00:06Meta davasında Ağustos ayında tarihi bir uzlaşmaya varıldı.
00:10Siz bu süreci yakından takip eden ve Meta'ya karşı ayrıca dava açmış bir annesiniz.
00:16Bu uzlaşmanın çocukların güvenliği açısından olumlu yanları var mı?
00:20Sizi en çok öfkelendiren, eksik bulduğunuz noktalar hangileri?
00:25Bu küçük bir zaferdi, büyük bir zafer değil.
00:28Eyalet başsavcılarımızın Meta şirketini sorumlu tutma konusundaki çabaları sayesinde bu noktaya gelindi.
00:34Bu uzlaşmayla çocuklar için yapılması gerekenlerin sonuna gelmedik.
00:38Bence ebeveynlere sanal medyada çocuklarının hesapları üstünde tam kontrol hakkı tanınana kadar gerçek bir değişim görmeyeceğiz.
00:49Meta uzlaşmaya gitti ancak hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.
00:53Çocuklarını sanal medyanın yol açtığı zararlar nedeniyle kaybettiklerini söyleyen aileler açısından bu açıklama ne hissettiriyor?
01:03Bizim Meta'nın ne yaptığını itiraf etmesine ihtiyacımız yok.
01:07Aileler olarak platformlarının neler yaptığını biliyoruz.
01:10Bunu bizzat gördük, bizzat yaşıyoruz.
01:12Bunu kanıtlayacak belgelere ihtiyacımız yok.
01:15Her şey zaten ortada.
01:16Meta'nın söylediği hiçbir şeye güvenmiyorum.
01:19Özellikle de sorumluluk alma konusundaki beyanlarına.
01:22Onlara hiç güvenmiyorum.
01:24Elayca'nın annesi olarak Meta'dan nasıl bir açıklama ve özür bekliyordunuz?
01:30Şirketin sorumluluğunu açıkça üstlenmesi sizler için neden önemli?
01:37Ben aslında şirketlerden çok az şey bekliyorum.
01:40Gerçekten çok az.
01:42Dünyanın dört bir yanında çok sayıda ebeveynin güvenini kaybettiler.
01:46Değişim getirmeyen bir özür sadece bir halkla ilişkiler çalışmasından ibaret kalacak.
01:59Dava sürecinde Mark Zuckerberg'e doğrudan seslendiniz ve onu şirketinin platformlarının güvenli olduğu yönündeki açıklamaları nedeniyle eleştirdiniz.
02:09Uzlaşmanın ardından Zuckerberg'e mesajınız nedir?
02:13Ona mesajım şu.
02:15Kendi çocuklarınızın bile bu platformları kullanmasına izin vermiyorsunuz ama çocuklarımızın sizin platformlarınıza bağımlı olmasını istiyorsunuz.
02:24Bizden bir şey aldınız.
02:25Onlar bizim dünyamızdı.
02:27Tam olarak böyle.
02:29Tüm bu hukuki mücadelenin merkezinde çocukların güvenliği var.
02:33Sizin içinse bu, aynı zamanda oğlunuz Elayca için adalet arayışı.
02:37Öncelikle bize Elayca'yı anlatır mısınız?
02:40Nasıl bir çocuktu?
02:41Neler yapmayı severdi?
02:44Harika bir gençti.
02:45Yakında 18. yaş günü geliyor.
02:48Elayca ikizdi.
02:49Yani şu an ikisi de araba kullanıyor olacaktı.
02:52Eminim kimin ne zaman direksiyona geçeceği konusunda sürekli tartışacaklardı.
02:57Sizi güldürürdü, ağlatırdı.
02:59Bu nereden çıktı diye düşündürürdü.
03:01Sürekli yeni fikirler üretirdi.
03:03Çok ama çok seviliyordu.
03:05Yokluğunu derinden hissediyoruz.
03:08Elayca'nın hikayesinin başka çocukların korunmasına katkıda bulunmasını istediğinizi söylüyorsunuz.
03:14Yaşananları tekrar tekrar anlatmak sizin için elbette çok zor.
03:17Ama o gece Elayca'nın başına ne geldi?
03:24O gece büyük bir maç için hazırlık yapıyorduk.
03:27Basketbol maçıydı.
03:28Saat geç olmuştu.
03:29Ben de onun yatması için odaya gönderdim.
03:32Normalde neredeyse %99'unda geceleri telefonlarını benim odama bırakırlardı.
03:37Ama o gece bırakmadılar.
03:39Bu suçluluk duygusunu hala taşıyorum.
03:41O gece çok yorgundum.
03:43Sadece bu.
03:44Anladığımız kadarıyla her şey 150 mesajla gerçekleşti.
03:48Yapay zeka kullandılar.
03:49Fotoğraflar oluşturup tehdit ettiler.
03:52Ve sadece 20 dakika içinde.
03:54Bakın sadece 20 dakika içinde oğlumuzu kaybettik.
04:00Elayca'nın yalnızca yaklaşık 20 dakika içinde 150'den fazla mesajla hedef alındığını anlattınız.
04:06Bu kadar kısa sürede yaşananlar karşısında platform neden müdahale etmedi?
04:10Sizce bu trajedi önlenebilir miydi?
04:16Evet bundan eminim.
04:18Bakın ben Mark'ın platformlarından birine girip bir kişiye aptal desem muhtemelen engellenirdim değil mi?
04:23Şikayet etme seçeneğiniz var.
04:25Peki Meta bu şikayetleri ciddiye alıyor mu?
04:28Keşke Elayca gelip beni uyandırsaydı.
04:31İkizine sık sık sence ne oldu diye sordum.
04:34O da Elayca zaten bazı şeylerden çok çabuk endişelenir ve korkardı.
04:39Bu yüzden aşırı tepki vermiş olabilir dedi.
04:41Bana ulaşan pek çok ebeveyn çocuklarının o an benzer bir durumla karşı karşıya olduğunu söylüyor.
04:47Beni de sohbete dahil ettiklerinde bu bir dolandırıcılık hemen durmalısınız diyorum ve duruyorlar.
04:53Vazgeçip siliyorlar, geri çekiliyorlar.
04:56Keşke o gece bana anlatsaydı.
04:58Elayca kendi hayatına son verdi ama aynı zamanda Elayca buna zorlandı.
05:02Bu nedenle Elayca ölmedi, öldürüldü diyorum.
05:06Kendi canına kıymadı.
05:07Hatta ölüm belgemizde bile bu durum bir cinayet olarak kaydedildi.
05:11Yetişkinlerin küçük yaştaki çocuklarla iletişime geçmesini engellemek Mark Zuckerberg'in sorumluluğunda.
05:17Elayca 16 yaşındaydı.
05:18Kendi kararlarını alabilecek yaştaydı evet.
05:21Ama şunu bilmelisin Mark, bu tür olayların yaşanmasına sen izin veriyorsun.
05:25Biliyorsunuz biz burada oturup bir gazlı içecekten bahsetsek kısa süre sonra Facebook'umuzda ya da telefonumuzda o içecekle ilgili reklamlar
05:33karşımıza çıkar.
05:35Mark ve şirketi ne yaptıklarını biliyorlar.
05:38Bunun gayet farkındalar.
05:39Sorumluluk alması için daha kaç çocuğun hayatını kaybetmesi gerekiyor ki?
05:44Meta uzlaşmanın ardından bazı güvenlik önlemlerini kabul etti.
05:48Dünyanın farklı ülkeleri de çocukları sanal medyanın zararlarından korumak için yeni düzenlemeler yapıyor.
05:53Türkiye'de de 15 yaş altındaki çocuklara yönelik kısıtlamalar başlıyor ve 18 yaşına farklı önlemler getiriliyor.
06:00Sizce yaş sınırları ve erişim kısıtlamaları yeterli mi?
06:04Çocukları gerçekten korumak için ne yapılmalı?
06:10Bu benim için yanıtlaması zor bir soru.
06:13Ebeveynlerin çocuklarının gizlilik haklarını ellerinden almaya çalıştığımızı düşünmesini istemem.
06:18Çünkü amacımız kesinlikle bu değil.
06:20Biz sadece çocukları korumaya çalışıyoruz.
06:24Yaş sınırlarının yeterli olduğunu düşünüyor muyum?
06:26Hayır, bence yeterli değil.
06:28Çünkü çocuklar yalan söyleyebilirler.
06:30Dürüst olalım.
06:31Doğum tarihim şu diye yalan söyleyecekler.
06:33Benim çocuğumun fotoğraflarıyla yaptıkları gibi bir kimliği de kolayca sahte bir şekilde düzenleyebilirler.
06:40Başka bir yaşta olduklarını iddia edebilirler.
06:43Meta yeni kurallar ve özellikler getiriyor ama bunların işe yarayıp yaramadığını kim denetleyecek?
06:48Bu bizim için adeta bir tokat gibi değil mi?
06:52Üstelik bu 10 yıl sonra bitmiş olacak.
06:55Ela Can'ın yeğeni şu an 4 yaşında.
06:57Yani o 14 yaşına geldiğinde bu uzlaşmayla getirilen tüm özellikler artık ortadan kalkmış olacak.
07:03Bakın ben sadece gençler için burada değilim.
07:06Torunum için de buradayım.
07:08Başkalarının torunları için de buradayım.
07:09Çünkü eğer bu durumun önüne geçmezsek şu anda da önüne geçebilmiş durumda değiliz.
07:14Her şey daha da kötüye gidecek.
07:19Ne yazık ki toplumun bir bölümü sanal medya kontrolü için sorumluluğu ailelere yüklüyor.
07:24Bu hayatlarındaki en değerli varlıklarını kaybetmiş aileler için çok ağır bir itham değil mi?
07:34Evet bu çok zor bir konu.
07:37Gerçekten öyle.
07:38Eleştirildiğimin farkındayım.
07:39Ancak şunu da bilin ki bugüne kadar belki 99 şeyi doğru yapmışımdır.
07:44Ama hala o korkuyla yaşıyorum.
07:47Ve biliyor musunuz o suçluluk duygusunu içimde taşıyorum.
07:51Bunu bana kimsenin hatırlatmasına gerek yok.
07:54Siz oğlunuzun telefonunu kontrol ettiğinizi, çocuklarınızla sanal medya konusunda açık bir iletişim kurduğunuzu söylediniz.
08:01Buna rağmen Elijah hedef alındı.
08:04Milyonlarca genç, çocuk, Türkiye'de de sanal medya platformlarını kullanıyor.
08:09Ailelere tavsiyeniz ne olur?
08:15Aileler çocuklarıyla konuşsun.
08:17Bu bizim kendimiz içinde bulduğumuz bir savaş.
08:20Hedeflerinde çocuklarımız var, biz değil.
08:22Bu nedenle onlarla her şeyi açık açık konuşun.
08:25Mesela çocuğunuz bir fotoğraf mı gönderdi?
08:27Bunu konuşun.
08:28Onlara kızmayın.
08:29Kendinize de kızmayın.
08:30Bu herkesin başına gelebilir.
08:33Bizim çocuklarımızın, sizin çocuklarınızın, tüm çocukların başına gelebilir.
08:37Çocuklara da şunu söylemek isterim.
08:39Anne babalarınıza gitmekten çekinmeyin.
08:41Çünkü o kötü niyetli insanlar sizlerin hayatını mahvedemez.
08:45Onlar sadece paranın peşinde.
08:47Ve bizler, anne babalar, sizleri onlardan koruyabiliriz.
08:52Koruyacağız.
