00:00Maliban sa mga pamilyar na sintomas ng matinding stress,
00:04may isa pa palang tagong sinyalis na dapat natin bantayan.
00:08Ano kaya ito?
00:09Panoorin natin ito.
00:12May spark pero wala ka namang crush.
00:15Nako, hindi yan kilig.
00:16Ang kuryente niyan ay tala ng stress.
00:20Kung nakakaramdam ka ng brain zap
00:22o biglang pitik ng kuryente sa ulo o katawan,
00:25isa yan sa mga pinakakaiba
00:28pero karaniwang sintomas ng matinding stress at anxiety.
00:33Gaano nga ba kakomon ang voltage anxiety
00:35o electric shock anxiety
00:37at paano natin ito may iwasan?
00:40Pag-usapan natin yan ngayong umaga
00:42dito lang sa Rise and Shine, Pilipinas.
00:48Ayan, voltage anxiety.
00:49Para malaman natin ang higit pa dyan,
00:51nakasama natin ngayong umaga ang psychologist
00:53sa psychometrician na si Professor Justin Ray Nojadera Chavez.
00:57Good morning, Prof.
00:58Welcome back sa Rise and Shine, Pilipinas.
01:01Good morning, Sir Josh.
01:03And also to Ms. Ice, magandang umaga po.
01:05Good morning.
01:06Prof, pakipaliwanag po.
01:08Ano po ba itong tinatawag na voltage anxiety
01:10o brain zaps?
01:11At paano po ito exacto nagkakaroon ng koneksyon sa anxiety?
01:17Thank you po, Sir Josh.
01:18Actually po, yung brain zaps,
01:19tinatawag po natin siya.
01:20And again, ito po yung mga biglang pitik.
01:22Ito po yung mga immediate na feeling sensations po
01:25na nafeel natin or in.
01:27When we do feel the brain zaps,
01:28ito po yung voltage anxiety as we mentioned.
01:32Ito po yung mga heightened anxiety natin.
01:34For example, ito po yung may mga feel natin
01:36mga muscle tensions.
01:38Minsan po parang numb tayo.
01:39Meron din po mabilis na paghinga.
01:41Yung parang hingal na hingal ka
01:43kahit hindi ka naman gumagala.
01:44For example,
01:45pwede rin pong nagyilo.
01:47Again, ito pong voltage anxiety.
01:49Ito po yung mga tingling sensation.
01:51Feel natin parang randomly.
01:53Nagtatrabaho ka lang po.
01:54Halimbawa sa email mo.
01:55Halimbawa po sa mga task mo.
01:57Tapos biglang sumakit yung ulo mo.
01:59It can be a sign of brain zaps.
02:01And again,
02:02ito po yung mga heightened anxiety natin
02:03kapag sobrang pagod tayo.
02:05Yan.
02:06It can happen po.
02:07Ito pong brain zaps or voltage anxiety po.
02:09Mostly happening po.
02:10Mostly.
02:11Lalo po sa mga individuals working from home.
02:14Okay?
02:14Mga work from home individuals po.
02:15Kasi dahil po sa repeated environments nila,
02:18yun pong na-feel nila yung sakit ng ulo.
02:21Yan.
02:21Yung mga ganyan po.
02:22And again,
02:23ito pong voltage anxiety or brain zaps
02:24ay hindi po medical term pa
02:27na gagamit.
02:28Just a description po
02:29ng mga sensational
02:31or mga triggering effect po
02:32na na-feel natin.
02:33Ganun po siya.
02:34Prof,
02:35kailangan naman natin masasabi na
02:36itong parang pitik na kuryente nga sa ulo eh.
02:39At katawan
02:39ay dulot ng stress.
02:41At kailan naman masasabi
02:42na indikasyon na ng
02:43isang neurological
02:44or neurological condition nito.
02:48Thank you po,
02:49Ms. Ice.
02:49Actually po,
02:50yung,
02:50when we say the voltage anxiety,
02:52it can be an anxiety.
02:54Kung ito po yung nag-feel natin,
02:55typical lang po.
02:56Minsan,
02:57parang ang bilis ng pakinga mo,
02:59yung mga muscle tensions po,
03:00even yung mga dizziness
03:01or tinkling feeling,
03:03even sobrang tense po
03:04or overwhelmed.
03:05Pero kapag
03:06we can really say
03:07na kapag ito po
03:08ay
03:09medically needed
03:10or neurological condition na,
03:11kung ito po
03:12ipa ulit-ulit.
03:13For example po,
03:15kasi yung
03:16typical na stress ka lang
03:17tapos makit lang ulo mo,
03:18tapos
03:19in a week,
03:20once,
03:21three times lang naman siya nangyari,
03:22it's normal.
03:23Pero kung yung
03:24repeated po siya
03:25everyday,
03:26halimbawa po,
03:27sa isang araw,
03:27halos
03:28limang beses kang
03:30merong gap,
03:30halimbawa,
03:31naging
03:32nahilo ka ng umaga,
03:33isang may hapon ulit,
03:34medyo may
03:35dizziness feeling ka ulit.
03:36It can be something
03:37na neurological na po.
03:39Kasi in some cases,
03:40baka symptoms na po siya
03:41ng mga brain injuries
03:42or brain damage
03:43na kailangan po natin
03:44ma-address.
03:45At lalo po ngayon,
03:47very prone po
03:48ang mga individuals,
03:49lalo po who's really
03:50exposed sa mga
03:51radiation,
03:52sa mga laptops,
03:54test-tops po,
03:54for example,
03:55lalo,
03:55when do you do work.
03:57That's the difference po.
03:58We need to address.
03:59Okay,
03:59Prof,
04:00can this lead to
04:01more serious
04:03condition?
04:04Like,
04:05pagka yung
04:06sobrang-sobrang
04:07voltage anxiety,
04:08can this lead to
04:09migraine,
04:10yung mas malalang
04:12sitwasyon?
04:14So,
04:15least for just,
04:15it can be
04:16ka pwede po siyang
04:17lumala.
04:18Actually,
04:18there's a possibility
04:20kung pa ulit-ulit po.
04:21Tingnan po natin
04:21siguro yung duration,
04:23kung gaano po
04:24kadalas yung
04:24presentation ng
04:25symptoms.
04:26Halimbawa po,
04:27in a week pa ulit-ulit,
04:28in a day pa ulit-ulit po siya,
04:29tapos feel mo
04:30may mga times na
04:31wala ka namang
04:32ginagawa,
04:33pero may mga
04:34triggers po sa atin,
04:36there's a voltage
04:36na nafeel,
04:37it can be.
04:38Kaya po,
04:38mas mahalaga na
04:39obserbahan po natin
04:40yung duration,
04:42yung kung gaano po
04:43ka-persistent
04:44yung presentation sa atin.
04:46So,
04:47kindly observe
04:47how consistent
04:48the presentation
04:49really is.
04:50Doon po natin
04:50sa matusek
04:52kung medyo delikado
04:53na po
04:54yung voltage anxiety
04:55neto
04:55or brain damage.
04:57Prof,
04:58paano naman natin
04:58ito maimamanage
04:59kapag nagsimula
05:00na natin itong
05:01maramdaman?
05:02Anong pwedeng
05:03gawin ka agad
05:04para kumalma?
05:06Sali po,
05:07Ms. Ice,
05:07pinipo una po,
05:09huwag na huwag po
05:09mag-search sa Google
05:10agad.
05:11Yung any sites po.
05:13Kasi kapag
05:14ang individual po
05:15tends to expose
05:16sa mga information
05:17agad na
05:17feel nila,
05:18meron agad silang
05:19brain tumor,
05:20meron agad silang
05:21ganyan.
05:21Minsan po,
05:22ang anxiety
05:23tala nag-increase.
05:24Kaya po kailangan
05:25make sure
05:26to use
05:27the POS
05:29checklist.
05:29Una-una po,
05:30POS,
05:31syempre po.
05:32Pangalawa,
05:32assess ourself.
05:33Pangatlo,
05:34use slow breathing.
05:35Hinga lang po tayo.
05:37Okay?
05:37Hingang banayad lang po,
05:38kumbaga regular
05:40breathing.
05:41Shift our attention.
05:42Pwede po tayong
05:42maghanap ng mga
05:43activities that can
05:44shift our attention
05:45para po hindi tayo
05:46masyadong stress dun sa
05:47nafe-feel natin.
05:48And even,
05:49letter E,
05:50evaluate.
05:50Okay?
05:51Kung paulit-ulit po,
05:52again,
05:52make sure kung,
05:54kasi pag paulit-ulit po,
05:55there's a possibility
05:56na lumalala na po.
05:57Kasi kapag
05:58hindi po natin alam
05:59how to observe it,
06:01there's a possibility po
06:02talagang
06:02emergency na ito
06:04or medical
06:05tier na
06:06immediate
06:06na kailangan po
06:07nating address.
06:08Okay.
06:08Kailangan po,
06:09observe natin pa natin
06:10yung mga ganda.
06:10Okay.
06:11So,
06:11Prof,
06:11yung binanggit mo,
06:12parang first aid yan.
06:13Pero,
06:14in the long run
06:15or moving forward,
06:16paano yung,
06:17may gamot ba to
06:18na pwedeng inumin?
06:19Mabawasan.
06:19Or,
06:20ano yung may bibigay
06:21mong payo
06:21sa mga ka-RSP natin
06:22para maiwasan
06:23o mabawasan
06:24o tuluyang
06:24mawala yung pag-atake
06:25itong voltage anxiety?
06:27Sully,
06:28Sir Josh,
06:28wala pong
06:29immediate na gamot.
06:30I can really say
06:31kasi ako po,
06:31as psychologists,
06:32we're quite limited
06:33to providing medicines.
06:34But,
06:35pero po,
06:35when it comes to
06:36make sure
06:37kung may nafe-feel po
06:38tayong repeated anxiety,
06:39una-una po,
06:40slow down.
06:41Kaya hindi naman po
06:42tayo lagi nagbama.
06:43Dali.
06:43Also,
06:44control your breathing.
06:45Yan.
06:45Lalo po yung mga
06:46stress management techniques
06:48and even self-love.
06:49Actually po,
06:50kapag minsan kasi
06:51sobrang pagod natin,
06:52yung sarili natin
06:53na papabayaan na po natin.
06:54So, make sure
06:55slow down.
06:56Also,
06:57make sure
06:57nadahan-dahan lang po
06:58kasi kung
06:59medyo extreme na po yan
07:01talaga pong
07:01lalala at lalala po
07:02yung symptoms natin.
07:04Kaya make sure
07:04na kung
07:06medyo
07:07nafeel nyo po
07:08medyo seryoso na
07:09that's the time
07:10na kailangan po natin
07:11magpacheck.
07:11Lalo po kung
07:12nafeel nyo na
07:13nakaka-apekto na po yan
07:15sa atin
07:15sa pang-araw-araw.
07:16So,
07:16kapag okay pa naman
07:18na ma-manage
07:18do the thing
07:19that we've mentioned
07:20pero kung kailangan na po
07:21at hindi na
07:22at nakaka-apekto na po
07:23sa atin,
07:24kindly make sure
07:25to check by psychiatrist
07:26or any physicians
07:27as much as possible
07:29kasi kung hindi po
07:30takalmado
07:30ay ma-apektohan po
07:32ang ating mga trabaho.
07:33Alright.
07:35On that note,
07:35maraming maraming salamat po
07:36sa mga binahagi mong
07:37impormasyon sa aming
07:38Professor Justin Ray
07:40Nojadera Chavez.
07:41Thanks, Prof.
07:43Thank you for your attention
07:44to Ms. Ice.
07:44Thank you, Prof.
07:45Thank you for your attention.
07:45Thank you for your attention.
07:45Thank you for your attention.