruz.
40:34Bu yüzden de bu barışa dört elle sarılıyoruz ve o on binlerin aslında alana akmasının en büyük göstergesi de buradan
40:41kaynaklanıyor.
40:42Hem bir sahip çıkış hem de bundan sonraki sürecinin neden kalıcı hale gelmesi gerektiğinin de bir göstergesi.
40:48Yani artık Kürdistan'da böylesi cenazeler, böylesi yaslar kurulsun istemiyoruz.
40:54Yani sadece bir Kürdistan yas havasındadır demek dar yorumlamak olur.
40:58Aynı zamanda Kürdistan barışına da sahip çıkıyor, mücadelesine de sahip çıkıyor.
41:03Ve şehadetlerine de sahip çıkıyor olarak okumak gerektiğini düşünüyorum.
41:08Bugün bu Kürt varlığı tanınıyor ve bu noktaya geliyorsa eğer bu da bundan kaynaklı.
41:15Maalesef yani bir tarafta bedeller, ağır bedeller, ağır acılar ama onun sonunda o barışı sahiplenmedeki güç,
41:24Kürt varlığının bugün inkarının artık varlığıyla tanınmış hale gelmiş olması bu da mücadeleyle kazanıldı.
41:32Şimdi tabii son olarak da şunu sorayım, o da çok önemliydi.
41:37Yani bir taraftan da hasta tutsakların durumu, cezaevleri ve hasta tutsakların serbest bırakılmaması.
41:46Hani Ekim diyoruz bu Milli Güvenlik Kurulu toplantısından sonrasında bu yasaların uygulanıp cezaevlerinden çıkışların olabileceği.
41:55Ama işte Mehmet Sait Yıldırım'ın 75 yaşında geçirdiği kalp krizi, hasta tutsak 30 yıldır tutsak ve bu tutsakların özgürleşmesi
42:06ve de o hukukun işletilmesi önündeki engel nedir?
42:09Yani her geçen gün onları için çok daha riskli bir süreç değil midir?
42:15Nasıl olması gerekir?
42:17Ya öncelikle şunu söyleyeyim yani maalesef Türkiye hapishanelerinin, Türkiye cezaevlerinin ne boyutta olduğunu görebiliyoruz.
42:25Ve süreci bir tarafa bırakalım.
42:29Bir kere hukuken, yani hukuken bile bir hasta mahpusun yeri hapishane değil, hastanedir.
42:35Tedavi göreceği yerlerdir.
42:37Ve Türkiye hapishanelerinde şöyle bir gerçekliği de görebiliyoruz.
42:40Bazı hapishanelerde norm dışı aklının devrede olduğunu da görebiliyoruz.
42:44Ne yapılabiliyor?
42:45Mesela Sincan, kadın kapalı bunlardan biri.
42:48Maalesef ki ısrarlı bir şekilde, idari gözlem kurullarında, hukuka aykırı bir şekilde,
42:53yine mahkemenin vermesi gereken kararı bir idari aklın devreye girerek halen ısrarlı bir şekilde orada tutma halinin kendisinin bile bir
43:02kere sürecin oraya yansımadığının bir göstergesi olarak görebiliyoruz.
43:05Bazı hapishanelerde bunu yaşamayabiliyoruz.
43:07Pekala hem hukuka uygun bir şekilde hem de sürecin ruhuyla bağdaşır bir yerde olduğunu görebiliyoruz.
43:12Ama bazı hapishanelerde halen ısrarlı bir şekilde norm dışı aklının devrede olduğunu ve bu konuda ısrarcı olduğunu da görebiliyoruz.
43:20Ve ne oluyor o hapishanelerde de?
43:22İşte hasa tutsaklarının maalesef ki ölüm haberlerini alıyoruz.
43:26Bakın bu konuda biz defalarca bakanlıkla da görüşmeler yaptık, bakanlıklar önünde açıklamalar yaptık, cezaevleri önünde açıklamalar yaptık.
43:33Halen tutsak ailelerle dayanışma dernekleri buna dair sözlerini söylüyor, eylemserliklerini yapıyor, avukatlara açıklamalar yapıyor.
43:39Ama bu konuda bu tutumda ısrarcı olan bir akıl olduğunu da görebiliyoruz.
43:44Biz defalarca adalet bakanlığıyla bu konuda görüşmeler gerçekleştirdik ve ilettik de.
43:49Yani bu hukuksuzluğu da ilettik.
43:50Bakın süreçten bağımsız bir durumda olarak söylüyorum.
43:53Yani hukukun normal halde işlemesi durumunda dahi bu kişilerin bir an önce sağlıklı bir şekilde tedavilerinin yapılması gerekiyor.
44:00Hastanedeki durumların ortaya konulması gerekiyor.
44:03Tedavilerinin hastanede pekala yapılması ve şartlı bir şekilde tahlille işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekiyor.
44:09Ama bu konuda ısrarlı bir şekilde bu akıl devam ettirmek istediklerini de görebiliyoruz.
44:14Tabii ki biz bu konuda elbette ki sözümüzü söyleyeceğiz.
44:16Biz ısrarcı da olacağız.
44:18Bugün de yine hasta tutsaklara dair hem sosyal medyada hem yine hapishane önlerinde de eylemselliklerimizi devam ettireceğiz.
44:25Ta ki hapishanelerde tek bir hasta tutsak kalmayana kadar da biz bu mücadeleyi sürdüreceğimizi ifade edebilirim.
44:32Yol mücadele yolu ve her şey bundan sonrasında örgütlü bir mücadeleyle kazanılacak.
44:39Öyle yol yürülecek diyebiliyoruz sanıyorum.
44:42Dilan Kuntayan çok teşekkür ediyorum.
44:45Vakit ayırıp bu akşam yayınımızda olup değerlendirmelerde bulunduğunuz için sağ olun.
44:51Ben teşekkür ederim.
44:53İyi yayınlar diliyorum.
44:54Çok teşekkürler.
44:55İyi akşamlar.
44:57Evet sevgili seyirciler de parti Urfa Milletvekili sevgili Dilan Kuntayan yayınımızda konuğumuzdu.
45:06Çok geniş şeferli başlıklarda önemli ayrıntı ve değerlendirmelerde bulundu.
45:11Aynı zamanda elbette ki hukukçu kimliğiyle de bir kez daha kendisine teşekkür ediyoruz.
45:16Ve böylelikle de gündeme bakış programını sonlandırıyoruz.
45:20Haftaya yine gündemdeki konu ve konu başlıklarını ele almak üzere karşınızda olacağız.
45:25Yayında ve yapımda emeği geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi akşamlar dilerim.
Comments