- 4 dakika önce
Adana ve Osmaniye'de art arda meydana gelen 4,8, 4,9 ve 5,2 büyüklüğündeki depremler bölgede endişeye neden oldu. Jeofizik Uzmanı Ali İlker Bulut, sarsıntıların bölgenin normal tektonik hareketliliği kapsamında olduğunu ve mevcut depremlerin çevredeki fayları tetiklemesini beklemediklerini söyledi. Bulut, 7 büyüklüğünde deprem beklentisi olmadığını ancak Adana çevresindeki 6-6,5 büyüklüğündeki depremlerin ciddi risk oluşturabileceğini vurguladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Bölgede M6 Şubat depremleri sonrasında bir erenci transferi olduğunu sıklıkla konuştuk.
00:06Hatta 21.09'da da yine hemen hemen aynı yerde 5.00'lık bir deprem meydana geldi ve arkasından yine artçıları
00:13oluştu.
00:14Yine aynı şeyleri konuştuk.
00:16Burada Doğu Anadolu fay hattı, Çardak fay zonuyla kırılan ikinci depremin, ikinci büyük depremin olduğu zonla burada bir dirsek yapıyor.
00:24Ve bizi Arap levhası sıkıştırıyor. Bu dirsekte de bir dönüş yaparak güneye doğru dönmek isteyen rigid bir tabaka düşünün.
00:32İşte o dirsek boyunca da sıkışan bir alan Adana'nın üstünde kalıyor.
00:36Dolayısıyla burada birçok böyle fay, talih fay, ikinci fay birçok kırılma alanı mevcut.
00:43Ve biz 1900'lü yıllardaki aletlerin keşfiyle başlayan süreçten bu yana burada binlerce buna benzer depremle karşılaşıyoruz.
00:52Hatta 6 Şubat depremlerinden sonra bugün savrun fayı diye ifade edilir ama tartışma konusu da olan şu an gündemde büyük
01:00deprem üretir mi üretmez mi konusunun konuşulduğu alana doğru Çardak fay zonunun uzanan sürecinde 6 Şubat depremlerinden sonra neredeyse 500
01:10'e yakın buna benzer depremle yani 4 ile 6 arası depremle karşılaştık.
01:14Süreç normal tektonik bir süreç ve bölge işin aslında normal ancak büyük travvayı yaşayan alanda bu tepkinin verilmesi de çok
01:25normal.
01:25Yani 4-8-4-9 ve arkasından 5.2'lik depremi travmatik bir ortamda arka arkaya yaşadığınız zaman uzun süren
01:32tek bir depremmiş gibi algılanması ve burada ciddi bir şiddette karşılanması da normal.
01:37Ben de sizin ifadenizdeki gibi düşünüyorum buradaki fayın 7 büyüklüğündeki bir deprem üretmeyeceğini çünkü bu fayın tarihsel dönemde son depremin
01:46ürettiğini bunun da kesin olmamakla birlikte 2000 yıllık 3000 yıllık feriyotlara bağlı olduğunu savrun fayı diye ifade edilen fayın MT
01:53haritasında.
01:54Dolayısıyla parça parça kırılma, talih paylarla enerjisini sarf etme, ikinci düzenlerle ilerlemeyi tamamlama gibi süreçlerin ta o yıllardan bu zamana
02:053000 yıllık süreç içinde devam edip geldiğini ve büyük deprem üretmediğini,
02:09ailesel dönemde de büyük depreminin olmadığını gördüğümüz için ve örneklerde böyle 4-8'lik, 4-9'luk depremlerle karşılaşıp arkasından
02:17büyük deprem senaryosunu görmediğimiz için daha rahat konuştuğumuz bir süreç.
02:22Öncesinde gördük asrın felaketinde 6 Şubat'ta bu hat üzerindeki fay hala hareketli mi?
02:30Şimdi bu alanda ciddi bir enerji birikmesi var ve bizim Adana bölgesini etkileyebilecek yani Adana ve Adana çevresinde de faylarımız
02:38var.
02:38İşte Ecemiş fayı gibi, Sarız fayı gibi, işte Adana'da Yumurtalık ve Karataş fayları gibi, 98 depreminin yaşandığı Misis fayı gibi,
02:47Malatya fayı gibi hemen üstte şu alanda Malatya fayı gibi bir fayımız var.
02:51Bunların üreteceği büyük depremlerin de Adana'nın jeolojik koşulları göz önünde bulundurulduğunda neden bahsediyorum?
02:58Çukurova Havzası, Alevyoner bizim büyütmeler olduğu, Yapısı Toğu gözümüzün önünde canlandığında depremden sonraki süreçte.
03:05Dolayısıyla aslında Adana için riskin 7 büyüklüğündeki bir depremle değil, 6-6,5 arası depremlerin de Adana'da sıkıntıya dönüşebileceğini bildiğimiz
03:13için bu endişeyi sarf ediyoruz.
03:15Yoksa bu depremlerle ilgili Adana'da herhangi bir enerji transferi olacağı, yani 4-8'lik, 4-9'lik ya da 5
03:21-2'lik bir depremin Adana'da Yumurtalık ya da Karataş fayını tetikleme ihtimalinin olduğunu düşünmüyoruz.
03:27Buradaki enerjiler çok düşük kalıyor bu tip enerjiyi iletmek için.
03:30Şimdi bir depremin enerji yetebilmesi için 6,5'un üzerine çıktığında biz bu hesaplamalarda görüyoruz, diyoruz ki enerji buraya doğru
03:37transfer olmuş.
03:38Dolayısıyla aslında vatandaşımız bu depremlerle ilgili bir endişe duymaması gerekiyor ama tabii genel olarak tedbirleri de almakta fayda var.
03:47Çünkü alanımız zaten kırmızı ve fayların olduğu bir alan.
03:50Malatya'da mesela 6 Şubat depreminden sonra peş peşe bir sürü sarsıntı yaşadı.
03:56Oradaki fayla bu fayın bir ilgisi yok değil mi?
03:59Yok bu onunla birebir bağlantılı bir faydır.
04:02Bu bizim ikinci depremin olduğu biliyorsunuz Göksun, Çardak diye devam eden.
04:07Şurada bir kolumuz var Doğu Anadolu fayatta aşağıya doğru inerken burada da ayrılıp ikinci bir kol da ikinci büyük deprem
04:14oldu biliyorsunuz.
04:15Peki orası tamamen 6 Şubat'ın etkisini mi yaşıyor Malatya?
04:19Malatya o bölgedeki sıkışmanın etkisini yaşıyor çünkü 7.8 çok ciddi bir depremden bahsediyor.
04:25Çok büyük bir enerji yükünden bir de bu enerji yükü volkanik bir deprem değil.
04:30Bu bir levhanın hareket etmesi, alanı sıkıştırması.
04:33Bu 12-11 ili birbirine bağlayan bir hareketlilik var mı aslında onu merak ediyorum.
04:41Bizim ana iten nokta yani Arap levhasının bizi sıkıştırıyor olması bunların temel nedeni.
04:46Yukarıda da Avrasya'nın sabit duruyor olması bütün çıkış noktası bunun üzerine.
04:51Dolayısıyla aslında bütün depremler birbirleriyle etkiliyken birebir tetikler cümlesine biz bu deprem onu tetikleri konuşamıyoruz.
04:59Bu kendi başına.
05:00Bunun Malatya'da olacak bir depreme ben 5'lik 5'lik bir depremin etkisini olabileceğini hiç düşünmüyorum.
05:06Buradaki enerjisini sarf edene kadar işte Savrun fayı diye ifade edilen fayın enerjisini sarf edene kadar böyle devam edeceğini bu
05:13tip depremler üreterek buradaki enerjisini bitireceğini.
05:16Ancak Adana'daki bu bölgeyi etkileyecek diğer çevre fayların Adana'da işte altın üzerine çıkan bir depremle karşılaşıldığında Adana'da binalarımızın risk analizlerini
05:27yaptırmamız gerektiğini ki zaten sürekli konuşuyoruz.
05:28O zaman şöyle bakabilir miyiz? Burada bu noktada Adana'da ve Osmaniye'de zaten olabilecek en yüksek buydu. Bu hareketliliğe bakıldığında.
05:38E tabi bu fayın üretebileceği bize göre bu gözüküyor. Bilimsel literatürlere baktığınız zaman net 7 çıkar 7 büyüklüğünde bir deprem
05:46üretmiştir cümlesini kullanamıyoruz zaten.
05:48Tarihsel dönemdeki depremleri konuşuyoruz. Ama ısrarla tüm bilim insanlarının ifade ettiği Adana'nın etrafında altın üzerine deprem üretece bir faylar
05:56mevcut.
05:576-6,5 arası ve bu Adana'daki Yapıstona ve Çukurova'nın özelliklerine baktığımız zaman büyütmeyle birlikte ciddi riskler oluşturabilirin uyarısını
06:05yapmaya çalışıyorlar.
06:06Yoksa her zaman sizin aracınızda söylüyoruz depremi önceden hesaplamakla ilgili herhangi bir yol yok. Bununla ilgili ay, tarih, gün verebilecek
06:14bir yol yok. Bu tamamen yorumla ilgili bir mevzu.
06:17Hem Adana'nın hem Osmaniye'nin aslında Yapıstona baktığımızda, zeminine baktığımızda yıkıcılık olarak 5'in üzerinde ya da 6'nın
06:28üzerinde ya da 7'nin üzerinde bir deprem yıkıcı etkiye sahip olabilir diyebiliyor muyuz?
06:35Maalesef daha evvel 98 örneği var elimizde. Altının üzerine çıkan bir deprem zemin büyütmesiyle, sıvılaşmanın içine girmesiyle,
06:43yeraltı suyunun Çukurova bölgesinde yüksek olmasıyla birlikte alüvyonel ortamın etkisiyle maalesef yıkıcı etkiye dönüşüyor.
06:50Eğer bina-zemin ilişkisi doğru kurulmamış yapılarda ikamet ediyorsak ya da yaşıyorsak bu Adana için risk.
06:57Bugün mesela depremlerin meydana geldiği Saimbeyli bölgesi daha yukarıda ve dağlık bir bölge.
07:02Mesela burası için aynı riski söylemiyoruz ama Adana bölgesi maalesef bir çanak etkisi yapan bir alüvyon havza.
07:09Dolayısıyla depremde büyütme dediğimiz en tehlikeli işi meydana getiriyor.
07:13Şimdi bir yandan da son depremlere bakıyoruz.
07:17Ali Erke hocam sizle beraber bakalım.
07:21Bunlar Kandilir Asat Hanesi'nden aldığımız verilere göre Türkiye ve yakın çevresindeki son depremler saat saat.
07:28En son mesela İzmir'de bakıyorum.
07:334.9 derinlikte, 2.5 büyüklükte meydana gelmişti.
07:37Yine Balıkesir'de, yoğunluğu Adana'da gördüğüm üzere.
07:40Dünden beri yaklaşık 60'ın üzerinde 1 ile 5 arası deprem meydana geldi.
07:46Ben buraya gelirken son saydığımda öyleydi.
07:48Bunların en az 4 tanesi 4'ün üzerindeydi.
07:52En az yine ben yanlış hatırlamıyorsam 3 tanesi 3'lük depremlerdi.
07:56Geri kalanı da 1 ile 2'lik depremler olmak üzere.
07:59Şuraya baktığınız zaman zaten Türkiye'deki o işte bizim kırmızı haritamız var ya.
08:05Kırmızı haritamızın niye kırmızı olduğu, sarı bölgelerimizin, beyaz bölgelerimizin niye az olduğu,
08:11niye genç bir tektonik rejim diye ifade ettiğimizi Türkiye'den bahsederken çok net anlatan bir tabloyla karşı karşıya kalıyoruz.
08:19Çünkü biz yıl içinde olağanüstü bir deprem yaşamadığımız sürece,
08:22yani 7'nin üzerinde bir deprem yaşamasak da yıl içinde ortalama 21.000 ile 24.000 arası 1 ile 7
08:29arası depremle karşılaşıyoruz.
08:31Bu arada büyüklükleri derinliğini görüyorum, boylamını görüyorum.
08:37Büyüklükleri gördüğümüz, evet.
08:40Burada bizde en çok Adana, Mersin ve Hatay işaret ediyor aslında.
08:45Bir depremden sonra artçılar arka arkaya geliyor, artçılar olduğu için.
08:48Bunlar normal değil mi? Şimdi bölgede yaşayanlar tedirgin.
08:52Biz buradan söyleyelim, şu an için korkulacak bir şey yok anladığım kadarıyla.
08:57Şu an her şey çok normal ilerliyor. 5.2'lik bir ana şok var elimizde.
09:01Dolayısıyla bundan sonra da takip eden artçıların olduğunu görüyoruz.
09:05Ve işte kırmızı alan, biraz önce ifade ettiğim, bakın dirseğin olduğu alan, sıkışma bölgesi diye ifade ettiğim.
09:11İkinci kırılan fayımız bu 6 Şubat'ta.
09:13Şu an bahsettiğimiz depremler şu bölgede, kabaca gösteriyorum, kendini gösteriyor savrun fayı diye.
09:20Dolayısıyla bu süreç sönümlenene kadar böyle devam edecek.
09:24Ama biz bu alanda 5'lik depremlerle karşılaşmaya da devam edeceğiz.
09:29Bu alanın normalitesi bu.
09:31Şimdi Türkiye'ye deprem risk haritasına baktığımızda birçok alanı kırmızı görüyoruz aslında.
09:36Evet.
09:37Bu bize tedbirli olmamız gerektiğinin ilk işareti.
09:41Böyle bir riskimiz olduğunu, işte olası deprem risklerin hangi alanda en çok koyu kırmızıysa,
09:47orası için en büyük depremlerin oluşabileceğini ifade eden bir harita.
09:51Şu bölgede hala ihtimal var mı? Hala Kahramanmaraş'ta?
09:57Maraş'ta boşluk olan alanlarımız var.
09:59Yani sadece altından geçen diye düşünmemek de gerekiyor.
10:03Yani bizim bugün pazarcık merkez üstü olan bir depremin Hatay'da ciddi yıkımlar yaptığını gördük.
10:09Dolayısıyla sadece bir ilin yanından ya da altından geçen fayın kırılması değil,
10:15ona yakın bir alanda büyük bir deprem olduğunda,
10:18hele 7'nin üzerinde bir deprem olduğunda,
10:20o alanın en zayıf noktasında da yıkıma sebebiyet verdiğini gördük.
10:24Dolayısıyla biz artık bu haritada bunları risk olarak alıp,
10:28aslında tüm Türkiye için aynı önlemleri alıyoruz.
10:31Yani biz Nevşehir'de de bir bina yapıyorsak,
10:34burası için de bir deprem yönetmeliğimiz var.
10:36Zemin etütleri yapılıyor, yapı denetimler geliyor.
10:39Dolayısıyla biz önlemler açısından aynı önlemleri almaya çalışıyoruz.
10:43Bu kırmızılığın içerisinde Doğu Anadolu gibi Marmara bölgesi de var.
10:48Marmara bölgesinde göze çarpan, mesela Kocaeli,
10:52İstanbul çok olmasa da kırmızılığın tam ortasında yer alıyor.
10:57Şimdi İstanbul'da...
10:57Şimdi İstanbul'un niye üstü sarı, altı kırmızı?
11:00İstanbul'da yaklaşabilir miyim?
11:01Tabii lütfen.
11:02Lütfen hocam buyurun.
11:03O zaman şöyle ifade edelim,
11:04fayın İstanbul içinden geçen değil,
11:07deniz içinden geçen üç parça bir faydan bahsediyoruz İstanbul'da.
11:11Dolayısıyla bu faya uzaklaştıkça depremin etkisi azaldığı için renk de azalmaya başlıyor.
11:17Dolayısıyla Şile'ye doğru gittikçe rengin sarıya geldiğini görüyoruz.
11:21Ancak bizim için kırmızılık alanlar,
11:24böyle geçiş bölgeleri bunlar.
11:25Tabii çok kabaca görüyoruz bu haritada.
11:27Dolayısıyla biz İstanbul için yaptığımız tüm inşaat çalışmalarında Şile için ne önlem alıyorsak,
11:33Kadıköy için de aynı önlemleri, aynı dikkatli almaya çalışıyoruz.
11:3799 süresinde gelişen süreçte.
11:39Dolayısıyla her yerlerinden farkı,
11:41yani burada şehir içinden geçerken İstanbul'da denizden geçtiği için diğerlerine göre daha rengin açıldığını görüyoruz.
11:47Ancak şurada görüyorsunuz koyu bir alanımız var.
11:50Zaman zaman bahsediyoruz İznik-Mekhece hattı diye.
11:52Kocayla, Sakarya, Düzce, Bolu, burası hep koyu hatta.
11:56Kırıldı zaten 99 depreminde.
11:58Bundan sonra kırılmayan alanın Bursa'ya doğru dönen kolun İznik-Mekhece hakkının
12:02mesela riskli olduğunu, periyodunu doldurduğunu ve
12:057'in üzerinde bir deprem üreteceğini zaman zaman söylüyoruz.
12:08Sadece Marmara Denizi içindekini konuşmuyoruz.
12:10Orası daha popüler olduğu için gündem oluyor.
12:13Ancak bunun gibi işte dönüyoruz.
12:15Karlova, Bingöl, Bohat'ta bir sismik boşluğumuz olduğunu ifade ediyoruz.
12:19Göz Erzincan depreminde kırılmayan bir alanın olduğunu ifade ediyoruz.
12:24Dolayısıyla biz deprem takip ederek değil de haritaya yapılma amacına uygun şekilde
12:30işte deprem eğitimleri alarak, çantaları hazırlayarak, afeti normalleştirerek kendi içimizde,
12:37işte Japonya örneği önümüzde yapmaya çalıştığımız bu.
12:40Afat'ın kurulma sebebi bu.
12:41Dolayısıyla eğitimlerin verilme sebebi bu.
12:45Biz kırmızı, benim evimin altı kırmızı ya da değil düşünebileceğimiz bir pozisyon değil.
12:50Çünkü bu 1 bölü 25 binlik bir harita.
12:52Dolayısıyla hepsi çok kalın çizgiler.
12:54Ancak sizin evinizin altından geçiyor ya da geçmiyor diye ayıramayacağınız bir dönem.
12:58Ve biz burada tedbirleri genel olarak almak zorundayız.
13:04İzlediğiniz için teşekkür ederim.