- 1 hafta önce
TARİHİ YAPILARIN İLGİNÇ ÖYKÜSÜ TARİHTE YÜRÜYEN ADAM’DA
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Her köşesinde tarihten izler barından ülkemizin tarihi yapılarına dair bilgiler veren ve geçmişten günümüze uzanan öyküsünü anlatan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, izleyenlerini tarihi bir yolculuğa çıkarıyor. Ahmet Şahin Baykal'ın sunumuyla ekranlara gelen “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, tarihi yapıların yapılış amacı, yapıldığı dönem ve günümüzdeki son durumunu inceliyor ve izleyenleriyle paylaşıyor.
Tarihi sade bir dille anlatan ve sevdiren program “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri”, geçmişten günümüze bir bağ kurarak birçok döneme tanıklık etmiş tarihi yapılara dair önemli bilgiler aktarıyor ve yapıların çeşitli dönemlerdeki fotoğrafları ile günümüzdeki son durumunu ekranlara getiriyor. Tarihi yapıların inşa edildiği dönemin koşulları, o bölgeye verilen isim, günümüze dek uğradığı değişiklikler ve o dönemde yaşanmış hikayeler tarih meraklılarıyla buluşuyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış dört bir yanı tarih kokan Türkiye’nin, tarihi mirasını ve öyküsünü ekranlara taşıyan “Tarihte Yürüyen Adam; Vakıf Eserleri” her cumartesi saat 16:00’da Ülke TV ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Vakıf Katılım, tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sunar.
00:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:08Tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimiz programında bu hafta Hamidiye Camii bir diğer adıyla Yıldız Camii'ndeyiz.
01:17Burası 2. Abdülhamid'in buraya taşınmasından sonra cuma selamlığı için özellikle yaptırdığı salatin camilerden bir tanesidir.
01:25Aslında Osmanlı döneminin son salatin camilerinden bir tanesidir desek yanlış söylemiş olmayız.
01:32Çünkü burası 2. Abdülhamid'in özellikle Yıldız Sarayı'na taşındıktan sonra cuma selamlığı için yaptırmış olduğu camilerden bir tanesidir.
01:41Şunu hemen ifade edelim.
01:42Cuma selamlığı niçin önemlidir?
01:43Padişah'ın halkla bütünleştiği, her cuma namazında cuma günleri bir şekilde halka selam verdiği önemli noktalardan bir tanesidir.
01:53Bu detayı özellikle veriyoruz.
01:55Çünkü klasik İslam tarihinde bir liderin, sultanın, emirin, halifenin tırnak içerisinde meşru bir halife olması için,
02:05halife olarak kabul edilmesi için isminin hem bir nevi parada ve bir de hutbelerde geçmesi gerekiyor.
02:12Tabii bununla beraber özellikle Hanefi fıkhında cuma namazının devlet lideri tarafından, sultan tarafından, padişah tarafından
02:19ya da onun atadığı görevliler tarafından kıldırılması özellikle fıkhi açıdan en fazla tartışılan konulardan bir tanesi.
02:28Çünkü cuma namazı aslında hep birlikte toplu olarak kılınan namazlardan bir tanesidir.
02:34Ve bu bağlamda sultanın yani devlet hiyerarşisiyle bir bakıma dinin bir ritüeli diyebileceğimiz namaz içerisinde buluştuğu noktalardan bir tanesidir.
02:44İkinci Abdülhamid de siyasi sebeplerden dönemin politik durumu ve çevresi gereği Yıldız Sarayı'na taşınmış.
02:51Buraya taşındıktan sonra hemen üst tarafta bu camiyi inşa ettirmiştir.
02:54Yıl 1881 ile 1886 arası.
02:58Burada 1886'da tamamlanan bu yapı aslında birkaç noktada diğer Salatin camilerden ayrılıyor.
03:06Bu farklılaştığı yerlere geçmeden önce daha sonrasında şu an hemen arkamda görmüş olduğunuz Saat Kulesi de aslında hem Yıldız Sarayı
03:16'nın hem de bu caminin bir nevi mütemmim cüzü olarak karşımıza durmakta.
03:20Bu Saat Kulesi'ni özellikle belirtmek istiyorum.
03:23İkinci Abdülhamid'in Anadolu'nun birçok şehrinde 1800'lerin sonunda 1900'lerin başına kadar yapılmış bulunan Saat Kuleleri'nin neredeyse
03:32tamamının altında İkinci Abdülhamid'in imzası var.
03:35Bu biraz daha bu Saat Kuleleri'nin Anadolu'ya yaygınlaşması hem de biraz daha aslında bu batı geleneğiyle bütünleşen bir
03:45şehir mimarisi anlamında da İkinci Abdülhamid'in hem bu anlamda yenilikçi bir lider olması hem de şehirleri biraz daha dönüştürmek
03:53bağlamında yaptırmış olduğu Saat Kulesi'dir diyebiliriz.
03:57Burada arkamda görmüş olduğunuz Saat Kulesi'nin dört cephesinde de bir Saat'in kendisini görmekteyiz.
04:02Fakat bu kulenin kendisi yukarıya doğru küçülen üç bölümden oluşmakta ve burada tam orta bölümde de bir barometreyi biz görmekteyiz.
04:12Tabii hem mimari açıdan hem sanat tarihi açısından önemli bir yapı olduğunu tekrar belirtelim.
04:18Bunu şunun için söylüyoruz İkinci Abdülhamid'in bir nevi aslında imzası diyebileceğimiz mimari eserlerden bir tanesi çünkü Anadolu'nun birçok
04:26şehrinde birçok meydanında ki İzmir'deki Saat Kulesi'nden tutun da aklınıza gelebilecek Anadolu'daki diğer Saat Kuleleri'ne kadar hepsi İkinci
04:34Abdülhamid'in imzasını taşıyor.
04:35Fakat şu an tam olarak arkamda görmüş olduğunuz 1886 yılında yaptırılmış bulunan İkinci Abdülhamid'in Yıldız Sarayı'na taşındıktan sonra
04:44burada Cuma Selamlığı için özellikle yaptırdığı caminin birkaç tane farklı özelliği vardı.
04:50Bunlara burada değinip caminin iç kısmına geçeceğiz.
04:53Burada diğer Salat'in camilerden ayrılan en önemli özelliklerinden bir tanesi şu an tam olarak arkamda görmüş olduğunuz tek minare.
05:00Normalde klasik Osmanlı camilerinde biz şunu direkt söyleyebiliriz.
05:06Salat'in camileri padişahın kendisi, sultanın kendisi, eşi, valide sultanlar ya da evlatları, kız çocukları, erkek çocukları, şehzadeler tarafından yaptırılan
05:17camilerin normalde iki minaresi bulunuyor.
05:20Daha doğrusu iki veya daha fazla minareli oluyor.
05:22Fakat burada biraz daha mütevazi diyebileceğimiz fakat dönemin sanat tarihi açısından, süslemeler açısından aslında oldukça zengin diyebileceğimiz bu caminin tek
05:32minaresi mevcut.
05:33Bu burayı Yıldız Hamidiye Camii'ni diğer camilerden ayıran aslında en güzel özelliklerden bir tanesidir diyebiliriz.
05:42Bununla beraber ikinci noktaya gelecek olursak yine arkamda görmüş olduğunuz şu an aslında kapalı bir durumda bulunan bu camiye has
05:49diyebileceğimiz yine son cemaat mahfiline iki ayrı yerden giriş söz konusu.
05:53Bu biraz da hünkâr mahfilinin hangi tarafından girildiği, padişahın hünkâr mahfilinin nereden gireceği biraz daha bununla hani hem dönemin siyasi
06:05atmosferi,
06:06ikinci Abdülhamid'in uğradığı suikast veya o dönemdeki atmosferde biraz daha böyle bir korkunun olmasından dolayı hünkâr mahfiline nereden gireceği
06:14iki tarafın da kapalı olması içeride birazdan göstereceğiz.
06:18Bu da aslında son cemaat mahfili bağlamında diğer Salatin camilerden ayrılan işte klasik Osmanlı camilerinde görmüş olduğumuz revaklı bir son
06:27cemaat mahfilinin olmayışı biraz da bu camiyi diğer camilerden ayıran özelliklerden bir tanesidir diyebiliriz.
06:35Yıldız Sarayı'nın hemen bahçesindeyiz.
06:37Bugün İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde aslında Boğaz'a da en güzel noktalardan gören bir tanesindeyiz.
06:44Burada aslında 1800'lerin sonu, 1900'lerin başı biraz da imparatorluğun en uzun yüzyıllı olarak kabul edilen birçok çalkantılı dönemin
06:53siyaset açısından da dünyanın hakikaten bir dönüşüm yaşadığı önemli tarihi dönüş noktalarından bir tanesi diyebiliriz.
07:02Ve bu cami aslında 2. Abdülhamid'in şahsıyla beraber bir nevi tarihin o noktasına ışık tutan en önemli vakıf eserlerinden
07:09bir tanesidir diyebiliriz.
07:11İçeriye geçmeden önce özellikle burada caminin bu güzel taç üzerinde
07:16اِنَّ السَّلَاةِ كَانَةَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا
07:20Ayet-i Kerimesi yazılı.
07:21Yani yine bizim aslında klasik cami levhaları dediğimiz
07:25Bu levhaların üzerinde yazılı bulunan ayet-i kerimeler ve hadis-i şerifler noktasında birbirine benzerliği müminlerin, inanan insanların ve bu
07:34camileri yaptıran, burada çalışan ustalar, buradaki hattatların bir nevi ortak dünyasını yansıtan ayetlerden bir tanesi.
07:42Şüphesiz ki namaz müminlere belirli vakitlerde farz kılınmıştır.
07:46Yani aslında burada bizler namaza ara verip hayatımızı devam ettiriyoruz.
07:51Çünkü burada asıl olan namazın kendisi ve o belli vakitlerde kılınması gerekiyor.
07:55Burada hem zamanın tanzimi hem günün taksimi anlamında bu ayet-i kerimenin önemli bir mesajı olduğunu
08:03ve aynı zamanda bu ayetin güzel bir hatla caminin direkt girişine yazılmış olması da aslında bir dönemin hem anlam dünyasını
08:13hem de mimariyle beraber o hattın, o dünyanın, o ufkun birleştiği önemli noktalardan bir tanesidir diyebiliriz.
08:22Caminin aslında çevresini ve mimarisini özellikle göstermek istiyorum.
08:27Fakat süremiz el verdiğince caminin içerisinde estetik açıdan, teziğin açısından, süsleme sanatları açısından ve farklılıkları açısından göstermek istediğimiz çok fazla
08:37şey var.
08:38Gelin hep beraber bu güzel camiyi birlikte gezmeye başlayalım.
09:06Şu an caminin son cemaat mahfilinin olduğu bölümdeyiz.
09:11Burada özellikle hem duvardaki işlemeler hem rengin kendisi hem de yine caminin cümle kapısı dediğimiz şu kapının üzerinde mermerin üstüne
09:21işlenmiş yine bir ayet-i kerime var.
09:24Cami levhalarından, klasik levhalardan bir tanesi diyebiliriz.
09:27Buradaki ayet-i kerimede de oraya sonsuza kadar yani selamla başlayan, bu arada selamun aleyküm diye başlayan ki burada bir
09:35mekanın inanan bir insanı selamlamasını imleyen bir ayet-i kerimenin buraya yazılmış olması da önemlidir diye düşünüyorum.
09:44Çünkü burada aslında Hamidiye caminde biraz da bu cami içerisindeki levhaların ne anlama geldiğini, bunların nasıl yazıldığını, caminin içerisindeki bütünlükle
09:54ne anlam ifade ettiğini birlikte konuşmaya çalışacağız.
09:57Buyurun caminin içine geçelim.
09:59MÜZİK
10:01MÜZİK
10:04MÜZİK
10:06MÜZİK
10:07MÜZİK
10:26Aslında bizim baruk usul dediğimiz belki 19. yüzyılın sonlarında inşa ettirilmiş bir caminin içerisine girdiğimizi içeriye girer girmez hissediyoruz.
10:36Burada şunu ifade etmek istiyorum yani bu klasik camilerinden, klasik Osmanlı mimarisinden hakikaten farklı, biraz da kendi dönemini yansıtan fakat
10:46burada 2. Abdülhamid'in de kendi özelliklerinin de bir nevi yansıtıldığını düşündüğümüz bir camideyiz.
10:53Örneğin buradaki hünkar kasırları, sultan mahfilleri dediğimiz iki mahfildeki ahşap işlemelerin kendisi özellikle 2. Abdülhamid'in elinden çıkmıştır.
11:03Burada 2. Abdülhamid'in bir yerde marangozluk yaptığını, sarayın içerisinde kendisine ait atölye olduğunu da vurgulamak gerekiyor.
11:12Biraz da bu ahşap işçiliğinin hem kendi döneminin mimarisini yansıtıyor hem de bu ahşabın güzel bir şekilde işletilmiş olması da
11:212. Abdülhamid'in kendi isteğiyle, tercihiyle olduğunu belirtmek gerekiyor.
11:26Hatta bazı kaynaklarda şunu da gördüm, bunu hemen sizinle paylaşmak istiyorum.
11:30Caminin içerisindeki minberin kendisi, hocanın cuma günleri hutbeye çıktığı minber şu an tabii taştan ve mermerden yapılmış bir minber.
11:39Bu minberin 2. Abdülhamid'in isteği üzerine aslında Bursa Ulu Camii'ndeki klasik bizim kündekari tekniğiyle yapılan minberlerden onun bir
11:48benzerinin yapılmasını istediğini
11:50fakat bir şekilde sebebi bilinmeyen bir durumdan dolayı yine mermer şekilde yapılmış olduğunu belirtelim.
11:57Caminin iç detaylarına buradan başlayalım.
11:59Burada iç levhalardan minberin giriş kısmında sağ tarafta Besmele, sol tarafta ise Sadaka Habibullah.
12:06Yani ortada Hz. Peygamber'in bize öğretmiş olduğu yani onun hadisi olarak aktarılan, onun sözü olarak aktarılan bir cümle yazıyor.
12:15Bu da aslında bir hem kelime-i tevhid ve Hz. Peygamber'le alakalı bir şey.
12:19Besmele'nin hemen yanında
12:27Burada şunu hemen belirtelim. Biz Kur'an-ı Kerim okunduktan sonra hemen ardından Sadakallahu Lazim deriz.
12:32Burada şüphesiz ki Allah doğruyu söyledi, ifade etti.
12:36Hz. Peygamber'in hadislerinin ardından da Sadaka Habibullah, Sadaka Resulullah gibi Hz. Peygamber'in şüphesiz o da doğru söyledi.
12:44Babından yazılan bir şey. Yine burada bu mermerin işçiliğini özellikle göstermek istiyorum.
12:50Yine şu yukarıda da bazı yazılar var. Bunları özellikle belirtmek istiyorum ama az önce de ifade ettim.
12:57Sultan Abdülhamid'in bunun özellikle ahşap olmasını istediğini fakat sebebini bilmiyoruz.
13:02Sonradan mermer olarak tercih edildiğini bilelim.
13:05Burada hemen bu taraftan başlayarak yukarıdaki yazıyı da sizler için okuyup dönmek istiyorum.
13:11Yine sağ tarafta yani aslında caminin görünmeyen tarafı biraz daha kıbleye doğru durduğumuzda sağ tarafta.
13:18Kalen Nebiyyü aleyhisselam.
13:19Burada Hz. Peygamber'in yine bir hadisi şerifinin olduğu ve bu girişi yani bizim klasik fıkıh kitaplarında, hadis kitaplarında
13:31bir hadis aktarılacağı zaman özellikle bu şekilde ifade edilir.
13:37Hatta bunun önünde bizim anneanne dediğimiz kim kimden aldı o rivayet zinciriyle birlikte aslında bize aktarılan rivayetin başında da yazar.
13:46Burada Türkçesini ifade edelim.
13:49Hatip hutbeye çıktığı zaman orada ne kelam vardır ne namaz vardır şeklinde tercüme edebileceğimiz aslında fıkhi bir kaidenin de temelini
13:57oluşturan
13:58bir hadisi şerif burada yazmakta.
14:01En sonunda da Sadaka Habibullah şeklinde okuyabildiğim kadarıyla öyle yazıyor.
14:07Şimdi burada şunu ifade edelim.
14:09Cuma günü hutbeyle alakalı bir hadisi şerifin.
14:12Hoca efendi imamlar hutbeye çıktığında hutbe okumaya çıktığında konuşma olmaz ve o sırada hoca hutbe okurken namazda kılınmaz.
14:21Burada hem cuma namazının hutbeyle ve o iki rekat farzıyla bütünlüğünü ifade eden,
14:27hocanın hutbedeyken bizim aslında dünya kelamı herhangi bir kelam konuşmadığımız hatta namaz bile kılmayıp onu dinlememiz gerektiğine dair
14:34yıllar içerisinde oluşturulmuş müktesebatın, fıkıh müktesebatının tamamının delillerinden aslında bir tanesi.
14:42Bir hadisi şerif burada minbirin üstüne yazılmış olarak duruyor.
14:46Yine cami levhalarına devam edelim.
14:48Bu müthiş süslemeyle beraber aslında hem hattatı içerideki yazıların stili vesaire bunları da konuşacağız.
14:55Ama hızlıca bildiğimiz şeyleri tekrar ederek o özel noktada geleceğiz.
14:59Burada yine mihrab ayeti olarak bilinen ayet-i kerimenin mihrabın hemen üst tarafına yazılmış olması da dikkat çekiyor.
15:07Şimdi bu camiyi diğer camilerden ayıran özelliklerden bir tanesi de şu.
15:11Bizim normalde cami levhaları dediğimiz, cami tabelaları dediğimiz,
15:15Lafzatullah, Hazret-i Peygamber'in ismi, Hulefay-i Raşidun, Şahriyari Güzin efendilerimizin isimleri normalde yazılır.
15:22Burada bunlara ek olarak aşağıda şu arka tarafta iki tane daha sahabenin ismi,
15:27yine aşere-i mübeşşer eden cennetle müjdelenmiş iki sahabenin ismi de arka tarafta yazmakta.
15:33Bu, bu caminin levhalarını diğer camilerden ayıran özelliklerden bir tanesi.
15:37Şimdi detaylıca baktığımızda bu cami levhalarının aslında birer hat olmanın ötesinde sedef kakma olduğunu görüyoruz.
15:46Şimdi bu sedef kakma aslında biraz da şöyle ifade edelim.
15:50Bir ahşabın üzerine veya bir tablonun üzerine bu istiridye kabukları, sedeflerin önceden kesilip biçilmesi
15:57ve sonrasında onun yerinin oyulması ve sonra onun bildiğiniz bir çakma usulle yapıldığı süsleme sanatlarından bir tanesi.
16:04Yani burada normalde bizim hat olarak mürekkeple veya bir işlemeyle yapılmasının ötesinde
16:10sedef kakmalar biraz daha dikkatli baktığınızda parlayan aslında o ince hesaplarla yazılmış cami levhalarının olduğunu görmekteyiz.
16:19Yine hazır bu tarafa bakıyorken yukarıda bu camiyi yine diğer camilerden ayırdığını düşündüğüm süsleme sanatıyla
16:26hem yazı stili bakımından önemli bir nokta söz konusu.
16:29Aslında dikkatlice bakmadığınızda tam olarak şurada besmele tam ortada yine mihrabın tam üstünde solundan itibaren mülk suresi yazmakta.
16:38Şimdi yazı stili olarak dikkatlice baktığınızda bunun Kur'an-ı Kerim'den mülk suresinin baştan sona bir kuşak şeklinde yazıldığını görmektesiniz.
16:47Fakat burada dikkatli bakmadığınızda o kadar yazı stili açısından da caminin süslemesinin bir parçası olarak düşünebilirsiniz.
16:55Fakat orada baştan sona bir surenin yazılı olduğunu, hattın kendisinin de buna aslında bir yerde bu süslemeyi devam ettirdiğini görüyoruz.
17:04Fakat dikkatli bakan gözler için bunun mülk suresi olduğunu anlayabiliriz.
17:08Peki biz yine bunun bir benzerini başka camilerde fetih suresi olarak yine mülk suresi olarak Nuri Osmaniye'yi hatırlayın.
17:15Hep bu kuşak yazılarının böyle Kur'an-ı Kerim'den seçilen bir surenin baştan sona yazılmış olduğunu görmekteyiz.
17:23Mülk suresine geçmeden önce kısaca şunu ifade edelim.
17:26Yine başında şüphesiz ki Allah kim daha güzel işler yapacak diye ölümü ve hayatı yaratmıştır.
17:33Başka programlarda konuştuğumuz asıl hayatın ölümden sonra olduğuna dair İslam'ın din olarak en temel vurgusunun
17:40bu dünyadan sonra bir hayatın, ahiret hayatının, ölümden sonra bir hayatın varlığı temel dini kaide olarak,
17:48bir inanç biçimi olarak, bir inancın temel unsuru olarak ifade edildiğini vurgulamıştık.
17:53Dolayısıyla mülk suresi baştan sona şüphesiz tercih edilmesinin bir anlamı var.
17:58Fakat burada özellikle tekrar belirtmek istiyorum.
18:01Şimdi yine mihraf kısmının en üstünde ortalarda cami levhaları diyebileceğimiz ki bu tarafta yine devamı olan aslında süsleme gibi görülen
18:11ama o yuvarlaklar içerisinde bu sefer bütünlüklü olarak baktığımız zaman
18:15aşere-i mübeşerinin cennetle müjdelenen sahabelerin isimlerinin öyle bir had sitiliyle bir biçimle yazıldığını görüyoruz ki
18:24dikkatli bakmadığınızda onun gerçekten bir çiçek motifi, bir desen olarak düşünebilirsiniz.
18:29Fakat yukarıda yine sahabe-i kiramın aşere-i mübeşerinin özellikle isimlerinin ustaca yazıldığını görmekteyiz.
18:38Burada bu camiyi diğer camilerden ayıran özelliklerden bir tanesi olduğunu söylemiştik.
18:42Yine de şunu hemen ifade edelim. Burada vaaz kürsüsü söz konusu.
18:46Yani bu caminin kendisinde hiç şüphesiz hiç gelmeyen birisine 2. Abdülhamid'in yaptırmış olduğu
18:541886 yılında Yıldız Sarayı'na taşındıktan sonra Cuma selamlığı için yaptırmış olduğu bu caminin
19:01mihrabı, minberi veya içerisindeki unsurların ahşap olmasını beklerdik.
19:05Tırnak içerisinde söylüyorum bunu. Çünkü büyük bir marangoz aynı zamanda 2. Abdülhamid.
19:09Fakat burada bu mermerlerin de cami içerisindeki bütünlüğünün bozmadığını,
19:14aslında bu cami ile çok uyumlu olduğunu, pencere stillerinden tutun da içerisindeki
19:18hatta yazıya kadar aslında birbiriyle müthiş bir uyum içerisinde olduğunu vurgulamak gerekiyor.
19:25Buyurun camiyi incelemeye ve anlamaya devam edelim.
19:42Evet şu an size yine bu caminin süslemelerinde özellikle cami içerisindeki hem teziyini sanatlar
19:51hem de sanat tarihi açısından önemini göstermek bakımından birkaç noktaya temas etmek istiyorum.
19:56Bunlardan bir tanesi derinlikli bir kubbe.
19:59Bu kubbenin aslında 4 tane sütün üzerine oturduğunu da biz hemen ilk etapta görüyoruz.
20:04Fakat kubbenin içerisindeki yazıya geçmeden önce kenarlarda birbirini tekrar eden bir hattın olduğunu görmekteyiz.
20:14Orada Elhamdülillahi ala nimetil İslam şeklinde ifade edebileceğimiz yani İslam nimeti,
20:22İslam dini için Allah'a hamdolsun şeklinde ifade edebileceğimiz bir yazı birbirini tekrarlıyor.
20:28Aslında İslam sanatları içerisinde bazı vurucu cümleler, anlamı bütünlüklü olarak taşıyan cümlelerin
20:35belli sanat eserlerinde duvarlarda bir had sanatı olarak ya da bir tezhip olarak birbirini tekrarlayan
20:41aslında her bir tekrarda da sanatın ve o duygunun ve oradaki varlığının yeniden ifade edildiğini de burada belirtelim.
20:49Hatta aklımıza ilk gelebilecek noktalardan bir tanesi ki Elhamra'da La galibe illallah sürekli yazılıdır o saray içerisinde.
20:56Fakat burada Elhamdülillahi ala nimetil İslam yazısı, bu vurgunun kendisi kubbenin etrafında birbirini tekrar eden bir şekilde yazıldığını görmekteyiz.
21:07Yine bu caminin aslında hem Yıldız Sarayı hem 2. Abdülhamid, Hamidiye Camii olarak anılmasının ardında
21:14Yıldız Sarayı'nın gerçekten önemli bir noktada olduğunu, 2. Abdülhamid için bunun da önemli bir şey olduğunu belirtelim.
21:21Çünkü dönemin siyasi atmosferinden dolayı biraz da gerçekten suikast vesaire durumlarından dolayı
21:28biz Yıldız Sarayı'na taşındığını ve burada Cuma Selamlı için yaptırdığını biliyoruz.
21:32Fakat normalde bizim Fatır Suresinden veya Kur'an-ı Kerim'den başka surelerden
21:38ayetlerin kubbenin tam ortasında dönen o çerçeve içerisinde bir şekilde yazıldığını
21:44semayı anlatan, gök kubbeyi imleyen ayetlerin kullanıldığını biliyoruz.
21:49Fakat bu camiyi diğer camilerden ayıran özelliklerden bir tanesi de şu.
21:53Burada yine Necim Suresinin ayetlerinin yer aldı.
21:58Necim, yıldız demek.
21:59Şimdi burada hem Yıldız Camii hem de yıldızı içeren bir hattın yazıldığını özellikle görüyoruz.
22:04Burada ve Necmi diye başlayan aslında Kur'an-ı Kerim'de Cenab-ı Hakk'ın bazı şeyler üzerine
22:11hem vurgu hem dikkat çekmek için yemin ettiğini görüyoruz.
22:15Burada yıldız da kendisi üzerine yemin edilen unsurlardan bir tanesidir Kur'an-ı Kerim'de.
22:21Bu noktada hem Yıldız Camii'nde hem de bölgede bu Yıldız Sarayı'nın etrafında
22:26caminin bu derinlikli kubbesi ki renk tonları müthiş.
22:30Hem bir gökyüzünü de andıran, içerideki o yıldızı andıran süslemelerle beraber
22:34yine Kur'an-ı Kerim'de Necim Suresinin ilk ayetlerinin alınmış olması da manidardır diye düşünüyorum.
22:40Ve özellikle size bunu göstermek istedim.
22:42Yine arkamda görmüş olduğunuz burada yine Hünkar Mahfili'nin bu usta marangozluk işi diyebileceğimiz
22:50usta işin kendisi de bu camiyi yine diğer camilerden ayıran iki tarafta Hünkar Mahfili var.
22:56Sultanın hangisinde olduğunun bilinmemesi, biraz da bu muğlaklık şeklinde bırakılması da
23:02caminin aslında yine kendi siyasi dönemindeki suikast girişiminden tutun da
23:09aklınıza gelebilecek bütün komplo ile alakalı buna dayandıranlar var.
23:13Fakat hem bu klasik camilerden ayrıldığı noktalar, hem tek minaresi, hem içerideki süslemeler,
23:18hatların kendisi, hattatların hepsi, cami levhalarının sedef kakma olması
23:23bu camiyi gerçekten gelip görmeye burada mümkünse işte iki rekat namaz kılmak için
23:29bir vesile olması babından önemli görüyoruz.
23:32Burada tarihte çıktığımız bu yolculukta yolumuz 1800'lü yılların sonunda
23:372. Abdülhamit devrine ve Yıldız Sarayı'nın bahçesinde bir vakıf eserine düştü.
23:41Bugün hep birlikte Sultan 2. Abdülhamit'in hem dönemini hem de sanat tarihi açısından
23:47ve önemi açısından Yıldız Hamidiye Camii'ni birlikte anlamaya, gezmeye devam ediyoruz.
24:10Şu an kadın mahfili olarak şu an hizmette bulunan o bölgedeyiz.
24:16Ve caminin aslında birkaç güzel detayını buradan size göstermek istedik.
24:21Bunlardan bir tanesi kubbeyi daha yakından görebileceğiniz, az önce aşağıda bahsettiğimiz
24:25alâ ni'metil islam, elhamdülillâhi alâ ni'metil islam yazısının
24:30böyle kubbenin altındaki çevre içerisinde birbirini tekrar eden şekilde yazıldığını buradan görebiliyoruz.
24:37Yine arkamda görmüş olduğunuz cami levhalarının normalde bizim görmediğimiz,
24:42başka camilerde çok fazla tesadüf etmediğimiz isimler var burada.
24:46Sahabe-i kiramdan, yine aşere-i mübeşşere içerisinden
24:49iki sahabenin ismi, bir tanesi burada, birisi de tam olarak karşıda yazmakta.
24:54Ve burada daha yakından görme imkanımız var.
24:57Sedef kakma olduğunu, özellikle bunun sadece bir hat olmadığını,
25:02işleme ve aslında çakma usulüyle, kakma usulüyle bu sanatın da yapıldığını burada.
25:08Yine benim gerçekten başka camilerde, vakıf eserlerinde çok fazla görmediğim noktalardan bir tanesi olarak
25:14bunu size göstermek istiyorum.
25:16Yine Hünkar Mahfil'in hemen üstündeki sanat işçiliğini de daha yakından detaylı bir şekilde buradan görmekteyiz.
25:24Bununla birlikte yine Mülk Suresinin devamını burada daha yakından müşahede edebildiğimiz noktalardan bir tanesi.
25:32Tavandaki yıldız süslemeleri hem camiye hem motif olarak dönemin rengine de ciddi katkılar sağladığını
25:39özellikle burada yakından görmekteyiz.
25:42Gerçekten yüz küsur yıl öncesinde inşa ettirilmiş, günümüze kadar varlığını korumuş
25:48ve bundan sonra da varlığını devam ettirmesi için gerçekten bir vakıf eserine sahip çıkmak noktasında
25:53önemli gördüğümüz camilerden bir tanesindeyiz.
25:56Buradan yolunuz geçince Beşiktaş'ın kalabalığı içerisinde sakin bir, hemen parkın üzerinde sakin bir noktada
26:03gerçekten bir nefes alabilirsiniz.
26:05Burada şunu ifade edelim.
26:07Nefes almayı biraz daha tarihle iç içe bir teneffüs etme.
26:11Hem tarihi hem geçmişi hem geleceği düşünebileceğiniz.
26:15Bizden öncekilerin bize ne bıraktığını ve bizim bizden sonrakileri neyi aktaracağımız noktasında
26:21önemli bir köşe taşı diyebileceğimiz bir vakıf eseri ve bir cami olarak Yıldız Hamidiye Camii
26:28burada bizim için bir hem sanat eseri hem bir mabet hem de tarihin bir vesikası olarak günümüze kadar gelmiş
26:36en önemli eserlerden bir tanesidir.
26:38Bugün tarihte çıktığımız bu yolculukta yolumuz 1800'lü yılların sonunda
26:441886'da inşa ettirilmiş 2. Abdülhamid'in özel isteği üzerine
26:48çünkü onunla beraber Cuma selamlığı noktasında hem siyasetin hem dinin hem bu vakıf eserinin aslında kesişim noktasında olduğunu da tekrar
26:58belirtelim.
26:59Anlamaya çalıştığımız, hissetmeye çalıştığımız devhalarıyla, kendine has özellikleriyle, tek minaresiyle,
27:06bahçesindeki saat kulesiyle birlikte Yıldız Hamidiye Camii, Beşiktaş'ın en güzel, en önemli vakıf eserlerinden bir tanesi olmaklığını sürdürmekte.
27:32Aslında bazen zamanda yolculuk yapabilir miyiz diye düşünüyoruz hepimiz.
27:37Veya bu tartışmalar aslında modern teknolojinin de en çok düşündüğü, belki de yapmak istediği şeylerden bir tanesi.
27:43Fakat bir öneri olarak, bir tarihçi olarak şunu hemen ifade edelim.
27:47Zamanda yapmak istediğiniz bir yolculukta sizden öncekilerin inşa ettirmiş olduğu bir vakıf eserine,
27:53yüzyılları aşan bir sanat eserine uğradığınızda aslında hissiyat olarak ve duygu olarak zamanda yolculuk yapmış olabilirsiniz.
28:02Bunu şöyle ifade ediyoruz.
28:04Yani biz bugün 1800'lü yılların sonuna gittik.
28:07Orada 2. Abdülhamid'i konuştuk.
28:092. Abdülhamid'in Yıldız Sarayı'na taşınması, dönemin çalkantılı bir siyaseti olduğunu,
28:14hem suikasten tutun da hem de siyaseten Osmanlı'nın en aslında imparatorluğun en uzun yüzyılı olabileceğini,
28:21onunla beraber burada cami içerisindeki levhaların aslında bütünlüklü olarak bir şey ifade ettiğini,
28:29saat kulesinden tutun da caminin tek minareli olmasına kadar,
28:32biz bir saat bile olsa, yarım saat bile olsa kendi olduğumuz zamandan başka bir zamana yolculuk yaptık ve onları anlamaya
28:40çalıştık.
28:40Bizler vakıf eserlerini anlamaya çalışırken sadece geçmişte var olmuş ve günümüze kadar gelmiş olan vakıf eserlerinden bahsetmiyoruz.
28:49Bizler geçmişten tevarüs ettiğimiz ve geleceğe aktarmakla aslında mükellef olduğumuz vakıf eserlerinden bahsediyoruz.
28:57Dolayısıyla bütün bunlarla beraber bir vakıf eserini anlamaya çalışmak aslında tarihin içerisinde bir yolculuğa tekabül ediyor.
29:06Bizler de bugün Yıldız Hamidiye Camii'nde tarihin bu noktasında bir vakıf eserini anlamaya çalıştık.
29:12Programlarımızın devamını izlemek isterseniz ülketv.com'dan ve YouTube hesabından izleyebilirsiniz.
29:17İstanbul'a, vakıf eserlerine ve kendinize hoşça bakınız.
29:55İzlediğiniz için teşekkür ederim.
30:26İzlediğiniz için teşekkür ederim.
30:34Vakıf Katılım tarihte yürüyen adamla vakıf eserlerimizi sundu.