- 2 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00Müzik
00:18Merhaba sevgili izleyenler, Fikir Durağan'a hoş geldiniz.
00:23Türkiye'de uzun zamandır basın ve ifade özgürlüğüne yönelik tartışmalar ve baskılar sürüyor.
00:29Özellikle son süreçte Kürt medyası, özgür basın, gazetecilerin hesaplarına yönelik erişim engelleri ve bunun son halkası da T24 bağımsız haber
00:40sitesine haberciliğine gelen erişim engeli oldu.
00:43Ve bununla beraber aslında hem sosyal medya hesapları üzerinden hak savunucuların, gazetecilerin seslerinin kısılmaya çalışılması ve bununla birlikte olarak T24
00:56'e gelen erişim engeli de tarihsel sürekliliği içerisinde aslında tekrar basın ve ifade özgürlüğü kavramını ve bu ülkede aslında bağımsız
01:06gazetecilik yapmanın koşullarını tekrar konuşmamıza, sorgulamamıza sebep oldu.
01:11Dolayısıyla bugün de programımızda tam olarak bu konuyu konuşacağız.
01:16Konuğum T24 sorumlu yazı işleri müdürü, gazeteci Candan Yıldız.
01:21Hoş geldin Candan.
01:22Hoş bulduk. Teşekkürler beni davet ettiğiniz için.
01:25Rica ederim. Ne diyeyim? Geçmiş olsun.
01:27Evet, geçmiş olsun. Hepimize geçmiş olsun. Sonuçta bu basın ve ifade özgürlüğü meselesi herkesin meselesi ve herkesin derdi.
01:37O yüzden hani bu konuda uzun zamandır baskı, gazetecilerin ve ifade alanının genişletilmesi, o özgürlüklerin yeniden kazanılması çok kaybedilen çok
01:54fazla şey var.
01:55Bunun mücadelesini veren aslında herkese geçmiş olsun.
01:59Şimdi erişim engeli, erişim engeli diye aslında konuşuyoruz yaklaşık 10 gün oldu ama tam olarak bu erişim engeli nedir?
02:07Kimler nasıl karar verir? Hangi sahiplerle bu engel gelir? Böyle temelden başlayalım.
02:12Erişim engelleri işte bir, sen de hatırlarsın bu bir internet yasası, daha doğrusu işte bu dezenformasyon yasasıyla beraber aslında ciddi
02:27anlamda biz basının sesinin çok kısılacağını düşünüyorduk, konuşuyorduk.
02:32Evet.
02:33Buna dair itirazlarımız da olmuştu zaten.
02:35İşte dezenformasyon bizim açısımızdan sansür yasasıydı vesaire.
02:40Sonra onu daha ileriye taşıyan işte bu bilgi teknolojileri başkanlığının yetkilerini siber güvenlik daire başkanlığına aktardığı daha yeni bir birim
02:53kuruldu geçtiğimiz dönemde.
02:55Ve bunlar işte o dönemde çok ciddi anlamda tartışmalar çıkmıştı.
03:02Ama dezenformasyon yasası kadar çok sessiz çıkarıldığını hatırlamıyorum ben.
03:07Böyle biraz daha sessiz sedasız bir düzenleme olmuştu.
03:12O düzenlemenin hem makbul yayınlara hem internet yayınlarına hem televizyon yayınlarına doğrudan etki edeceğine dair şeyler, müdahaleler olabileceğine dair tartışmalar
03:28vardı ama çok ses çıkmamıştı o dönem.
03:30Çünkü o kadar çok dert, o kadar çok fazla bir gündem var ki o gündemin kendisi arasında bazı şeyler, düzenlemeler
03:38öyle sessiz sedasız geçiriliyor.
03:41Bu erişim engeli dediğimiz şeyin kendisi işte ne derler işte kamu güvenliği ve acil durumlarda doğrudan ilgili kurum bugün artık
03:54siber güvenlik daire başkanlığı erişim engeli getirebiliyor ve mahkeme kararı arkasından gelebiliyor.
04:02Bizde önce mahkeme kararı bize ulaştı.
04:08Ulaştı diyeyim şöyle biraz orası da biraz şey oldu tartışmalı bir mesele oldu.
04:15Saat herhalde o gün işte böyle 2-3 gibi falan bir gazeteci arkadaşımın telefonuyla candan haber doğru mu?
04:27Ben de dedim ne doğru mu?
04:29İşte sana dedim mesaj attım bir bakar mısın mesajına vesaire.
04:33İşte attığım mesajda işte İstanbul 1. Suf Ceza Hakimliği'nin ailem güvende soruşturması kapsamında hem sitemizin kapatıldığı aslında erişim engeli
04:46hem de 118 içeriğin yine erişim engeline maruz bırakıldığını gösteren bir bilgi notu.
04:55Biz bunu böyle bir yaklaşık 2-3 saat falan teyit etmeye çalıştık.
05:02İşte siber güvenlik daire başkanlığını aradık.
05:04Onlara ulaşan bir mahkeme kararı yoktu vesaire.
05:08Oradan anlıyoruz ki aslında o haber bir şekilde önden sızdırıldı gazeteciler aracılığıyla vesaire.
05:16Çünkü Adalet Bakanlığı'na bağlı bir WhatsApp grubu üzerinden o bilgi notu paylaşılmış ve bizim bunu teyit etmemiz yani doğrudan
05:25muhatabı olan bizim bunu teyit etmemizin bu kadar zaman alması bile aslında hani içinde içine sokulduğumuz o kartik halin kendisini
05:37anlatması açısından bence şey iyi bir örnek.
05:40Yani maruz bırakılan sensin evet ama teyit de edemiyorsun vesaire.
05:47Sonra zaten elektronik posta tebligatı olarak önce siteye, URL'sine yani sitenin kendisine ki çok sert bir asla kabul edilemez bir
05:59karar.
06:00Aynı zamanda o 118 içeriğin kendisine erişim engeli.
06:04Bize mahkeme kararı olarak değil yani mahkeme kararının kendisi olarak değil mahkeme kararının ilgili sayısına yani ilgili dosya numarasına bağlı
06:16olarak bize ulaştırıldı o karar.
06:19Ve sonrasında da tabii ki mahkeme kararına da ulaştık 8 sayfalık.
06:23Birinci sulh ceza hakimliği maddi hatalar içeren bir kararla bizim sitemize ve 118 içeriğimize erişim engeli getirdi.
06:37Şimdi T24'e baktığımız zaman aslında bildiğim kadarıyla 17 yıllık bir geçmişi var.
06:42Ve Türkiye'de aslında bağımsız habercilik denince akla gelen sayılı haber kanallarından sitelerden birisi.
06:52Tümüne bu şekilde bir erişim engeli gelmesi nasıl bir kırılmayı ve arkasındaki neyi gösteriyor?
06:58Yani senin de dediğin gibi T24 işte 17 yıllık bir mecra ve gazetecilerin kurduğu bir mecra her şeyden önce.
07:09Yani bir patronaj ilişkisi, işte belirli bir sermaye grubu ya da belirli bir siyasi çevre değil.
07:20Bizzat gazetecilerin kurduğu bir mecra.
07:2317 yıllık bir ömrü var ama o 17 yıllığın aslında kocaman bir gazetecilik birikimi de var.
07:31O birikimin kendisiyle beraber aslında 17'yi artı diyorum ben.
07:37Mesela kendim açımdan işte nereden baksan 17 yıl artı bir 10 yıl falan daha diyorum yani.
07:45O yüzden o birikimin kendisi böyle medyanın, ana akı medyanın kendi hastalıklarını,
07:56kendi ürettiği gazeteciliğe dair ama toplumu da toplumun farklı kesimlerini de böyle zehirleyen,
08:03oraları yaralayan gazetecilikten de arınmaya çalışan bir mecra olduğu için
08:08T24'e dönük böyle bir yüksek ve şiddeti yüksek bir cezanın gelmesi
08:16aslında bizim gibi bağımsız ve objektif habercilikte ısrar eden mecraların aslında o geniş kesimlere,
08:29toplumun hemen hemen her kesimine ulaşabilme imkanının nasıl yüksek bir yerden engellendiğini göstermesi açısından çok bence önemli.
08:40Yani şöyle bir şey değil, bir küçülseme olarak söylemiyorum tabii ki ama
08:45mesela belirli haber mecraları var.
08:48Gerçekten hani trafiğiyle, içerikleriyle daha dar bir alana seslenen bir haber mecrası.
08:57Biz de bence yani kuzeyden güneye, doğudan batıya, Türkiye'nin hemen hemen ve aynı zamanda yurt dışına,
09:06aynı zamanda kanaat önderlerine, aynı zamanda bence siyasi partilerin genel başkanları düzeyinde
09:12herkesin böyle ilk baktığı, işte okuduğunda doğru dediği, ki biz hata yapmıyoruz, hata yapıyoruz ama
09:20hatada ısrar etmeyen, bunu hemen düzelten, bunun özrünü de dileyen bir mecra olarak
09:27güvenirliliğimiz yüksek bir haber mecrası olduğumuza inanıyorum ben ya da öyle düşünüyorum.
09:35Böyle bir mecraya, böyle dediğim gibi şiddeti yüksek ve gerçekten kapatılmayla eşdeğer olan
09:41hem gazetecilerin haber yapma hakkını, hem vatandaşın, toplumun birçok kesiminin
09:52sesinin kısılması anlamına denk gelen bu kapatılmaya eşdeğer erişim engelin kendisinin
09:59çok ciddi mesajlar içerdiği açık yani.
10:03O yüzden hani bu bizim gazetecilerin ve bu mesleği hakkıyla, gazetecilik mesleği
10:18etik çerçevesinde yapmaya çalışan emeğiyle çok yani ciddi bir zarar verdiğini düşünüyorum yani.
10:28Bu o yüzden sadece bizim meselemiz değil.
10:31Belki şunu da eklemem gerekiyor, Stanford Üniversitesi'nin bu yapay zeka ile ilgili bir araştırması var.
10:38O araştırmada T24 Türkçe kaynak teyit mekanizmasında birinci geldi.
10:45Yani yapay zeka kaynak verdiği yani bilgiyi teyit ettiğinde ilk önce T24'e geliyor.
10:52Doğru mu bu bilgi?
10:53Yani mesela bu çok önemli bir bize dair yani T24'e de çok önemli şeyler söylüyor diye düşünüyorum.
11:01Çünkü haberin doğru olması, olgunun gerçek olması, doğru olması gerçekten o toplumsal fikrin,
11:13toplumsal kanaatin oluşmasındaki objektifi değil koyduğu için çok önemli.
11:21Yalan yanlış bilgilerle üretilecek bir kanaat olabilir.
11:26Tam tersine doğru ve gerçek bilgiyle oluşturulacak kanaat olabilir.
11:31Hangisine hizmet ediyordu bizim mecramız?
11:36Evet buna hizmet ediyor.
11:37Hala da buna hizmet ediyor.
11:39O yüzden hani bu toplumun kendi gerçek fikrini, kendi gerçek duygusunu oluşturması açısından da
11:47böylesi mecraların yaşaması ve yaşatılması çok önemli.
11:52Buna da aslında bir darbe vurulmuş oluyor.
11:54Şimdi 20 yıla aşkın bir meslek hayatın var.
11:57Ve bunun içerisinde IMC TV'nin kapatıldığı süreçte de aslında bulundun.
12:04İşte bugün T24'e erişim engelli geliyor.
12:07Sen kendin zaten pek çok yine özgür basına, muhalif medyaya yönelik baskılara da şahit oldun.
12:14Bir tarafıyla hem bu baskılar hem de halkın haber alma özgürlüğü bu tecrüben içerisinde uzun vadede neleri sana gösterdi?
12:25Yani bu baskıların aslında hem yurttaş açısından hem gazete açısından sonuçları ne oldu bugüne baktığımızda?
12:31Best'i bence şeyi bariz olarak belki sen de hissediyorsun, yaşıyorsun.
12:39Zaten aksi mümkün değil de yükselen bir şey var, baskı var.
12:46Yani işte senin dediğin gibi 2016 IMC TV'de kapatıldı.
12:52Ve o erişim engelinin geldiği ilk gün çok benzer bir duyguyu yaşadım.
12:57Yani hani işte bizim kendi gazetecilik tarihimizde, serüvenimizde böyle bir...
13:0510 yılda bir...
13:06Evet 10 yılda bir...
13:07Eskiden Türkiye'de 10 yılda bir darbeler olurdu falan denirdi.
13:11Şimdi böyle 10 yılda bir böyle gerçekten bence Türkiye fikir özgürlüğü açısından büyük emektar gazetecilerin yer aldığı ya da büyük
13:22emekleri biriktirildiği mecraların böyle 10 yılda bir sekteye uğraması can yakıcı gerçekten.
13:30Çünkü o emek çok şey, çok sofistike bir şey yani böyle hani yıl değil tek başına, işte tek başıda senin
13:38emeğin değil, tek başıda nelerle mücadele ettiğin değil, çok daha toplamda bir katmanlı ve daha karmaşık bir duygu ve olgu
13:50emek.
13:51O emeğin böyle tarımar edilmesi, bir tuşla şey olması, işte büyük zarar görmesi vesaire bunlar tabii ki çok şey dediğim
14:04gibi can yakıcı ama o yükseltilen baskıları işte 10 yıl içerisinde nasıl arttığını hepimiz yaşıyoruz.
14:14Şöyle yaşıyoruz.
14:16Yani mesela Tuğba Tekerek.
14:18Geçen işte yine bir mektubunu okudum Deutsche Welle'de.
14:23İşte adlilerin koğuşunda kalıyor.
14:29Zaten cezaevrenin kapasitesi çok yüksek.
14:33Uzun süre tuvalete bakan kapıya yakın bir yerde yerde yatmak zorunda kalmış.
14:40Ve leğenlerle yemekler veriliyormuş.
14:44İşte günlük iaşeler ya da işte şeyler, öğünler vesaire.
14:49Tuğba ne yaptı?
14:50Tuğba işte Gürcistan'daki işte LGBTİ halkların ki Rusya'da da ciddi anlamda LGBTİ'lere dönük baskılar,
15:02onların yayın yapma haklarının ciddi anlamda böyle sekteye uğratıldığı, baskı altında tutulduğu,
15:08işte Rusya'nın etkisinin de olduğu, başka Batı ülkelerinin de etkisinin de olduğu,
15:17Gürcistan'daki hani LGBTİ hakkını ki orada da bir dezenformasyon,
15:21Türkiye'ye benzer bir dezenformasyon yasası geçmişti.
15:25Sonrasında neler oluyor ya dair vesaire böyle bir haber yaptı.
15:30Bu haberden dolayı Tuğba biraya yakındır cezaevinde.
15:36Ya da işte mesela Kaşik Kozinoğlu'nun ölümüyle ilgili açılan 2011,
15:44herhalde bir 15 yıl sonra açılan davada,
15:48o gün onu haberleştiren ve aslında ölümünde acaba şaibe şüphe var mı sorusunu da soran,
15:57yani gazetecilik yapan,
15:58Selahattin Günday mesela 15 yıl sonra açılan soruşturmada
16:02bir tür yasanın arkasından dolanılarak cezaevine konuldu vesaire.
16:09İşte ne bileyim başka bir gazeteci bir bakanın istifa edebileceğine dönük bir sosyal medya paylaşım nedeniyle de tutuklandı.
16:20Ki o bakan yani geçmişte bakanlık yapan,
16:23sonrasında işte AK Parti Genel Başkanlığı yapan Fatma Betül Sayan Kaya'nın da zaten bu fon skandalında
16:32bizzat aktör olduğu ortaya çıktı, istifa etti vesaire işte parasının iade edildiği söylendi vesaire,
16:41ihraç edildiği söylendi falan.
16:43Yani bütün bu bilginin,
16:46yani daha doğrusu bilginin,
16:49bilgi gazeteciliğin esaslarından bir tanesi olarak,
16:53bilginin paylaşıldığı herhangi bir haber rahatsızlık yaratıyorsa,
17:02birilerini rahatsız ediyorsa mutlaka cezalandırılıyor.
17:07Ve bu cezalandırılma öyle bir cezalandırılma ki,
17:11Tuğba Tekere'nin dediği gibi ciddi hak ihlallerini de içeren bir cezalandırma vesaire.
17:18O yüzden hani gazeteciler, mecralar, haber merkezleri gerçekten böyle her geçen gün bir şeyde,
17:28mengenenin içinde gibi yani sıkıştırıldıkça sıkıştırılıyor, sıkıştırıldıkça sıkıştırılıyor.
17:33Ve bunun şeyi de çok çeşitlendi.
17:37Katmanlı, yani sadece yargı değil mesela.
17:40Sadece yargı tarafından sıkıştırılan bir süreçten söz etmiyoruz.
17:45İşte işsizlik var, mecraların iktisadi olarak şey olması, zayıflatılması var.
17:56Ondan sonra işte o tasansürün sürekli bir şekilde gazetecilerin böyle hayatına dayatılması,
18:07daha doğrusu mesleğine dayatılması var.
18:09İşte yeni gazeteci olmak isteyenlerin büyüt, yani o gazetecilerin yaşadığı ve büyütülen bir korkusu var.
18:22Mesela ben stajyer, gazeteci adayı arkadaşlarla konuştuğumda ben siyaset haberleriyle çok ilgilenmek istemiyorum.
18:31Çünkü Silivri'den korkuyorum falan dedi.
18:34Yani yeni kuşak ya sırayet eden bir dönemden bahsediyoruz.
18:39Böyle değildi.
18:40Halbuki gazeteciliğin kendisinin, işte cesur gazeteciliğin kendisinin böyle örnek olduğu,
18:50ya ben de yapabilirim, ben de şey yapabilirim, ödül alabilirim, ben de çok iyi haberleri imza atabilirim.
18:58Böyle merakı, iştahıyla gelen bir kuşak varken, şimdi daha tedirgin bir kuşak var.
19:06Yani kuşaklar arası bir döneme sirayet eden bir spesifik baskı döneminden geçiyor.
19:15Deneyim aktarımı da bu anlamıyla, değil mi? Bir de zorlaşıyor.
19:18Tabii ki.
19:19Tabii ki.
19:19Yani sonuçta zayıflayan her haber merkezi aslında kuşaklar arası deneyimin aktarılmasına vurulan bir ket.
19:28Bir engelleme.
19:30Çünkü yani bir kere çocuk niye, gerçi gazeteci olmak için iletişim fakültelerinden mezun olman gerekmiyor ama
19:39belki iletişim fakültelerinin niteliği de çok tartışılır.
19:43Üniversitelerin de içinde bulunduğu durum hepimiz açısından şey malum ve aşikar.
19:50Ama diyelim ki bir genç gazeteciliği tercih etti ve oralardaki o mutfaklarda yetişmesi gereken haber merkezleriyle hemhal olması gerekiyor.
20:03Zaten bu çok sekteye uğramıştı pandemiyle beraber, sen de biliyorsun.
20:07O pandemiyle beraber haber merkezleri evlere taşındı, evlere çekildi.
20:13İktisadi nedenlerle haber merkezleri evlere çekildi vesaire.
20:17O birebir görerek, tartışarak, birbirini sahaya çıkarak gazetecilik formasyonunu kazanman zaten sekteye uğramışken,
20:31zaten biraz daha böyle zorlaşmışken bu tür fiili müdahalelerle tabii daha zor hale geldi.
20:38Yani benim genç bir gazeteci meslektaşımla karşılaşma ihtimalim gerçekten geçmiş yıllara göre daha az.
20:47Şimdi gazeteciler açısından durum böyleyken bir de yurttaş tarafı da var.
20:51Yani sokağa çıktığında bundan işte 15-20 yıl öncesini az çok takip eden pek çok kişi de şunu söylüyor.
20:58Çok güzel haber programları vardı.
21:00Biz işte birçok lideri, farklı görüşlerden lideri bir arada görürdük.
21:05Onların haberlerini izlerdik.
21:07Yani bir tarafıyla da artık hani böyle özlemler de var ama bunların mecraları da yok.
21:13Yani yurttaşın buradaki mağduriyeti sence ne?
21:17Yani ben orada iki noktaya dikkat çekeceğim.
21:23Evet mecraların tek tipleşmesi, çok sesliliğin yok olması, tek sesliliğin her yere dayatılması bir sonuç üretiyor.
21:35O da o sonuç dediğin gibi gerçekten böyle yani 5 tane kellenin sürekli işte PT dediğimiz prime time'da böyle 4
21:45-5 saat tartıştığı,
21:47aslında üretken fikirlerin çok olmadığı.
21:50Kimin ne söylediğini aşağı yukarı belli olduğu.
21:52Evet böyle böyle saçma sapan kulis bilgilerinin olduğu, benim ne kadar şahane kulis bilgilerim varın yarıştırıldığı vesaire gerçekten içeriği tartışmalı
22:02programlara maruz kalmaları.
22:04Bir yanı yurttaşların diğer taraftan da bu tek sesliliğin ya da işte sermaye yapısındaki çeşitlenmenin azalmasının dayattığı işte muhatabının konuk
22:21edilmediği program formatları çıktı.
22:24Ve gazeteciler de bunun çok arkasında durarak böyle göğsünü gere gere böyle bunun şey çok şahane bir gazetecilik yapıyor olmuşçasına
22:36bunun arkasında durarak böyle övünerek cümleler kurduğu örnekleri de hatırlıyorum.
22:43İşte ben işte şu şu şu partinin genel başkanlarını yayınma almam çünkü bizimle bir yayın politikamız var falan.
22:55O gazeteci bugün yok mesela.
22:57Hani onu da bir şekilde yaptı.
23:02Gazetecilik kurtarmadı onu demek istiyorum yani.
23:05Tam tersine bütün mesleki birikimini yok eden bir içine hukuksuz süreçlerin de olduğu.
23:14Hani onun hakkını da biz savunalım.
23:16Ama itibarsızlaştırarak da.
23:18Onun hakkını da biz savunalım.
23:21Gerçekten itibarsızlaştırılarak bir hukuki olmayan bir sürece maruz bırakıldı o gazeteci.
23:28Ki ben hala davalarını takip ediyorum vesaire.
23:31Asla kabul edilemez bir hukuki süreçti gerçekten.
23:35Ve gazeteciler onun itibarını yine yerle yeksan ettiler.
23:39Meslektaşları yaptılar bunu.
23:44Biz işte bu olmasın dedik.
23:47O yüzden hani o yurttaşların gerçekten sorunun muhatabının kendisini ifade ettiği haber formatları, program formatları,
24:00hukukundan da muhaf değil de bundan uzak tutuldular.
24:07Bu haktan uzak tutuldular.
24:09O yüzden hani bu dediğin bütün bu toplam yani bizim içinde bulunduğumuz bütün bu oksijensizlik epeydir var.
24:20Yani bugüne has bir şey değil ama bugün o oksijen her geçen gün daha da azalıyor.
24:25Böyle bir karbon monoksite şey yapıyoruz, maruz kalıyoruz gerçekten.
24:30Bu tabii ki yurttaşın da aslında.
24:33Ya gerçekten o toplumsal kesim kendi derdiyle ilgili ne diyor ya erişemiyor.
24:43Buna ulaşamıyor.
24:45Ya da işte diyelim ki dijital medya var ya da işte sosyal medya var.
24:50Oralar da algoritmayla çalışıyor.
24:53O algoritmaların kendisi de aslında otomatik bir sansür.
24:56Yani sen herhangi bir bilgiye gerçekten eşeleyerek ulaşabiliyorsun sosyal medyada.
25:03Hiç öyle bir o algoritma çalışıyor ki hiç takip etmediğin, hiç gündemine girmeyen,
25:11hiç böyle ilgili çekmeyen farklı farklı içeriklerle karşılaşıyorsun.
25:15Tam tersine zihin dünyan böyle çer çöple dolmuş oluyor ve orada da aslında gerçeğe tam ya da objektif bilgiye tam
25:25ulaşamıyorsun.
25:26O yüzden hani bu tarafın ciddi mağdurlarından bir tanesi de vatandaş.
25:33Yani mesela fon krizinden ya da fon skandalından söz edelim.
25:39Yani hani ben benim algoritmamda mesela sürekli olarak o süreçten canı yanan insanların videolarıyla hemhal oluyorum.
25:52Yani sürekli öneme düşüyor vesaire.
25:55Ama ben bunların herhangi bir haber mecrasında görmüyorum.
25:59Haber yok yani.
26:00Haber yok yani gerçekten.
26:02Yani haberin itibarı çok kayboldu.
26:06Hani halbuki habercilik şöyle bir şey.
26:13Gelecek kötülüğü önden haber verir.
26:19Çünkü iyi haberciler iyi koku alır, araştırır.
26:23Herhangi bir alanda olabilecek ya da olma ihtimali yüksek olan bozulmanın, kötülüğün ya da işte hukuksuzluğun haberlerini yaparak aslında bir
26:38tür kamuoyu uyarır.
26:40Kamu adına aslında denetim yapar.
26:43Sinyal verir, mesaj verir, radarınızı buraya çevirin derin ilgili kurumlara.
26:49İyi habercilik ya da bildiğimiz anlamda habercilik yapılamazsa ya da savunduğumuz anlamda habercilik yapılamazsa bütün her yer bir tür çürüme
27:02ile yüz yüze kalır.
27:05Sözcülük yapmaya dönüyor biraz da zannediyorum değil mi?
27:07Ya da basın bülten, yani bülten oluyorsun.
27:09O bültenin kendisine ihtiyacım yok ki o yer, yani kimse o bültenin sahibi.
27:16Onun bütün mecralarından ben istesem erişirim zaten.
27:20Senin buna aracılık yapmana gerek yok gerçekten dediğin gibi.
27:23Şimdi toplum tarafını konuştuğumuz için vatandaş, yurttaş önce buradan ses yükseltmeleri konuşalım da istiyorum.
27:30Yani bu kadar hani az önceki sorumda da ifade ettim.
27:34Aslında buna yönelik şikayetler de var.
27:36Eskisi gibi programlar göremiyoruz, haberleri takip edemiyoruz, siyaset çok dışarıda bir şey.
27:42Hiç anlamıyoruz ne olduğunu.
27:44Mesela Barış'ın toplumsallaşmasını konuşuyoruz veya bu sürecin kendisini ama birçok insan bu süreçle ilgili yeterli bilgiyi ulaşamadığını ifade ediyor.
27:52Senin söylediğin gibi o bilgiyi aktaracak olanlar da pek çok ana akımda yer bulamıyor.
27:58Çok birbirine girift konular.
28:00Peki burada vatandaşın sorumluluğu, yani gerçekten hani o şikayet edilene dair bir derdi var mı vatandaşın?
28:07Yani ben orada mesela toptancı bir yanıt vermem mümkün değil.
28:13Yani şöyle, Türkiye'deki medya okuryazarlığı seviyesi hala bence problemli.
28:24Yani verilenin arkasındaki saygı sorgulamayı ne kadar becerebiliyor bütün.
28:33Tabii ki toptancı davranmak istemiyorum ama buralarda böyle hala sorunlar olduğu çok açık.
28:40Çünkü diğer türlüsü hani bu toplumsal meselelerdeki karşılaştığımız vatandaş modelleri bize bu şüpheyi söylüyor.
29:02Sokak röportajları diye bir format çıktı.
29:06Bunun birçok nedeni var.
29:08Yani bir nedeni gerçekten işte ana akımın zayıflaması, haber merkezlerinin gerçek habercilikte zayıf kalması,
29:17işte sokağın sesinin aslında yarattığı riskler, oradan gelen şeyler, otosansürler bunlar olabilir.
29:28İşte sosyal medyanın genişlemesiyle beraber aslında birçok mecra kendisi için işte bir dijital medya oluşturuyor, içerik oluşturuyor.
29:38Buradan iktisadi bir kaygıyla bu işleri yapıyor.
29:42Çünkü böyle sokak röportajları renkli de oluyor yani izlenmesinin de böyle çok mümkün olduğu formatlar.
29:49Bunların da etkisi var vesaire.
29:52Ama o sokak röportajlarına baktığımızda mesela bazen kendimi şey düşünürken buluyorum.
30:01Hala mı böyle düşünülüyor?
30:03Hala mı böyle düşünüyorsun?
30:04Ey vatandaş dediğim de oluyor, inanılmaz bir bilinçle de konuşuyor dediğim vatandaş örnekleri de oluyor.
30:14O yüzden hani toptancı bir yanıt vermek zor.
30:17Ama şöyle bir alışkanlık yok.
30:19Kendi yani güvendiğin, haber olarak beslendiğin haber mecralarını desteklemek,
30:32yani vatandaş sorumluluğuyla aslında haberciliği desteklemek alışkanlığı çok yaygın değil.
30:41Batı'da bunun modelleri var ve çok iyi modelleri var.
30:44İşte New York Times gerçekten kendi okurlarıyla, aboneleriyle ayakta duran.
30:50İşte bildiğim kadarıyla işte Le Monde'da da böyle şeyler var, örnekler var.
30:55Mesela bu modelin yavaş yavaş gelişmesi lazım.
30:59Küçük küçük destekler var.
31:02Bunlar hiç kuşkusuz.
31:04Abonelikler.
31:05İşte okuyucuyla haber mecrası arasındaki o organik ilişkiyi böyle kuran örnekler var.
31:13Gerçekten böyle umut veren örnekler de var ama bu dayanışma ilişkisi çok kurulamıyor hala.
31:23Yeterince bence kurulamıyor.
31:25Çünkü kurulsa gerçekten hani mecraların o iktisadi bağımlılığı, aslında birçok yeri prangalayan şeyler,
31:36o prangalarından kurtulmuş olurlar ve gerçekten özgür yayıncılık yapmada daha bence cesur olurlar.
31:44İşte o prangaları kurtaracak şeylerden bir tanesi ısrarla takip etmek, ısrarla gazeteyse almak, ısrarla televizyon ise izlemek, ısrarla abone olmak,
31:58ısrarla işte okumak, o eğer dijital bir mecra ise vesaire izlemek.
32:05İtiraz etmek vesaire, itiraz etmek vesaire, sesini yükseltmek, o sesini yükseltmenin işte bin bir türlü yolu var.
32:14Bir tanesi dediğim gibi sürekli okuyarak, ısrar ederek ya da işte sosyal medyada sesini çıkararak vesaire.
32:22Bütün bunlarda hala bence emekliyoruz diye düşünüyorum.
32:25Peki diğer meslek örgütleri, arkadaşlarınız, diğer basın kuruluşları bu süreçte nasıldı? Pek çok ziyaretler gördük.
32:34Yani çok farklı kesimlerden işte bağımsız gazetecilikten tutundan meslek örgütlerine ki o meslek örgütleri çok çeşitli yani işte ne bileyim
32:45tabip odaları da var,
32:48işte gazeteciler cemiyeti de var, sendikalar da var vesaire.
32:51Çok farklı meslek örgütleri, işte kadın örgütleri, işte feministler, gazeteci arkadaşlarımız, yayın kuruluşları.
33:02Gerçekten çok ciddi anlamda böyle bir destek dayanışma.
33:06Tabii ki çok iyi hissediyorsun yani çünkü bu meselenin sadece senin meselen olmadığını hissettiren her ziyaret bir kere güçlendiriyor.
33:21Yani bir de yalnızlık zor.
33:26Yalnız olmadığını gösteren, somut olarak gösteren her ziyaret tabii ki güçlendiriyor.
33:31Yani moral veriyor vesaire.
33:34Sen ne kadar yaptığın işin arkasında olsan da her ne kadar yaptığın işin doğruluğundan zerre şüphen olmasa da o yalnız
33:50olmadığını hissettiren her ziyaret,
33:54her bir telefon, her bir mesaj, her bir açıklama tabii ki güçlendiriyor.
33:59Ve zaten böyle de olmak zorunda.
34:02Hani tarihsel olarak da böyleydi.
34:07Cari olarak da böyle olmak zorunda.
34:10O yüzden hani biz aslında biz olması gerekeni yaşatıldığını düşünüyorum.
34:18Yani bu böyle bir iyilik.
34:20Bize böyle bahşedilen, işte bir iltimas, bir ayrıcalık falan filan değil.
34:26Bütün mesleklerinin görevi yapması gereken şeyler.
34:32Çünkü öyle bir, ne bileyim, öyle bir şeye sürükleniyoruz ya da öyle bir dayatmayla karşı karşıyayız ki,
34:43hani bundan ötesi ne diyebileceğimiz bir noktadayız gerçekten.
34:47Bundan sonrası ne diyebileceğimiz bir noktadayız.
34:50Eğer bunu diyorsak meslek örgütleri bir zahmet, tabii ki sesini çıkaracaklar.
34:56Basın açıklamalarının dışında acaba biz bütün bu basının nefesinin,
35:04yani sesi geçtim, nefesinin kısıldığı bu iklimi nasıl değiştirebiliriz de dönük,
35:11daha kafa yoran işler yapmak durumundalar.
35:15Çünkü biz varsak onlar var ki yani, biz yoksak meslek örgütleri de yok.
35:21O yüzden hani onların da bence ciddi anlamda, ki ben Ankara'yı da atlamış olmayayım,
35:27Ankara'da da işte gazeteci arkadaşlar, cemiyet, işte farklı meslek örgütleri, sendikalar vs.
35:33hepsi destek ziyaretinde, dayanışma ziyaretinde bulundular.
35:37Ama meslek örgütlerinin herhalde şunun farkında olması gerektiği çok açık.
35:44Gazetecilik, yani gerçek anlamda gazetecilik yoksa, bizim meslek örgütlerimiz de yok.
35:50Pek çok basın kuruluşu aslında alternatif çözümler üretiyor, yeni mecralar açıyor,
35:55yeni internet siteleri, işte Mezopotamya Ajansı 45. defa adres aldı.
36:00Ama bunlar palliatif çözümler bir anlamıyla.
36:02Hem bunların önüne geçecek neler yapılmalı, hem de şu an TM4'e nasıl ulaşıyoruz diyeyim.
36:07Şöyle senin de dediğin gibi, yani Mezopotamya Haber Ajansı, işte onun ardılları,
36:16işte ne bileyim özgür gündem geleneği vs.
36:19Onlar hani kapatılmak, öldürülmek, tutuklanmak,
36:25bayağı onlar böyle işte bu şiddetin dozunun çok yüksek olduğu yılları yaşadığı
36:33ve hala bir düzeyde yaşıyorlar vs.
36:37Keza Sendika Org mesela, onları da es geçmeyelim.
36:41Yakın dönemde hani böyle bir dijital, o hal dediğimiz bir şey yaşandı.
36:47İşte Evrensel'in erişim engeli, hesabına erişim engeli geldi.
36:52Birçok kurumun, meslek örgütünün, Türkiye Psikiyatri Derneği'nin mesela
37:01hesabına erişim engeli geldi vs.
37:04Hani baskılar bizimle başlamadı.
37:07Keşke bizimle son bulsa.
37:09Bizimle başlamadı.
37:11O yüzden tarihi kendimizden başlatan bir gazeteciliği savunmuyorum tabii ki.
37:17Yani özgürlük dediğin şey gerçekten hani yanı başındaki özgür değilse sen de özgür değilsin.
37:27Yani oralar zaten tam oralara belki ciddi bentler, setler kurulamadığı için de
37:35belki bu noktalara geldik tabii ki.
37:38Ama bu döneminde özel spesifik bir şeyi, baskı dönemi olduğunda
37:43altını çizmem gerekiyor tabii ki de.
37:45Şimdi biz kendimiz işte VPN'le zaten ulaşılabiliyor.
37:53Yani dijital dünyanın engellenmesinin zor olduğunu zaten biliyoruz.
37:57Hani şey öyle bir mecra ki yani herkes barpasını buluyor yani bir şekilde.
38:07VPN üzerinden ulaşılabiliyoruz.
38:11İkinci olarak zaten yurt dışında erişim engeli.
38:14Bu erişim engeli Türkiye'den ulaşmanın engellendiği bir erişim engeli kararı.
38:21İşte uygulamalardan, Android ve iOS uygulamalarından TM4'e ulaşılabiliyor vesaire.
38:29Şimdi sen de takip etmişsindir.
38:32İşte suç ceza hakimliği itirazımız, ikinci suç ceza hakimliği üzerinden karara bağlandı ve reddedildi itirazımız.
38:41Ve bu idari süreçlerde, idari davalarda bizim işte itiraz hakkımız artık yok.
38:50Anayasa Mahkemesi'ne gitmek durumundayız.
38:53Anayasa Mahkemesi'ne tedbirli başvurumuzu bugün yarın yapacağız.
38:58O tedbirli başvurumuz eğer kabul edilirse,
39:00hukukçularımızın bize verdiği bilgiye göre 10 gün içerisinde karara bağlanmak durumunda.
39:06Ama tedbirli başvurunun kabulü durumunda bu böyle.
39:12İhlal kararı vereceğine inancımız %100.
39:17Çünkü 30 tane yakın 4 yıldaki 30 karar hep ihlal, ifade özgürlüğü.
39:24Çünkü bu öyle bir ihlal ki sadece ifade özgürlüğü değil.
39:28Orada işte onlarca gazeteci arkadaş oradan geçiniyor.
39:36Yani biz buradan geçiniyoruz.
39:38Bizim fonlarımız yok.
39:40Bizimle malandığımız böyle ilişkilerimiz yok.
39:43Biz bildiğiniz ful emekle hatta böyle özveriyle hani ayakta kalmaya çalışan,
39:54gündelik hayatını, kirasını, elektriğini, faturalarını vermeye çalışan bir gazetecilik ekolüğünden geliyoruz.
40:02Yani aslında orada çalışan gazetecilerin de çalışma hakkını elinden alan,
40:10bir bu kararın ivedilikle ihlal kararı olarak bize dönmesi gerekiyor.
40:16Hatta belki tazminat bile.
40:17Yani hakkımızın iade edilmesi gerekiyor yani.
40:20Gerçekten.
40:21O yüzden hani böyle bir süreç var.
40:24O sürecin olumlu sonuçlanacağına inanıyoruz.
40:28Çünkü biz haklıyız.
40:30Biz gazetecilikten başka bir şey yapmadık yani.
40:34Öyle bir süreç var.
40:36Ama diğer türlü işte gazet, mesela bu uygulamalar meselesi üzerinden
40:43işte okuyucuların bunu dikkate alması çok önemli.
40:46İşte T24'ün ayakta kalması için kulaklarının hep bizden yana açık olması,
40:54kulaklarının hep bizi duyar olması çok önemli.
40:57Çünkü biz de sonuçta ciddi anlamda bir gelir kaybına uğruyoruz bu erişim engeliyle beraber.
41:05O gelir kaybının nasıl telafi edeceğine dair biz bir yol bulacağız.
41:11Bildiğimiz yollarla bulacağız.
41:14Yine gazetecilik yaparak kendi gelir kaynağımızı üreteceğiz.
41:17Yani böyle birilerine sırtımızı dayamayacağız.
41:20Biz bizim işte yine el ele vereceğimiz kesimler yine okuyucularımız olacak.
41:28Bizi dinleyenler, izleyenler olacak tabii ki.
41:31Ve yaptığımız mesleki emeğin karşılığında alacağımız reklamlar olacak tabii ki.
41:38Bir yol bulacağız.
41:40Ama o bulacağımız yolda kulakları hep bizden yana olsun.
41:46Bizi duysunlar, bizi unutmasınlar.
41:49Biz unutturmayacağız tabii ki kendimizi.
41:52Gazeteciliğimize devam ediyoruz.
41:53Mesleğimizin, işimizin başındayız ama herkesin o kadar çok derdi var ki.
42:01Herkes o kadar kendi yandığı yerden bir gündemle hayata tutunmaya çalışıyor ki.
42:10O yüzden böyle hani kulağınız bizde de olsun uyarımı biraz böyle hani şeyle söylüyorum.
42:16Hem onları anlayan bir yerden söylüyorum.
42:18Hem de işte bu şeyde bu çok çok herkesin çok derdinin olduğu, çok yerden yandığı bir yerde unutabilme ihtimallerine karşı
42:31da söylüyorum.
42:33Gazeteciliğe devam ediyoruz dedin.
42:35Mecralarımıza ulaşıyoruz.
42:36Şimdi hangi haberine gideceksin?
42:39Program süremizin sonuna geldik.
42:40Öyle bir spoilerla bitirelim.
42:42Yani ben böyle bu aralar bu şeyle ilgileniyorum.
42:47Daha biraz hani daha okumalar ve araştırmalarım var.
42:52Böyle bu muhafazakar, mütedeyyin kesimde bu fon skandalıyla beraber bir ses çıkarma var.
43:04Çok duyulmasa bile.
43:06Yani işte İstanbul İkinoğlu Baro'daki sonuçlar mesela.
43:11Bana bir şey söylüyor.
43:13Ya da işte belirli sosyal medyalardan seslerinde duyuran kesimlerin bu sürece dair ki bunlar ağırlıklı olarak işte iktidar seçmeni diyebileceğimiz
43:27kesimler.
43:29Onların mesela itiraz noktalarına dair mesela biraz ara çalışmalar yapıyorum vesaire.
43:36Biraz onunla hemhalim bu aralar.
43:39Çünkü şeyi anlamaya çalışıyorum.
43:41Yani bu iktisadi skandal toplumsal hayatı nasıl etkiliyor?
43:50O toplumsal hayattaki mütedeyyin kesimleri nasıl etkiliyor ya dair böyle bir merakım var.
43:56Biraz onun üzerine çalışıyorum bu aralar.
43:58Şu an sen söyledin biz de merak ettik.
44:01Çünkü bir şekilde iktisadi ilişkiler aslında kişinin kendi durduğu yeri ve bakışını, hayattaki karakterini de bence belirliyor.
44:09O yüzden önemli.
44:10Merakla bekliyoruz.
44:12Teşekkür ederim.
44:12Kulağımız sizde.
44:13Teşekkür ederiz.
44:14Çok teşekkürler.
44:14Çok sağ olun.
44:15Bizi dinlediğiniz, sesimize ses olduğunuz için.
44:19Sevgili izleyenler bu haftalık da programımızın sonuna geldik.
44:23Haftaya görüşmek üzere.
44:24Hoşçakalın.
44:25Hoşçakalın.