00:00Ang palaya, sili at prutas na hindi makakalain,
00:03na pwede palang iburo.
00:06Ang ilang prutas na nakasanayan natin kainin ng sariwa
00:09at ilang gulay na sinasama sa ating ulam,
00:12pwede rin palang maging kakaibang pagkain sa proseso ng pagbuburo.
00:18Ito ang binabalik palikat namin dito.
00:20Blended na yung lasa niya, nandiyan na yung anghangtas, yung medyo matamis po.
00:25May health benefits nga ba ang pagkain dumaan sa pagbuburo?
00:43Dito sa Sulano, sa Nueva Vizcaya,
00:45kilalang tindahan ng buro itong pag-aari ng kambal na sina Cheryl at Clarice.
00:50Iba't-ibang prutas na binuro o may bibili dito.
00:52Nagtitinda po kasi kami ng mga prutas sa palengke,
00:56tapos yung mga mangga po kasi, three days lang po yung parang life ng buwan nila.
01:03Kaya naisip namin na iburo na lang kaya namin to.
01:06Naenggan niya po kami sa ganyang pagkain kasi hilig din po namin.
01:10Hilig po namin yung mga suka-suka,
01:12iba-ibang suka din po ang trinay po namin.
01:15Ito ba yun na po yung gamit namin ngayon.
01:17Nag-isip po kami ng ibang mga prutas na pwede pang ibabad,
01:20gaya ng mga papaya, singkamas.
01:23Doon na po nagderederecho yung pagbuburo namin ng mga prutas.
01:27Ang kanilang burong prutas,
01:29binabalik-balikan daw dal sa manamis-tamis nitong lasa.
01:31Sarap yan ipulutan, tapos panghimagas.
01:34Ilan sa mga paboritong burong prutas na binibisa kanila ang kwapol, sampalok at papaya.
01:39Alam niyo ba, hindi basta nasisira ang pagkain kapag binuburo.
01:42May mga microorganism na sadyang nagbabago sa pagkain.
01:46Habang kumikilo sa mga bakterya o yeast,
01:48napapalitan ng ilan sa mga sangkap nito
01:50ang nabubuo ang bagong lasa, amoy at texture.
01:53Dami mong alam, Kuya Kim.
01:55Ngayong umaga, ipapakita ng kambalang kanilang simpleng paraan ng pagbuburo.
02:00Una-muna nilang binalada ng mga prutas.
02:02Sakay ito huhugasan at hiliwa-hiwa.
02:06Susunod nilang tinimpla ang mixture na pagbababara ng mga prutas.
02:10Suka lang po, tapos iluluto yung suka para tumagal po yung buhay niyo.
02:13Ang mga prutas ay ibababa dila rito ng ilang oras.
02:18Ang pagbuburo ay ginagawa rin nila sa gabi.
02:21Kaya kinabukasan, pwede agad to lantakan.
02:24Sumang kami, tapos ito ang binabalikpankan namin dito sa kikambal.
02:29Grunchy pa, tsaka yung suka, halagang matanis.
02:32Akala ninyo sa prutas ng ginagawa ang pagbuburo, bali.
02:36May mga gulay din palang sumasailalim sa ganitong proseso.
02:42Sa mandaluyong, may iba pang gulay na pwede palang iburo.
02:45Ilan sa mga produktong ito ay matatagpuan sa Aling Teresita House of Pickles.
02:50It started with my mother, who is Aling Teresites po.
02:54Magaling siyang gumawa ng mga burong vegetable and fruits.
02:58Noong 2022, I decided na kunin yung idea na pagbuburo ni Aling Teresita.
03:04Kahit na may background na sa pagbuburo na minanapan nila sa magulang,
03:08mas inaral pa rin na Mary Jean ang pagbuburo o fermentation.
03:12With the help of DOST and DTI, who helped me na mas mapaganda, mas mapasarap pa ang aking product.
03:19Noong una, pickled mango lang ang binibenta nila.
03:21Pero nang lumaki ang negosyo bukod sa bangga, naisip na rin nila magburo ng mga gulay.
03:27Ilan dito ang ampalaya?
03:28Parang atsarang papaya din, pero mas konting bitter.
03:32Ceiling haba?
03:33At bawang.
03:34Maangahang, konting sweet and tangy po yung lasanya.
03:38Paano nga ba nila binuburo mga gulay na ito?
03:41Ito at pasilip na sa atin.
03:50Ating sili, aalisan na po natin siya ng tangkay.
03:55At to po natin ugasan is inilipat na po natin siya sa crates.
04:00Dito po natin siya ibuburo ng one to two weeks po.
04:04Ito po yung ating brine solution.
04:06It's combination of salt, water, sugar, and peppercorn.
04:12Kaya tumagal ng isang taon ng kanila mga burong gulay.
04:17Matamis siya, tapos may pagkaalat siya konti.
04:20Masarap naman talaga siya.
04:23Mas masarap siya i-partner sa kanin.
04:26Blended na yung lasa niya, nandiyan na yung anghangtas, yung medyo matamis po.
04:30Pero ano nga bang nangyayari sa gulay at prutas kung ito'y nabuburo?
04:34At anong pwedeng idulot sa atin?
04:37Sa simpleng paliwanag, ang pagbuburo ay isang proseso kung saan ang prutas o gulay ay sasailalim sa isang tiyak na
04:43paraan ng pagpapapreserva o pagbabago ng lasa at texture.
04:47Yung buro po kasi ay nag-undergo po siya ng process na tinatawag nating fermentation.
04:52So yung fermentation po ay kung saan meron tayong tinatawag ng microorganisms, katulad po ng bakterya o kaya yeast,
05:01kung saan kinoconvert nila yung mga natural sugars doon sa pagkain.
05:05Nagpo-produce ito ng mga acids o kaya naman ng gas.
05:09Paminsan-minsan, nagiging alcohol din ito.
05:11Pero ito ang mas kakaiba.
05:13Sa ilang pagkain, ang fermentation na hindi lang tungkol sa pagpapatagal ng shelf life.
05:17Pwede rin tungtunawin ang pagkain dahil binabago o binabasag ng microorganisms ang ilang bahagi ng raw ingredients.
05:25Dami mong alam, Kuya Kim!
05:27Beneficial siya sa ating gut health.
05:29Ibang fermented na pagkain may live microorganisms na nakakatulong din sa ating digestion, sa ating gut health.
05:36Pero dapat ay huwag din daw sa sobrahan, ayon sa eksperto.
05:40Ang mga fermented na pagkain, pwedeng mataas pa rin siya sa asin, sa asukal.
05:45So kailangan hinay-hinay lang.
05:47Sa pagkain, minsan, ang pagbabago sa paraan ng paghahanda ay nagbibigay ng bagong lasa sa mga sangkap na pamilyar at
05:54nakasanayan na.
05:56Dami mong alam, Kuya Kim!
06:28Dami mong alam, Kuya Kim!
06:57Transcription by CastingWords
06:58CastingWords