00:03foreign
00:31Ito ang Tultul, isang pambihirang klase ng asin mula pa sa isla ng Gimaras.
00:36Salamin sa tradisyon na hinubog ng panahon at negosyong maraming nasusuportahan.
00:43Maraming nang bumibili different countries, Europe, America, kahit saan, Middle East, Asia, kahit saan.
00:50Asin na di lang basta pampalasan ng pagkain, pangkabuhayan din.
01:05Sa karaniwang asin, araw ang katulong para ang tubig dagat, mabuong kristal na asin.
01:12Pero sa Gimaras, may mas mabusising proseso para makagawa ng asin.
01:22Nagsisimula sila sa pag-iipon ng dagsa o yung mga naanod na kahoy sa dalampasigan.
01:28Dahil nababa dito ng matagal sa dagat, nasipsip na ng mga kahoy ang tubig alat na kailangan para sa asin.
01:35Sinusunog namin na ng 7 days na pagsunog.
01:38Pagkatapos ng 7 days, kunin namin po yung abo.
01:41Tapos dalhin namin dito sa production.
01:44Ilalagay sa mga kaing ang abo at mubuhusan ng tubig dagat upang makuha ang maalat na brine o tuma.
01:49Meron kaming dito na tradisyonal na tister.
01:53Ito po yung tubig dagat na pure.
01:55Kapag nilagay natin yung tister namin, nakalubog sa sir.
02:01Ibig sabihin, kulang po yung saliniti ng tubig dagat.
02:05Samantalang sa nakuha nilang tuma.
02:07Lagay lang natin yung tister natin.
02:09Makita natin nakalutang.
02:11Ibig sabihin, mataas na po yung saliniti.
02:13Ibig sabihin, perfect na itong gawing asin.
02:17Isasalang na ang tuma sa mga hornohan.
02:19At para mas espesyal, may halo ring sariwang gata ng nyog ang tultul.
02:24Isasalang sa apoy ang mga hornohan sa loob ng 8 hanggang 10 oras o hanggang sa kumapal at mamuuna ang
02:30asin.
02:33Kapag lumawig na ito, pwede nang hati-hatiin at balutin.
02:40Naibibenta nila ng 180 pesos kada bloke ang tultul salt.
02:44Kailangan ito, meron kang pang scrape.
02:46So, para maggamit ito, kailangan kukudkodin mong ganun.
02:53Teka ito.
02:57Maraming nilagay na asin pero hindi maalap.
02:59So, siguro hindi pa rin dagwa ito sa coconut.
03:02Hindi na lang sausawan upang palasa ang tultul,
03:05pwede na itong gamitin sa mga panghimagas at maging sa mga sosyal na inumin.
03:09Traditionally, yung asin tultul, ginagamit siya bilang ulam sa kanin.
03:15Isama mo lang doon sa kanin na mainit, tapos idampi mo lang yung asin.
03:20Pero ngayon, ginagamit na siya as a finishing salt.
03:24Meron siyang smoky and earthy flavor dahil po sa process.
03:28At meron siyang umami na mouthfeel because sa gagata.
03:33Mayigit isang daang taon na ang tradisyon ng paggawa sa tultul sa isla ng Gimaras.
03:37Ako pala si Jumar Ganila, the 15-generation tultul maker.
03:42Salamat lang ko sa tultul kaya ang nakapa-eskwila ako.
03:47Nakatapos ko sakbataan sa pag-eskwila.
03:50Nakogin mabulig sa tultul sa amon para buhi.
03:53Isa rin sa mga pamilya ko dyan ang nakabenepisyo.
03:56Nagawa na namin yun, nagawa nila yun ng anak buhay nila, ma'am, ang tultul.
04:01Naglawak ng oil spill.
04:03Pero noong 2006, inalat ang mga taga-isla kaya natigil ang produksyon ng tultul.
04:07Isa sa pinakalalang oil spill sa bansang nangyari rin sa isla ng Gimaras noong 2006.
04:13Aabot sa 200,000 litro ng langis mula sa tanker na NT Solar One na lumubog noong August 11, 2006,
04:20ang kumalat sa karagatan.
04:22Pero tulad ng siksik na bloke ng tultul, matibay raw ang paniniwala ni Vinsoy sa pambihirang asinila.
04:28Kaya umisip siya ng paraan kung paano pasisiglahin ang unti-unting namamatay na tradisyon.
04:34Ang goal ang dapat sana is to revive buhayin, may pakilala sa buong mundo.
04:41Pero unti-unti po namin nakita na maraming demand.
04:45Bagamat mas mabuti sa negosyo na marami kaagad ang kanilang gawin,
04:49naging prioridad nila ang kalidad ng produkto.
04:52Quality over quantity talaga.
04:54Kasi ako naniniwala ako na yung mga tao, alam nila kung ano yung kalidad ng produkto.
05:01Hindi mo naman kasi pwede siyang i-fake eh.
05:03Kasama ang ilang marunong gumawa ng tultul, naglaba siya ng kuhunan noong 2022.
05:08Kuhunan ko nasa 60,000.
05:10Inikot ko lang siya hanggang sa lumaki ng lumaki.
05:14Nagsimula ako sa dalawang mag-asawa lang, kay Nanay Emma at kay Tatay Serafin.
05:20Nang makuha na nila ang tamang timpla, inilapit na niya ito sa mga potensyal na mamimili.
05:25Yun po yung unang challenge ko, ang awareness ng mga tao.
05:29Isa sa nagbigay din ng spotlight nung na-feature kami sa isang sikat din na vlogger,
05:38nabigyan kami ng pagkakataon na maipakilala yung asin namin sa buong mundo.
05:43Ang good problem naman nila kung paano gagawa ng sapat sa dami ng gustong bumili.
05:49Dati, yung asin tool tool, yung paggawa nun, seasonal lang from December up to May.
05:55Pero ngayon, nabigyan na namin ng sistema, nagawa na namin ng sistema, all year round na siya.
06:01Para ma-meet ang demand, may mahigit 30 kataon ang nabigyan ng kabuhayan si Binsoy.
06:07Ang buong community po, nakaka-generate na ng six digits a month.
06:14Nakabili na kami ng pangilangan namin sa bahay namin, tapos makasibilis kami sa bangko.
06:22Mula Gimaras, umabot na rin sa iba't ibang parte ng bansa ang tool tool at maging sa buong mundo.
06:28Dati, ang goal ko lang is makilala o mabuhay lang sa Gimaras or within Region 6.
06:34Ngayon ma'am, all over the world na, marami nang bumibili different countries, Europe, America, kahit saan, Middle East, Asia,
06:44kahit saan.
06:45Paminsan-minsan, may limited edition silang tool tool ice cream.
06:50Hindi lang isang siglong tradisyon ang binigyang buhay ni Binsoy, pati na rin ang mga gumagawa ng tool tool sa
06:56kasalukuyang henerasyon.
06:58Ang pangarap ko sa tool tool salt, simple lang, na mapanatili siya hanggang buhay.
07:06At makilala sa buong mundo, makilala ng mga kabataan at hindi siya makalimutan.
