00:043 deprem ard arda meydana geldi geçtiğimiz saat diliminde bülteni kapatmadan önce aktarmıştık Adana 17 dakika arayla iki defa sallanmıştı
00:13ki Adana'nın hemen ardından komşu ile olan Osmaniye'de de bu defa bir deprem meydana geldi 5.2 büyüklüğünde Osmaniye'de
00:22deprem meydana geldi Adana'da gerçekleşen peş peşe yaşanan depremlerin ardından
00:27şimdi şöyle bir hemen özet geçeyim sonra bir konuğumuza danışacağız bu deprem fırtınası neyin nesi diye soracağız kendisine önce saatler
00:3514.19'u gösterdiğinde Sayın Bey'li merkez üssü 4.8 büyüklüğünde deprem meydana geldi Adana'da aradan sadece 17 dakika
00:44geçti bu defa yine Adana yine Sayın Bey'li 4.9 büyüklüğünde depremle sallandı hemen peşinden bu defa Osmaniye bir
00:54deprem yaşadı
00:55zaten birbirlerine çok yakın iller olduğunu söyleyelim komşu ile olduğunu söyleyelim şöyle bir baktığımız zaman arada sadece bir 90 km
01:02mesafe olduğunun bilgisini verelim
01:04Osmaniye'deki depremin büyüklüğü 5.2 idi yer sunbas olarak kayıtlara geçti saatler 14.43'ü gösterdiğinde Osmaniye 5.2 büyüklüğünde
01:16depremle sallandı depremin derinliği 7 km olarak kaydedildi
01:20AFAD tarafından bu bilgiler sosyal medya hesabından paylaşıldı kamuoyuyla şimdi konuğumuza soralım kendisinden bir değerlendirme rica edeceğiz
01:29jeopilik mühendisi Sinan Can Öz içer yayınımızda efendim merhaba merhabalar iyi yayınlar teşekkürler ya şimdi bu deprem fırtınasının nedeni nedir
01:40nasıl okumak gerekir hemen sözü bırakalım sizlere değerlendirmeler için buyurun
01:44evet öncelikle tabi ki hem Osmaniye hem Adana'daki tüm veya depremi hisseden herkese tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimi söylemek istiyorum
01:53şimdi orası hepimiz biliyoruz Güneydoğu Anadolu fay hattının biraz daha güneyinde oluyor güneyinde olduğundan dolayı en son son artık segmentine
02:03yakın bir yerde olduğundan dolayı
02:05hem Adana hem Osmaniye bölgeleri bu sismik bu tarz büyüklük gibi bir depreme karşı karşıya gelme anlamında çok normal karşılayabileceğimiz
02:14bir durumlar
02:14ama vatandaşlarımızın en çok tedirgin eden konusu tabi ki ard arda olması
02:19bu da sismoloji tarihinde evet biraz böyle çok daha sık görünen bir özel şey değil deprem durumu değil
02:26buna benzer bir depremi biz 2005 yılında İzmir'de karşı fark etmiştik ve yaşamıştık
02:325.9 büyüklüğünde ard arda depremler olmuştu bu büyüklükteki
02:36burada 4.8 olsun 4.9 olsun ve ardından Osmaniye'de 5.2 büyüklü bir depremler
02:42bu güneydoğu Anadolu fay hattının da sismisite anlamında hala aktif olduğunu ve kendisini hala hatırlattığını gösteriyor
02:54ama bu bölgelerdeki fayların karakteristik özelliğine bakıldığında bu büyüklüklü bir depremler normal
03:01ama şunu söyleyebiliriz ki daha büyük bir depremin tetikçisi midir
03:06en çok da merak edilen bu oluyor vatandaşın aklında
03:09bunu söylemek şu an için zor hatta imkansız böyle bir yorum yapmak çok iddialı olur bilinsel bir iddia olur
03:15ondan dolayı ama şu bir gerçek ki 5.2 büyüklük bir depremin artçıları olacaktır muhakkak olacaktır
03:24nasıl bundan 10 gün önce Şanlıurfa'da buna benzer büyüklükte bir depremin artçıları olacağı gibi
03:295.2 olsun 4.9 büyüklüğün gibi depremin orta büyüklükte bir deprem skalasının içerisindedir
03:36bundan sonraki 1-2 hafta içerisinde 10 gün içerisinde 4-4.2-4.5'a kadar çıkan artçılar
03:43arda arda gelecektir bundan dolayı vatandaşlarımız tedirgin olmasınlar
03:48bir deprem hissettikleri zaman eyvah 5.2'nin daha üstünde midir diye
03:52daha büyük bir deprem midir diye bir panik haline girmesinler diye söyleyebilirim
03:55şimdi Sinan Can Bey siz çok güzel özet geçtiniz bize
03:59vatandaşın ilk anda aklına gelen tüm sorulara yanıt niteliğinde cevaplar verdiniz
04:03ama o başlıkları biraz açarak devam etmek isterim sizlerle
04:07güneydoğu Anadolu'daki fay hattında yaşanan bir deprem olduğunu söylediniz
04:11ve dolayısıyla hem Adana'da hem de Osmaniye'de arda arda yaşanmasının
04:15normal olarak şu an için değerlendirilebileceğini ifade ettiniz
04:18daha büyük bir depremin habercisi mi elbette biz bu sorunun yanıtının peşindeyiz
04:23neden çünkü zaten 6 Şubat depremleri insanlarda çok büyük bir travma
04:27çok büyük bir yara bıraktı o noktalarda bir deprem bölgesi
04:30yaşanan en küçük sarsıntı bile insanların o travmalarını tetikleyebiliyor
04:35ve daha büyük bir korku yeniden olabiliyor bakıldığı zaman
04:38şunu sorayım daha büyük bir depremin habercisi diyebilmek için
04:44nasıl bir tabloyla karşılaşmak gerekirdi
04:46hem onu sorayım hem de hani bizler de haberciler olarak
04:50bu terimlere sizler kadar elbette olmasa da aşinayız
04:53yaşanan bu depremlere orta ölçekli deprem denebilir mi
04:56hasar verebilir mi bu bağlamda ne okumalar yaparsınız buyurun
05:01evet önce ikinci sorudan devam edeyim
05:03lütfen
05:04evet bu büyüklük 5 ve 5.9 büyüklüğündeki depremler
05:07orta büyüklük bir deprem sınıfının içerisine giriyor
05:10ve bunların her yıkıcılık özelliği var mıdır
05:12tabii ki normal şartlar altında bu büyüklükteki bir dinamik yükün
05:16tabii ki yıkıcı özelliği yok
05:17ama yıkıcılık özelliği her şeyi deprem dalgaları belirlemiyor
05:21maalesef yapıların durumu da imalat durumundan olsun
05:24malzeme yapısından olsun
05:25içindeki donatıların durumundan dolayı olsun
05:28onlar belirliyor
05:29ondan dolayı herhangi bir şekilde
05:31vatandaşlar yapılarında bir hasar tespit ettilerse
05:35yani bundan bir saat önce
05:36herhangi bir çatlak kıldırat
05:38çatlak da olsa bir durum tespit etmeyip
05:41bu depremden sonra evlerinde herhangi bir ufak da olsa
05:43bir çatlak gözlemledilerse hemen bulundukları ilçenin
05:47belediyelerindeki ilgili müdürlükleri
05:51veya çevre şehircilik il müdürlüklerine
05:53veyahut da AFAD'a başvurarak
05:55ellerini teknik personeler tarafına incelenmesini tavsiye ediyorum
05:59ondan dolayı bu büyüklükü depremler
06:02kesinlikle ve kesinlikle normal şartlar altında diyorum
06:04tabii ki yıkıcılık özelliği göstermez
06:07ve tüm Türkiye'nin esasında çok normal yaşanabileceği bir büyüklüktür
06:12bu büyüklük üstteki depremler meydana geldikçe
06:15esasında daha büyük bir depremin de enerjisini bir nevi de olsa
06:19biraz da olsa azaltabilir düşürebilecek özelliktedir
06:22bu tarz büyüklük bir depremlerin olmasını bizler esasında şey yaparız
06:26o fay hattındaki oluşan stresin ortadan kalkmasına mı neden olur?
06:32biraz biraz tabii ki
06:33tabii ki tamamen stresin ortadan kalkmasına sebep olmaz
06:36örnek veriyorum o bölgede bir 6,5-7 büyük bir deprem olacaksa
06:40tabii ki 4,9 gibi küçük bir deprem onu yok etmez
06:43ama daha büyük bir iğneğinin de azalmasına sebebiyet vereceği için
06:48bu tarz büyüklükte bir depremlere bir şey deriz
06:51yani olası ve umutlu karşılarız esasında
06:54iyi karşılarız
06:55ondan dolayı vatandaşlarımız bu konuda biraz daha rahat sakin olabilirler
07:00bu tarz bir depremle yaşamayı öğrenmeleri lazım
07:03çünkü Doğu Anadolu fay hattı
07:04maalesef yukarıda Erzurum, Sivas'tan başlayarak
07:08aşağı Adana'ya kadar devam eden bir hatta geçtiğinden dolayı
07:12o bölge ve çevresindeki tüm illerimizde
07:15buna benzer bir depremle karşı karşıya kalmamız çok normal
07:18şimdi ilk sorumuza cevap vermemiz gerekirse
07:21büyük bir depremin tetkikçisi veyahut da habercisi nasıl olabilir
07:25bu tabii ki bir depremle olacak bir şey değil
07:28bu deprem meydana geldiği zaman biz ana şok deriz
07:30bu öncü müdür, artçı mıdır demeyin
07:32ana şok deriz
07:33ana şoktan sonra ama artçı depremler meydana gelecektir
07:37bunu da zaten demin bahsetmiştim
07:39artçı depremler hiçbir zaman ana şokun büyüklüğünde olmaz
07:43yani 5.2 veya 4.9 büyüklüğünde bir deprem
07:46artçı deprem olarak gözlemlemeyiz
07:49ona yakın bir deprem olarak gözlemleyiz
07:52ama önce bir deprem olmadığını
07:54ancak sismolojik anlamda incelemelerle
07:57orada deprem izleme istasyonları mevcuttur
07:59teknik üniversiteler olsun
08:01AFAD'ın şeyleri olsun
08:03izleme istasyonları olsun
08:04onların her zaman her gün
08:07o bölgede kaç tane deprem olduğunu
08:10tespit edilmesi lazım
08:11yani bugün
08:11bugün demeyelim artık bugün çünkü deprem oldu
08:14artçılar kaç gün boyunca devam eder
08:17ve etki alanı için ne söylenebilir peki
08:19birkaç hafta rahat sürer
08:20rahat bu büyüklük bir depremin
08:23enerjisinin tamamen boşalması
08:25yani dün tarihine bakalım
08:27dün ayın 3'üydü
08:293 Ekim
08:292026 tarihinde
08:31o bölgedeki izlenen istasyonlarda
08:33deprem izleme istasyonlarında
08:35örnek veriyorum
08:3630 tane deprem meydana gelmişse
08:38bu tabi şey
08:39hissedinleyen depremler de dahil olmak üzere
08:41şu andaki depremlerin sayısı
08:44muhakkak 100'ün üstüne çıkmıştır
08:45ama hissedinleyen depremler de dahildir buna
08:48yani 1.5
08:492, 2.5
08:503 gibi depremler
08:51şimdi biz ne yapabiliriz
08:52bu enerjinin tamamen düştüğünü
08:54nasıl anlayabiliriz
08:55ta ki
08:56dünkü deprem sayısı
08:59yani 30'a olan
09:00sayıya inene kadar ki
09:01tarihe bakarak
09:03biz depremin enerjisinin
09:05tamamen bittiğini söyleyebiliriz
09:06ama bu avlan bir iğmeyle gider
09:08örnek veriyorum
09:09bugün 100-120 iken
09:10yarın
09:11100'e düşer
09:12öteki gün 95'dir
09:1398'dir
09:14sonra yine 100'e çıkabilir
09:16hiç önemli değil
09:17ama
09:17bunlar her gün incelendiğinde
09:20bugün 120 iken
09:21yarın 130
09:22öteki gün 140
09:23böyle artan bir iğmeyle
09:25ve hiç azalmayan bir iğmeyle
09:27devam ederse
09:28evet burada birazcık daha
09:29önlem alma
09:30veyahut da vatandaşların uyarı anlamında
09:33bir reaksiyon göstermemiz gerekebilir
09:35buradan en basit anlamda
09:37bunu söyleyebiliriz
09:38ama bugünkü deprem
09:39büyük bir depremin
09:40habercisli midir
09:41demek
09:41direkt
09:42yani
09:42söyleme anlamında
09:44tamamen
09:45bilimsel bir
09:46kesinlikle
09:47bilimsel bir
09:48yanıtma olur
09:49vatandaşlarımızın
09:50boşu boşuna
09:50felaket tellallığı
09:51yapmış oluyor
09:51o
09:51biri
09:51bir
09:52açık
09:52bir
09:52bunu
09:52bir
09:54아까
09:54o
09:57buAnigi
