00:05Dünya sanal medyayı özellikle de sanal medya nedeniyle hayatını kaybeden çocukları konuşuyor.
00:12Onlardan biri de 14 yaşındaki Julian Julesivin'i.
00:162022'de oğlunuzu kaybettiniz.
00:18Öncelikle şunu sormak isterim.
00:20Oğlunuzun ölümüne sanal medyanın neden olabileceğini ne zaman düşünmeye başladınız?
00:30Oğlumun hayatını kaybettiği ilk gece bunu düşündüm.
00:32Bir polis memuruyla konuşuyorduk ve ona telefonunu alın ve sanal medyanın onun önüne hangi içerikleri çıkarttığını görün dedim ama bunu
00:40yapmadılar.
00:41Jules'un yaşadığı talihsiz olaydan 6 gün önce aynı şeyi yapmış bir başka çocuk olduğunu öğrendik.
00:47İngiltere'de haberleri çıktı ve herkes o çocuğun ölümüne meydan okumanın neden olup olmadığını sormaya başladı.
00:53Bunun üstüne ben polise acaba meydan okuma neden olabilir mi diye sordum.
00:57Onlar da olabilir ama bunu kanıtlayamayız dediler.
01:03Jules nasıl bir çocuktu?
01:05TikTok'tan önce nasıl bir hayatı vardı?
01:10Jules mutlu bir çocuktu.
01:11Çok fazla arkadaşı vardı.
01:13Zorbalığa uğradığına dair hiçbir belirti ya da psikolojik sorunu yoktu.
01:17Oyun oynamaya meraklıydı.
01:192022'de insanlar sanal medyanın zararlarını bugünkü kadar konuşmuyordu.
01:23Ben Instagram ve TikTok'u sadece saçma sapan dans videolarının paylaşıldığı yerler sanıyordum.
01:29Sanal medya platformlarındaki tehlikelerin farkında değildik.
01:32Ve o izledikleriyle gerçekten mutlu görünüyordu.
01:36Ortada herhangi bir sorun olduğuna dair işaret yoktu.
01:40Sanal medyayı sık kullanıyor muydu?
01:42TikTok kullanmaya başladıktan sonra onda herhangi bir değişiklik fark etmiş miydiniz?
01:48Hiçbir değişiklik fark etmedim.
01:50Zaten bu yüzden de neler olup bittiğini bir türlü anlayamadım.
01:53Depresyon belirtisi yoktu, hiçbir şey yoktu.
01:56Hayatındaki hiç kimse de bir değişiklik görmemişti.
01:59Ne arkadaşları, ne öğretmenleri, ne büyük anne ve büyük babası.
02:03Onda bir farklılık gördü.
02:06TikTok'tan oğlunuzun verilerini talep ettiniz ama alamadınız.
02:10Sizce bunun altındaki neden ne?
02:12Bana mahkeme kararı olmadan mesajları ya da izleme geçmişi verilerini görmeme izin verilmediğini söylediler.
02:19Yani çocuklara sunulan algoritma verilerini öğrenemiyorsunuz.
02:23Mahkeme kararı olmadan bunları görmeme izin vermediler.
02:27Ben de bu verileri elde etmek için konuyu mahkemeye taşıdım.
02:31Jules'un ardından çocuklarını sanal medya nedeniyle kaybettiklerini söyleyen başka ailelerle de tanıştınız.
02:38Onların yaşadıklarını dinlediğinizde kendinizle ortak neler gördünüz?
02:44Çok büyük benzerlikler vardı.
02:46Üstelik bu benzerliklerin bazıları tüm dünyada aynı şekilde karşımıza çıkıyor.
02:50Hayatlarına son verme biçimleri, kullanılan yöntem ve hatta beşinin de dövüş sanatlarıyla uğraşmış olması.
02:57Örneğin Jules Kung Fu'da siyah kuşak sahibiydi.
03:00O dönemde kendi kendime bunun ne alakası olabilir ki diye sormuştum.
03:04Bahsettiğim şu ki o beş çocuğun hepsinin de başına aynı şey geldi.
03:09Hepsi dövüş sanatlarıyla uğraşıyordu ve görünüşe göre bu durum sanal medya şirketlerinin çocuklarımıza zararlı içerikler sunarken kullandığı algoritmalardan biriydi.
03:19Beş İngiliz aile olarak Amerika'da TikTok'a karşı dava açtınız.
03:24Bu dava ne aşamada, sonucun ne olmasını bekliyorsunuz?
03:29Biliyoruz ki çocuklarımıza, sadece bizim çocuklarımıza da değil, tüm çocuklara sanal medya şirketleri tarafından zararlı içerikler sunuluyor.
03:37TikTok'a açılan dava Amerika'da görülüyor ve TikTok bizi davanın dışına etmeye çalışıyor.
03:43Dava sürecine devam edebilmek için hakimden gelecek onayı bekliyoruz.
03:47Bu onay gelirse sanal medya şirketlerinin, bu örnekte TikTok'un eğer henüz silmedilerse çocuklara ait verileri açıklamak zorunda kalacakları delil
03:57toplama aşamasına geçilecek.
03:58Dolayısıyla bu son derece önemli bir aşama ve sonucunu her an öğrenebiliriz.
04:05Bir başka hukuki süreçte İngiltere'de.
04:10Hem soruşturma devam ediyor, hem de mücadeleniz sayesinde Jules'un adı sadece sanal medya nedeniyle hayatını kaybeden bir çocuk olarak
04:18anılmıyor.
04:19Bir yasaya da dönüştü.
04:21Kamuoyunda Jules yasası olarak biliniyor.
04:24Bu süreci de sizden dinleyebilir miyiz?
04:29Yasa resmen Jules yasası olarak geçmese de kampanyayı yürütürken bu ismi vermiştim.
04:35Bu aslında suç ve polislik yasasında yapılan bir değişiklik.
04:39Buna göre artık bir çocuk hayatını kaybettiğinde sanal medya verilerinin ölümünden sonraki 5 gün içinde muhafaza edilmesi zorunlu.
04:47Diğer ebeveynlerle tanıştığımda onların da benzer bir durumda olduklarını, cevap aradıklarını ancak verilere ulaşamadıklarını gördüm.
04:54Ve ebeveynlerin verileri görmesine izin verilmemesini asla kabullenemiyordum.
05:00Bu yüzden yasa için kampanya yürüttüm ve değişti.
05:03Böylece yas tutan ailelere yardımcı olunabilecek.
05:06Kendi adıma Jules davasını yüksek mahkemeye taşıdım.
05:10Beleşik Krallık'ta atli soruşturma dediğimiz süreç işliyor.
05:13Jules için ilk duruşma sadece 23 dakika sürmüştü.
05:17Yüksek mahkeme bu süreci usulüne uygun yürütülmediği gerekçesiyle iptal etti ve şimdi süreci yeniden yürütüyoruz.
05:24Bir sonraki duruşma tarihi ise 2 Kasım'da.
05:29Sizin de hep vurguladığınız gibi sanal medya sadece İngiltere'nin, Amerika'nın sorunu değil, tüm dünyanın ortak problemi.
05:37Türkiye'deki anne babalara ne tavsiye edersiniz?
05:39Çağrınız ne olur?
05:42Bence bu küresel bir sorun.
05:44Bence ebeveynler çocuklarıyla oturup konuşmalı.
05:46Onlara sadece zararlı içerikler görüyor musun diye sormamalı.
05:50Çünkü elbette hayır diyecekler.
05:52Bunun yerine telefonunda karşına neler çıkıyor bana göster demeli.
05:56Seninle yabancılar konuşuyor mu diye sormalılar.
05:59Onları telefonlarını bir kenara bırakmaya teşvik etmeliler.
06:02Gece yatak odasında telefon bulundurmamalılar.
06:04Çocuklarla sohbet edilen yemek saatleri oluşturulmalı ve onlara örnek olmalılar.
06:09Ebeveynler olarak bizler de telefon başında çok vakit geçiriyoruz ve bu durum çocuklara belirli davranış kalıplarını öğretiyor.
06:16Bu yüzden çocuklarınızla telefonlarında ne tür şeyler gördükleri hakkında konuşun.
06:21Çünkü bunların bir kısmı hatta çok büyük bir kısmı son derece zararlı.
