00:00Τι υπέροχοι που είστε!
00:03Ο Γιάννης Κουβαρδάς σκηνοθετεί στο θέατρο τέχνης στην πλάκα το Rosmersholm, του Χένρι Κίψεν.
00:08Το αριστούργημα του Νορδηγού συγγραφέα διαδραματίζεται σε ένα παλιό αρχοντικό στην άκρη ενός φιόρδου.
00:13Εκεί ζει ο Γιωχάνες Ροσμερ, πρώην πάστορας, άτεκνος και χείρος.
00:16Τον στοιχείων η απώλεια της γυναίκας του που αυτοκτόνησε.
00:19Η Ρεμπέκα Βέστ, μια νέα απελευθερωμένη γυναίκα, θα την αντικαταστήσει.
00:23Μαζί μπορεί να ζήσουν τον μεγάλο έρωτα.
00:25Θα καταφέρουν όμως να υπερβούν τη δύναμη των νεκρών, τις ενοχές και τις σχέες του παρελθόντος και να ζήσουν μια
00:31ευτυχισμένη ζωή.
00:32Στην έπαυλη των Ροσμερ μπαίνουν συντηρητικοί πολιτικοί, προοδευτικοί εκδότες, οραματιστές φιλόσοφοι και φαντάσματα.
00:38Όλοι ζουν σε μια εποχή πολιτικού και κοινωνικού αναβρασμού.
00:41Μια νέα τάξη πραγμάτων ανατέλη στον ορίζοντα.
00:46Με τον Ήψεν έχω μια αρκετά μακροσκελή σχέση, που αρχίζει εδώ και 20 χρόνια.
00:55Και συνεχίζεται, είτε αναβάζω έργατο είτε όχι.
00:57Με συνδέει κάτι πολύ έντονο με τον Ήψεν.
01:00Είναι ο πρώτος θεατρικός συγγραφέας ουσιαστικά, ο οποίος εξερεύνησε το υποσυνείδητο.
01:05Και με αυτή την έννοια, είνας συγγραφέας που με αφορά πάρα πολύ.
01:10Με το συγκεκριμένο έργο, συναντήθηκα και παλιότερα, αλλά και πρόσφατα, που το ξαναδιάβασα.
01:16Με μια πολύ έντονη σχέση έλξης και άποσης.
01:20Γιατί είναι ένα έργο το οποίο πολύ εύκολα μπορεί να το παραξηγήσει κανείς,
01:23ότι είναι πολύ σκοτεινό, νεφελόδες, ότι έχει αποτύχει σε ορισμένα σημεία, έχει ασάφιες, έχει αντιφάσεις.
01:31Κοιτάζοντάς το, λοιπόν, με πολύ περισσότερη προσοχή, διαπίστωσα ότι ακριβώς αυτές οι ασάφιες και αυτές οι αντιφάσεις
01:37ήταν επίτηδες εκεί, για να δημιουργήσουν μια αμφιβολία και μια ανησυχία στο θεατή
01:45κατά πόσον αυτό που γνωρίζει για τους ρόλους και για τα γεγονότα του έργου, είναι αυτό που ακούει.
01:51Ή αν κρύβονται άλλα πράγματα από πίσω, τα οποία πρέπει ο ίδιος να τα ανακαλύψει,
01:57γινόμενος ένα είδος ανασκαφέ, ένα είδος αρχαιολόγου της μνήμης των προσώπων,
02:01και πολλές φορές να γίνει και ένας ντετέκτιβ ο οποίος τους παρακολουθεί
02:05και προσπαθεί να εξειχνιάσει το παρελθόν τους και το παρόν τους.
02:09Οπότε αυτό μου έδωσε αυτόματα μια αίσθηση ότι το έργο αυτό είναι πολύ σημαντικό,
02:14γιατί ακριβώς έτσι λειτουργεί το ανθρώπινο μυαλό, το ανθρώπινο υποσυνείδητο.
02:20Ο σκηνοθέτης προσεγγίζει με έναν κινηματογραφικό τρόπο το θεατρικό υλικό του,
02:24βρίσκοντας σαφείς αναφορές και αναλογίες στη Ρεμπέκα και τον δεσμότη του Ιλίγκου του Άλφερτ Χίτσκοκ.
02:29Η συνομιλία θεάτρου και εκτιματογράφου δίνει μια νέα διάσταση ανάγνωσης του έργου.
02:33Στο συγκεκτημένο ανέβασμα το τρομερό αρχοντικό μεταμορφώνεται σε ένα πολύ μικρό δωμάτιο
02:38όπου εκτιλήσεται όλη η δράση.
02:39Η αλήθεια που αναζητούν οι βασικοί χαρακτήρες θα αποκαλυφθεί και θα τους οδηγήσει στο απόλυτο αδιέξοδο.
02:45Το δικό μας ερώτημα και το κεντρικό θέμα του έργου είναι εάν το παρελθόν μας καθορίζει το παρόν και το
02:53μέλλον μας.
02:55Εάν μπορούμε να απαλλαγούμε από το παρελθόν μας, αν δεν μας αρέσει το παρελθόν μας,
02:59αν μας καταδυναστεύει το παρελθόν μας ή αν δεν έχουμε αυτή τη δυνατότητα
03:04και εμείς είμαστε στην πραγματικότητα του παρελθόν.
03:09Αυτό είναι το κεντρικό θέμα του έργου.
03:11Όλο το έργο και όλη η παράσταση είναι μια ανασκαφή στο παρελθόν.
03:16Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν δίδεται στο τέλος.
03:19Υπάρχει μια ένδειξη ότι το παρελθόν είναι καταδυναστευτικό με απόλυτο τρόπο
03:25και οδηγεί τους ανθρώπους προς τα εκεί που εκείνο θέλει.
03:28Αλλά ο Ήψεν έχει φροντίσει να αφήσει κάποιες χαραμάδες
03:32και αυτές οι χαραμάδες προσπαθούμε να φωτίσουμε
03:34για να δείξουμε ότι ο άνθρωπος μπορεί και να απαλλαγεί από το παρελθόν του.
03:37Αλλά αυτό είναι μια επίπονη και δύσκολη προσπάθεια η οποία είναι αέναη
03:41και δεν σταματάει ούτε όταν πλησιάζουμε προς το τέλος, το όποιο τέλος.
03:47Πολύ σημαντική ερώτηση εάν καταφέρνουμε να ξεφύγουμε από την κληρονομιά μας,
03:52από το παρελθόν μας, από τις ενοχές μας, όπως στην προκειμένη περίπτωση
03:57και οι άνθρωποι που κατοικούν στο έργο και στο Ροσμεσχόλμ είναι μια ερώτηση που ο Ήψεν προτιμά να μην απαντήσει.
04:04Και εγώ είμαι επίσης της σχολής, όπως και πολλοί κινηματογραφικοί σκηνοθέτες,
04:10στους οποίους θαυμάζω, όπως ο Ντέιβιτ Λίντς ας πούμε,
04:12ότι είναι καλύτερα να αφήνει κανείς ανοιχτά ερωτήματα παρά να δίνει απαντήσεις.
04:17Δεν είναι δυνατόν πως σας πέρασα από το μυαλό.
04:20Σας ευχαριστώ πολύ.
