00:07Dzień dobry, nazywam się Jan Bolanowski, a to jest program 12 minut w Euronews.
00:12Moją gościnią jest pani Henryka Bochniarz, przewodnicząca Rady Programowej Europejskiego Forum Nowych Idei.
00:19Dzień dobry.
00:19Dzień dobry.
00:20Nowe idee to jest chyba coś, czego Europa potrzebuje dzisiaj niezwykle mocno.
00:24W świecie zmierzchu, dominacji zachodu, gdy Chiny, Indie, globalne południe zyskuje na znaczeniu.
00:31Co powinna zrobić Europa, żeby odzyskać konkurencyjność na arenie świata?
00:35Ja może zacznę od tego, skąd powstał program tegorocznego EFNI, ponieważ wydaje mi się, że właśnie w tym świecie,
00:49o którym pan mówi, który wydaje mi się, że definitywnie się kończy.
00:55I myślę, że trudny byłby powrót do tych rzeczy, które wydawały nam się takim praktycznie paradygmatem,
01:05przynajmniej dla mojego pokolenia, wszystkich instytucji, relacji właśnie transatlantyckich.
01:15Więc uznaliśmy na Radzie Programowej, że powinniśmy właśnie przestać już może płakać nad tym rozlanym mlekiem,
01:25tylko zacząć się zastanawiać, jak ten nowy świat powinien być poukładany.
01:31I wydaje się, że cała ta zmiana, ona może wbrew pozorom, postrzegana teraz jako właśnie jakiś kryzys
01:44i zawalenie się takich stałych filarów naszego starego świata, że on może być właśnie czymś nowym otwarciem.
01:58I wydaje się, że w tym nowym otwarciu Europa może znaleźć swoje nowe miejsce
02:04i dobrze byłoby, żeby Polska, która jest krajem dużego sukcesu,
02:17a jednocześnie ma swoje doświadczenia wynikające właśnie z takiej wielkiej transformacji,
02:23jest krajem, który powinien wziąć na siebie odpowiedzialność za przygotowanie takich nowych idei.
02:31I oczywiście tego się nie zrobi ani na jednej konferencji, ani na dziesięciu,
02:36ale chcielibyśmy, żeby ta rozmowa, którą będziemy toczyć w Sopocie,
02:42żeby ona dotyczyła właśnie takich nowych pomysłów,
02:48żeby po prostu uciec od tego bagażu przeszłości i zacząć się zastanawiać,
02:53ok, skoro tak ten nowy podział świata wygląda
02:58i wiadomo, że my jako kraj w pojedynkę nie jesteśmy w stanie stawić czoła tym nowym siłom.
03:06W związku z tym i skoro Ameryka postanowiła zwinąć parasol,
03:12który nad nami trzymała tyle lat,
03:16no to trzeba się, tak powiem, brać do roboty
03:18i przede wszystkim spowodować, żeby rzeczywiście ta wspólnota europejska
03:24miała takie możliwości rozwoju, żeby była w stanie być partnerem dla tych nowych sił.
03:30Bo najgorsze, co mogłoby być, to jest jakby wypisanie się z tego wyścigu, który trwa
03:36i uznanie, że i tak nie mamy szans.
03:39Ja myślę, że mamy ogromne szanse
03:41i ci wszyscy, którzy mówią, że tak powiem, możemy się położyć do Lamusa
03:46i Europa to jest takie fajne, tak powiem, muzeum,
03:50do którego będą przyjeżdżać właśnie Chińczycy, Hindusi, Amerykanie
03:55i zwiedzać, tak powiem, świat, który po prostu nie przetrwał.
04:00Uważam, że się absolutnie mylą
04:01i że właśnie na tych wartościach można zbudować coś naprawdę fajnego.
04:06To jakie są te wartości i te przewagi,
04:09które Europa może wykorzystać w tym wyścigu?
04:11Ja widzę takie oczywiste jakby przestrzenie,
04:19które mogą pozwolić na to, żeby ten wzrost utrzymać.
04:24Dla mnie pierwsza to jest ogromny potencjał kobiet
04:28i myślę, że absolutnie niedoceniany, zwłaszcza w Polsce.
04:33My dopiero w tej chwili jesteśmy na etapie frażowania dyrektywy,
04:36która w jakiś tam sposób będzie wyrównywała te szanse kobiet,
04:41jeśli chodzi o ich wpływ na zarządzanie,
04:45podejmowanie tych zasadniczych decyzji.
04:47Ale uważam, że właśnie to inne doświadczenie kobiet,
04:53takie bardzo otwarte spojrzenie na to wszystko,
04:59co to się dzieje wokół, że ono może spowodować,
05:03że będziemy właśnie podejmowali decyzje i polityczne,
05:07i biznesowe, dużo bardziej odpowiedzialnie,
05:10że nie będą one tak ryzykowne, jak to, tak powiem,
05:14co często jest właśnie domeną mężczyzn,
05:18jak chociażby ostatni kryzys finansowy.
05:20No, ewidentnie, tak powiem, w nim odegrali niedobrą niestety rolę mężczyźni.
05:30Druga rzecz to jest to wszystko, co jest związane z przemysłami kreatywnymi.
05:38I znowu ta ucieczka od tradycyjnych dziedzin,
05:45wymuszona często przez to, że właśnie energia jest bardzo droga
05:50i w związku z tym szukamy jakichś sposobów
05:54na lepsze wykorzystanie tych ograniczonych zasobów.
05:59Europa absolutnie ma możliwość pokazania,
06:05że może być tym liderem światowym
06:08i spokojnie ścigać się, tak powiem, z innymi potęgami.
06:14Wydaje się również, że to wszystko, co może być postrzegane
06:20jako właśnie obciążenie, tak jak właśnie nasze dziedzictwo kulturowe,
06:26że to też jest przestrzeń, w której możemy szukać czegoś,
06:33co będzie fajną ofertą i dla turystów,
06:39ale też dla tych wszystkich, którzy szukają nowych przestrzeni,
06:45jeśli chodzi o działalność gospodarczą.
06:48Wspomniała Pani, że Polska jest tym krajem,
06:50liderem wzrostu w Europie teraz,
06:52ale czy to w raporcie Dragiego, czy w nowych inicjatywach europejskich
06:55ten głos Polski, głos w ogóle wschodniej części Unii Europejskiej
06:59jest wciąż niedoszacowany, niedoreprezentowany.
07:02Co należy zrobić, żeby właśnie te nasze doświadczenia
07:04były bardziej słyszane w Europie?
07:06Ja myślę, że jedną z wielu przyczyn, bo na pewno nie jest jedna,
07:12tego, że my ciągle nie jesteśmy równym partnerem.
07:20Jak popatrzymy na stanowiska zajmowane w strukturach,
07:25chociażby unijnych, jak dojdziemy do tych stanowisk,
07:29które autentycznie wpływają na kierunki działania,
07:34no to wtedy ten obraz jest już niestety bardzo kiepski
07:39i zdecydowanie tutaj my powinniśmy w dużo większej mierze
07:46w tym uczestniczyć.
07:49I myślę, że tak, z jednej strony to jest jednak fakt,
07:52że my weszliśmy jednak dużo później do tych struktur unijnych.
07:56Trzeba było się tego wszystkiego uczyć,
07:58a jak wiadomo, ta pamięć instytucjonalna, ona jest szalenie ważna.
08:02Te relacje, które się buduje przez całe lata,
08:07przekazywanie doświadczeń, to jest to wszystko, co nas ominęło.
08:11Unia cała jest o kompromisie, o dialogu,
08:16o tym wszystkim, co powoduje, że nie wystarczy, tak powiem,
08:20machać flagą biało-czerwoną i mówić, jakimi jesteśmy patriotami,
08:25jak Polska jest wielka i jaki ma sukces,
08:28tylko po prostu to jest codzienna praca,
08:32przekonywanie ludzi na różnych szczebla, w różnych instytucjach.
08:35I dlatego tak ważne jest to, że my mamy ludzi w komisji,
08:41niestety bardzo niewielu, ale nie ma innej drogi.
08:45Nie ma innej drogi.
08:46Po prostu trzeba w tym wszystkim być, trzeba znać ludzi,
08:50trzeba budować relacje, trzeba wymieniać się informacjami,
08:54trzeba rezygnować z jakichś rzeczy, które czasami są dla nas
08:58bardzo zasadnicze, po to, żeby ktoś zrezygnował w sprawach,
09:03które dla nas są w innym miejscu ważnych.
09:06A czy taki model wypracowywania kompromisu,
09:10długiego procesu dochodzenia do decyzji w Unii Europejskiej,
09:13ma się w ogóle szansę obronić w tym świecie,
09:16który jest coraz mniej stabilny,
09:18gdzie kryzysy przestały być wyjątkami,
09:20a właściwie stają się normą?
09:21Czy to się da jeszcze obronić?
09:23Moim zdaniem my dochodzimy już do takiego punktu,
09:28jeśli chodzi właśnie o wykluczenia,
09:31jeśli chodzi o rolę mediów,
09:35które ja nazywam antyspołecznościowymi,
09:39bo już mamy, tak powiem, dziesiątki przykładów,
09:42które często się już w sądach kończą,
09:46kiedy Big Tech'y muszą po prostu płacić za skutki swoich działań,
09:53ale mam taką nadzieję, że jednak to się przełoży właśnie
09:57na taką naszą wspólną zgodę,
10:00na to, żeby jednak te nowe technologie przede wszystkim
10:05służyły właśnie temu, żeby szukać kompromisu
10:08i szukać rozwiązań,
10:11które może nie do końca wszystkich zadowolą,
10:14ale dają szansę na to,
10:17że właśnie nie będziemy mieli
10:20całych grup społecznych wykluczonych.
10:22No to oczywiście wymaga mądrego przywództwa,
10:26bo myślę, że w takich czasach właśnie trudnych,
10:30kiedy ludzie nie bardzo wiedzą,
10:32jak w nich się znaleźć,
10:34to przywództwo jest naprawdę na wagę złota.
10:37Tutaj na pewno jest jakieś miejsce dla Polski,
10:40bo my musimy to swoje miejsce znaleźć
10:42i wiadomo, że w pojedynkę z takimi potęgami
10:46jak Chiny czy Indie czy Stany Zjednoczone
10:49nie mamy żadnych szans.
10:51Natomiast będąc częścią tak wielkiego organizmu
10:55jak Unia Europejska,
10:57na pewno mamy je dużo większe.
11:00Myślę, że właśnie ta nasza suwerenność, niezależność,
11:04ona może być gwarantowana tylko wtedy,
11:06kiedy będziemy właśnie częścią
11:10tak potężnego organizmu jak Unia Europejska
11:14i trzeba robić wszystko,
11:15żebyśmy my, jako kraj,
11:18który właśnie przeszedł transformację
11:20i ewidentnie udowodnił,
11:23że jest sobie w stanie znaleźć miejsce
11:26w tym nowym rozdaniu,
11:30żeby znalazł je właśnie w takiej nowej,
11:34silnej Unii Europejskiej.
11:35I to powinna być absolutnie dla nas
11:39najważniejsza kwestia.
11:40Mam nadzieję, że kiedy będziemy na EFNI
11:44o tym rozmawiać,
11:46że to nie będzie budziło niczyich wątpliwości.
11:49Dziękuję bardzo za tę słowę.
