- 49 dakika önce
Nuri Salık: ABD ara seçimlerinin etkileri neler?
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Değerli izleyiciler, Amerika'daki seçim sonuçlarını ve Trump'ın büyük hüsranını Ankara Yıldırım Beyazatı Üniversitesi öğretim üyesi doşent doktor Nuri Salık
00:11'la konuşacağız.
00:12Hocam yayınımıza hoş geldiniz.
00:15Merhabalar, hoş bulduk Ziya Bey. İyi günler diliyorum, iyi yayınlar diliyorum.
00:19Çok teşekkür ederiz.
00:20Evet, Trump büyük bir hüsran yaşadı. Gerçi kendisi narsiz bir ifadeyle ben yoktum pusulada dedi ama bu hüsranın genel gerekçesi
00:31sizce nedir hocam?
00:33Ziya Bey, şimdi her ne kadar Donald Trump bu seçim hezimetini küçümsemeye çalışsa da sizin de işaret ettiğiniz gibi Amerika'da
00:42artık Donald Trump döneminin kapandığını bize net olarak gösteren bir seçim sonucuyla karşı karşıyayız.
00:49Her ne kadar bir ara seçim olsa da iki yıl sonra yapılacak başkanlık seçimlerine dair de önemli donelerin elde edildiği
00:57bir sonuçla karşı karşıya kaldık.
01:00Hatta ben sadece Donald Trump açısından değil, Amerika Birleşik Devletleri'nin son yıllarına damga vuran magacılık hareketi açısından da ciddi
01:08bir hezimet olduğunu düşünüyorum bu seçim sonuçlarının.
01:11Ve günün sonunda Amerika'da magacılığın Amerikan toplumuna vaatlerini yerine getiremediği, sözlerini tutamadığı ve uzun yıllardır aslında varoluşunu, borçlu olduğu beklenen
01:23toplumsal dönüşümü sağlayamadan siyasete veda etmesini gerektiren bir seçim sonucu diye yorumlamak gerekir kanaatindeyim.
01:33Yani bu seçim sonuçları öyle alelade, sıradan, basit bir ara seçim sonuçları değil.
01:38Bunun altında tam önemli bir sosyolojik dinamik var.
01:42Yenilen bir önceki başkanlık seçiminde büyük hezmete uğrayan demokratların aslında acaba yeniden diriliyor muyuz şeklinde umutlarını canlandıran bir seçim sonucuyla
01:54karşı karşıya.
01:55Şimdi bunun tabi sebepleri muhtelif yani neden Trump böyle bir seçim sonucuyla karşı karşıya kaldı, neden cumhuriyetçiler böyle bir hezimet
02:04yaşadılar.
02:05Burada tabi öncelikli olarak Donald Trump yönetiminin yaptığı büyük hatalar.
02:10Yani Trump siyasette özellikle bu ikinci döneminde eylemleriyle söylemleri arasındaki makasın giderek açıldığı bir lider hüviyeti gösterdi Amerikan toplumuna.
02:23Yani bir söz veriyor Donald Trump bir şey söylüyor ertesi gün 180 derece tersini söyleyen Amerikan vatandaşlarının oylarını alırken vaat
02:33ettiklerini büyük oranda yerine getiremeyen ve aslında bir noktada seçmene güven telkin edemeyen bir lider pozisyonuna düştü.
02:41Tabi Cumhuriyetçi Parti'nin de burada açıkçası hani Donald Trump'ı dengeleme burada Donald Trump'ın politikalarını yönlendirme bağlamında gösterdiği
02:51başarısızlık aslında hem partinin hem de Donald Trump'ın cezalandırılmasını beraberinde getirdi diye düşünüyorum.
02:59Tabi bunu biraz daha somutlaştıracak olursak burada ekonomik meseleler çok öncelikle Amerika Birleşik Devletleri'nde pandemiden sonra ekonomik sıkıntılar bir
03:08türlü zapturapt altına alınamıyor.
03:11Amerika'da ekonomik problemler çözülemiyor.
03:14Donald Trump zaten ilk dönem başkanlığı pandeminin getirdiği olumsuz ekonomik koşullar nedeniyle kaybetmişti Ziya Bey.
03:22Ben de hatta o dönemde Amerika Birleşik Devletleri'ndeydim post doktora çalışmaları için.
03:26Donald Trump orada hakikaten böyle gözlemleme fırsatım da olmuştu.
03:31Pandemi Trump'ın sonunu getirmişti.
03:33Şimdi bugün yine Amerika'da enflasyonun tıpkı Trump'ın ilk döneminde olduğu gibi zapturapt altına alınamaması.
03:40Biliyorsunuz yine bir gerçi bugün seçim sonuçları nedeniyle bu ihtimalin biraz daha azaldığından söz eden yorumcular var ama yılın son
03:48çeyreğinde Amerikan Merkez Bankası Fed'in bir faiz artışına gitme yönünde temayülü olması, eğilimi olması ekonominin kötü gittiğini gösteriyor.
03:58Ve tabi ki bununla bağlantılı olarak Amerika Birleşik Devletleri, İsrail terör devleti ve İran arasındaki savaş.
04:05Yani bu savaş gerçekten Donald Trump'ın siyasi iddialarının altını oyan, Amerika'nın tabiri caizse küresel siyasette karizmasını çizen bir
04:14gelişme oldu.
04:15Donald Trump savaşı bitiremedi.
04:17Pardon araya bir soruyla girmek istiyorum müsaadenizle.
04:20Ciddi anlamda siyonist lobilerin Biden'a verdiği desteği Trump'ta göremedik.
04:30Yani biraz önce aslında kısa bir şekilde değindiniz ama ekibi tek bir noktaya odakladığı gibi,
04:39yani İsrail'e odakladığı, İsrail üzerinden İran'a odakladığı ve Venezuela gibi farklı ülkelere Grönland'a odakladığı gibi bazı bir
04:50yanlış yönlendirme olduğu da gerçek.
04:52Siyonist lobi Trump'ı getirirken ne hedefledi, neden destek vermedi sizce?
04:57Ya şimdi Ziya Bey, tabii bu Yahudi lobisi meselesi Amerikan siyasetinin tam merkezinde bulunuyor.
05:05Yani odadaki fil desek buna, hani abartı yapmış olmayız diye düşünüyorum.
05:11Şimdi Amerikan siyasetini değerlendirirken, aslında bizim Türkiye'de de yanlış bir kanaat var.
05:16Müsaadenizle onu düzeltmek isterim.
05:19Amerika'da Yahudi lobisi aslında demokratlara daha yakındır.
05:24Yani cumhuriyetçiler olarak Türkiye'de bilinir ama,
05:27yani asıl Amerika Birleşik Devletleri'nde siyasal olarak siyonizmle çalışmaya daha teşni olan,
05:34yani cumhuriyetçiler de böyle ama, daha teşni olan ekip demokratlardır.
05:39Şimdi Donald Trump tabii böyle büyük bir finans kapital çevrelerini kontrol eden büyük bir lobiye karşı,
05:48elbette bunun karşısına almaya cesaret edemezdi.
05:51O da zaten bunların gücünün farkında olduğu için, ilk döneminde biliyorsunuz, bizim açımızdan,
05:56yani bir Türkiye Cumhuriyeti Devleti vatandaşı olarak söylüyorum, bir Müslüman olarak söylüyorum,
06:02bizim için kabul edilemez, pek çok adım attı Donald.
06:19Brunson.
06:19Belki bugün hani olmasaydı, demokrat bir Amerika'da başkan olsaydı,
06:24belki Netanyahu istediklerini çok çok daha fazla düzeyde alacaktı.
06:29Yani o nüansı anlatmaya çalışıyorum.
06:32Yani hem cumhuriyetçiler hem demokratlar,
06:35evet Yahudi lobisiyle çok müşterek noktaları var,
06:39birlikte çalışıyorlar ama,
06:40tarihsel sürece şöyle bir baktığımızda Amerikan dış politikası açısından,
06:44aslında Yahudi lobisinin ve Siyonist terör devletinin en çok elde ettiği,
06:50kazanım tırnak içinde kendileri açısından elde ettiği dönem,
06:52demokratların olduğu dönem olmuştur.
06:55Dolayısıyla arada böyle bir nüans var.
06:57Ve Donald Trump tabii burada bu lobileri karşısına almaya cesaret edemiyor.
07:01Aslında o da biraz bir ikilem içine düştü.
07:03Bakın dün çok ilginç bir hadise yaşandı biliyorsunuz.
07:06Sandıkları kurulurken Donald Trump çıktı,
07:08dedi ki ben İsrail'e yönelik 4 milyar dolarlık yardımı kesiyorum.
07:12Bunu dedi artık göndermeyeceğim.
07:14Tabii bu haber böyle bir anda çok etkisi doğurdu.
07:17Aynı Trump şu açıklamayı yaptı dün sabah saatlerine yine,
07:21e beni seçmezseniz seçmeyin,
07:23İsrail'de beni seven çok,
07:24%90'dan fazla destekçim var,
07:26ben gider İsrail'e başbakan olurum dedi.
07:28Yani şimdi Ziya Bey, bu ne perhiz,
07:31bu ne lağana turşusu diye sormak lazım.
07:34Ama bu Amerikan siyaseti...
07:36Normal, Trump söyleyince normal oluyor ya.
07:38Ya işte tam olarak az önce onu söylemeye çalıştım.
07:41Yani bakın ben Amerikan dış politikası üzerine de çalışmış bir akademisyen olarak söylüyorum.
07:48Ya bundan 20-30 sene önce böyle bir başkan gelecek,
07:51efendim bir gün söylediği, bir gün söylediğini tutmayacak,
07:54İranlı savaştık, yendik, ertesi gün barıştık falan.
07:58Yani hakikaten inanılmaz şeyler Ziya Bey.
08:00Yani bir Amerikan başkanının yapmaması gereken,
08:05sözde dünyanın hegemonik gücünü yöneten bir başkandan hiç beklenmemesi gereken
08:11açıklamaları yapıyor Donald Trump.
08:13Yani dolayısıyla bu böyle hayal bile edilemeyecek şeyi,
08:16bugün hepimiz canlı canlı yaşıyoruz.
08:18Yani 2026 yılında.
08:20Dolayısıyla Donald Trump'ın,
08:23hani İran'da yaptığı hatalar,
08:25soykırımcı Netanyahu'nun kayığına binmesi,
08:27ülkesini savaşa sürüklemesi bu savaştan bir çıkış stratejisi olmaması.
08:32Bakın bizim Amerikan dış politikasında Powell doktrinini dediğimiz bir doktrin vardır.
08:37Colin Powell'ın bu oluşturduğu formülize etti ve onun en önemli sac ayağı,
08:42ki bu Vietnam savaşından sonra bir ders olarak Amerikan dış politikasına yerleşmiştir.
08:48Bir savaş açabilirsiniz ama mutlaka bir exit stratejisi,
08:51yani bir çıkış stratejinizin olması gerekir.
08:54Şimdi Donald Trump bir çıkış stratejisi oluşturmadan bu savaşa girdi,
08:59eline yüzüne bulaştırdı ve tabii ki bugün bütün eleştiri oklarını üzerine celme düştü durumda.
09:05Peki hocam, Kamal Harris'ın halal uyasını nasıl yorumlamak lazım?
09:11Ya şimdi tabii bunlar iç politikada birbirlerine karşı,
09:14yani belaltı vuruşlar yapıyorlar.
09:17Yani biz şimdi sizinle Ziya Bey,
09:20hani cumhuriyetçi siyasetin Amerika'daki sefaletini konuşuyoruz.
09:24Aynen öyle.
09:25Ama aynı sefalet durumu bence demokratlar için de var.
09:29Yani şimdi mesela bakın Amerika'da soğuk savaş yıllarından itibaren
09:34veya soğuk savaş sonrası dönemde öyle veya böyle
09:37bir Amerikan toplumu tahayyülü olan,
09:40bir küresel siyaset tahayyülü olan başkanlar geldi Amerika'da iş başına
09:44ve ülkelerini yönettiler.
09:46Ama baktığımız zaman şu anda hani sizin küresel tahayyülünüz nedir,
09:52dünyaya ne vaat ediyorsunuz, toplumunuza ne vaat ediyorsunuz diye sorduğumuzda
09:56liderlik bakımından çok çok çok sıkıntıda bir Amerika var.
10:00Yani hani bizim eskilerin tabiriyle kahtı rical dediğimiz hadise.
10:04Yani devlet adamı eksikliği bu İngiltere'de var, Avrupa'da görüyoruz.
10:09Bu bence Amerika açısından da böyle.
10:11Şimdi Donald Trump gitti diyelim iki sene sonra.
10:13Şimdi Ziya Bey ben de size soruyorum.
10:15Kim gelebilir?
10:16Ne diyeceksiniz?
10:17J.D. Vance diyeceksiniz.
10:18Belki Rubio diyeceksiniz.
10:20Hani böyle bir figür yok.
10:22Yani böyle gerçekten...
10:23Ben daha çok Kamala tekrar gelebilir diye düşünüyorum ama bilmiyorum.
10:29Siz ne düşünüyorsunuz?
10:30Ya demokratlar açısından öyle dediğiniz gibi.
10:33Ama hani Kamala Harris de bir hani bir böyle büyük bir figür müdür Amerikan başkanlığını taşıyabilecek düzeyde.
10:42Bunu kastediyorum.
10:43Şimdi Biden mesela hani gençken falan hani bir nebze.
10:47Yani bununla umumlu anlamda söylemiyorum.
10:49Sakın izleyicilerimiz anlamasın.
10:51Hani bir siyasetten bir lider...
10:54Bir vizyon vardı.
10:55Bir çizem bir siyaset.
10:56Evet.
10:56Tabii Joe Biden'da bu vardı ama şimdi Kamala Harris'tir diğerlerine bakıyorum.
11:01Yani sanki Obama'dan sonra da bu demokratlardaki liderlik meselesi bitti gibi geliyor bana.
11:07Yani bu Amerikan siyasetinin bir krizi.
11:10E şimdi getirin olayı bir de Türkiye'ye bağlayın.
11:12Şimdi biz ne kadar şanslıyız.
11:13Yani Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan gibi tecrübeli bir liderin hani ülkenin başında olması insana gerçekten bir güven ve rahatlama
11:22hissi veriyor.
11:23Yani Amerika'ya işte İngiltere mesela İngiltere 18. yüzyılın süper gücü diyorsunuz.
11:28Üzerinde güneş batmayan ülke diyorsunuz.
11:31Şimdi İngiltere siyasetine bakıyorsunuz.
11:33Tam rezalet yani bizim 1990'lardaki gibi işte...
11:36Bir göçmenlerle dağıldılar zaten.
11:39Evet yani maalesef yani dolayısıyla neyse konuyla çok dağıtmadan.
11:43Yani Amerika'daki bu sıkıntı bence Ziya Bey devam edecek gibi görünüyor.
11:48Yani bu Trump'ın gitmesi çok önemli değil bence.
11:52Peki.
11:52Önemli ama hani siyaseten önemli değil.
11:54Çok net anlaşılıyor zaten.
11:56Şahsın varlığı zaten onu ispat eder noktada.
12:00Bir de hocam son olarak da onu soracağım.
12:03Türkiye bundan sonraki süreçte yaşayabileceği sıkıntıları nasıl atlatacak sizce?
12:10Ya şimdi Ziya Bey şöyle açıkçası Türkiye kendi yoluna devam edecek.
12:15Yani bunu katıldığım programlarda bu soru bugün çok sıklıkla geldi.
12:20Yani Türkiye'nin kendi gündemi var.
12:22Türkiye'nin kendi bir dış politika ajandası var.
12:25Bu dış politika stratejilerini hayata geçirmek için elinde belirli kapasiteler var.
12:30Yetenekler var Türkiye'nin.
12:32Dolayısıyla Amerika'da elbette kongredeki değişiklik önemlidir.
12:37Başkan değişimi önemlidir.
12:39Ama hani ne oldu yani Biden döneminde Obama döneminde.
12:42Ne değişiklikler.
12:43SDG, YPG terör örgütünü desteklediler.
12:46Sonuç ne oldu?
12:48Yani veya işte Kıbrıs'ta 70'li yıllarda 60'lı yıllarda sıkıntı yaşadık.
12:53İşte Başbakan İnönü'ye o meşhur Johnson mektubunu gönderler.
12:575 Haziran 1964'te ne oldu?
12:59Günün sonunda Türkiye eğer bir şeyi kafaya koyarsa, Türkiye bir şey yapmak isterse bunun önünde Amerika Birleşik Devletleri duramaz.
13:07Bu şu anlama gelmiyor.
13:08Hamaset gibi algılanmasın.
13:09Yani ben bunu bir tarihsel deneyimlerin sonucu olarak söylüyorum.
13:14Ama tabii ki etkildir.
13:15Şimdi Trump döneminde bu ikinci dönemde özellikle Katsa yaptırımlarıyla F-35'lerin Türkiye'nin bu projeye dahil edilmesi noktasında başkanın
13:24bir iradesi vardı.
13:26Senato yani ve temsilciler meclisinde cumhuriyetçiler fazla olmasına rağmen kongrenin iki kanadından da burada ilerleme kaydedilemedi.
13:35Ağır aksak ilerledi.
13:36Şimdi demokratların ele geçirdiği bir kongrede bu meselelerde biraz daha ağır aksaklık artacaktır.
13:42Çünkü demokratlar biliyorsunuz genel olarak yani bizim Türkiye'de ahmiyanet ağabey küreselci olarak adlandırdığımız ekip bunlar.
13:50Lobileri açıklar.
13:51Türkiye'yi sevmeyen lobiler bize karşı bunları kışkırtacaktır.
13:55Evet bakalım ne göreceğiz hocam.
13:56Evet bunun sonunda kendileri bilir.
13:58Yani Türkiye ile uzlaşırlarsa kendileri kazanır.
14:00Uzlaşmazlarsa kendi bilecekleri işliya beyin.
14:03Ki Türkiye zaten satrancını kurar ve o tahtayı yönetir diye biliyoruz.
14:07Ve bu konuda da bugüne kadar gelen başarılar da bunun ispatı olmuş.
14:11Hocam çok teşekkür ediyoruz.
14:13Süreden dolayı maalesef kesmek durumundayız.
14:15Estağfurullah.
14:16Çok sağ olun.
14:16İnşallah tekrar önümüzdeki bültenlerde sizlerle birlikte oluruz.
14:20Gene değerlendirmelerde bulunuruz.
14:21Katkılarınız için teşekkür ederim.
14:22Eyvallah.
14:23Görüşmek üzere.
14:23İyi yayınlar.
14:24Hoşçakalın.
14:24Sağ olun.