- 23 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00Müzik
00:19Merhaba sevgili izleyenler, Fikir Durağına hoş geldiniz.
00:22Kürt meselesinin demokratik çözümü için pek çok adım atılırken özellikle bu sürecin ülke demokrasisine de evrilmesi, ülkedeki demokratikleşme yönünde de
00:33adımların çoğalması ile ilgili pek çok çalışma yapılıyor.
00:37Yine böyle çalışmalardan bir tanesi de kadınlar tarafından gerçekleşecek. Bir basın açıklaması gerçekleştirdi kadınlar, yan yanayız, geleceği konuşuyoruz dediler.
00:46Biz de önümüzdeki süreçte 31 Ekim 1 Kasım'da Ankara'da yapılacak olan bu konferansın detaylarını ve mevcut süreçte çatışmasızlığın ve bunun
00:57getirdiği demokratikleşme mücadelesinde alan açılmasının nasıl, hangi perspektifle yürütüleceğini siyasetçi, aynı zamanda Özgür Kadın Hareketi'nden Çağlar Demirel ile birlikte
01:08konuşacağız. Hoş geldiniz.
01:10Hoş bulduk, teşekkür ediyorum.
01:12Nasılsınız diyeyim öncelikle yoğun süreçler, tarihi süreçler.
01:16Evet, yani çok yoğunuz diyebilirim. Özellikle bu süreçte yoğun olmak normal, koşturmaca normal ama önemli olan başarıya ulaştırmaktır. Biz de
01:26onun için çaba sarf ediyoruz. Teşekkür ederim.
01:28Kadınlar acaba böyle bir ekstra bir yoğunluk ve koşturmaca içinde mi?
01:31Kesinlikle. Kadınlar her zaman hem her şeyin en öncülüğünü üstlenmek zorunda kalıyor. Hem de eşit şartlarda bir mücadele içerisinde olmadığı
01:42için yan yana gelebilmenin aynı zamanda birlikteliği örmeye çalışıyor.
01:47O amaçla hem çok yoğun hem de daha başarılı diyebilirim.
01:51Peki bu yan yana geliş, bir basın açıklaması da gerçekleştirdiniz. Konferansa gidiyorsunuz kadınlar olarak. Yan yana gelmek böyle bir süreçte
02:02neden önemli?
02:03Şimdi aslında biraz hani geçmişi de ele alarak bugüne gelmek gerekiyor. Geçmişte yaşadıklarımız kadınlar hiçbir zaman için eşit bir koşulda
02:15değil.
02:16O nedenle eşit ortamlarda olmadığımız için bir de birbirimizden uzak farklı kesimlerden kadınları bir araya getirmek önemli.
02:23Aslında kadın mücadele tarihine baktığımızda geçmişte çok bir araya geldiğimiz, birlikte mücadele ettiğimiz, barış için, demokrasi için bir arada yol
02:35yürüdüğümüz kadınlarla bu süreçte çok fazla bir mesafe, bu süreci çok daha ileriye götüremedik.
02:43Araya birçok şey girdi. Gözaltılar, savaşın ağırlığı, yani birbirimizden uzaklaşma mı desem ya da tam olarak birbirimizle yan yana durmayı
02:54becerememe mi desem araya bir mesafe girdi.
02:58Bu tabii ki erkek ve devlet şiddetinden bağımsız değildi. Cezaevleri sürecinden bağımsız değildi. Birçoğumuz birçok kez cezaevine girip çıkmak zorunda
03:07kaldık.
03:08Ve ister istemez bütün kadınlar bu süreçte birçok şeyi göğüsleyerek mücadelelerini devam ettirdiler.
03:16Ya yurt dışına sürgüne gönderildiler ya cezaevlerine girdiler ya da birbirlerinden ayrılarak işte farklı çalışma alanlarında kendilerini var etmeye çalıştılar.
03:26Biz tekrar geçmiş dönemdeki tarihimizi tekrarlamak ve kadınların bir araya gelmesini sağlamak amacıyla tekrar yeniden bir buluşmayı önemsedik.
03:38Tabii ki böyle sıradan bir buluşma değil. Tabii ki barış öncelikli, tabii ki demokrasi öncelikli, tabii ki eşit ve özgür
03:45geleceğimizi birlikte örmenin yollarını aramayla ilgili bir araya geldik.
03:50Burada önemli olan biz bizeliği aşmaktı aslında.
03:54Çünkü şimdiye kadar hani biz bir araya geldik aynı fikirlerde, aynı düşüncelerde kadınlar olarak da biz bir araya da geliyoruz
04:01zaten.
04:02Mesela barışa ihtiyacım var, kadın inisiyatifinde birlikteyiz, farklı sığınaklar kurultayında, farklı Türkiye'deki farklı kesimlerle sürekli bir araya gelebiliyoruz.
04:12Ama önemli olan birbirimizden çok farklı düşünceye sahip olanlar.
04:19Farklı meslek grupları, farklı çalışma alanlarında olanları bir araya getirerek aslında geçmiş yüzyıldan Cumhuriyet'in işte geçmiş yüzyılda nelerden etkilendik,
04:32biz neler yaşadık ve biz bu süreçte geleceği birlikte nasıl öreceğiz?
04:38Yani bunu birlikte konuşmak, yan yana gelmek ve bunu birlikte örgütlemek amacıyla böyle bir çalışma başlattık.
04:45Ve biz bunun öncülüğünü yaptık diyebiliriz kadınlarla buluşma anlamında birlikte tartıştık.
04:52Aslında hani sunduğumuz bir reçete yoktu.
04:54Sadece sunduğumuz ve birlikte tartışmamızın önemsediği nokta bu barış ve demokratik toplum sürecinde kadınlar bu sürecin nasıl öncüsü olabilir?
05:05Her anlamda bunu birlikte tartışalım.
05:08Cumhuriyet'in demokratikleştirilmesi sürecinde kadınları dışlayan, eşit koşullarda mücadele imkanı, eşit koşullarda yarışmayan, öyle söyleyeyim, kadınları bir arada olmayan kadınların
05:22bundan sonra eşit ve özgür geleceğini birlikte nasıl örebileceğini tartışalım istedik.
05:28Bu nedenle bir araya geldik.
05:30Şimdi çok fazla başlık da verdiniz aslında ama belki en vurucularından birisi farklı düşünceler.
05:36Çok fazla tekleştirilen, tekçi bir iktidarın tekleştirdiği ve kutuplaştırdığı bir toplum içerisindeyiz.
05:45Yani bugün 2026 yılında yaşadığımız toplum aslında böyle.
05:49Buradaki farklı düşüncelerden kastınız ne?
05:52Yani bu çok geniş bir yelpaze.
05:54Evet, öncelikle kadın kimliğiyle bir araya gelebilmenin ne kadar önemli olduğunu düşünüyoruz.
06:00Farklı düşüncelerden kastığımız farklı siyasi partilerde yer almış olan kadınlar.
06:05Bu kadınlar, bizim bir araya geldiğimiz kadınlar, yan yana durduğumuz kadınların düşünceleri birbirinden farklı.
06:12Kimi mütedeyin, kimi işte Alevi, kimi işte Sünni, kimi diyelim ki Kürt, kimi Türk, kimi farklı siyasi görüşte, kimisi farklı,
06:24yani farklı siyasi parti ve görüşlerde olabilen kadınları bir araya getirmektik.
06:29Kimi akademisyen, kimi gazeteci, kimi tiyatrocu, kimi müzisyen, sanatçı.
06:34Ve biz bu farklı alanları da aynı zamanda bir arada buluşturmaya çalıştık.
06:38Çünkü kırılgan bir süreci yaşadı bütün toplum, başta kadınlar olmak üzere.
06:44Bütün toplum bu süreçte kırılganlığı yaşadı.
06:47Yani kimsenin kimseye, yani süreci güvenemediği, kimsenin bir beklenti ve umut dolu bir geleceği göremediği bir süreçte birlikte nasıl umutlu
06:58olabiliriz?
06:59Birlikte barışı, demokrasiyi yeniden gerçekleştirebilme imkanımız var mı?
07:04Biz bir araya geldiğimizde gerçekten bunu başarabilir miyiz?
07:09Tartışmalarını sürekli görüşmelerimizde bize ifade edilen konulardı.
07:13Oysa biz bunu yapabileceğimizi gördük.
07:15O yüzden yan yana gelebileceğimizi çok daha net olarak ifade ettik.
07:19Biz yan yana gelebiliriz, kadınlar olarak yan yana gelebiliriz.
07:23Farklı düşüncelerden kastımız kimi bu süreçte farklı partilerde ama iktidara güvenmeyen bir yaklaşımla ele alınan bu süreç var.
07:39Çünkü bir yandan bir tarafa bir operasyon düzenlenirken bir tarafta barışı konuşamayacağımız bir umutsuzluk var.
07:47Biz bu umutsuzu umuda çevirebilecek güçte olduğumuzu, kadınlar olarak bunun öncülüğünü genel topluma da yansıtabileceğimizi ifade ettik.
07:57Çünkü sürecin hangi aşamaya geçebileceğini kestiremeyen bir kesim var ve bu da kadınlar.
08:04Çünkü en çok da kadınlar ötekileştirildi.
08:06Gördüğünüz gibi barış ve demokratik toplum süreci tartışıldığında, yasa meclise geldiğinde ve bu yasalara dair sözlerimizi söyleyebilecek ortamları ifade ettiğimizde
08:20ve burada kadınların çok daha az olduğunu görebildik.
08:24Bu sürece dahiliyetinin çok daha az olduğunu görebildik.
08:27Dolayısıyla kadınlar bizim de sözümüzü söyleyebileceğimizi ve mücadele gücümüzü birleştirebileceğimiz bir alanı nasıl yaratacağımızı konuşacağız kadınlarla.
08:39Biz kimseden bir şey talep etmiyoruz.
08:41Biz kendimizi değiştirip dönüştüreceğimiz bir ortamı ifade etmek istiyoruz.
08:46Bunu fikirlerimizle, hikayelerimizle, farklılıklarımızla ama herkesin birbirine saygı duyduğu bir ortamda geleceği cumhuriyeti eğer bu süreci Türkiye'yi demokratikleştirmeye götüreceksek
09:00bunu götürecek kişinin, kurumların ya da bireylerin öncü gücü olabiliriz ifadesiyle bu süreci örmeye başladık.
09:09Dolayısıyla o yüzden diyoruz farklılıkları bir araya getiren ve farklı yapıları, farklı düşünceleri ve farklı fikirleri dediğimizde
09:18o kadar çok zenginlik oluşuyor ki yani herkesin bir fikir ortaya koyduğu, herkesin tekleştirdiği bir düşünce tarzı değil
09:27daha çok yelpazeyi geniştirecek ve herkesin kendisini onun içinde bulabileceği bir ortamı oluşturmak istedik.
09:35Önemli olan nokta budur ve bunu kadınlar başarabilir.
09:38Yani genel olarak baktığımızda demokratik cumhuriyet konferansı yapıldı biliyorsunuz genelin yapmış olduğu bir konferans vardı.
09:47Önemli mesajlar verildi, önemli bir süreçten geçildi ama kadın boyutunun çok eksik kaldığını gördük orada.
09:54O yüzden biz burada kadınlar olarak da burada sözümüzü söyleyebileceğimizi ve eylem gücümüzü geliştirerek
10:01bundan sonraki süreçte kadın örgütlülüğümüzü daha geniş bir yelpazede sürdürebileceğimizin aslında sürecini örmek için bugün bu açıklamayı yaptık.
10:14Peki cumhuriyetin demokratikleşmesi diyoruz, demokratik cumhuriyet diyoruz, 2. yüzyıldan bahsediyoruz.
10:20Ve sizin de ifade ettiğiniz gibi aslında bununla ilgili bir konferans genel karma olarak yapıldı.
10:25Peki kadınlar gerçekten ne bekliyor 2. yüzyıldan ve demokratikleşmeden kasıt ne?
10:32Şimdi zaten bizim metinde de ifade ettiğimiz aslında belli argüman ve düşünceler orada kendisini kavramsal olarak gösteriyor.
10:41Biz bu süreçte yapacağımız konferansla en çok neyi dile getireceğiz?
10:45Neyi ifade edeceğiz ve umduğumuz beklentimiz ne olacak?
10:49Ve bu sadece bir konferansla ya da bir forumla orada kalacak mı?
10:5331 Ekim ve 1 Kasım'da yapacağımız bir konferans, forum türü bir konferansla o gün orada bitirecek miyiz?
11:02Yoksa bundan sonraki süreçte neyi öreceğiz?
11:05En önemli noktalardan biri de bu.
11:07Biz neyi ifade ediyoruz?
11:09Şunu çok net söyleyebiliriz ki geçmiş yüzyıllarda ve bugüne geldiğimiz süreç itibariyle de kadınların ötekileştirildiği, toplumdan dışlatıldığı
11:19ve kendisini aslında demokrasinin öznesi olarak görmek isteyen kesimlere bir kez daha ön açıcı bir noktadan ele alacağımızı ifade ediyoruz.
11:32Çünkü biz bunun öncülüğünü yapmaya cesaretimiz de var, gücümüz de var, umutluyuz da.
11:40Önemli olan bu.
11:41Çünkü insanlar da umudu kırmaya başladılar bu süreci yaşatanlar.
11:46Biz bu süreçte umutlarımızı birlikte güçlendireceğimiz, birbirimizle hikayelerimizi, yaşamlarımızı, geleceğimizi, öreceğimiz bir alanda bunu tartışacağız.
11:58Çünkü hep ötekileştirildi. Kim ötekileştirildi? Kadınlar ötekileştirdi. Kim ötekileştirdi? Aleviler ötekileşti.
12:06Kimler ötekileştirildi? Farklı halklar, kimlikler bir bütün olarak ötekileştirildi.
12:11O yüzden bütün halkların, bütün kimliklerin kendisini içinde bulabileceği, geleceğini daha demokratik, barış ve özgürlük içinde görebileceği bir süreci nasıl
12:24geliştirebiliriz bunu tartışacağız.
12:26Biz sadece kadın özgürlüğünü hedeflerken ekolojik yıkımı bundan bağımsız ele almıyoruz.
12:33Hayvan haklarını bundan bağımsız ele almıyoruz.
12:36Bir bütün olarak ötekileştirilen her kesimin bu süreç içerisinde söyleyeceği sözün kıymetli olduğunu,
12:43birbirini dinlemenin, anlamanın ve bunu birlikte el ele vererek, yan yana gelerek daha fazla güçlendireceğimiz bir süreci örmek için bir
12:56araya geleceğiz.
12:57O yüzden yan yana geliyoruz dedik ve o yüzden el ele tutuşarak bu halkayı oluşturmaya çalıştık.
13:03Şimdi cesaretliyiz, umutluyuz dediniz. O cesaretimiz, umudumuz, gücümüz var.
13:09Fakat 2015 bir önceki daha doğrusu barış sürecinde belki de o süreç işte iktidarın deyimiyle buzdolabına kaldırıldığında
13:19bunun belki de ilk operasyonunu, ilk halkası içerisindeydiniz, cezaevine girdiniz o süreçte.
13:26Ve çeşitli kaygılardan da bahsettiniz. Bunu deneyimlemiş, yani daha önceki bir barış sürecinin, çatışmasızlık sürecinin akıbetini,
13:36sekteye uğramasının yarattığı sonuçları deneyimlemiş birisi olarak bugün hala nasıl bu coşkuyla biz cesaretliyiz, biz umutluyuz diye söyleyebiliyorsunuz?
13:46Yani biz bu cesareti, bu umudu geçmişten bugüne kadar mücadele eden toplumsal haklara dayandırıyoruz.
13:56Hepimiz, yani bugün belki ben 8 yıl cezaevinde kaldım, çok değil, 30 yıl cezaevinde kalan arkadaşlarımız ve hala 36 yıllık
14:05süreçleri bitmesine rağmen çıkarılmayan arkadaşlarımız var.
14:09Biz mücadele direnişimizden alıyoruz bu gücümüzü ve her zaman için bu umudu büyütmek ve bu umudu güçlendirmek amacında buraya geldik.
14:22Bu mücadele bize bunu gösterdi.
14:25Tarihi geçmişimizden buraya kadar geldik.
14:27Evet ben 2011-2013 süreçlerindeki barış süreçlerinde Kecek'e o zaman Kecek'e operasyonu üzerinden tutuklandım.
14:34Ama o zaman da umudumuzu, cezaevinde mücadelemizi yürüttük.
14:38Zaten bugün cezaevi hikayelerimizi toplantılarda bir araya geldiğimiz arkadaşlara tartıştık, konuştuğumuzda,
14:45işte zaten bu hikayelerle daha çok birbirimizi anlamalıyız dendi.
14:50Uzun zamandır birbirimizi göremediğimiz arkadaşlar.
14:53O nedenle bugün kırılganlık dediğim nokta aslında bir umutsuzluk toplumun genelinde var.
15:00Bu süreçte de biz bir başlangıç yaparak aslında bir araya geldik.
15:05Belki bilinen kesimlerle, sanatçısından gazetecisine, akademisyeninden siyasetçisine,
15:12bütün kadınlarla bir araya geldiğimizde aslında geleceği örmenin toplumsallaşmayla gerçekleşeceğini görmemiz gerektiğini söyledik.
15:22Onun için şunu diyoruz, bu konferans, forum, herkesin kendisini görebileceği bir ifade edebileceği,
15:30evet burada ben de vardım diyebileceği bir konferansa evrilecek ama acaba orada bitecek mi?
15:36Herkesin kaygısı bu ve herkes ilk önce konuşurken daha konferans başlamadan bunu nasıl sürdürebileceğimizi tartışıyoruz.
15:44Şimdi bizim en büyük yaptığımız, belki kendi açımızdan da öz eleştiri vermemiz gereken noktalardan biri,
15:50Türkiye halklarıyla, Kürt halkıyla ve farklı halklarla buluşmalarda ve bu süreci anlatmada eksik ve yetersiz kaldığımızdır.
15:58Belki bunu toplumsallaştıramamamızın en büyük nedeni budur genel olarak söylüyorum.
16:03Ama biz bu kadınlar olarak bunun öncülüğünü birazcık da buradan yapmaya çalışıyoruz.
16:08Çünkü konuştuğumuzda, yan yana geldiğimizde bunu, bu çalışmayla görüştüğümüz bütün arkadaşların birbirimize ifade ettiğimiz,
16:16ben bu kadarını bilmiyordum, böyle mi olacak, siz bu umudu nereden tutuyorsunuz,
16:23bu kadar umut ve bu kadar coşku, bu kadar yaşadıklarınıza karşı nasıl bunu hissediyorsunuz?
16:28Bu hep birbirimize güç verdi gerçekten ve enerji verdi aynı zamanda.
16:34Bu umudu da büyütmeye vesile oldu.
16:36Ve biz bundan sonraki süreçte toplumsal kırılmaları da önüne geçebilecek,
16:41barışın ve demokrasinin nasıl toplumsallaşacağını sağlayacağımız bir zemini de oluşturmayı hedefliyoruz aynı zamanda.
16:49Çünkü bu konferansın herkesin bu süreçte ifade ettiği şey,
16:53bu konferansın sadece bir konferansla bitmeyeceği,
16:57geleceğimizi konuşup geleceğimizi nasıl daha kalıcı hale getireceğimizin tartışılacağı bir ortam olacak.
17:05Ve bir konferansı Ankara'da yapacağız.
17:08Özellikle Ankara'dan bu mesajımızı vereceğiz.
17:11Tabii daha o zamana kadar birçok fikir, birçok alt başlıklar olacak,
17:15tartışacağımız gündemler, konular olacak.
17:18Belki bu ilk adımdı.
17:20Tabii bir başlangıçtı.
17:21Evet bu bir başlangıçtı.
17:22Bu başlangıcın geleceği olacak.
17:24Konferans sonrasında da biz bunları toplumsallaşması için,
17:30belki bütün illerde, bütün bölgelerde toplumla buluşarak ortaklaştıracağız.
17:37Mesela sanatçılar biz bunun sanat boyutunu toplumla buluşturmak istiyoruz diyorlar.
17:43Mesela hem tiyatro, yani bütün sanatçılar açısından söyleyeyim.
17:49Biz buna dair bir konser yapmak istiyoruz diyorlar.
17:54Bir festivalle biz bunu ortaya koymak istiyoruz diyorlar.
17:58Sadece biz konuşarak ifade etmeyeceğiz.
18:02Bunun görselinden tutalım.
18:04İşte gençlerin nasıl bu konuda umutlu olmasını sağlayacağımız
18:10ya da onların da dahil olabileceği bir ortamı nasıl birlikte oluşturacağımızı tartışacağımız bir durum olacak.
18:17O nedenle bir yelpaze çok geniş, herkesin katılabileceği, herkesin kendisini içinde bulabileceği bir durum.
18:26Biz bunun girişini yaparken herkes çok heyecanlandı.
18:29O amaç da çok önemli diye düşünüyorum.
18:31Evet biz de oradaydık ve gerçekten o heyecanı orada da hissettik, deneyimledik.
18:36Ve bu sürecin zaten yine metninizde de var, çağrı metninizde de bir çatışmasızlık yani Kürt Özgürlük Hareketi'nin öncülüğünde aslında
18:45gerçekleşen
18:48bir buçuk yılı aşan bir çatışmasızlık süreci var.
18:51Ve çağrıda da deniyor ki bu çatışmasızlık süreci ülkenin, Türkiye'nin, Cumhuriyet'in demokratikleşmesi için bir fırsat olabilir.
19:00Bunu bir fırsata çevirebiliriz.
19:02Peki bugün bu coğrafyada nasıl demokrasi sorunları var?
19:10Yani aslında hani sizin de ifade ettiğiniz gibi çağrıda da onu ifade ettik.
19:16Yani uzun zamandır herkes böyle bir çatışmasızlık ortamında,
19:22yani daha doğrusu hiçbir yere işte hiçbir eve ateş düşmediğini ifade eden toplumsal bir söylem üzerinden söylersek,
19:33yani kimsenin yaşamını yitirmediği bir süreci yaşadığımız bu dönemde,
19:38ama tam anlamıyla yani savaşın belki belli bir çatışmasızlığın olmadığı bir süreçte
19:47ama barışın da tam olarak gerçekleşmediği bir dönemdeki ara bir süreci yaşıyoruz.
19:54Şimdi bunun kalıcı bir barışa evrilmesi, demokrasiyle taşlandırılması önemli bir konu.
20:01Bu konuda yani bu iktidarla bu nasıl yapılırın özellikle biz kadınlar açısından da tartıştığımız,
20:10çünkü her gün onlarca kadının şiddete uğradığı,
20:14işte günde en az 3-5 kadının katledildiği bir süreçte,
20:19bununla mücadelesini yürüttüğümüz bir aşamada demokrasiyi gerçekten çok güçlü ele almamız gereken bir durum.
20:27Sadece öyle sadece bir söylem üzerinden değil, bir eylem bütünlüğünü de sağlayacak bir aşamaya evirmemiz gerekiyor.
20:34Bu çatışmasızlık sürecinin kalıcı hale gelmesini sağlamak çok önemlidir.
20:40Yani burada gerçekten Kürt Halk Önderi Sayın Hocalan'ın durumunu ve bu konudaki çabasını görmek gerekiyor.
20:47Bu süreçteki dahiliyeti ve bu süreçteki çağrısı ve bugüne kadar getirilen eğer çatışmasızlık süreci varsa
20:57en önemli rol ve misyonun müzakereci konumdaki durumunun buna evrilmesi, bunu görmek gerekiyor.
21:05Ve bunun bir barışla taşlandırılması için öncelikle sorunların çözülmesi gerektiğini ifade edelim.
21:12Ama şu gerçeği de görmek gerekiyor.
21:15Bu tür durumlarda ifade edilen mesela yasa çerçevesinde kadınların kendisini içinde bulamadığı bir durum.
21:24Kürt sorunun demokratik bir şekilde çözümüne dair bir adım var.
21:28Ama bu adımın bir gerçekleşmesi için kadınlar nasıl rol ve misyon üstlenecek?
21:35Bunun tartışılması gerekiyor.
21:36Yani devlet, iktidar, kadınları görmezden gelen bir yaklaşımla karşı karşıyayız.
21:42Bunu bütün kadın farklılıkların bir arada olduğu kadın toplumumuzun hepsi ifade ediyor.
21:50Burada nasıl bir sonuç çıkartabiliriz?
21:52Ama biz şuna inanıyoruz ki kürt sorunun demokratik çözümü de dahil olmak üzere
21:58bu sorunların öncülüğünü kadınlar gerçekleştirebilir.
22:02Çünkü bütün ilki kadınlar başardı.
22:05Bu ilki de kadınlar başarabilir.
22:08Kadınlar bunun öncülüğünü yapabilir.
22:10Şimdi masada olanlar, müzakere edenler bir bütün olarak bunun önünü açabilecek zeminleri oluşturabilir.
22:19Peki bu bizim bu buluşmamız belki önümüzdeki süreçlerde farklı şeylere de vesile olabilir.
22:26Bu ancak tartışmalarla kendisini gösterir.
22:28Ben şimdi önceden buna yönelik bir şey söylemek istemiyorum.
22:32Ama bizim ötekileştirilen alanlarımız çok fazla.
22:37Yani Türkiye'de ötekileştirilen alanlar çok fazla.
22:41Çünkü her gün birilerinin ne saldırının gerçekleştiği, birilerinin ötekileştirildiği bir ortamda yaşıyoruz.
22:49Özel savaş politikalarının hala devam ettiği, işte herkesin kendisini bu çerçevede demokratik bir mücadele hattında görmediği bir süreçten bahsediyoruz.
23:00Dolayısıyla bunları aşabilmenin mücadelesini ve direnişini sürdürüyoruz.
23:05Biz Kürt sorununun demokratik çözümünün gerçekleştiği bir noktada da kadın sorununun hala devam edeceğini bilerek hareket ediyoruz.
23:14O yüzden kadınlar yan yana gelerek hem Kürt sorununun hem işte farklı halklar ve inançların kendisini Türkiye'de bir bütün olarak
23:24göremediği bir ortamda nasıl kendisini ifade edecek?
23:28Bugün sanatçılar mutsuz, bugün gazeteciler mutsuz, hala işte basın özgürlüğünün olmadığı bir ülkeden bahsediyoruz.
23:37Burası demokrasi sorunudur tabii ki.
23:39Sanatçılar mutsuz, sanatçıların hala özgürce sanatlarını yerine getiremediği bir ortamdan bahsediyoruz.
23:47Bu demokrasi sorunudur.
23:48Kadınlar her gün katledilirken bu bizim açımızdan çok önemli bir sorundur.
23:54Ve kadınların bir araya gelmesi için en önemli elzemelerden biri de bununla mücadele etmektir.
24:00Erkek egemen ve devlet şiddetine karşı mücadeleyi büyütmektir.
24:04İşte bunların hepsi aslında demokrasinin sorunları giderebilecek birlikteliği hayata geçirmektir.
24:13Önemli olan yani siyasetçiler hala tutuklu demokratik siyasetten bahsedemiyoruz.
24:18Bugün biz işte sürgüne giden siyasetçilerin geri geldiğinde demokratik siyasete katılımını sağlayabilecek miyiz?
24:27Bunu tartışıyoruz.
24:28Cezayirlerinin hala dolup taştığı ve siyaset yaptıkları için cezaevinde yer aldıkları bir süreci tartışıyoruz.
24:36Kadınların işte gerilla kadınların geldiklerinde neyle karşılaşacağını hiçbirimiz şu anda taahhüt edemiyoruz.
24:44Yani bir şey söyleyemiyoruz.
24:46Onların geleceğinin garantiye alınabileceği ya da demokratik siyasetin kim olursa olsun bizler burada ve yeni gelecek ve toplumsallaşan bir süreçte
24:57demokratik siyasetin tüm topluma etkileyebileceği,
25:01sirayet edebileceği bir alanı nasıl birlikte inşa edebiliriz, nasıl birlikte gerçekleştirebiliriz?
25:08Bunun için yan yana gelmemiz gerektiğine karar verdik ve bu sorunların hepsini birlikte tartışacağız.
25:14Hepsini birlikte çözemeyebiliriz ama biz bunları bilerek hareket ediyoruz ve bunları biliyoruz.
25:20Herkes sorununu cebine alsın ve öyle gelsin burada tartışalım diye ifade ettik.
25:27Şimdi yine çok önemli bir yere değindiniz.
25:31Altını çizmek gerekiyor.
25:32Hem bu konferans kapsamında ama hem de çok uzun yıllardır kadın mücadelesi içerisindesiniz.
25:38Biz burayı da tartışmak açmak gerekiyor.
25:41Diyasporadan gelecek olanlar, dağdan gelecek olanlar, cezaevlerinden çıkacak olanlar ve sizin de söylediğiniz gibi erkek egemen çatışma çözümleri,
25:51yani böyle işletildiğinde sanki bu gelişlerin içerisinde hiç kadınlar yokmuşçasına ele alınıyor.
25:56Ama elbette ki burada da kadınların özgün talepleri, özgün demokratik bir yaşam alanına ihtiyaçları olacaktır.
26:05Bunları nasıl konuşmak, tartışmak lazım?
26:08Yani sivil bağımsız kurullar mı oluşturulmalı?
26:11Buna yönelik sizin geçmişten bugüne gelen okumalarınız, tartışmalarınız nelerdir?
26:17Şimdi biz şöyle, biz bu konferansı daha çok genişci yelpazede ele alıyoruz ve yapıyoruz.
26:24Biz bu Türkiye'nin demokratikleşmesine bir adım atarak aslında kadınların, farklılıkların, herkesin kendi cephesinden
26:36Türkiye'yi nasıl demokratik bir hale getirebiliriz, sorunlarımızı birlikte ortak nasıl çözebiliriz ifade ediyoruz.
26:42Bu aynı zamanda bu bahsettiğiniz Türkiye'yi güvende hissetmeyen, kendisini Türkiye'de güvende hissetmeyen, öyle söyleyelim.
26:53Ve bundan sonraki süreçte de güvende hissedip etmeyeceklerinde soru işareti oluşan birçok kesim var.
27:01Ve kendisini güvende hissetmediği için, siyaseti yapamaz, siyasetini gerçekleştiremediği için
27:08yurt dışına giden, sürgünde arkadaşlarımız var mesela.
27:12Onları da gelmek istiyor ve gelmek isteyenlerin çoğu da kadın, biz bunları biliyoruz.
27:17Yani dışarıda olup da demokratik siyaseti gelmek isteyenlerin çoğu da kadınlar.
27:24Şimdi biz bir yandan bu süreçlerde sorunları tespit etmek, onlara çözüm arayışında bulunmak
27:31ve Türkiye'nin demokratik bir hale gelmesini sağlamak üzerinden bu konferansı yapıyoruz.
27:37Ama ayrıca, ayrıca da bizim barışa ihtiyacımız var.
27:42Kadın inisiyatifinin bir komisyonu olarak da bir sadece orayla bağlantılı değil,
27:50oranın da yelpazesini genişleterek herkesin, her kurumun ve özellikle de kadınların bir araya gelebileceği
27:58bir izleme komisyonu açısından bir tartışmamız var.
28:02Bir komisyon kurma çabamız var, öyle söyleyelim.
28:07Ve bunu da yine sadece barışa ihtiyacım var, kadın inisiyatifindeki kadınlar değil,
28:14daha geniş, belki öncülüğünü orası yapıyor.
28:16Ama onun dışında daha geniş yelpazede kadınların bu süreci izlemeleri için
28:21bir grup oluşturmaya çalışıyoruz.
28:25Bunun amacı da şu, yani ikisi birbirini besleyen tabii ki çalışmalar.
28:30Bunun amacı da kadınlar ya da gelen diasporadan, cezaevinden ve gerilladan gelen kadınların
28:37yaşadıkları, yaşayabilecekleri hukuki, ekonomik, siyasi birçok sorunu ifade edebilmektir.
28:46Mesela bize talep ne olabilir diye tartıştık, burada neyi önceleyebiliriz?
28:51Geleceklerin tek talebi olur, o da demokratik siyaset yapabileceği ortamın olup olmadığıdır.
28:57Başka talepleri olmaz.
28:59Yani ben nerede kalacağım, işte ekonomik sorunum nasıl çözülecek gibi bir talepleri yok.
29:04Çünkü bunun için gitmediler.
29:06Özgür ve eşit koşullarda yaşayabileceği ve düşüncesini ifade edebileceği özgür bir ortamda,
29:16demokratik bir siyasete nasıl katılacağıma düşünerek gelecek olanlar gelecektir.
29:22Bu neresi olursa olsun.
29:23Ülkedeki sorunlar da bitmediği için zaten mücadele de bitmeyecek.
29:27Böyle bir alana da ihtiyaç var.
29:28Aynen öyle.
29:29Ülke açısından da, burada yaşayanlar açısından da.
29:32Kesinlikle gelip buradaki mücadeleye dahiliyetini sağlayıp birlikte demokratikleştirmeyi bu mücadelede yer almak istediler.
29:41Çünkü onlar sadece burada böyle bir ortam olmadığı için gittiler ve düşüncelerine ve kimliklerinin yok sayıldığı için gittiler.
29:51Dolayısıyla bunun yapılması ve kabul edilmesi, mesela Kürtler şu ana kadar yoktu.
29:57Ama diyelim ki bu ilk kez hala Kürtlerin varlığını resmi olarak yasal statüye alınmamış olsa bile en azından Kürtler mücadeleleriyle
30:08varlıklarını ifade ettiler.
30:10Dolayısıyla tam da bu noktadan geldiklerinde yaşadıkları bir sorunun ya da geldiklerinde bekledikleri alanların yaratılması ve yaşayacakları sorunları muhataplarıyla izlenmesi
30:24anlamında ifade ediyorum.
30:25Neden kadınlar buna ihtiyaç duyuyor?
30:28Birincisi meclis bu konuda kadınlara alan açmadı.
30:32TBMM çok önemli bir yani yasal eleştirilerimizle birlikte bir yasa çıktı ve o yasa kapsamında dört ana komisyon oluşturuldu.
30:42Ayrıca da bu dört ana komisyon bürokrasiyle oluşturduğu bir komisyon.
30:46STK'lar veya kadınlar kendilerini şu anda içinde bulamıyor ve dolayısıyla bir izleme komisyonu oluşacak o da meclisteki vekillerden oluşacak
30:56bir izleme komisyonu olacak.
30:58Ve oradan da çok iyi biliyoruz ki partilerden dahiliyetin hani dem parti belki hariç ama onun dışında partilerden dahiliyetin daha
31:05çok erkeklerden oluşacağını biliyoruz.
31:07Zaten ne kadar kadın vekil var ki mecliste.
31:09Evet.
31:10Şimdi bunun toplamını düşündüğünüzde kadınların olmadığı, yok sayıldığı, görmezden gelindiği, karar mekanizmalarında olmadığı bir sürecin izlemesi ve gelenlerin çoğunda kadın
31:24olacağı bir ortamda bir kadın izleme kuruluna ihtiyaç vardır.
31:29Dolayısıyla bu izleme kurulu gerektiğinde kadınlar açısından bir de genel anlamda da yasal sıkıntıları giderebilecek bir hukuk alt komisyonuna ihtiyaç
31:41duyacaktır.
31:42Yasalarda kadınların aslında neler talep ettiğini devlete, iktidara, meclise sunabilecek bir aşamaya getirmesi önemlidir.
31:53Dolayısıyla bunların hepsini oluşturabilecek bir kurula ihtiyaç var.
31:58Ulusal ve uluslararası düzeyde yaşananları görünür kılması ve bunun raporlaştırılması anlamında bu sürece ihtiyaç vardır.
32:06Çünkü tarihi bir süreçtir.
32:07Ve tarihi kadınlar bu sürecin tarihini kadınlar yazacak.
32:12Biz o anlamda kadınların bu izleme komisyonunda da yer almasının çok önemli olduğunu düşünüyoruz.
32:18Tabii ki iki bahsettiğimiz konu birbiriyle keseceği noktaları vardır.
32:22Bazı kadın arkadaşlarımız orada da orada da yer almak istiyorlar.
32:27Ama bu konferansın sonucunda da belki buna dair bir şey çıkabilir.
32:32Onu da şu anda bir şey diyemeyeceğimiz için böyle ifade edeyim.
32:38Peki program süremizin de sonuna geliyoruz.
32:40Yavaş yavaş da toparlayacak olursak, kadınların tarihsel birikiminden bahsettiniz.
32:46Aslında bugün yeterli olarak çok ifade etmeseniz de farklı düşüncelerin her zaman kadın hareketi içerisinde yer aldığını gördük.
32:56Geçmiş deneyimler sizin de ifade ettiğiniz tarihsel süreçler bunu gösterdi.
33:00Zaman zaman sekteye uğramış olabilir.
33:02Çünkü bir de yaşamda kalmanın da gaileleri vardı bu süreçte.
33:07Genel siyasette peki bunu görebiliyor muyuz?
33:12Ya da kadınların şu anda işte yan yana gelişleri, önümüzdeki süreç biraz da buraya referans olsun, bir fotoğraf olsun diye
33:21düşünüyor musunuz?
33:22Böyle taahhilleriniz var mı?
33:24Şöyle yani biz hep farklı düşüncelerde dedik şu anda içimizde daha önceden siyasette yer almış, farklı partilerde görev yapmış, farklı
33:33partilerde yer almış, farklı düşüncelerde kadınlar var.
33:37Şu an bu konferansımızda var zaten isimlerden de belli oluyor.
33:42O anlamda bu farklılıklarımız zaten ortak paydada buluşmamızı sağlıyor.
33:47Bu karmayı siyahat eder mi peki?
33:49Evet işte zaten önemli olan noktalardan biri de bu.
33:52Kadınlar her zaman için bu konunun bu durumda öncülük yaptı.
33:56Yani erkekler ya da karmada erkeklerin olduğu bir ortamda yan yana gelmenin daha zor olduğunu biliyoruz.
34:06Çünkü orada daha çok iktidar ekselli bir düşünce tarzı var.
34:10Erkeklerin daha çok düşündüğü nokta budur.
34:13Ama kadınlarda öyle bir şey yok.
34:14Kadınlar eşit koşullarda daha yatay ilişkilerle birbirini anlayan ve birbirini dinleyen, birbiriyle ortak, yan yana el ele verebileceği bir ortama
34:25öncülük eden bir durumda.
34:27Bu nedenle her zaman geçmişte de bugün de.
34:30Şunu çok net söyleyebiliriz ki kadınlar bu sürecin öncülüğünü yaptı.
34:35Yapacak da.
34:37Bundan sonraki süreçte de bunu yapacak.
34:38Ama kadınlar genele öncü olabilecek bir pozisyonda ve durumda.
34:43Bunu hem düşünsel anlamda söylüyorum, hem pratik politik anlamında söylüyorum, hem siyaset açısından söylüyorum.
34:49Genel anlamda bir çerçeve çizdiğimizde bir araya gelmek ve ortak paydada buluşan en öncü rolü üstlenen kadınlardır.
35:00Dolayısıyla bunun genele de sirayet edeceğine inanıyorum.
35:04Buna inanarak söylüyorum.
35:06Ve genelin de kadınların olduğu bir ortamda bir araya geleceğini düşünerek hareket ediyorum.
35:14Hiç olmasa da biz buna bir öncülük rolü biçiyoruz diyebilirim.
35:18Tam bu öncülük derken programın başında da ifade ettiniz.
35:232013-2015 süreçleri, KCK operasyonlarının hemen öncesinde aslında yine iktidarın, o zaman aslında yine AKP iktidarının olduğu bir süreçti.
35:33Ve sizin de ifade ettiğiniz gibi kadınsız, kadın hareketinin olmadan, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasından çok uzak bir süreçte eş başkanlık
35:44sistemini geliştirdiniz aslında.
35:47Bunu ortaya koydunuz.
35:49O günden bugüne baktığınızda sizce eş başkanlık Türkiye siyasetinde neleri değiştirdi?
35:55Eş başkanlık kadınların en azından eşit ve özgür bir şekilde karar alma mekanizmalarında yer almasını sağladı.
36:03En önemli şey bu.
36:06Kadınlar her yerde sadece siyasi partiler açısından söylemiyorum toplumda da bu kabul gördü.
36:13Mesela artık toplum eş başkan olarak görüyor seçilmişleri, belediye eş başkanlarını.
36:20Yasal değil yani.
36:21Zaten yasal bir statüsü yok yerel yönetimlerde eş başkanlık sistemi.
36:25Ama toplumsal anlamda bir kabul var.
36:29Ama mesela biz siyasi partide eş başkanlık sistemini ifade ettiğimizde daha sonra sivil toplum örgütleri de eş başkanlık sistemini hayata
36:37geçirmeye çalıştı.
36:38Bu bir değişim ve dönüşüm yarattı.
36:41Çok güçlü bir değişim ve dönüşüm yarattı.
36:42Mesela bir kadının veya bir erkeğin orada olması meselesinin ötesinde bir zihniyet değişimini ortaya koydu.
36:49Yani kadınların kadın bakış açısıyla toplumu nasıl değiştirip dönüştürdüğünü gösterdi.
36:56Bu çok önemli bir nokta ve eş başkanlık sisteminde de önemli olan nokta buydu.
37:01Ve bunu başardı.
37:02İlk kez özgürlük hareketi açısından, kadın hareketimiz tecah açısından da bunu ifade edebilirim.
37:11Siyasi partiler açısından da bunun öncülüğünü yaptı ve bunun arkasında durdu.
37:16Dolayısıyla eş başkanlık sistemi toplumu değiştirip dönüştürdü.
37:21Biz bu çalışmada da kadınların öncülüğünde yapılacak bu değişimle toplumsal bir değişimi ifade ettiğimizde,
37:29aslında toplumla buluşmayı ifade ettiğimizde belki Kürtler ve Türkler arasındaki bağı daha güçlü kurabileceğimiz bir ortama evreceğiz.
37:38Bizim için önemli olan budur.
37:39Laz'ı da, Çerkez'i de, Ermenisi de, Alevisi de, Kürd'ü de, farklı düşüncelerde olan bütün farklılıkları bir arada
37:50tutacağımız,
37:51bir arada hareket edeceğimiz bir noktaya evirmemizdir.
37:54Yoksa herkesi ötekileştiren bir noktada bu süreci geliştiremeyiz.
37:59Onun için başta bizim eşit ve özgür bir geleceği kurabileceğimiz bir noktaya evireceğimiz bir süreci öreceğiz kadınlar olarak.
38:09Onun için yan yana ve el ele tutuşacağız.
38:12Farklılıklarımızla birlikteliğimizi gerçekleştireceğiz.
38:15Bunun da adımını kadının demokratik, ekolojik, özgür bir yaşamını hep birlikte kuracağız.
38:22Düşüncesiyle gerçekleştirmeyi umut ediyoruz.
38:25Çok teşekkür ediyoruz sevgili Çağlar Deminel.
38:28Geçmişte de kolay değildi ama çok önemli devrim niteliğinde adımlar atıldı.
38:35Bugün de belki kolay değil ama bugün de hangi devrimlere gebe olduğunu hep birlikte göreceğiz, deneyimleyeceğiz.
38:42Kolay değil, yoğun bir süreç. Bize de zaman ayırdınız.
38:45Çok teşekkürler değerli katkılarınız için.
38:47Ben teşekkür ediyorum. Zaten bize düşen de zoru başarmaktır.
38:51Teşekkür ediyorum size de.
38:52Sağ olun.
38:54Sevgili izleyenler bu haftalıkta programımızın sonuna geldik.
38:58Haftaya görüşmek üzere. Hoşçakalın, sevgiyle kalın.