00:08Dzień dobry, nazywam się Mateusz Jorański, to jest program 12 minut w Euronews.
00:13Znajdujemy się na 35. forum ekonomicznym w Karpaczu.
00:17Państwa i moim gościem jest były prezydent Polski, pan Andrzej Duda.
00:20Dzień dobry, panie prezydencie. Dziękuję, że zgodził się pan przyjąć zaproszenie.
00:24Proszę powiedzieć, jak z perspektywy byłego prezydenta ocenia pan obecny model współpracy na linii Pałac Prezydencki, a rząd?
00:32Dzisiaj mamy taką sytuację, którą nazywamy kohabitacją, czyli prezydent i rząd pochodzą z różnych obozów politycznych.
00:40No ale ta współpraca musi się jakoś układać i to, co było ostatnio też podkreślane,
00:45kiedy nie tak dawno, miesiąc temu obchodziliśmy pierwszą rocznicę inauguracji prezydentury prezydenta Karolana Wrockiego,
00:53że jeżeli spojrzymy w przestrzeń działalności ustawodawczej rządu parlamentu i prezydenta przez ten rok,
01:01to absolutnie zdecydowana większość ustaw została przez prezydenta podpisana.
01:06Tylko w sumie nieliczne z nich zostały przez prezydenta zakwestionowane, czy przekazane do kontroli Trybunału Konstytucyjnego.
01:13To skąd ta opinia wśród obozu rządzącego, że prezydent Karol Nowrocki jest wetomatem?
01:19Tak jest nazywany?
01:19Dlatego, że obóz rządzący zawsze będzie tak mówił wtedy, kiedy prezydent będzie miał odmienne zdanie w niektórych sprawach.
01:27To jest pewien problem polityczny oczywiście wtedy, kiedy mamy do czynienia z kohabitacją,
01:34że po prostu władza, niechętnie władza, mówię w sensie rząd, niechętnie rozmawia z prezydentem.
01:40Myślę, że gdyby wcześniej przychodzono do prezydenta i przedstawiano prezydentowi propozycje rozwiązań legislacyjnych,
01:47które rząd chce realizować, byłoby znacznie łatwiej i tych wet prezydenckich byłoby znacznie mniej.
01:53Gdyby rozmawiano z prezydentem, mówię o tym także i z własnego doświadczenia,
01:56bo proszę pamiętać, że ja również przez ostatni czas swojej prezydentury,
02:02od praktycznie zimy 23 roku,
02:07funkcjonowałem z rządem właśnie stworzonym przez Donalda Tuska
02:11i to także była kohabitacja.
02:14Jak pan patrzy dzisiaj na pana prezydenta Karola Nawrockiego, w czym widzi pan,
02:18dostrzega pan podobieństwo w swojej prezydenturze
02:20i taką w zasadzie w czym największą różnicę?
02:25Przede wszystkim cieszę się z tego, że prezydent dzisiaj jest tą ostoją relacji polsko-amerykańskich.
02:32Czy to się komuś podoba, czy to się komuś nie podoba?
02:36Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest partnerem prezydenta Stanów Zjednoczonych
02:40w tym znaczeniu ustrojowym.
02:42Prezydent Stanów Zjednoczonych nie będzie rozmawiał w Polsce z premierem,
02:46nie będzie w Polsce rozmawiał z ministrem spraw zagranicznych,
02:48będzie rozmawiał wyłącznie z prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej.
02:51Cieszę się bardzo z tego, że te relacje pomiędzy naszym prezydentem Karolem Nawrockim
02:56a dzisiaj prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem są bardzo dobre,
03:00bo to jest nasz największy sojusznik, bo to jest największe mocarstwo militarne na świecie,
03:03bo to jest największa gospodarka na świecie.
03:06W związku z czym utrzymywanie tych relacji, dbanie o wsparcie amerykańskie
03:10także w różnego rodzaju kwestiach dotyczących pozycji międzynarodowej Polski
03:15myślę w tej chwili choćby o członkostwie w grupie G20, o co się w tej chwili ubiegamy,
03:22bo podkreślam, że udało nam się dzięki mądrej polityce ostatnich kilkunastu lat
03:31osiągnąć rzeczywiście poziom członkostwa wśród 20 największych gospodarek na świecie,
03:37ale formalnie dzisiaj nie jesteśmy jeszcze członkiem grupy G20, nie jesteśmy w tej grupie na stałe.
03:42To wymaga dopiero decyzji, przy której wsparcie ze strony prezydenta Stanów Zjednoczonych
03:47i Stanów Zjednoczonych w ogóle wydaje się absolutnie kluczowe.
03:51Gdyby miał Pan zaprojektować polską politykę bezpieczeństwa na następne 10 lat,
03:55na czym oparłby Pan ją w pierwszej kolejności?
03:57Po prostu Polska musi być mocna. Musimy mieć naszą armię taką,
04:03która rzeczywiście będzie w stanie zatrzymać agresora z dwóch przyczyn.
04:07Po pierwsze dlatego, że jesteśmy dużym państwem w Europie Środkowej
04:10i nie tylko jesteśmy biorcą bezpieczeństwa, ale jesteśmy także nośnikiem bezpieczeństwa
04:15dla mniejszych państw, choćby dla państw bałtyckich.
04:17Oni bardzo na to liczą i my powinniśmy tą odpowiedzialność też na siebie nieść
04:24i realizując modernizację naszej armii pokazujemy, że ją niesiemy.
04:28To jest jedna sprawa. A druga sprawa to jest to, żeby wobec naszych sojuszników,
04:34także tych najmocniejszych jak Stany Zjednoczone, od których w razie czego
04:38zgodnie z Traktatem Północnoatlantyckim, artykułem 5, kolektywną obroną,
04:43będziemy oczekiwali wsparcia w przypadku jakiejkolwiek napaści na Polskę,
04:48to żeby to było rzeczywiście wsparcie, czyli że my jesteśmy w stanie bronić się sami
04:53w pierwszej kolejności.
04:55I to jest dzisiaj rzecz najważniejsza.
04:58I cieszę się, że, co podkreślałem wielokrotnie,
05:01tym razem my Polacy jesteśmy mądrzy przed szkodą.
05:05Rozpoczęliśmy modernizację naszej armii i wielkie zakupy militarne jako pierwsi.
05:09Dzięki temu udało nam się dokonać zamówień i w ogromnej części już te zamówienia
05:15zrealizować. To czołgi, które są dzisiaj już na wyposażeniu polskiej armii
05:19i ze Stanów Zjednoczonych i także i z Korei.
05:22To nowoczesne samoloty F-35 ze Stanów Zjednoczonych,
05:26F-A-50 z Korei Południowej.
05:30To wyrzutnie HIMARS, to wyrzutnie Chungmu,
05:34to wiele, wiele, wiele innego uzbrojenia, które w międzyczasie nie tylko zakupiliśmy,
05:38ale które dzisiaj już jest w rękach polskich żołnierzy
05:41i realnie buduje system naszego bezpieczeństwa.
05:44A co z kwestią nuclear sharing, pytam, ponieważ gdyby wielu ekspertów wojskowych
05:48mówi, że gdyby Ukraina posiadała broń atomową i nie pozbyła jej się w latach 90.,
05:53no to Rosja by nie odważyła się zaatakować Ukrainy.
05:55Kiedy Polska będzie posiadać taką broń atomową
05:59w porozumieniu ze Stanami Zjednoczonymi?
06:01Co tu kryć? Ja bym chciał, żeby Polska dysponowała bronią nuklearną
06:04i podzielam pana zdanie i tych ekspertów, którzy mówią,
06:09że gdyby Ukraina miała swoją broń nuklearną,
06:12której niestety pozbyła się na mocy porozumienia budapesztańskiego,
06:16to Rosja nie odważyłaby się zaatakować Ukrainę.
06:20Tak, dlatego że mocarstwa nuklearnego raczej nikt się nie odważy zaatakować
06:27właśnie ze względu na potencjalną możliwość nuklearnej odpowiedzi.
06:31To jest faktycznie absolutny fundament bezpieczeństwa.
06:37No może nie stuprocentowy, bo ktoś powie,
06:39że nie ma stuprocentowego zabezpieczenia,
06:41ale powiedzmy tak, ponad na pewno 90% w dzisiejszych czasach.
06:45Panie Prezydencie, chciałbym teraz poruszyć temat Ukrainy,
06:49ponieważ obecna relacja na Linie Kiju-Warszawa jest dosyć napięta,
06:53więc to są względy historyczne.
06:55Jak rozmawiać z Ukrainą o trudnych kwestiach historycznych,
06:58tak, aby pamięć o przyszłości była zachowana,
07:00ale nie przeszkadzała w budowaniu dobrych relacji sąsiedzkich.
07:04Ja powiem tak, ja patrzę na to chłodno.
07:06Wie pan, to jest polityka.
07:07Na Ukrainie też jest polityka.
07:09Na Ukrainie też zbliżają się, pewnie będą wybory prezydenckie.
07:15Jak to mówią, punkt widzenia często zależy od punktu siedzenia.
07:18Obserwowałem ewolucję prezydenta Poroszenki.
07:23Wcześniej, będąc prezydentem Rzeczypospolitej,
07:27obserwowałem ewolucję pozytywną i dojrzewanie polityczne
07:32prezydenta Wołodymyra Zełyńskiego, który w 1922 roku,
07:36kiedy Ukraina została zaatakowana absolutnie jako prezydent swojego kraju,
07:40stanął na wysokości zadania i tego nikt mu nie odmówi,
07:43okazał się w tamtym momencie z całą pewnością bohaterem Ukrainy.
07:47Ja nie mam wątpliwości, że w ogromnym stopniu właśnie dzięki jego determinacji
07:51odwadze, stanowczości i postawie Ukraina przetrwała
07:55i Chijów nie został zajęty przez rosyjskich okupantów.
07:59No ale sytuacja Wołodymyra Zełyńskiego polityczna również przez te lata,
08:05cztery lata wojny ulega ewolucji.
08:08No pojawiają się tendencje do różnych, nieco bym powiedział,
08:12takich radykalnych posunięć, które w wielu aspektach
08:17zderzają się z polskim interesem, z tym, co my uważamy
08:22za niezbędną sprawiedliwość historyczną i jest dzisiaj obowiązkiem
08:28polskich władz bez wątpienia egzekwować w tym zakresie nasze interesy.
08:32A gdyby pan cofnął czas, to czy by dał order orłabiłego
08:38panu prezydentowi Wołodymy Rewizyńskim?
08:40Tak, oczywiście, żebym ten order dał, ponieważ ja mu dałem ten order
08:43między innymi, czy może przede wszystkim właśnie za tą postawę
08:48w lutym 22 roku. Ja mu ten order wręczyłem, ja mu ten order nadałem
08:53w 22 roku. Między innymi biorąc pod uwagę to, jak jako prezydent
08:59zachował się w tamtym czasie, jak powinien być i mam nadzieję,
09:06że będzie postrzegany historycznie jako przykład tego, jak powinien postąpić
09:10prezydent w tak trudnej sytuacji, w jakiej on się wtedy znalazł
09:13wobec rosyjskiej napaści, wobec zagrożenia oczywistego dla własnego życia
09:18wtedy i dla własnej wolności. Nie bał się, został w Kijowie, stanął do samego końca
09:23na czele obrony Ukrainy wtedy, kiedy wielu ludziom opadły ręce i na zachodzie
09:28nikt nie wierzył w to, że Ukraina, że Kijów jest w stanie przetrwać
09:31tą rosyjską napaść. Więc to bez wątpienia. A istnienie suwerennej,
09:37niepodległej Ukrainy z władzami demokratycznie wybranymi naprawdę
09:41przez społeczeństwo Ukrainy, czyli wolnego państwa ukraińskiego,
09:45jest w interesie Rzeczypospolitej Polskiej.
09:48Czyli decyzja pana Karola na werskim odebraniu orderu Orłady'ego była złą decyzją?
09:52Nie, decyzja pana prezydenta Karola Nawrockiego została podjęta po czterech latach
09:58od nadania prezydentowi Wołodymirowi Zełyńskiemu orderu Orła Białego
10:02w zupełnie innych warunkach. Wobec już zmienionej sytuacji nie tylko wojennej,
10:10ale wobec zmienionej już także i sytuacji politycznej i wobec zmienionej
10:15w wielu aspektach również i ukraińskiej narracji, jak również i sposobie działania,
10:21który jest realizowany przez władze w Kijowie. I wielokrotnie podkreślałem,
10:26pan prezydent Karol Nawrocki podejmując swoją decyzję w oczywisty sposób
10:31kierował się pełną swoją wiedzą. Mówię to z własnego doświadczenia
10:35jako prezydent Rzeczypospolitej.
10:37Panie prezydencie, już ostatnie pytanie. Gdzie widzi się pan w przyszłości,
10:40jeśli chodzi o polską politykę? Czy planuje pan założyć partię
10:44albo stać się liderem Prawa i Sprawiedliwości?
10:47Panie redaktorze, ja 10 lat sprawowałem Urząd Prezydenta Rzeczypospolitej.
10:54Głosowania prezydenckie wygrałem 4 razy, bo były za każdym razem
10:59dwie tury wyborów, więc wygrałem wszystkie, mogę powiedzieć, głosowania,
11:03jakie były prezydenckie wtedy, kiedy mogłem kandydować.
11:07Zrealizowałem swoje zadanie prezydenckie zgodnie z wymogami
11:11polskiej konstytucji od dnia do dnia i moja misja się zakończyła.
11:16Dzisiaj jestem prezydentem w stanie spoczynku, powiedzmy,
11:20niektórzy mówią emerytowanym i to jest dzisiaj moja rola.
11:23Zresztą również przewidziana prawnie, bo zgodnie z obowiązującymi przepisami
11:27założyłem swoje biuro. To biuro jest finansowane przez Kancelarię Prezydenta,
11:32tak jak wszystkie biura byłych prezydentów w naszym kraju.
11:35Mam także swoje nowe zadania, które sam układam zgodnie z pewnymi
11:42również i międzynarodowymi regułami działania byłych prezydentów.
11:47Nie, nie planuję zakładać partii politycznej.
11:49Dziękuję panie prezydencie.
11:50Dziękuję bardzo.
Comments