00:00Herkese merhaba. Bugün masamızda gerçekten inanılmaz karmaşık ama bir o kadar da hayati bir analiz var.
00:05Mekke Anlaşması'nı ve onun o devasa jeopolitik etkilerini tamamen tarafsız bir mercekle kaynağımızın rehberliğinde masaya yatırıyoruz.
00:12Bütün bu inceleme boyunca aklımızda tutacağımız tek bir odak sorusu var.
00:16Mekke Anlaşması neden bu kadar önemli?
00:19Hadi gelin buzdağının görünen o ufak kısmından derinlerde yatan diplomatik stratejilere doğru şöyle bir dalış yapalım.
00:25İncelediğimiz kaynak metin daha en başından çok çarpıcı bir iddia ile karşımıza çıkıyor.
00:29Bir yazar diyor ki meclis gündeminde bekleyen bu anlaşma hani o hepimizin çok iyi bildiği Türk siyasi tarihine damgasını vuran
00:36meşhur 2003'teki 1 Mart Irak tezkeresi var ya
00:38işte ondan bile daha ağır daha sarsıcı bir tarihi etkiye sahip olabilir.
00:43Peki ama neden? Yani sadece yeni bir uluslararası imza nasıl oluyor da böylesine büyük bir kırılma noktası olarak görülüyor?
00:49İşte tam da bunu anlamak için konuyu hızlıca 5 ana başlıkta toparlayacağız.
00:531- Neden önemli? 2- Gizli diplomasi, 3- Askeri boyut, 4- ABD ve İsrail perspektifi ve 5
01:00- Ordunun değişen rolü.
01:01Hiç vakit kaybetmeden başlayalım.
01:03İlk bölümümüz neden önemli?
01:05Yani anlaşmanın tam kalbine, sahayı doğrudan etkileyecek o yüksek risklere, buzdağının zirvesine bakıyoruz.
01:11Analizin burada dikkat çektiği çok ama çok can alıcı bir nokta var.
01:15Karşılıklı savunma maddesinin ağırlığı.
01:17Metne göre yetkililer her ne kadar merak etmeyin askerimiz doğrudan çatışmaya girmeyecek dese de işin aslı pek öyle görünmüyor.
01:23Çünkü anlaşmadaki bu ifadeler NATO'nun o meşhur 5. maddesindeki bağlayıcı taahhütlerin neredeyse birebir aynısı.
01:30Yani anlayacağınız zımni bir birimize yapılan saldırı hepimize yapılmıştır mantığı işliyor.
01:35İşte tam da bu noktada yazar çok ciddi bir uyarının altını çiziyor.
01:39İmza atılan bu bağlayıcı maddelerin taraf ülkeleri aslında hiç hesapta olmayan, doğrudan İran'la karşı karşıya gelinecek bir senaryonun içine
01:46çekme riski var.
01:47İncelemeye göre bu durum 10 yıllardır kurgulanan ve bölgeyi Şii hilaline karşı sünni dolunayı şeklinde ikiye bölen o büyük stratejinin
01:55bir parçası olabilir.
01:56Gerçekten de düşünmeden edemiyor insan.
01:58İkinci bölümümüz gizli diplomasi.
02:00Artık suyun altına iniyoruz ve bu devasa paktın zeminini hanırlayan o kapalı kapılar ardındaki toplantıları keşfediyoruz.
02:06Kaynağın sunduğu bu 10 yıllık jeopolitik zaman çizelgesine baktığımızda işin rengi tamamen değişiyor.
02:12Karşımıza bir anda çıkıveren bu anlaşmanın arkasında aslında yıllarca süren ince ince işlenmiş bir arka kapı diplomasisi var.
02:19Düşünsenize aralarında hiçbir resmi diplomatik ilişki olmayan Suudi Arabistan ve İsrail yetkilileri ta 2014 yılında Avrupa'da gizlice aynı masaya oturmuşlar.
02:29İşler 2015'in Haziran ayına Washington'daki o kritik toplantıya gelince daha da ilginçleşiyor.
02:34Kaynağa göre bu toplantıda İran'a karşı tasarlanmış, şaşırtıcı, 7 adımlık devasa bir plan masaya konuyor.
02:40Bakın bu sadece basit bir savunma paktı falan değil.
02:43Tahran'da rejim değişikliğinden tutun, ortak bir Arap ordusu kurulmasına ve hatta Türkiye'nin hemen sınırlarında yeni bir devletin inşasına kadar
02:50inanılmaz büyüklükte bölgesel revizyonlardan bahsediliyor.
02:53Bölgedeki tüm bu sarsıcı harita mühendisliği yapılırken makale adeta tüyler ürperten bir detayı aktarıyor bize.
02:592015'in sonlarına doğru Roma'daki o gizli görüşmelerde söylendiği iddia edilen tek bir cümle.
03:04İsrail'e ihtiyacımız var.
03:06Bu sadece basit bir cümle değil dostlar.
03:08Bölgesel ittifaklarda taşların yerinden oynadığının çok derin bir zihniyet değişiminin resmi bir sinyali.
03:14Mekke anlaşması neden bu kadar önemli diyorduk ya, cevabı işte bu değişen zihniyetin ta kendisinde.
03:19Üçüncü bölümümüz askeri boyut, yani o kapalı kapılar ardındaki fısıltıların, gizli diplomasinin sahada gerçek silahlara dönüştüğü aşama.
03:28Yazarın işaret ettiği şu devasa çelişliğe bakar mısınız?
03:31Dönemin NATO genel sekreteri çıkıyor, muhtemel bir bölgesel savaşta Batı'nın Müslümanlar adına savaşmayacağını, biz bu mücadeleyi onlar için yürütemeyiz
03:39diyerek açıkça kestirip atıyor.
03:40Tamam diyoruz, fakat bundan sadece ama sadece bir hafta sonra, bir anda Suudi Arabistan öncülüğünde yeni bir İslam ordusu ittifakının
03:48kurulacağı duyuruluyor.
03:49Sizce de bu zamanlama biraz fazla manidar değil mi?
03:52Zaten analiz de bu ittifakın öyle sadece kağıt üzerinde diplomatik bir fantezi olarak almadığını söylüyor.
03:58İşler hızla görsel ve taktiksel bir gerçeğe dönüşüyor.
04:01Düşünün dönemin Genelkurmay Başkanı, Riyad'daki o çok resmi toplantılara bildiğiniz kamuflaj kıyafetiyle katılıyor.
04:07Ve hemen ardından İncilik üstüne inip kalkmaya başlayan Suudi savaş uçaklarını görüyoruz.
04:12Yani teori sahada resmen pratiğe dökülmüş durumda.
04:16Geldik dördüncü bölüme.
04:17ABD ve İsrail perspektifi.
04:19İşin dış çerçevesi.
04:21Yani batılı güçler uzaktan bakınca bu yeni ittifakta ne görüyorlar?
04:25Kaynağın paylaştığı Amerikalı yatırımcı Tom Burke'a ait olan bu söz,
04:28bence ABD'nin kafasındaki o büyük hayali kusursuz bir şekilde özetliyor.
04:33Batı perspektifi için aslında denklem çok basit.
04:35Dışarıdan bakıldığında birbirine tamamen zıt gibi görünen bu iki güçlü bölgesel aktörü aynı hizaya getir ve İran'ın karşısına devasa
04:42ortak bir blok olarak dik.
04:44Bütün mesele bu uyumu yakalamakta.
04:46Zaten kaynağa göre batılı yetkililer bu anlaşmayı İran'a karşı adeta mükemmel bir tampon bölge olarak görüyor ve sonuna kadar
04:54agresif bir şekilde destekliyorlar.
04:55Öyle ki ABD'li senatörler çıkıp bu oluşumu kelimenin tam anlamıyla bir Orta Doğu narozu ilan ediyorlar.
05:01Diğer yandan Avrupa Birliği yetkilileri ise Türkiye'ye dönüp parmak sallayarak oldukça sert bir dille tarihin hangi tarafında yer alacağınıza
05:08artık karar verin diyor.
05:10Yani kutuplaşma keskinleşmekten de öte artık bıçak sırtı bir hal alıyor.
05:14Ve son, beşinci bölümümüz, ordunun değişen rolü.
05:18Şimdi buzdağının o en karanlık, en derindeki temeline iniyoruz.
05:22Tüm bu havalı uluslararası manevralar günün sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerinin kurumsal yapısında nasıl bir enkaz veya değişim bırakıyor?
05:29En başından beri Mekka Anlaşması neden bu kadar kritik diye soruyorduk ya, yazarın bulduğu bu inanılmaz yapısal çelişki her şeyi
05:35açıklıyor aslında.
05:36Ortada doğrudan asker göndermeyi, askeri bir angajmanı, çatışma risklerini barındıran devasa bir savunma sözleşmesi var.
05:42Ama gelin görün ki bu anlaşma meclisteki Milli Savunma Komisyonu'nun kapısından bile geçmiyor.
05:48Tamamen baypas edilerek doğrudan dışişleri komisyonunda işleme alınıyor.
05:52Gerçekten inanılmaz.
05:54Makalenin tam da burada koca bir harfle altını çizdiği, hepimizin durup düşünmesi gereken argüman şu.
05:59Allah korusun, yarın bir gün bir savaş çıkarsa o ön saflara cepheye gidecek olan kim?
06:03Askerler.
06:04Peki bu kadar kritik bir konuda ordunun hazırladığı bir risk analizi, bir itiraz, bir uyarı kamuoyu tarafından biliniyor mu?
06:11Hayır.
06:12Çünkü bütün süreç Dışişleri Bakanlığı ve İstihbarat Teşkilatı tarafından domine edilmiş durumda.
06:16Koskoca silahlı kuvvetlerin bu hayati strateji karar alma mekanizmasının adeta tamamen dışında bırakıldığı gibi bir izlenim doğuyor.
06:23Bu derin ve karmaşık incelememizi yazarın makalenin sonunda ortaya attığı o kışkırtıcı, o çok haklı soruyla bitirelim.
06:31Bir yandan medyada sürekli asker millete dönüş güzellemeleri yapılırken,
06:35yazar şeffaf olmayan, kapılı kapıları ardında imzalanan bu tip anlaşmaların milli savunma kimliğimizi içten içe nasıl aşındırdığını sorguluyor.
06:42Sahi biz zaten asker millet değil miydik?
06:45Ne zaman ve neden bu karar verici vasfımızı kaybettik?
06:48Belki de bu sorunun asıl cevabı önümüzdeki günlerin o fırtınalı bölgesel politikalarında gizli.
06:53Siz ne düşünüyorsunuz?
06:55Şimdilik burada bırakalım ama lütfen öğrenmeye ve araştırmaya devam edin.
06:59Hoşçakalın.
