00:09Two problems that have been faced in El Nino,
00:13the pestle of red stripes, soft-scale insects, and the bantan of El Nino.
00:19Eight people in El Nino province are affected by very strong El Nino.
00:23Katumbas niya ng 9,472 magsasakang apektado.
00:28Para maibisan ang epekto ng tagtuyot,
00:31papalakasin ng Iliilo Provincial Disaster Risk Reduction and Management Council
00:35ang erigasyon paggamit ng solar-powered water pumps at cloud seeding.
00:39Water is one of the natural resources,
00:42which is hindi natin actually makontrol.
00:44We could always manage, but hindi natin makontrol kung saan siya maubos,
00:47kung saan siya magtupang ulan.
00:48But during ng magtupang ulan, we could manage through irrigation aspect
00:53or provision sa mga farm water reservoir na ito
00:56or mga small water involving budgets.
00:58Which is naman na natutukan na ito sa buong starting this year,
01:00paka ito sa next year na ito ng program na yung focus na ito.
01:03Naka-blue alert status na ang Regional Disaster Risk Reduction and Management Operations Center
01:08sa Western Visayas.
01:10Ito'y para pag-isahin ang mga hakbang sa paghahanda at pagbabawas ng pinsala.
01:15Tunutukan na natin yung agriculture sector,
01:18yung mga farmers natin, fisher folks,
01:20and then yung health sector of course.
01:24Mayroon din tayo yung gano'n din natin, yung posibleng maging epekto
01:27nitong pagtaas ng temperatura, yung heat index natin.
01:35And we also, itutukan rin natin yung water sector natin
01:41just to make sure na kapag magkaroon ng kakulangan sa supply ng tubig,
01:45mayroon tayong ibang mapagpukunan.
01:47Ayon sa pag-asa, posibleng makaranas ang Western Visayas
01:51ang matinding tagtuyot pagdating ng Marso 2027.
01:54This is anticipatory action.
01:58Kasi nga, matagal na sinasabi ng pag-asa
02:01na we're going to experience a very strong El Niño.
02:05So, in order for us to be prepared,
02:08kailangan lahat ng mga ahensya natin
02:10ay mayroon ng nakahandang mga resources
02:12or tulong na maaaring ipamigay natin
02:15sa mga maapektuhan na pamilya or komunidad.
02:18Umabot naman sa 1.1 billion pesos ang pinsalang idinulot
02:23ng RSSI sa sugarcane industry sa Iliilo.
02:27Idineklara na ng sangguniang palalawigan
02:29ang state of calamity sa buong Iliilo
02:31dahil sa RSSI infestation.
02:34Sa harap ng mga hamong ito,
02:36ang sukat ng pagiging handa ng pamalaan
02:38ay hindi lang sa mga planong inilatag,
02:40kundi sa mga aktual na tulong
02:42na makararapat sa mga magsasaka
02:44at sa kanilang mga kakayahang makabangon
02:47mula sa epekto ng Il Niño at RSSI infestation.
02:52Para sa Integrated State Media,
02:54Renan Manu Bagdagoon, IBC News.
