00:00Mga pangyayaring nahagip ng kamera, mga incidente kailangan surin at siya sa atin, walang ligtas basta caught on cam.
00:08Ingat mga kapuso, sunod-sunod ang krimen na caught on cam.
00:13Ito yung una natin caught on cam, mapagpasok at malapitang panunutok ng barilang isang lalaki sa loob ng isang motorcycle
00:19shop sa Dabao City.
00:22Sinubukan namang manlaban ng may-ari ng tindahan pero pinaputukan siya ng lalaki.
00:26Tumakas ang lalaki ng magkagulo, sugatan ang may-ari ng tindahan dahil sa tama ng bala sa braso.
00:32Ayos sa biktima, wala namang nakawang pera sa kanila ang lalaki.
00:38caught on cam!
00:40Ang organisadong panunutok naman ay isang abatmadong grupo sa isang jewelry shop sa Malolos, Bulacan.
00:47Tinatayang 20 milyong piso ang halaga ng alahas na natangay.
00:50Sa video, kita na pumasok ang dalawang inakalang customer sa jewelry shop.
00:56Nang kahanap na ng siyempo, biglang tinutukan at pwersahang pinadapa ng isa sa mga armadong suspect ang gwardiya at inagawan
01:04ng kanyang shotgun.
01:05Ang ikalawang security guard sinipa at pinangampas pa ng baril sa ulo ng iba pang armadong suspect.
01:12Ilang saglipa tumalo na sa likod ng mga istante ang dalawa pang suspect at mabilis na nilimas ang mga alahas.
01:21caught on cam!
01:24Pagnanakaw naman sa century-old kampana ng St. Peter Parish sa Lobok, Bohol.
01:30Sa video, makikita na pumasok sa kampanong St. Peter Parish ang isang babae at isang lalaki.
01:36Patingin-tingin sila sa paligid hanggang tinangay nila ang tansong charge bell na nasa gilid ng simbahan.
01:43Huli kang pa ang pagtaka sa mga suspect sakay ng tricycle.
01:47Na-aresto, lalaking suspect na napagalamang buyer na mga scrap metal o kalakal.
01:53Pinagahanap pa ang kasambat niyang babae na na-recover ang kampana sa taong 1914 pa ginawa.
02:02Okay, para mabigyan tayo ng ilang safety tips sa mga incidenting katulad nito,
02:06ma, kasama natin ngayong umaga ang security expert na si Noel Eason.
02:11Good morning ulit.
02:12Sir Noel, welcome back sa unang hirit sa ating Cotton Camp.
02:16Isa-isayin po natin yung video, no?
02:19Sir Noel, sa unang video, kita yung miglang panunutok ng baril ng isang lalaki.
02:24Okay, pag ganyan po sitwasyon, ano pong pwede niyong gawin?
02:28Kasi lumaban po yung may-ari.
02:30Oo nga eh.
02:30Kapag yung may baril na, alam mo, dehado ka na.
02:33Kasi armado siya, ikaw hindi.
02:36Pag ganyan, kung makakatakas ka, mas buting makatakas ka.
02:38So tanong lang naman dyan eh, ano mas importante sa iyo, buhay o pag-aari?
02:43Mga ari-arian mo, pwede mo nang palitan yan eh.
02:46Yung buhay, delikado yan.
02:48Tinamaan pa nga siya, di ba?
02:49Oo.
02:49So mas maganda kung makakatakas siya, mas mabuti.
02:52Mm-hmm.
02:53Kung ikaw naman eh, customer, ayan, nandiyan ka, ano rin ang pwede mong gawin?
02:58Yung customer na yan, pwede, yun niya, gano'n din eh.
03:01Takbo na rin.
03:01Takbo ka na din.
03:02Kung makakatakas ka, takas ka na din.
03:04Oo.
03:05Pero yung iba, ang instinct nila lumaban.
03:07Kasi syempre gusto nyo nung protektahan eh.
03:09Tandaan mo lang kung lalaban ka, dehado ka kung mag-maril.
03:12Okay.
03:12Sabi ng may-ari, walang nakuha eh.
03:14Oo.
03:15Malaki ba ang chance ang bumalik itong, itong kriminal na ito?
03:20Pwede yung bumalik yan.
03:21Kung oras yung nakuha nung una, pero nakita niya kung anong mga ginagawa ng mga tao sa loob.
03:25Oo.
03:25Nakita niya itsura ng loob.
03:26Pwede siyang bumalik eh.
03:27Akut.
03:28So kailangan doblihin pa yung seguridad ng establishment.
03:31Huwag ka na paghandaan na niya.
03:32Okay.
03:32Sa second video po natin, eto.
03:34Matindi to.
03:35Nakawang po sa jewelry shop.
03:36Paano naman ang pwedeng gawin sa ganyang sitwasyon din?
03:39Ito, hindi lang isa to.
03:40Grupo po ito ng mga armadong lalaki.
03:42So, kung ikaw po ay una, empleyado.
03:46Ayan.
03:47Okay.
03:49Kaya tulad din sa unang video, kapag baril na kalaban mo, mag-ingat ka na.
03:55Okay.
03:56Pero ito, ang tanong kasi dito is, paano ba nakapasok?
03:59Ito, mukhang pinagplanuhan to eh.
04:01Pinag-aralan muna yan bago sila tumira.
04:03Okay.
04:04So, ang tanong, meron ba tayong pwedeng magawa bago pa mangyari yan?
04:08Tinatawag na natin, if you can deter, detect, and delay.
04:12Pag sinabi natin deter, ano ba pwede natin gawin para hindi nagugustuhin na ikaw yung tirahin?
04:17Pag sinabi natin detect, buta ito may camera.
04:20So, nahuli pa sa camera, no?
04:22Oo.
04:22Pero, yung delay, kasi pag nakita mo, ang daling pasokin yung pinto eh.
04:27So, pwede ba natin patibayin yung mga structure natin para hindi basta-basta mapasok?
04:32Tsaka, Noel, dalawa gwardya eh.
04:35Dalawa gwardya.
04:35Nadisarmahan.
04:36Oo.
04:36Mas madami sila kesa sa gwardya.
04:39Oo.
04:39So, ang tanong, yung gwardya, dapat pagka may gwardya ka, nanunod din yung sa labas eh.
04:44Para bago pa makalapit, makapag-fortify na sila.
04:47Kung baga may sarado na yung pinto, may lock na yung pinto, makapag-protect na na sila sa labas.
04:50Pero ito siguro, mga ilang araw binantayan yung jewelership na ito eh, no?
04:53Bago sinagawa yung krimen.
04:54At yung posibilidad din na may inside job.
04:57Posible yun.
04:57Kasi ang mga ganitong pinagplanuhan, kasama dyan tinitiktikan sila.
05:06Pinagmamastan na sila ilang araw na yan, no?
05:08Kung meron kang kamera sa labas, mapapansin mo na siguro sino yung mga dumadalas manood sa'yo.
05:13So, malaking tulong itong mga kamera natin.
05:16Pero hindi lang sa loob.
05:17Sa labas din.
05:18Sa uling video naman, pagnanakaw pa rin po eh.
05:22Pero ito eh, yung isang matandang kampana na ng simbahan.
05:27Sa simbahan pa ito ah, may mga pagkakataon talagang wala namang bantay dyan.
05:31At umaasa ka dun sa mabuting puso ng ating mga kababayan.
05:36Ano po ang pwede gawin natin sa ganyan?
05:39Lalo na po eh, ito ba'y maibibenta talaga?
05:42Mahirap ibenta yan, pero meron pa rin mga magsusubok.
05:47Pero ito kasi, pag tinignan mo yung simbahan, wala siyang bakod sa paligid ng dambahan eh.
05:54So, madaling lapitan at kung baga dadaanan mo lang, mabibit-bit mo na.
06:00Sabi na, mabigat naman yan eh.
06:02Kahit mabigat yan, pagka napwestohan mo yan, mag-iing pa rin makuha yan eh.
06:05At mukhang pinagplanuhan din ito eh, no?
06:07Oo, pinapanood na nila yan, tinitignan na nila yan.
06:11At ngayon, sunod-sunod po ang krimen.
06:13At ngayon, paalala po sa ating mga kapuso, eh, puro nakawan po itong ating feature ngayon.
06:19At pong masasabi nyo, Sir Noel?
06:21Well, una-una, pagka kayo may ari ng establishmento, iwas sa nakaw.
06:27So, sabi na natin kanina, deter, detect, delay.
06:32Kung pwede kang gawin mo yung establishmento mo, hindi magiging attractive.
06:37So, hindi gugustuhin nilang targetin.
06:39Yun ang gawin mo.
06:40Ano pwede natin gawin dyan?
06:41Kung meron kang gwardya na nagmamasid, meron kang gwardya na nagbabantay,
06:46meron kang mga kamera, detect.
06:48Kasi yung camera na yan, hindi lang sa loob, kundi sa labas din.
06:51Pag may nangyari na, kita mo sa loob.
06:53Bago pa mangyari, meron kang nanonood sa labas.
06:57At yung delay, yung structure na ito.
06:59Kasi yung pag nakita mo, ang pinto, pwede namang basta banggain at buksan.
07:06Pero kung meron ka bang mga, number one, yung pagpasok ng pinto,
07:11meron ka bang pangalawang gate o kaya bakod.
07:14Basta di-delay, basta mapapatagal yung kalilang progreso,
07:18pwede ka pang tumawag sa polis.
07:20Sana magkaroon nga ng magandang komunikasyon yung polis at ma-establishmentong yan
07:24na habang nagsasagawa ng krimen,
07:27nalalaman na ng malapit na istasyon ng polis.
07:30Kung pangyayari, mapuntaan sila.
07:32Ingat po tayo, mga kapuso.
07:33Naku, maraming salamat po.
07:34Noel Eason is ang security expert.
07:36Makaika ng mga incidenting tulad ito atin niyang susuriin
07:39dahil simula ngayon wala ng blind spot pagdating sa kaligtasan.
07:42Tututukan natin yan.
07:44Cot on Cup.
07:46Wait! Wait, wait, wait!
07:48Wait lang! Huwag mo muna i-close.
07:51Mag-subscribe ka na muna sa GMA Public Affairs YouTube channel
07:55para lagi kang una sa mga latest kweto at balita.
07:58I-follow mo na rin ang official social media pages na unang hirit.
08:03Thank you!
08:03Sige na!
