00:02ABD merkezli Fox News, Moskova ile Tahran arasındaki işbirliğinin boyutunu ortaya koyan, kamuya açık olmayan bir belgeyi inceledi.
00:10Rusya'nın İran'la sadece ticari değil, finanstan nükleer enerjiye, havacılıktan ulaşıma kadar uzanan, kapsamlı bir ortaklık planladığı iddia edildi.
00:21Fox News'un incelediği 44 sayfalık belge, Rusya Federasyonu ile İran İslam Cumhuriyeti arasında 2024-2026 yılları için işbirliği planı
00:31başlığını taşıyor.
00:32Resmi kullanım içindir ibareli belgede, iki ülkenin batı yaptırımlarının etkisini azaltmaya yönelik alternatif kanallar geliştirmesi dikkat çekiyor.
00:43Moskova ve Tahran, ticarette ulusal para birimlerinin kullanımını artırmayı, bankalar arasında alternatif ödeme kanalları kurmayı, dijital para birimleriyle sınır ötesi
00:54ödemeleri geliştirmeyi planlıyor.
00:56Hedef, batı merkezli finansal sistemlere bağımlılığı azaltmak.
01:01Planın en kritik başlıklarından biri ise nükleer enerji.
01:05Rusya'nın devlet şirketi Rosatom'un, bu şehir nükleer santralinde yakıt tedariği, bakım ve yeni ünitelerle ilgili çalışmalarını sürdürmesi öngörülüyor.
01:14Rus uzmanların Eylül 2026'da bu şehire dönmeye başladığı, santralde planlı bakım ve kısmi yakıt değişimi hazırlıklarının sürdüğü bildirildi.
01:26İşbirliği enerjiyle de sınırlı değil.
01:28İran'daki petrol ve doğal gaz sahalarının geliştirilmesi, Rus uçakları için parçaların İran'da üretilmesi ve iki ülke arasındaki demiryolu hatlarının geliştirilmesi
01:38de planda yer alıyor.
01:39Özellikle Rusya'yı İran üzerinden Basra Körfezi'ne bağlayacak Kuzey-Güney Ulaşım Koridoru öne çıkıyor.
01:47Raşt-Astara demiryolu hattının tamamlanmasıyla Rusya'nın geleneksel Avrupa gözergahlarına alternatif bir ticaret rotası oluşturması hedefleniyor.
01:59Moskova'nın Tahran'la kurmaya çalıştığı ortaklık, enerjiden finansa, ulaşımdan teknolojiye kadar birbirine bağlı bir yapı ortaya koyuyor.
02:07Ancak belgenin 2024'te hazırlanmış olması nedeniyle planlanan projelerin hangilerinin bugün tam olarak uygulandığı net değil.
02:16Washington ise Rusya ve İran'ın yaptırımların delinmesine yönelik finansal ağlar kurması halinde bunları hedef alacağını belirtiyor.
