00:00Değerli izleyicilerimiz, son olarak programımıza Almanya ile bir canlı bağlantıyla devam edeceğiz.
00:05Sosyolog ve psikolog Dr. Cemil Şahinoz bizlerle.
00:09Cemil Bey, günaydın. Hoş geldiniz yayınımıza.
00:13Günaydınlar, merhabalar Eda Hanım.
00:15Merhaba Cemil Bey.
00:16Şimdi Almanya için önemli bir gündem başlığıyla devam edeceğiz programımıza.
00:21Almanya yıllardır bildiğimiz üzere, hatta belki soydaşlarımızın, büyüklerimizin yıllar önce de
00:26iş gücü nedeniyle göç etmelerinin en büyük nedenlerinden biri olan
00:31büyük sanayisiyle bilinen bir ülke ve aynı zamanda istihdam imkanlarıyla.
00:35Ama baktığınızda şimdi, son zamanlarda, son yıllarda, özellikle de sanayi alanında
00:41her ay 15 bin kişinin işini kaybettiği yönde haberler var.
00:45Şimdi önce büyük resme ve odaklanalım istiyorum.
00:48Almanya'nın sanayi modelinde ne değişti de ülke bugün böylesine ciddi bir istihdam kaybıyla karşı karşıya?
00:57Evet, gerçekten yani sorun aslında salt ve basit bir ekonomik kriz değil.
01:02Aynı zamanda uzun yıllar başarılı olmuş bir sanayi modelinin değişmesiyle ilgili sizin de bahsettiğiniz gibi.
01:08Almanya, yani uzun yıllar ucuz ve istikrarlı enerjiye, güçlü ihracata, özellikle otomotif ve makine sektörlerine
01:16ve Çin gibi büyük pazarlara dayanarak büyüdü.
01:19Bu model Almanya hem ekonomik güç sağladı hem de milyonlarca insan için güvenli ve iyi ücretli işler oluşturdu.
01:25Ama şimdi bu model aynı şekilde işte çalışmıyor.
01:28Çünkü bir tarafta enerji maliyetleri yükseldi tüm dünyada olduğu gibi.
01:32Ama diğer tarafta Çin artık sadece Almanya'nın hem Avrupa'nın da önemli bir müşterisi değil,
01:39aynı zamanda özellikle otomotif ve teknoloji alanında güçlü bir rakip haline geldi.
01:44Yani Çin'in tutumu ve rolü de değişti.
01:46Bir de ABD ile ticaretteki değişimler de ek bir baskı oluşturuyor tabii ki Almanya'ya.
01:52Ve bu siyasi sebeplerin yanı sıra elektrikli araçlara geçiş gibi teknolojik dönüşümler de otomotif sektöründe
01:59geleneksel üretim yapısını değiştiriyor.
02:01Almanya tam buraya bir ayak uyduramadı.
02:03Uyduramadığını şuradan da görüyoruz.
02:06Almanya'da yatırımların ve yeni şirket kuruluşların azalması da var.
02:09Dolayısıyla eski sanayi alanlarında kaybedilen işlerin yerine aynı hızda yeni işler oluşmuyor.
02:17Bugün sanayide ayda yaklaşık 15 bin kişilik istihdam kaybından söz edilmesi de bu dönüşümün boyutunu gösteriyor aslında.
02:25Bu nedenle Almanya'nın önündeki asıl mesele sadece mevcut fabrikaları korumak değil,
02:30yeni teknolojilere, yeni üretim alanlarına ve yeni mesleklere geçişi sağlayacak bir dönüşüm gerçekleştirmek.
02:38Yani Almanya'nın sanayisi bitiyor demek tabii ki doğru olmaz ama eski sanayi modeli değişiyor.
02:43Ona da ayak uydurmakta biraz zorlanıyor şu an Almanya.
02:46Evet tabii ilk başlıkta her ay yaklaşık 15 bin sanayi çalışanın işini kaybettiğinden, işsiz kaldığından bahsettik.
02:52Geçtiğimiz günlerde de konuştuğumuz bir konu vardı.
02:55Otomotiv fabrikalarının kapatılmasıyla alakalı bir başlığı detaylarıyla konuşmuştuk.
03:00Ve bu kararın ardından, bu söylemlerin ardından şimdi insanlar sokaktalar.
03:04Sokaktaki yansımalarına bakacağız.
03:06Bu protestoları yalnızca otomotiv çalışanların işlerini koruma, yani mevcut işlerini koruma mücadelesi olarak mı görelim sizce?
03:13Yoksa Almanya'nın sanayi geleceğine ilişkin daha uzun vadede, daha geniş bir toplumsal kaygının bir yansıması mıdır bu sizce?
03:23Evet Eda Hanım aslında sorunun içinde konuyu çok güzel tespit ettiğiniz, yani bu protestoları sadece otomotiv çalışanların kendi işlerini koruma
03:33mücadelesi olarak görmek eksik olur.
03:35Çünkü otomotiv sektörü Almanya'da ülkenin ekonomik yapısının ve birçok bölgenin de sosyal hayatının önemli bir parçası.
03:42Ve çalışanların temel talebi aslında çok açık, yani dönüşüm olsun evet ama bu dönüşümün bedeli sadece çalışanlara çıkarılmasın.
03:50Az önce bahsettik ya, otomotiv sektöründe değişim gerçekleşiyor.
03:54Burada önemli olan şu, çalışanlar değişime karşı değil.
03:58Asıl soru değişimin nasıl gerçekleştirileceği.
04:00Yani mesela bir fabrika kapatıldığında veya üretim başka bir ülkeye taşındığında bunun etkisi sadece şirket plançosunda görünmüyor.
04:08Çalışanın geliri azalıyor, tedarikçiler etkileniyor, esnaf etkileniyor, bölgenin ekonomik gücü zayıflıyor.
04:15Yani bu nedenle protestoları aynı zamanda Almanya'nın sanayi politikasına yönelik bir mesaj olarak da okumak gerekiyor diye düşünüyorum.
04:22Yani Almanya'da geleceğin teknolojileri üretilecek mi?
04:26Rekabet olarak Çin'e karşı ne yapılacak?
04:28Yeni yatırımlar burada mı yapılacak, başka ülkelerde mi olacak?
04:31Bence insanların asıl kaygısı biraz da bu.
04:34Dolayısıyla konu sadece bugünkü iş yerini korumak değil.
04:38Almanya'nın sanayi ülkesi olarak geleceğini nasıl şekillendireceğiyle ilgili daha geniş bir toplumsal tartışma görüyorum burada.
