- 1 week ago
- #kmjs
Aired (August 30, 2026): MAHIGIT APAT NA LIBONG KASO NG LEPTOSPIROSIS, NAITALA NGAYONG TAON; MGA OSPITAL, DINAGSA NG MGA PASYENTE
Sa sunod-sunod na ulan at pagbaha nitong mga nakaraang linggo, maraming Pilipino ang napilitang lumusong sa napakaruming tubig.
At ngayon, hindi na lang mga kalsada ang binabaha. Pati mga ospital, dinadagsa na ng mga pasyente!
Ang salarin, bacteria mula sa ihi ng daga at iba pang hayop na humalo sa baha at pumasok sa katawan ng tao na hindi namalayan— leptospirosis!
Kahit walang sugat sa paa, puwede ka pa ring magka-leptospirosis ‘pag lumusong ka sa baha at mas delikado ito para sa mga matatanda lalo na sa mga sa senior citizen na may co-morbidities. Kaya kung may lagnat, masakit ang ulo at katawan, hirap huminga, naninilaw o namumula ang mata, magpabuting magpatingin na kaagad sa ospital.
Personal na sinadya ni Jessica Soho ang San Lazaro Hospital sa Maynila para alamin ang sitwasyon doon.
Panoorin ang Kapuso Mo, Jessica Soho Special Report. #KMJS
“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture. 'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Sa sunod-sunod na ulan at pagbaha nitong mga nakaraang linggo, maraming Pilipino ang napilitang lumusong sa napakaruming tubig.
At ngayon, hindi na lang mga kalsada ang binabaha. Pati mga ospital, dinadagsa na ng mga pasyente!
Ang salarin, bacteria mula sa ihi ng daga at iba pang hayop na humalo sa baha at pumasok sa katawan ng tao na hindi namalayan— leptospirosis!
Kahit walang sugat sa paa, puwede ka pa ring magka-leptospirosis ‘pag lumusong ka sa baha at mas delikado ito para sa mga matatanda lalo na sa mga sa senior citizen na may co-morbidities. Kaya kung may lagnat, masakit ang ulo at katawan, hirap huminga, naninilaw o namumula ang mata, magpabuting magpatingin na kaagad sa ospital.
Personal na sinadya ni Jessica Soho ang San Lazaro Hospital sa Maynila para alamin ang sitwasyon doon.
Panoorin ang Kapuso Mo, Jessica Soho Special Report. #KMJS
“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture. 'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Category
🎈
FunTranscript
00:03Leptospirosis, sakit na kadalasan nakukuha sa ihi ng daga na humahalo sa baha.
00:12Matagal na nating kabisado ito.
00:14Pero alam niyo bang ang bakterya na nagiging sanhi nito, tila lalo pang nagiging malupit?
00:27Hindi lahat ng panganib sa baha nawawala kasabay ng paghupa ng tubig.
00:34Ang ilan pahimik na pumapasok sa ating katawan.
00:40Sa sunod-sunod na mga pagulan at pagbaha nitong mga nakaraang linggo, maraming Pilipino ang napilitang lumusong sa napakaruming tubig.
00:54Pagkalipas ng ilang araw, mataas na lagnat, matinding pananakit ng katawan, pamumula o paninilaw ng mata,
01:06hirap sa paghinga pati na sa pag-ihi, ang biglang naramdaman ng ilan.
01:12At ngayon, hindi na lang mga kalsada ang binabaha, pati mga ospital, dinadagsana ng mga pasyente.
01:23Ang salarin, bakterya mula sa ihit ng daga at iba pang hayop na kumalo sa baha at pumasok sa katawan
01:33ng tao na hindi namalayan.
01:37Leptospirosis
01:39Habang ginagawa ang ulat na ito, mahigit apat na libong kaso na ng leptospirosis ang naitala sa bansa ngayong taon.
01:49Daan-daan dito, nadagdag sa loob lang ng nakalipas na dalawang linggo.
01:54Ang ilan sa mga pasyente, tinamaan ng malubha, nagkakomplikasyon sa kidney o bato at kinailangan pang sumailaling sa dialysis.
02:05Dahil sa patuloy na pagdami ng mga kaso, tinumpirma ng DOH o ng Department of Health na meron ng leptospirosis
02:14surge sa Pilipinas.
02:16Dose-dose ng pampublikong mga ospital na ang nagbukas ng espesyal na fast lane.
02:27Nitong Webes, pumunta ako sa San Lazaro Hospital.
02:31Ready na itong kanilang 10, 10 beds kasi kailangan nilang i-sort, parang i-classify yung mga pumapasok na pasyente
02:40kung mild, moderate o severe.
02:42Pag severe, diretso sa ospital, bagamat yung ospital daw po punong-puno.
02:49Bakit kailangan na hong ganitong sistema?
02:52Kasi po overflowing po sa ER.
02:54Sa dami?
02:54O po sa dami. So wala po silang tihigaan. So nag-prepare po kami ng 10.
02:59Parang pandemic lang po, no?
03:01Yes po.
03:01Kamusta naman po kayo ng mga medical personnel sa ganito pong sitwasyon?
03:05Actually, I'm from office po. Pero we were pulled out this leptospirosis surge para pong mag-bedside muna, pang samantala.
03:17Humupa na ang baha sa maraming mga lugar.
03:20Pero ang binabaha ngayon ng mga pasyente, ang ating mga ospital na lulang-lula sa dami ng mga nagkaka-leptospirosis.
03:32Good morning, Doc.
03:33Yes.
03:33Good morning.
03:34Sinamahan akong mag-ikot sa San Lazaro Hospital ng kanilang medical chief, si Dr. David Suplico.
03:41Kamusta po kayo, Doc?
03:43Naoko, may ringa pa. Pero mas baganda. Marami nang tungutulong sa aming mga ospital na yan.
03:49Doc, pasensya na kayo ha.
03:51Sure.
03:51Pero marami natutuwa doon sa inyong accent.
03:55Alam mo.
03:55Para daw po kayong nagtutula.
03:57Alam mo.
03:57A problem mo. Kasi alam na lang, bombong at tao. Ilodo kasi ako.
04:02Kamusta po yung ospital, lalo na po ang mga medical personnel? Pag ganito po na parang overwhelmed po kayo.
04:08Yes. Marami na kaming nahihing ng tulog. Yung Jose Reyes at Jose Fabella Hospital around San Lazaro kumpang.
04:18Nagbigay din ang kanilang mga prisoners.
04:20Parang papunta na sa tuhod mo, Sir Quadra.
04:23Sabi nila na pinakaroon tau-tugong San Lazaro.
04:26They have no choice but mag-wade sila. Lumusong sa baha.
04:30So may mga pasyente kami na empleyado na nalepto.
04:34Ang weird ng sitwasyon, no?
04:35Kung kayo gumagamot na lepto, yung ilan po sa inyo na lepto rin.
04:40Yes, that is correct. Medyo nanghirapan din kami.
04:44Una-muna namin pinuntahan ang kanilang ER o emergency room na sa ngayon,
04:50lagpas na ng tatlo hanggang limang beses ang maximum capacity nito.
04:56Amusta po ang pasyente ninyo?
04:59Ano nangyari sa'yo? Lumusong ka?
05:01Ang trabaho po kasi may kamita ng dalawang patay na daga.
05:05Oo.
05:06May linis po namin.
05:08Tapos pag gabo, binabrush po yung sahig.
05:10Dug po ako dun sa mismong topik.
05:12Ay, sugat ka ba sa paano?
05:13Wala po.
05:14Ayun na nga eh.
05:15Ang pagkakaalam po ng marami,
05:17kung wala kang sugat sa paa,
05:20wala kang ikakabahala.
05:21Pero may nabasa ko ako recently,
05:24pag nababad po pala yung balat natin,
05:26ng mahaba,
05:27lumalambot.
05:28Ang skin natin is our natural barrier.
05:31But we also have the mucosal membrane
05:34that is from our eyes, nose, and mouth
05:37na pwede doon pumasok.
05:39Sometimes, we also seeing people
05:42through their paglilinis ng puko,
05:45minsan doon din pumapasok sa paa.
05:49Leptospira ang tawag sa bakterya
05:52na nagdudulot ng leptospirosis.
05:55Pwede nitong sirain ang ating mga lamang loob.
05:58Yung bacteria that causes leptospirosis,
06:01bumapagsignin ho.
06:02Marami rin kaming nakikita
06:04ang mga motorcycle drivers.
06:06Hindi kasi nila alam.
06:08Minsan, may mga paltos yung kanilang po.
06:10So, blisters lang.
06:11Yung akala natin,
06:12mga maliliit lang na kalyo,
06:15na may opening pala yung skin.
06:17Yes.
06:18Mula sa ER,
06:20umakyat kami sa second floor ng San Lazaro.
06:23Doc, ilan mo ang admitted mo ngayon na pasyente?
06:26Presently, we have around 155 patients
06:29admitted dito sa San Lazaro.
06:31Ilang words kung ay nakadedicate ko sa leptopisis?
06:35Nakumukhang buwang San Lazaro Hospital na.
06:38At yung 155 na pasyente na leptospirosis,
06:42kung tinotal mo ang lahat ng may leptospirosis
06:45sa Metro Manila,
06:47that would comprise around 35%
06:50Of all patients in hospitals,
06:52ngayon 35%
06:53are here in San Lazaro Hospital.
06:56Ang ilan sa mga kwartong ito,
06:58dating nakalaan para sa mga may dengue at pneumonia.
07:02Pero ngayon, para na lang
07:03sa mga tinamaan ng leptospirosis.
07:06Hiwalay ang mga lalaki
07:08sa mga babaeng pasyente.
07:10Kamusta po kayo?
07:11Pasensya na po kayo sa istorbo.
07:13Nakilala ko rito
07:14ang 24 anyos na si Marilin
07:17na mag-iisang linggo ng nakaratay.
07:20Marilin, ano ba nangyari sa'yo?
07:22Paano ka nagka leptospirosis?
07:23Ang laba po.
07:25Lumusong ka ba sa baha?
07:26Ako.
07:27O, kaano ka pa ba?
07:29O, ano?
07:30Ang magdita.
07:31Ten na yun eh.
07:31Mga kanina.
07:32Ano eh, may sugat ka sa paa?
07:34Oo, meron.
07:35Ah, meron.
07:36Eh, may alipunga po siya.
07:38Alipunga?
07:39Pagamat fungal infection
07:41ang alipunga
07:42o athlete's food,
07:44maaari itong magdulot
07:45ng bitak
07:46o sugat sa balat.
07:48At ang maliliit na opening
07:49ng balat,
07:50posibleng maging daanan
07:52ng bakterya
07:53ng leptospirosis.
07:55Samantala,
07:56dahil hirap daw
07:57makaihi si Marilin ngayon,
07:59dahil tinamaan na ng sakit
08:01ang kanyang kidney,
08:03kinailangan na niyang
08:04mag-dialysis.
08:05Severe case to doon?
08:07This is already a severe case
08:08of leptospirosis
08:10kasi yung team din niya
08:11na-e-involve na.
08:12Pag na-involve yung kanyang atay,
08:15maninilaw lang ang pasyente.
08:16Pag na-involve yung kanyang
08:18respiratory system,
08:20hirap po siya huminga.
08:21Nakailangan na namin
08:22intubate para tulungan siya
08:24sa paglinga.
08:25Mabuti na lang sa pasyente na to,
08:28nagpakonsulta siya kaagod.
08:29Prognosis is good naman daw?
08:31Ah, presently,
08:32ngayon,
08:32nakakaigi na siya.
08:33So, she is getting better.
08:36Leptospirosis may pulaan niya.
08:38Si Mary Ann,
08:39hindi raw lumusong sa baha
08:41at wala rin daw siyang sugat
08:43sa paa.
08:44Pero tinamaan pa rin
08:45ng leptospirosis.
08:47Di ba po binahat yung bahay natin?
08:49Parang matapos.
08:51Yun ang pinipigay yung mga basahan.
08:53Siguro po may sugat ako sa kami.
08:55Wala, may sugat ka, wala.
08:57Baka mayroon kami mga kukoy.
08:58Mga maniliit lang daw, pwede.
09:01Kutob naman,
09:02nang ginang na ito,
09:03nagka-leptospirosis siya
09:05sa palengke.
09:07Namalengke lang po po.
09:08Kaso may mga talsik-talsik.
09:10May sugat po ba kayo sa paa?
09:12Opo.
09:13Kahit na may mga magaling po pa daw,
09:16tinapasokan pa rin po wala siya.
09:17Pero ang isa
09:19sa pinakanapuruhan
09:20ang 57 anyos
09:22na si Eva.
09:23Dahil nahirapan na siyang huminga,
09:26kinailangan na siyang kabitan
09:27ng oxygen.
09:30Ayun.
09:31May swimming po.
09:33Pinaharaw ang bahay ni na Eva
09:35sa Kaluokan.
09:36Umapot po hanggang sa tuhod po.
09:37Yung nanay ko po is,
09:39nilimas niya po yung tubig
09:40kasi ayaw niya po
09:41nang may tubig sa
09:42loob ng bahay namin.
09:45Matapos niyang lumusong sa baha,
09:47nilagnat na.
09:48Nag-chill na po siya.
09:50Masumasakit po yung chan niya.
09:51Nangihina po siya.
09:52Sabi niya po eh,
09:53namamahdib na po yung
09:54binti niya po noon.
09:55Hindi na po niya
09:56kaya yung sarili niya
09:57maglakad.
09:58Doon na po namin siya
09:59tinakbo po ng hospital.
10:01Nung una,
10:02negatibo raw siya
10:03sa leptospirosis.
10:04Kaya agad dinischarge.
10:06Pagpawi po namin
10:07ng bahay,
10:08nawalan po siya
10:09ng malay po noon.
10:10Tatlong ospital ng araw
10:12ang pinagdalhan sa kanya.
10:14Wala pong available room.
10:15Hindi naman po namin
10:16kakayanin
10:17pag napunta kami
10:18sa ibang private hospital.
10:20Hanggang napunta na siya
10:21ng San Lazaro.
10:23Sinasabi na,
10:23it's acute kidney nga daw po.
10:25Injury.
10:25Nanginana po siya noon eh.
10:27Hindi ko kaya makita
10:27yung nanay ko na
10:28nahihirapan po eh.
10:32Kasi mas kaya ko pong
10:34tisan yung sakit
10:35kesa pang ito.
10:36Makita ko po siya
10:37na nahihirapan eh.
10:39Tanghirap din po
10:40kasi
10:42sa bawat pag-stay ko po dito,
10:44ang dami-dami kong
10:45na ano,
10:47nasasaksihan
10:47na namamatay
10:48sa harapan pa po namin.
10:50So iniisip ko
10:52posible
10:52ang nanay ko
10:54isang napunan
10:54sa mga susunod
10:55so
10:57hindi ko po kaya yun.
10:59Natawa ko talaga din
11:01o kanina
11:01kailang patay na dyan,
11:03dalawa niyatan.
11:04Kasi po po,
11:05makalabas po po.
11:08So,
11:11pati sa third floor
11:13ng San Lazaro
11:14meron ng
11:15leptospirosis ward.
11:17Ang adults
11:18is 117
11:20at meron din
11:21mga bata,
11:2231.
11:23So,
11:23yan po yung
11:24latest
11:25as of
11:26today,
11:26Thursday.
11:27For the last 24 hours,
11:2940 po
11:30ang amin na.
11:31Wow,
11:31ang dami.
11:33Parang
11:33almost
11:34two cases
11:35every hour.
11:36Hi dog.
11:37Naabutan namin doon
11:38ang ilang mga doktor
11:39na nagra-rounds.
11:41How does this compare
11:42to the previous
11:43leptosurge po?
11:44Do we see that
11:45the bacteria
11:46is evolving?
11:46Yeah, that's a good question.
11:48In the previous
11:49years kasi,
11:50wala tayong ganitong
11:50yung parang
11:51mala-undoy na
11:53whole day
11:54na puro tubig.
11:55Ngayon,
11:55within a week,
11:56makikita na namin
11:57nagsisiweer na.
11:58Even younger people,
12:00hindi itong mga matanda.
12:01These are
12:0125,
12:0326,
12:0429.
12:05So yung incubation
12:06period po ba yun do?
12:08So that means
12:09that they may be
12:10exposed more
12:11or they may have
12:12more organisms
12:13entering the body.
12:15Hello,
12:16bossing.
12:16Isa sa mga na-admit
12:18si Carlo,
12:19isang rider.
12:21Ano nangyari sa'yo?
12:22Nang-electrospeller
12:23is called a bi-eye
12:23kumami.
12:24May sugat ka ba
12:25sa paa?
12:26Yung wali pong abog.
12:27Pag-untan ka na siya
12:27sa sibil,
12:28pag nahirapan ka
12:29kung puminga.
12:30Actually,
12:32nakikita natin
12:33na naninilaw
12:34ang mata niya.
12:34So na-apekto ha
12:35na ang kanyang atay.
12:37Pagaling ka ha.
12:39Kapwa rider
12:40ni Carlo,
12:41si Leonardo
12:41na kinailangan daw
12:43lumusong sa baha
12:44nung siya'y
12:45namasada.
12:46O linggo na po,
12:47nilagnat na po siya
12:48tapos pinainom ko
12:48ng gamot,
12:49nawala naman yung lagnat.
12:50Pag uwi niya ng tanghali,
12:52nanginginig na yung katawan niya.
12:54Nung chinek up
12:55si Leonardo
12:55ng doktor,
12:56komplikado na
12:57ang kanyang
12:59leptospirosis.
12:59Tinamaan,
13:01hindi lang
13:01ang kanyang
13:02kidney o bato,
13:03pati ang kanyang
13:04puso
13:05at baga.
13:06Itong nasa leeg niya,
13:07dito,
13:08ano,
13:08dito,
13:09si Siya,
13:09ito yung oxygen
13:10para makaingas siya
13:11ng maayos.
13:12Malaban din na patas,
13:13ganito nangyayari sa atin.
13:14Laban na lang
13:16para sa pamilya.
13:17No choice talaga eh.
13:21Araw-araw ako umiiyak,
13:22hindi ko pinapakita
13:23talaga sa asawa ko
13:24para malakas lang loob.
13:26Sabi ko,
13:27kaya natin ito
13:28pag-anuhan natin.
13:32Basta huwag ka lang
13:34umigay,
13:34mag-ano ka lang.
13:35Kapit ka lang,
13:36dasal ka lang.
13:38Ang masaklap pa rito,
13:40hindi lang si Leonardo
13:41ang tinamaan ng
13:43leptospirosis
13:43sa kanilang pamilya.
13:45Pati ang panganay niyang anak
13:46na si JL
13:47na naka-admit din ngayon
13:49dito sa San Lazaro.
13:54Nalubog daw kasi
13:55ang eskwela
13:56kanina JL
13:57sa baha
13:57noong August 17.
13:59Wala po akong bota.
14:00Nagyapag na lang po
14:01ako pa labas.
14:02Nagugas naman po
14:03ako ng pangakasyo lang.
14:04Mga ilang araw po,
14:06nilagnat po ako
14:07tapos sumakit yung ulo ko.
14:08Saan siya pa ako
14:09masakit din po eh.
14:10Mahirap din po kasi.
14:11Dalawa kayo sa pamilya
14:12may sakit.
14:13Tapos yung mama may
14:14hindi naman kaya lahat.
14:16Hindi ko alam po
14:16anong gagawin ko.
14:18Katuloy kagabi,
14:18kailangan ako ng anak ko.
14:20Kailangan din ako niya.
14:21Ako lang isabantay dito.
14:23Sa fourth floor
14:24ng ospital
14:25ang mga naka-admit
14:27mga bata.
14:28Ang ilan sa kanila
14:29mga nagtampisaw
14:31o lumusong
14:32sa baha.
14:33Ilan po ang pediatric
14:33patients na may lepto
14:35ngayon, Dok?
14:3631.
14:3631.
14:37Naligo siya.
14:39Umaga, umulan.
14:40Tapos umulan po ulit
14:41ng hapon.
14:42Naligo po ulit siya.
14:43Pero walang baha?
14:44Wala naman po.
14:45Yung mga ulan lang
14:47na napakapakanila.
14:48Mga alisang mga bubo.
14:50May isugat ka ba
14:51sa paa?
14:52Dok, paano siya
14:53nagka-leptospirosis, Dok?
14:55Kahit po walang baha,
14:56kung mayroon pong
14:57tubig na tansi,
14:58pwede yan tumama
14:59sa mata o sa bibig,
15:01pwede pa rin po
15:01magkaroon ng
15:02leptospirosis.
15:03Ang isa sa pinakabatang
15:05pasyente rito,
15:06si Sebastian,
15:077 taong gulang.
15:09Paano siya
15:09nagkaroon po
15:10ng lepto?
15:11Lumangoy po siya
15:12sa baha.
15:13Ay!
15:14Nag-swimming sa baha.
15:15Bakit ka nag-swimming
15:16sa baha?
15:17Masaya-masaya.
15:19Apat na araw po siya
15:20nilagnat.
15:21Matanya po lang,
15:22pulang-pula po.
15:23Kaya dinala po namin siya
15:24dito sa Lasaro.
15:26Yan nga po
15:26ng positive po siya
15:27sa leptospirosis.
15:29Huwag na magsuswimming
15:31sa baha, ha?
15:32Oo, mag-swimming na lang
15:34sa batsya.
15:35Sa batsya ni mami, ha?
15:37Oo, yan.
15:38Sige, pagaling ka.
15:40Kumpara sa mga nakatatanda
15:42na kung minsan
15:43moderate to severe
15:44ang leptospirosis,
15:46ang sa mga bata,
15:48mild to moderate lang daw.
15:50Mas komplikado raw
15:51kasing gamutin
15:52ang mga nakatatanda,
15:54lalo na kung meron na silang
15:55mga comorbidity
15:57o mga sakit.
15:58Pero ibang-iba
16:00ang kaso ni Miracle
16:01sa mga kapwa niya
16:03batang pasyente.
16:04Miracle,
16:04uy, ang ganda naman
16:05ang pangalan, Miracle.
16:07Paano ka nagka-leptospirosis?
16:09Naligo po siya
16:10sa swimming pool po.
16:11Tapos nalunod,
16:13takainong ng maruming tubig.
16:14Ah!
16:16Yung swimming pool,
16:17marumi eh.
16:18Baka contaminated din po
16:20yung swimming pool
16:21ng ihinang daga.
16:22Kaya pwede rin
16:23naman po yung mangyari.
16:26Seryosong sakit
16:28ang leptospirosis.
16:30Pwede pa itong magdulot
16:31ng mga komplikasyon
16:33na pwedeng ikamatay.
16:35Sa apat na libong
16:36nagkaroon na nito
16:37ngayong taon,
16:38mahigit dalawang daan na
16:40ang namatay.
16:41Dok,
16:42bakit ho may namamatay
16:43sa leptospirosis?
16:45Sa libro kasi,
16:46leptospirosis can really heal.
16:48It has 50% mortality
16:50if it is severe.
16:51So, 50% chance
16:53na mamamatay ka?
16:54You are in severe
16:56leptospirosis.
16:57Okay.
16:57Tsaka siguro pag late
16:59ho dalhin sa doktor
17:00o hospital.
17:00That is already severe.
17:02Kasi,
17:02kailangan lang natin
17:03maagahan
17:04ang magbigay ng
17:05antibiotic
17:06at supportive management
17:08sa pasyenteng
17:08may leptospirosis.
17:10So far po,
17:11may casualty na po
17:13mortality sa San Lazaro?
17:14Meron na po
17:15aming nine
17:16na namatay
17:16sa leptospirosis.
17:19Isa sa mga sinawimpalad
17:21ang tricycle driver
17:22mula sa tundo
17:23na si Joel.
17:24Kwento ng mga
17:25naulilan niyang anak
17:26na sina Nicole
17:27at Christine
17:28sa kabila ng baha
17:30na masada pa rin
17:31ang kanilang ama
17:32noong August 19.
17:33Kinakailangan niya pong
17:35itulak ang tricycle niya
17:36dahil yung gulong daw po
17:38ay hindi na naandar.
17:40Kaya lumusong po siya
17:41sa baha.
17:41Ang laban niya sa buhay
17:43sa kalsada,
17:44kahit na yung kalsada
17:46binabaha kailangan niyang
17:47suungin
17:48kasi kailangan niyang
17:50maghanap buhay.
17:52Nadulas pa nga raw
17:53si Joel.
17:54Sa bandang to
17:55yung impact
17:56ng pagkakadulas niya po.
17:58Akala po talaga niya
17:59dahil lang sa pagkadulas niya.
18:01Kaya po siya
18:02nagkaroon ng lagnat
18:03na panalakit ng katawan po.
18:05Dahil kinutuban na raw sila
18:07na baka magka
18:08leptospirosis si Joel,
18:10nagtungo ito
18:11sa health center
18:12para humingi
18:13ng doxycycline
18:15gamot
18:15na pampigil sana
18:17ng leptospirosis infection.
18:19Kaso,
18:20sarado raw
18:21ang health center
18:22nung oras na yon.
18:23Hanggang hindi na raw
18:25bumaba
18:25ang lagnat ni Joel
18:27at isinugod na ito
18:28sa ospital.
18:30Sabi niya po,
18:30nakdalin mo na ako
18:31sa ospital.
18:32Mamamatay na ako.
18:34Sumasakit daw po
18:35yung batok niya sobra.
18:36Tapos masakit yung dibdib
18:38na hihirapan na pong huminga.
18:40Then yung lalamunan po niya
18:41talaga is sobrang sakit
18:43na daw po talaga.
18:44Pagdating sa ospital,
18:46severe na
18:46ang leptospirosis
18:48ni Joel.
18:49Tinamaan na
18:50ang kanyang bato.
18:51Kinailangan niya pong
18:52i-catheter
18:52dahil hindi na po
18:54siya makaihi.
18:55Naihi na po niya
18:56yung dugo.
18:56Yung mata po niya
18:57kasi medyo
18:59naninilaw na po.
19:00Nakaschedule na siya
19:01ng dialysis
19:02pero hindi na niya
19:03ito inabot
19:04dahil madaling araw
19:06nitong lunes,
19:07binawian na siya
19:08ng buhay.
19:09Masakit kasi
19:10nursing student po ako eh.
19:11So,
19:12kumbaga,
19:12parang alam ko na po
19:13yung signs na
19:14severe na po talaga
19:15yung naramdaman niya.
19:17Hindi po talaga
19:18namin inaasahan
19:19kasi nilalaban po talaga niya eh.
19:21Sabi niya po sa akin
19:22na gusto ko pang mabuhay,
19:24gusto ko pang makita
19:26yung mga apo ko.
19:27So, kadalasan po
19:28ang nasasalang po namin
19:29is 8 hanggang
19:30sa 20 pasyente po
19:31sa 24 hours po natin.
19:33Nai-schedule po namin po yun
19:34based po dun sa
19:35priorisization
19:36ng mga doktor po natin.
19:38Do you have enough
19:39dialysis machines,
19:41doc?
19:41We only have
19:426 chairs
19:43ng dialysis machines
19:45and
19:45this dialysis machine
19:47already works.
19:48Ang iba kasing
19:49problema
19:50pag dumating
19:51sa amin
19:52medyo
19:52malala na
19:53ang kanilang
19:54sembery
19:54pumapalya na
19:55ang kanilang
19:56mga vital organs.
19:58So, paano yan, doc?
19:59Nagtatawag kami
20:00ng tulong
20:01sa ibang DOH hospital.
20:03Para dun nalang
20:04hundalhin
20:04pagkailangan.
20:06Nito lang,
20:06Webes,
20:07nag-ikot
20:08si DOH Secretary
20:09Edwin Mercado
20:10sa San Lazaro Hospital.
20:12Samantala,
20:13ayon kay
20:14Dr. David Suplico,
20:16maiiwasan
20:17ang pagkamatay
20:18sa leptospirosis
20:20kung
20:20maaga
20:21ang pagpapa-checkup
20:23o pagpapa-hospital.
20:25Doc,
20:25meron pa ho bang
20:26dapat maalala
20:27ang publiko?
20:28Minsan,
20:29pinipiis nila
20:30ang kwalating
20:31trangkasos.
20:32Pumunta kayo
20:33pag-agad sa hospital
20:34kasi
20:35pag-mile to moderate
20:36lang ang leptospirosis,
20:38maagapan kayo namin.
20:39That's the best way
20:40din daw ho
20:41para matulungan natin
20:42si na Dr. Suplico,
20:44yung ating mga hospital,
20:45lahat po
20:46ng ating mga doktor
20:47na ngayon ho
20:47ay overworked
20:49at toxic na
20:50dahil po sa dami
20:51ng cases.
20:51Doc, thank you very much.
20:54Maraming salamat.
20:54Maraming salamat po
20:56sa inyong serbisyo.
20:57Sana hong matapos
20:58na itong surge
20:59para
20:59mag-normalize na po.
21:02Makarinig
21:03at makaunawa
21:04ng sakit
21:05ng leptospirosis.
21:07Samantala,
21:08nag-uulan na naman
21:09nitong biyernes
21:10sa maraming lugar
21:12sa Luzon,
21:13lalo na
21:13sa Pampanga,
21:15sa Bayan ng Makabebe.
21:16Para sa buwan ng Agosto,
21:18patlo,
21:19ang naitalang kaso
21:20ng leptospirosis.
21:22Isa na rito,
21:23si Angelo,
21:23tiga barangay
21:24Kaduang Tete.
21:25Nag-iya yung mga
21:26pisang ko na
21:27mamariro kami.
21:28Maraming lutang na isda.
21:29Ang ulam din naman,
21:30nakalusong kami sa ba.
21:32Wala kaming bota
21:32hanggang sa dibdib
21:33yung tubig.
21:34Pagka uwi,
21:35agad daw naramdaman
21:36ni Angelo
21:37ang sintomas.
21:38Sumakit na yung kasukasuan ko.
21:40Pagdating ng gabi,
21:40linagnat ako,
21:41hiningal.
21:42Nagkukulaps na ako
21:43nung dalhin ako
21:44sa hospital.
21:49Mabuti na lang
21:50at naagapan niya.
21:51Kaya,
21:52nitong Martes,
21:53na-discharge na siya.
21:54Gayunman,
21:55hindi pa rin niya
21:56maiwasang mangamba.
21:57Lalo't lagi raw
21:58binabaha
21:59ang kanilang lugar.
22:01Kung may
22:01plug control lang
22:02sana kami na
22:03mga sakit na ganito,
22:04hindi namin
22:05madadanasan.
22:06Pati ang katabing
22:07barangay
22:07ni Angelo
22:08ang sa plug David
22:10lubog.
22:11Ang kalsada
22:13para ng ilog.
22:14Kaya,
22:15ang mga residente
22:16nagbabangka.
22:17Mga ulam po
22:18tsaka merienda.
22:19Kami na lang
22:19ko yung nagpupunta
22:20sa mga bahay-bahay
22:21para makapagtinda.
22:23Sa takot
22:24ng mga residente
22:25sa leptospirosis,
22:27ang iba
22:27sa second floor
22:28ng evacuation center
22:30tumuloy.
22:31Ayun po,
22:31yung second floor
22:32ng iskala namin
22:33ngayon,
22:33tsanggi na.
22:34Tinanda akong to.
22:36Sabi na,
22:36kaso,
22:37pahirap lang siya
22:37ng pahirap yearly.
22:39At dahil
22:40isang buwan
22:40nang suspendido
22:42ang mga klase,
22:43nakamodular
22:44ang mga estudyante.
22:45Wala munang
22:46face-to-face
22:47na mga klase.
22:50Baha ngayon,
22:52leptospirosis bukas.
22:55Ganito na lang ba
22:56ang kapalaran
22:57ng mga nakatira
22:58sa mga bahaing lugar
23:00sa kabila
23:01ng bilyones
23:02o trilyones pa nga
23:04na pondong napunta
23:05sa di o mano
23:06flood control projects.
23:10Isang taon na
23:12mula
23:12nung binigyang diin
23:14ni Dr. Tony Liachon
23:15ang salitang
23:17kleptospirosis
23:18para patungkulan
23:20ang sakit
23:20na sanhi
23:21ng korupsyon.
23:22Sorry po,
23:23it's a bad
23:24governance problem.
23:25It's a corruption problem.
23:27It's a healthcare problem.
23:29It's an education problem.
23:31So therefore,
23:32it's a systemic failure
23:33of the government
23:34to anticipate this
23:35because ito nangyayarin
23:37not only during
23:38this administration
23:39kahit noon pa man eh.
23:41Hindi mawawala
23:42ang leptospirosis
23:43kung may korupsyon
23:45sa flood control.
23:46Ang dalawang dapat
23:47natin binibigyan
23:48importansya
23:48actually,
23:49healthcare
23:50at saka education
23:51kasi yan ang
23:51human capital eh.
23:53A healthy and educated
23:54population.
23:55Defunded ang PhilHealth.
23:56Ang utang ng government
23:57sa PhilHealth
23:58ay 330 billion.
24:00Terbisyo
24:00sa tao!
24:01Ang dapat panawagan
24:03ng bawat Pilipino
24:04is the ask
24:05the government
24:05for transparency,
24:07accountability,
24:09at saka justice.
24:10Tapos,
24:10dapat sabayan
24:11to empower
24:12every Pilipino
24:13to become educated
24:14about the diseases.
24:15Kailangan managot na yung
24:17nagkuha ng puno
24:18ng maplod
24:19with control na yan.
24:20Kasi kung hindi naman
24:21nila binulsa yan,
24:22dapat di magkabawa.
24:23Hindi,
24:23laging ilagay-laging
24:24sa bulsa
24:25ang pera.
24:26Paano na
24:27mga tao
24:28na nahihirapan?
24:31Pag ikaw pala
24:32yung nakara,
24:33mas may igagalit pa pala
24:35kasi nawalan ka
24:36ng maayos sa buhay.
24:38Hindi na sana nangyari
24:39kung binigyan talaga
24:41ng pansin.
24:42Hanggang kailan pa ba
24:43dapat may mamatay pa
24:45para lang
24:45mabigyan talaga
24:47ng sulit?
24:51Ang leptospirosis
24:52sakit na nakukuha
24:54sa baha
24:55pero ang bahang
24:56hindi pa rin
24:57masolusyonan
24:58dahil sa katiwalian
25:00sakit na
25:01ng buong bayan.
25:03At habang
25:03hindi napapanagot
25:05ang mga nasa likod
25:06ng mga kinurakot
25:08naman ng mga proyekto,
25:09ang publiko
25:10ang patuloy
25:11na nagbabayan
25:12hindi lang gamit
25:14ang kanilang mga buwis
25:15kundi pati
25:16ang kanilang kalusugan
25:18at buhay.
25:43Thank you for watching
25:45mga kapuso!
25:46Kung nagustuhan niyo po
25:47ang video ito,
25:49subscribe na!
25:50sa GMA Public Affairs
25:51YouTube channel
25:52and don't forget
25:54to hit the bell button
25:56for our latest updates.
Comments