Skip to playerSkip to main content
jintofficial
  • 9 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/rlkml9DE7Bc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social‬
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz

Category

📺
TV
Transcript
00:27İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Ve gündemdeki konu başlıklarını konuşacağımız, değerlendireceğimiz programla karşımızdayız.
00:36Gündem yoğun her pazartesi o yoğunluğunu koruyor ve de yeni başlıklarla biz gündemi tartışmaya devam ediyoruz.
00:45Şu bir gerçek ki bir tarafta yoksulluk, bir tarafta yolsuzluk.
00:50Öte tarafta içinden geçtiğimiz iki senelik süreçte barış ve demokratik toplum sürecinde henüz bir ilerleme, hukuki adımların atılmaması, ne zaman
01:01atılacak, ne oluyor, süreç donuyor mu, süreç ilerliyor mu tartışmaları da bir diğer taraftan geliyor.
01:07Tabi bunların en önemli somut atılması gereken adım tamam savaş, savaş durdu, çatışma durdu, barış var, negatif barış kısmı sağlandı.
01:18Peki ikinci ayak olan, aşama olan neden pozitif barışa geçilemiyor?
01:23Şimdi bununla alakalı özellikle pazartesinden itibaren hem Cumhurbaşkanı Erdoğan hem Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş açıklamalar yaptığı sürece ilişkin ilerliyor yolunda,
01:36rutininde, rayında.
01:38Peki sonuç geldiğimiz aşamada bugün Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş dünden itibaren aslında partileri ziyaret etti mecliste.
01:49Bu da bize şu soruyu beraberinde getirdi.
01:52Yani bir mecliste izlemek kurulunun oluşturulması, hatta bundan öncesinde yaptığımız tartışmalarda ne zaman olacak, ne zaman oluşturulacak derken,
02:01bu ziyaretlerin arka arkaya yapılmış olması, izlemek kurulunun oluşturulacağı ve de bu yönde adım atılacağı sorularını da beraberinde getirdi.
02:12Bunları yeniden anlamaya, görmeye, değerlendirmeye, konuşmaya devam edeceğiz.
02:17Bu işin bir boyutu ama bununla birlikte paralel giden bir başka boyutta var ki o da 2027 bütçesi mecliste görüşülmeye
02:25başlandı.
02:26Fakat bu bütçe içerisinde ne kadına yönelik bütçe var, ne çocuklara yönelik bütçe var, ne istihdama yönelik bütçe var,
02:33ne de işsizliğe ve yoksulluğa karşı geliştirilen formüllerle bir bütçe var.
02:37Bütün bunların hiçbiri olmadığı gibi aynı zamanda 2027 bütçesi yine savaş, yani daha doğrusu savunmaya ayrılmış çerçevede gidiyor ve değerlendirmeler
02:50de bu yönde.
02:51Bir tarafımızda GOP 31 liderler zivesi var Ankara'da.
02:55Bir diğer tarafta tam da bu kilit dediğimiz barış ve demokratik toplum sürecindeki demokratik adımların atılmaması,
03:03yani meclisteki komisyonun raporundaki 7. maddenin hayata geçirilmemesi,
03:09çünkü bu MGK kararlarına bağlı değil aslında istense yasalar var, uygulanabilecek yasalar var.
03:15Ama bunlar demokratikleşme adımı için olmazsa olmaz ama ona dair de hiçbir somut adım göremiyoruz.
03:22O somut adımın görülmemesi de bugün hasta tutsakların cezaevlerinde yaşamlarını yitirmesine neden oluyor.
03:30Bu aynı zamanda her bir gün geciktirilen zaman cezaevlerindeki hasta tutsaklarını çok daha keskin bir şekilde risk altında bırakıyor.
03:41Bir diğer taraftan cezaevinden tahliyeler olacak mı derken öte taraftan halen yakılan infazlarla da karşı karşıyayız.
03:49Yani bu artık toplumsal alanda özellikle bu sürecin işletilmesi konusunda elzem olmazsa olmaz atılacak adımların başında duruyorken atılmıyor.
04:00Hem Kürdistan'da hem de birçok yerde bununla ilgili açıklamalar, eylemsellikler de beraberinde geliyor.
04:07Ve bir diğer taraftan da tabii ki devletin İmralı'da Kürtel Könder Abdullah Öcalan'la yaptığı görüşmeler, diyaloglar ama onun akabinde
04:17heyetin henüz adaya gitmemiş olması İmralı'da neler oluyor sorusunu da bir kez daha beraberinde getiriyor.
04:24Ve bunların akabinde de dün en son MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın yaptığı açıklamalar.
04:30Bu açıklama bir tarafıyla da devlet bürokrasisinde özellikle süreci yürüten kilit isim olan İbrahim Kalın'ın yaptığı açıklamanın netliğini bir
04:41kez daha ortaya koyuyor ki o da şu süreç sadece silahsızlanmayla değil iki aşamada yürüyecek bir süreç olduğunun altını çiziyor.
04:52Ve ilk aşaması silahsızlanmayken ikinci aşamasının ivedilikle demokratikleşme adımlarının atılması ve hukukun işletilmesi yönünde olduğunun aslında yaptığı açıklamada altını çiziyor.
05:06Şimdi bir tarafıyla gündemle ilişkin bu başlıkları arka arkaya sıraladım.
05:12Tabii ki bunların içeriğini doldurmak, altını doldurmayı da konuğumuzla birlikte yapalım ve hemen yayınımıza alalım.
05:20Dem Parti Diyarbakır Milletvekili sevgili Ceylan Akça program konuğumuz. İyi akşamlar.
05:28İyi akşamlar, iyi yayınlar.
05:30Çok teşekkür ediyorum. Her zaman aynı şeyi söylüyorum tabii ama programı açarken o kadar konu başlığı var ki bu da
05:37dolayısıyla ilk girizgahı biraz uzatıyor.
05:40Ben de uzatmış oldum ve şimdi hangi konu başlığından alalım dediğimde dilerseniz öncelikle bütçe görüşmelerinden başlayalım.
05:50Sonrasında o bütçenin nereye ayrıldığı ve kadına işte 25 Kasım geliyor, kadına yönelik şiddet konusunda, kadın istihdamı konusunda,
05:59kadına ayrılacak ek ödenekler konusunda herhangi bir adımın olmaması ve sosyal anlamda da hiçbir yere tekabül etmediği gibi değerlendirmeler vardı.
06:08Siz bütçe görüşmelerindeydiniz. Bu bütçe bize neyi gösteriyor?
06:15Aslında son günlerin meclis başlıklarına baktığımızda bütçenin tercihlerinin ne olduğunu da bir şekilde görebiliyoruz.
06:24Her sene yılın bu zamanlarında bütçe maratonu başlar.
06:27Ekim ayının sonuna doğru başlar ve Kasım ayında komisyonda görüşmeler tamamlanır.
06:33Ve Aralık ayında da Kasım'ın son haftasıyla Aralık'ın ilk haftası da Meclis Genel Kurulu'nda ilgili bütçeler görüşülür
06:39ve kabul edilip bir sonraki yıla geçilir.
06:42Ama bu yılın tercihlerinin ve iktidarın önceliklerinin ne olduğunu birkaç ay öncesinden yaptıklarından görebiliyoruz.
06:49Birincisi çok hızlı bir silahlanma ve yine savunmayla ilgili küresel bağlamda bir seyahat trafiği başlattılar.
06:59Ve bu trafikle birlikte çeşitli pakların ipuçlarını bırakmaya başladılar.
07:05Bundan bahsettiler.
07:06Mekke Paktı bunlardan birisiydi.
07:08Birkaç ay önce biz fısıltılarını duyduk ancak daha sonra somutlaştı.
07:12Mekke Paktı hemen konuşulurken araya Bedir Paktı diye bir şey girdi.
07:17Yine işte Mekke ile birlikte açılacak o savunma hattının aslında silah fabrikasını oluşturmak için başka bir paktı oluşturduklarını gördük.
07:25Sonra bütçe kesin hesap geldiğinde savunma bütçesinin, milli savunma bütçesinin %60.28 artışla 3 trilyon 454 milyona çıkarıldığını görmüş olduk.
07:403 trilyon.
07:42Şimdi bu paranın yalnızca küsuratının yarısı Türkiye'deki okullarda ilkokuldan liseye kadar olan devlet okullarında birer ücretsiz yemek vermek için yeterli
07:58olan para.
07:59Yani yaklaşık olarak 177 milyarla aslında Türkiye'deki açlıktan ve yoksulluktan bodurlaşmış, kısalaşmış çocukların karnını doyurabiliyorsunuz.
08:09Ama bu tercihin Milli Eğitim Bakanlığı'nın bütçesine girmediğini gördük.
08:16Bugün mecliste Aile Bakanı vardı.
08:18Mahi Nur Hanım geldi ve yine ne kadar para istediğini anlattı.
08:22Ama Aile Bakanlığı'nın bütçesine bakarken şişirilmiş bazı kalemler görürüz.
08:27Çünkü burada sosyal yardımla ilgili şeyleri de buraya koyarlar.
08:31Aile Bakanlığı'nın ilgili alanlarına koyarlar.
08:35Şimdi sosyal yardımın artmış olmasını bu bütçede övülecek bir adım olarak nitelendiriyorlar.
08:44Oysa ki insanlar emekleri karşılığı aldıkları parayla artık geçinemedikleri için sosyal yardıma muhtaç bir şekilde yaşıyorlar.
08:52Ve bu Aile Bakanlığı'nın aslında bütçesindeki diğer kalemlerde de yeni ihtiyaçları ortaya çıkarıyor.
08:59Geçtiğimiz günlerde söyledim, burada tekrar söyleyeyim.
09:03Şu anda çocuk esirgeme kurumlarında çocuk nüfusu neredeyse üç katına çıkmış durumda.
09:10Kapasitesi 60 çocuk için olan Diyarbakır'daki çocuk esirgeme kurumu şu an 150-160 tane çocuğa ev sahipliği yapıyor.
09:18Çünkü aileler bakamıyor, besleyemiyorlar çocuklarını ya bakamadıkları için de çocuk esirgeme kurumlarına bırakıyorlar.
09:25Şimdi başta bahsettiğim militerleşme dosyasına dönersek, bu dosyanın hemen öncesindeki ailem güvende operasyonlarına bakarsak,
09:35iktidarın bir aile yaratma, bir kafa hesabıyla yeni insan yaratma ve bunu yaratmak için de kadını sadece aile parantezine alma
09:47ve bu parantezde yalnızca doğurganlık rolüyle belirlendiği, benimsendiği ve bu şekilde kabul gördüğü bir tanımlama var, bir politika var.
09:58Ve bu politikayı bu dönem iyice ayuka çıkan paklardan, savaş paklarından aslında okuyabiliyoruz, ne için olduğunu okuyabiliyoruz.
10:09Dünyanın kendini yeni döneme hazırladığını, yeni savaşların olacağını, bu savaşlara uygun bir şekilde Türkiye'nin pozisyonu alması gerektiğini sık sık
10:18dile getiriyorlar.
10:19Ve burada kadını yine savaşa gönderilecek, insan üretecek ve bu anlatımı destekleyecek, bu anlatımın ardında duracak bir aslında objeye dönüştürmeye
10:31çalışıyorlar.
10:32Bütçede bunun bir yansımasını gösteriyor.
10:3525 Kasım'a giderken hiç olmadığı kadar çok katledilen kadın isimlerinden bahsediyoruz.
10:41Kentim Diyarbakır'da Eylül ayında bir ay içinde yedi tane kadın katledildi.
10:47Bir ay içinde yani ve bu yedi kadının hemen hemen hepsi bir haftaya denk düşen bir aralıkta oluştu.
10:55Şimdi LGBT'yi artılara ilişkin gösterdikleri o büyük tepkiyi gözlemlediğimizde,
11:01bu kadar kadın cinayetleri gerçekleştiğinde gösterdikleri tepkilerle bir araya getirdiğimiz zaman,
11:08asıl önemsedikleri şeyin ailenin güvenliği değil, ailenin kadının yaşamı pahasına kompakt bir şekilde,
11:18intakt bir şekilde, dağılamaz bir şekilde kalmasını önemsediklerini bu bütçede tercihlerinden okuyoruz.
11:24Şimdi tam da bu aslında Türkiye genelinde iki ayda 245 kadının katledilmesinden bahsediyoruz.
11:37Bu aslında bir tarafıyla da erkekliğin ve erilliğin şiddetinin aslında o ertler ve erkek sistem tarafından ne kadar meşrulaştırıldığını
11:49ve bu meşrulaştırmayla hukuksuzluğun da devrede olması aslında bunu çok daha keskin hale getirmiş olarak görüyoruz.
11:59Bir diğer tarafıyla da aslında bütün o hukuksuzlukların içerisinde başka bir hukuksuzluk ve de hukukun uygulanmadığı yerde yine cezaevleri ve
12:09hak ihlalleri.
12:10Ve o cezaevlerinde bugün içinden geçtiğimiz süreçte yasalar uygulansa hasta tutsakların bir an evvel salı verilmesi ve tedavi altına alınması,
12:22diğer tarafta da infazların yakılmaması gerekiyor diyorken aslında tam da çok daha keskin bir noktaya gidiyor duygusu var.
12:31Ne diyeceksiniz bunun için ya da buna dair ne yapılması lazım?
12:37Şimdi şurada bir not almıştım. İbrahim Kalın'ın son birkaç gündür çok konuşulan bir beyanatı vardı.
12:44Orada Kürtlerin bu Kürt meselesinin aslında oluşmasına neden olan sebeplerin içinde işte dışlanma demişti.
12:54Ama bir de haklarından mahrum bırakılma diye bir beyan kullandı.
12:58Hakla ilgili bahsettiğimiz şey cezaevlerinde hasta olan kişilerin, hasta olan tutsakların hala yasaya rağmen,
13:07mevcut yasalara rağmen bırakılmıyor olmasını bu haktan mahrum bırakılmanın aslında bu başlığın altına koyabiliriz.
13:15Biz sıklıkla hukukun, Türkiye'deki hukukun Kürtlere farklı işlediğini ve farklı bir hukukun aslında bölgeye işletildiğini sürekli olarak dillendiriyorduk.
13:28Ama hasta tutsaklar meselesi bunun belki en derenleşmiş hali.
13:33O hal döneminde hemen hemen bütün kesimler bu özel hukuk dediğimiz mekanizmanın, uygulamanın ne olduğunu birazcık tadına baktılar, gördüler.
13:45Farklı bir kesim gördü, bunun ne olduğunu gördüler.
13:48O zaman hatırlarsınız 2016'da o hal dönemindeydi.
13:51Sibel Çapraz bağırsakları dışarıda olduğu halde cezaevinde tutuluyordu ve onun için bir sürü kampanya başlatılmıştı Sibel Çapraz bırakılmalı diye.
14:01Yine 2024 yılında, Ekim ayında, 2 Ekim'de kaybettik.
14:05Abdülkadir Kuday cezaevindeydi ve doktorlar öleceği tarihi bile söylüyorlardı.
14:11Yani hastalığı sebebiyle, vücudunun geldiği hal itibariyle ancak bu kadar hayatta kalabilir dendiği halde tahliye edilmedi.
14:21Ve cezaevinde ailesini ve çocuklarını göremeden orada yani aslında katledildi.
14:26Buna sadece doğal ölüm diyemiyoruz işte, insanların hastalıkla ölmelerinden bahsedemiyoruz.
14:31Bu şekilde insanları kaybediyoruz.
14:35Tuncay Sağlam, daha birkaç gün önce kaybettik.
14:39Yine teşhis olsun diye oradan oraya götürüldü ve cezaevi koşullarında götürüldü.
14:45Ve dosyasının içeriğine baktığımızda yasal olarak herhangi bir engelin olmadığı kişilerden birisiydi, tutsaklardan birisiydi.
14:53Ve göz göre göre katledilmesinin önü açıldı.
14:57Şimdi evin zapsudan bahsediyoruz yine teşhis alamadığı, biyopsi alındığı, kanser belirtileri gösterdiği ve acilen hastaneye götürülmesi aslında özgür koşullarda tıbbi
15:09mekanizmalara ve tıbbi imkanlara erişmesi gerektiğini söylediğimiz evin zapsu hala cezaevinde tutuluyor.
15:16Bugün bakın haberini aldık, Bolu cezaevinde tutulan tutsakların tahliyeleri İdare Gözlem Kurulu tarafından 6 ay daha ertelenmiş.
15:26Herhangi bir puanlandırma sistemi başlatılmış ve bu puanla birlikte işte sen yeterince kitap okumadın veya sen imamı yeterince görmedin diyerek
15:35insanlar yasal sürenin ötesinde cezaları cezaevinde yatmaya mecbur bırakılıyorlar.
15:42Bu tam da bahsettiğimiz Kürt'e düşman düzenin bir yansıması.
15:47Süreçle ilgili konuşulduğunda işte İbrahim Kalın ne dedi? İki ayağa benzetti değil mi?
15:53Ama niyeyse o demokratikleşme ayağı hep havada.
15:57Yani hep tek ayakları zıplamaya çalışıyor Türkiye.
16:00Kürt meselesinde de işte Türkiye'nin kendi küresel bağlamdaki malum rolünü oynayamamasının nedeninin bu çatışma olduğunu söylerken
16:08bunun kendisinden kaynaklanan kısmını bir türlü o suçu yani kendisinde bulunan o suçu üstlenmeme hali var.
16:15Silahsızlanmanın getirilip bir kilit bir her şeyi blokajlayan bir artık koza dönüştürülmüş olması
16:23ve insanların yaşamı pahasına bunun yapılıyor olması çok hapsül.
16:27Bir devlet örneği şunu diyebilir mi ya?
16:30Yatıp kalkıp biz anayasal bir düzeniz diyorlar.
16:34Anayasası olan ve anayasal bir düzen olduğunu iddia eden bir devlet kendi yurttaşlarından bu şekilde yasayı kötüye kullanarak intikam alabilir
16:45mi?
16:45Bunun sürecin çok dışında bunu söylüyorum.
16:48Yani sasta tutsakların tahliye edilmesi, serbest bırakılması Kürt meselesinin diyalog yoluyla çözümünün bir başlığı olmaması gerekiyordu.
16:58Bunun anayasal düzen olan bir devletin yurttaşı koruma yükümlülüğünü yerine getirme görevlerinden biri olarak yerine getirilmesi gerekiyordu.
17:07Ama bu yayında Evin Zapsu'dan bahsediyoruz.
17:10Bulu'daki tutsakların tahliye edilmemesinden bahsediyoruz.
17:13Çünkü bir tarafıyla temel hak ve özgürlükler ekseninde de aslında cezaevlerindeki hak ihlallerine baktığımızda hepsinin bir noktada hasta tutsakların haklarının
17:25da verilmemesi konusundaki durumla karşı karşıyayız.
17:28Hani bazen biz hukuku tartışıyoruz.
17:31Hukuk ne kadar uygulanıyor ne kadar uygulanmıyor.
17:33Bir tarafıyla ne kadar çifte standart olduğu.
17:36Bugün benimkiler için hukuk var ama diğerleri için hukuk yok dediği.
17:40Bugün aslında bir tarafıyla hukukun o çifte standartlık içerisinde nasıl işletildiğini işte bugün yolsuzluktan tutalım da tutuklananlara ya da cezae
17:53ihtiyatların hepsine de baktığımızda görebiliyoruz.
17:58O zaman şu soruyu soruyoruz.
18:00Yani umut hakkı da bir hukuk ve yasanın işletilmesi, cezaevlerindeki hak ihlallerinde de hukukun işletilmesi, infazların yakılması zaten bir hukuksuzluğu
18:13beraberinde getiriyor.
18:15Dolayısıyla kime dokunursak bu hukuksuzluğun içinde hukukçuların bile artık sözümüzün kalmadığı bir yer dediği noktadayız.
18:22Peki bu aslında siyaseten toplumun algılarına da baktığımızda bir süreç işletiliyorken barışın toplumsallaştırılamaması önündeki en büyük setlerden bir tanesi değil
18:35mi?
18:36Öte taraftan toplumun algısı nasıl ters yüz edilmeye çalışılıyor?
18:41Bir tarafta işte yolsuzluk var, yolsuzluklardaki durum ortada.
18:48Öte taraftan konuşmuyoruz ama çok vahim bir durum o da gerçekten akıl tutulması yaşadığımız kara para meselesi var.
18:59Ve bütün bunların içerisinde topluma ne verilmek isteniyor, sistemsel nasıl bir sorunla karşı karşıyayız?
19:09Biz 5-7 Mayıs 2024-25 PKK'nin fesi açıklandığında o zaman örneğin gördüğüm en iyi yorumlardan birisi, en iyi
19:25yorumlamalardan birisi şuydu.
19:26Evet PKK kendini feshetmiş olabilir ama bu sürecin nihayete ermesinin bir yolu da devletin belli anlayışlarını feshetmesinden geçiyor.
19:36Yani eski aygıtlarını, eski basbıskı aygıtlarını, dönüşmüş olduğu bu ceberrut düzen ve o düzenin aygıtlarını da feshetmesi anlamına geliyor.
19:45Şimdi sanıyorum ki iki yıl önceydi bir yine plan bütçe komisyonunda Hakan Fidan'a ahim kararlarının uygulanmaması ile ilgili bir
19:59soru soruldu.
20:00Ve orada dedi ki Avrupa bazı dosyaları özellikle bastırdığında bir şey söylediğinde artık mesele inada dönüyor dedi.
20:09Ve bazı hukuk gereklerinin yapılmamasının, şahısların ve yine devletin belli kanat kanadının inada bindirdiği bir adım olduğunu, bir politika olduğunu
20:22açık açık net bir şekilde söyledi.
20:24Şimdi bu politika bazı dönemlerde istisna olarak uygulanabiliyorken, belli bölgelere istisna olarak uygulanabiliyorken,
20:32şimdi genel geçer bir politika olmuş durumda, yani günlük politikaya da işlemiş durumda.
20:39En basit işinizin bile, bir yurttaşın yapmak istediği en basit iş atıyorum.
20:46Ne olsun işte sınava girdi ve memur olarak atanmak istiyor.
20:50Doğru puan aldı, her şeyi aldı ama mülakata girecek.
20:53Ve mülakata girmek için AK Parti'nin içinde yüksek düzeyde birini tanıyor olması gerekiyor.
21:00Yani hatta şunu söyleyeyim, bir gün geçen seneydi, mecliste bir komisyon toplantısı için salona geçtim, oturdum ve benden önceki toplantıda
21:10unutulmuş bir liste vardı önümde.
21:14Bir AK Partili vekilin Van ve çevresinde yapılacak polis atamalarıyla ilgili uzun bir liste hazırlamış.
21:23Bunlar atansın diye isim isim yazmış, TC'lerini koymuş ve yanına da ismini yazmış.
21:27Bu kişilerle ilgili doğru değerlendirilme yapılması ile ilgili.
21:31Yani bir böyle çemberlerden oluşan, farklı çemberler birbirini besleyen, birbirini destekleyen ve herkesin farklı yakınlıklarla beslendiği bir kriminal bir düzen
21:46oluşmuş durumda.
21:47Ve o düzenin içinde insanlar, sıradan insanlar, Ali Ağa'da, fabrikada, patlamada ölen insanlar hayatta kalmaya çalışıyorlar.
21:56Asgari ücretle hayatta kalmaya çalışıyorlar.
21:59İşte hukukun çeperine, pençesine bir şekilde düşerlerse yine oradan bir rüşvetle veya farklı şekillerde kurtulmaya çalışıyorlar.
22:07Mesela Adalet Bakanı Akın Gürlek geldi, mecliste şov yaptı ama acaba söylüyor mu, kaç tane yargıtay hakiminin fon skandalının içinde
22:18olduğundan bahsetmedi örneğin.
22:20Yine para karşılığı dosya açan savcılardan, hakimlerden bahsetmedi.
22:26Yargıdaki yozlaşmanın boyutlarından bahsetmedi.
22:30Tümüyle kokuşmuş bir devlet düzeninden bahsediyoruz ve bunun, bu kokuşmuşluğun feshedilmesi gerekiyor, bitmesi gerekiyor, sona ermesi gerekiyor.
22:40Bu sistem artık Türkiye'ye hiçbir zaman kazandırmadı ama artık öyle bir kaybettiriyor ki geri dönülemez şekilde kaybettiriyor.
22:49Önümüzdeki altı ay içinde Türk lirasının yüzde otuz, yüzde kırk daha değerini kaybetmesi öngörülüyor.
22:56Bu normal bir asgari ücretle yaşayan veya emekli maaşıyla yaşayan birisi için kirasının hiç beklemediği kadar artması, yaşamın hiç olmadığı
23:07kadar pahalanması ve yine o yaşam kavgasının daha da zorlaşması anlamına geliyor.
23:13Ve bütün bunların sebebi, yani o zorluğun sebebi siyasal tercihler.
23:18Bugün işte Antalya'da COP31'de gezip dünyaya ekoloji dersi anlatırken bir taraftan da termik santraller açmak, İliç'te altın madeni açmak, Çanakkale'de
23:30altın madeni dayatmak, bir anda onu yaparken dünya stüdyolarında da, platformlarında da ekolojik düzenden ve bundan bahsetmek.
23:41Şimdi toplum algısının, toplumun bu iktidarın yürüttüğü herhangi bir şeye inanç duymamasının nedeni tutarsızlığın hemen hemen her alana bu kadar
23:53olmasından geliyor.
23:54Çünkü eylemin ve söz birliğinin artık birbirini tutmadığı ve vitrinde duran insanların temsil ettikleri kişilerle artık bağlarının kopmuş olduğunun bu
24:07kadar netleştiği bir tabloda bazı meselelerin, Kürt meselesinin demokratik çözümü gibi bunun toplumsallaşmasında da anlatının artık inanılamaz hale gelmesinden kaynaklanıyor.
24:20Bunu düzeltmenin yolu yok mudur? Elbette ki var. Nedir bunlardan birisi?
24:24Az önce bahsini ettik. Hasta tutsaklar meselesinde acilen, hızlı bir şekilde tahliyelerin önünün açılması, cezasını bitirmiş insanların derhal tahliye edilmesi,
24:35kayyum düzeninin artık yasal bir zemini yok.
24:38Bakın Mardin'de Ahmet Türk artık bir dosyası yok yani.
24:43Onun kayyumla işte yer değiştirmesinin nedeni, onun yerine kayyum atanmasının nedeni olan dosya artık yok, beraat etti.
24:53Ama ocağa kadar uzadı yine.
24:57Ocağa kadar yine uzadı kayyum süresi.
25:04Kayyumlar takip etmiyorlar ve bunu açık açık da söylüyorlar.
25:08Biz görev yenileme süresine bakmıyoruz, zaten uzayacağını biliyoruz diyorlar.
25:12Çok açık bir şekilde de bunu söylüyorlar, utanmadan da söylüyorlar yani.
25:16Ve bu kayyum düzeninin daha uzun zamana yayılmış bir yoksullaştırma, Kürt siyasetini felç etme, yine Kürt halkının kaynak mürme politikası
25:27olduğunu net bir şekilde belirtmek gerekiyor.
25:30Bugün Barbekır'da Hani Belediyesi şu anda icra altında olmayan hiçbir varlığı yok, hiçbir şey yok.
25:38Araçlarından tutun, yalnızca belediye çalışanlarına maaş verebiliyor.
25:44Bunun dışında hiçbir şey yapamıyor, iflas etmiş durumda.
25:48Ama girip Kırgızistan'ın borcunu affediyor, Hani Belediyesi'ne ise icrayı yıllardır sürdürüyor ve çalışamaz hale getiriyor ki halk nezdinde
25:57bakın bunlar bir şey yapamıyorlar, bunlar çalışamıyorlar demek için.
26:01Şu an gençlik merkezlerimiz, Diyarbakır'da bir sürü gençlik merkezi TÜGVA'ya verilmiş, Diyanet'e verilmiş, Milli Eğitim'e verilmiş, oraya
26:08buraya verilmiş.
26:09Çürüyecek halde, çürümeye terk edilmiş halde bekliyorlar, iadesini talep ediyoruz, sessizlik duvarı yani ardında orada bekliyorlar.
26:19Haliyle insanlar bunu gözlüyor, bu iktidarın yaptıklarına bakıyor ve bir türlü de söylemlerinin yani işte Cumhurbaşkanı Erdoğan sık sık süreçle
26:28ilgili söylemler geliştiriyor.
26:30İşte İbrahim Kalın bir şeyler söyledi, Numan Kurtulmuş bir şeyler söyledi ama bunların inanılır hale gelebilmesi için bu kanadın yani
26:38devlet kanadının, iktidar kanadının somut bir şeyler yapması gerekiyor.
26:41İnsanların gözleriyle görmesi gerekiyor artık.
26:44Çünkü çok güçlü sözler duyduk özellikle buna Devlet Bahçeli'nin sözlerini ifade edersek gerçekten en üst perde diyebileceğimiz en karşıt
26:55görüşten duyulan sözler hakikaten arkasından çok hızlı bir şekilde adım atılabilir duygusunu pekiştirmeye çalışıyorken gördük ki öyle bir somut adımda
27:07pratikte bir şey işlemiyor.
27:08Şimdi tabii ki hani bu arka arkaya yapılan görüşmeler sonrasında da bir dünden itibaren meclis trafiği de hızlandı ve o
27:18hızlılık içerisinde hatta aslında biz gazeteciler olarak da birçok kesimle konuşurken de farklı kesimlerden ya da siyasetçilerle de konuşurken hep
27:27altı çizilen meselelerden bir tanesi bu.
27:30Yani sürecin işletilmesi noktasında meclisin çalışabilmesi için her bir alanda partilerin de bu konuda bilgilendirilmesi gerekiyor ki biz ortak tutum
27:41alabilir hale gelebilelim değerlendirmeleri vardı.
27:45Dün keza bir görüşmeler silsilesi gerçekleştirildi.
27:49Peki bundan sonrasında bu görüşmeler neye tekabül ediyor?
27:52Ya da mecliste özellikle izleme komisyonu kurulmasıyla ilgili bir çalışma ya da süreç var mı?
28:00Orada konuşulan ve tartışılanlar bu aşamada nedir?
28:08Şimdi iki mekanizma var.
28:10Birincisi Cevdet Yılmaz'ın başkanlığını yaptığı takip ve değerlendirme kurulu ve onun dört tane alt komisyonu.
28:18Bir de parlamentoda kurulacak izleme kurulu.
28:21Şimdi parlamentoda kurulan izleme kurulu birazcık Milli Birlik ve Dayanışma Komisyonu'nun raporunda da işte yedinci maddede özellikle bahsi geçen
28:32demokratikleşme adımları.
28:34Yani Kürt meselesi işte İbrahim Kalın iki adım demişti ya silahsızlanma ve demokratikleşme meselesi.
28:39Meclis raporunun yedinci maddesindeki o adımların atılması için nasıl ki mecliste kurulan komisyona neredeyse bütün siyasi partiler işte üye vermişlerdi.
28:50Ve onların temsiliyle en azından ortak haklı uygun bir rapor çıkmış.
28:55Raporun ardından da yine büyük bir mutabakatla bir çerçeve yasa geçmişti.
28:59Şimdi kurulan izleme kurulunda da kurulacak izleme kurulunda da benzer bir mutabakat ruhunun oluşması gerekiyor.
29:08Ancak birkaç tane dezavantaj var bunun önünde.
29:13Bunlardan birincisi ana muhalefet partisine sürekli olarak gerçekleştirilen operasyonlar.
29:18Ana muhalefet partisinin bu kurulun bir parçası olması gerekiyor.
29:23Toplumsal kabulün işte toplumsal aslında dahiliyetin de sağlanması için ana muhalefetin buranın bir parçası olması gerekiyor.
29:33Ancak iktidar neredeyse felç edici operasyonlarıyla ana muhalefetin bunun dışında kalması için çaba sarf ediyor gibi bir görüntüsü var.
29:42Mutabakat oluşturmak istiyorsanız her tarafa birazcık demokrasi vermeniz gerekiyor.
29:47Yani ana muhalefeti kendi kontrol edebileceği yerde bu sürecin dışında mı tutmaya çalışıyor iktidarı?
29:57Bununla ilgili motivasyonlarının ne olacağını kestiremiyorum.
30:01Ancak şöyle bir durum var.
30:03Kürt meselesini yalnızca bu iktidarın insafına terk etmek muhalefet partileri için tarihsel bir hata olur.
30:132013'te bunu gördük.
30:14O dönemin CHP'si ısrarla sürecin dışında kalmış ve eleştiren, altını oyan bir pozisyonda durmuştu.
30:21Ve o zamanın CHP'si bugüne de işte bölünmüş artık iktidar olma iddiasını kaybetmiş bir CHP'ye dönüştü.
30:30Kürt meselesine dair çözüm üretme iddiası olmayan bir partinin Türkiye'de iktidar olmak gibi bir iddiası.
30:39Ana muhalefet partisi de eğer bir gün bu Türkiye'de bir iktidar olmak istiyorsa veya iktidarın ortağı olmak istiyorsa,
30:48oluşacak bir iktidar koalisyon parçası olmak istiyorsa,
30:51Kürt meselesine hem cesur olmak hem de dahil olmak ve hem de tartışmanın ve diyaloğun dışında kalmaması gerekiyor.
31:00Bu yüzden de iktidar cenahından yürüyen, ki iktidar da bunu görüyor muhtemelen, görmüyor olması çok şaşkınlık verici olur.
31:11İktidar olma iddiasının zayıflaması için de aslında ana muhalefetin bunun dışında kalmasına dair bir çabası olduğunu düşünüyorum az çok.
31:20O yüzden de ne olursa olsun oluşacak izleme kurulunda mutlaka temsillerinin olması, katkılarının olması ve sözlerinin kurulmasının önemli olduğunu düşünüyorum.
31:32Ama şu ana kadar yanlış bilmiyorsam ana muhalefet partisinin temsilcilerinin, siyasal temsilcilerinin de yaptığı açıklamalardan anladığımız kadarıyla
31:40Numan Kurtulmuş henüz kendileriyle değil, onlara bir bilgilendirme yapmış değil.
31:45Bu sebeplere bilmiyorum, belki de daha güncel bir bilgi vardır ama onların en azından sürece dahil olması için ilgili diyalog
31:55mekanizması başlamış değil.
31:58Bu aşamada toplumsallaşma ile ilgili, sürecin toplumsallaşması ile ilgili tartışmaların yürüdüğü bir süreçte
32:06ana muhalefetin bunun parçası olmama ihtimaline tehlikeli bir ihtimal olduğunu değerlendiriyoruz.
32:12O yüzden de herkesin, her kesimin dahil olması, bunun parçası olması, izleme kurulunun parçası olması ve bunun olabildiğince tabanda ve
32:22toplumda yaygın ve inanılır hale gelmesi için,
32:25ilgili anlatıya, anlaştırmaları için orada olmaları gerektiğine inanıyoruz.
32:31Toplum algısından bahsettik.
32:33Bu algının değişmesi için elbette daha çok şey var ama bu önümüzdeki birkaç gün içinde en azından sürecin,
32:41Numan Bey'in de ve çeşitli diğer siyasetçilerin de bazen tıkır tıkır diye niteledikleri ilerlemenin gerçekten sesini duyabileceğimiz döneme doğru
32:53gideceğimizi düşünüyorum.
32:55Önemli sayıları seven bir iktidarla muhatap oluyoruz.
32:5927 Kasım'a gidiyoruz biliyorsunuz.
33:01PKK'nin kuruluş tarihi.
33:03En azından oraya giderken birkaç somut gelişmenin olacağını düşünmek istiyorum.
33:09Bu güzel bir umut.
33:11Hakikaten hepimiz yeni gelişmelerin, somut adımların olabilme ihtimalini bugünden sabaha, her sabah aslında bir şey olabilir mi duygusuyla umut ediyoruz.
33:24Yani bir tarafıyla da hani meclise baktığımızda, trafikte işletilen sürece, bütün genel büyük resme baktığımızda da artık bir şeylerin yapılma
33:34aşaması olmazsa olmaz diyebileceğimiz bir yerdeyiz.
33:38Çünkü herkes bir sınıra gelmiş gibi görünüyor işin açıkçası burada.
33:42Tabii ki hem 27 Kasım PKK'nin kuruluş tarihi bir diğer taraftan aslında 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele
33:55Günü.
33:55Ve bir tarafıyla da hani sürecin toplumsallaşması, barışın daha güçlü toplumsallaştırılabilmesi, barışın daha güçlü sahiplenilebilmesi konusunda evet bu kadınlara daha
34:10büyük öncü bir rol biçiyor bir tarafıyla da.
34:14Daha güçlü sahiplenilebilmesi konusunda hatta biraz önce siz altını çizdiniz.
34:19Yani komisyonda oluşturulabilecek komisyonlar içerisinde aslında bir de kadın kurulunun ve komisyonunun olması olmazsa olmaz bir tarafıyla.
34:29Onun içinde bir ittirme söz konusu.
34:32Bütün bunların içerisinde hem kadınların üstlendiği rolü, misyonu, aynı zamanda şiddeti, aynı zamanda 25 Kasım'a doğru gidiyorken nasıl bir
34:42süreçle, tehlikelerle karşı karşıyayız.
34:47Ve de burada kadınların, zaten kadınlar her şeyi yapıyorlar ama orada da sanıyorum her kesimden, her kesim kadın örgütlenmesinden ve
34:57kadınlardan daha güçlü bir örgütlenmeye ihtiyaç var.
35:00Buradaki arslar ve eksileri ne olarak görüyorsunuz diyerek son sorumu sormuş olayım.
35:08Geçen gün siz de katılmıştınız.
35:10Kadınlar yan yana diye bir toplantı oldu ve çeşitli siyasi yelpazeden, farklı kesimlerden kadınlar bir araya geldiler ve barıştan ne
35:21anladıklarını konuştular, neyi beklediklerini konuştular.
35:26Bu noktada hem az önce bahsettiğim Cevdet Yılmaz'ın başkanlığını yaptığı komisyon ve alt komisyonlar hem de mecliste kurulacak komisyonun
35:35temsili çok önemli.
35:38Bir diğeri, işte Türkiye'de kür sorundan bahsediyoruz ama küresel olarak devam eden bir sorun da kadın sorunu.
35:45Kadının yok sayılma sorunu, kadının katledilme sorunu, beş bin yıla yayılan köleleştirme sorunu.
35:51Bu mesele hala devam ediyor ve bu mesele kısa bir sürede çözülecek bir şey değil.
35:56Ve bundan bahsettiğimiz zaman sıklıkla kadınların eşitlik arayışlarından, şiddetten özgür bir şekilde yaşama arayışından bahsettiğimizde
36:06bunun çeşitli kesimlerce erkek nefreti olarak nitelendirildiğini görüyorum.
36:13Bu arayışın bile merkezine erkeği koyan o egosentrik anlayışa dair bunların birleşik mücadelesi bir kere çok önemli.
36:20Bu yüzden de 25 Kasım'da, ki her 25 Kasım'da buna şahit oluyoruz ama kadınlar siyasi duruşları ne olursa olsun,
36:30politik yelpazede nerede dururlarsa dursunlar, şiddetle mücadele olduğunda 25 Kasım'da oluşan o büyük pankardın ardında el ele tutuşarak yürüyorlar.
36:41Bu sene de öyle olacağını biliyorum, inanıyorum.
36:44Bununla ilgili çeşitli yerlerde startlar oldu.
36:46Örneğin Teja'nın yaptığı ilk start Siverek'tendi ve Siverek'in seçilmesinin özel bir nedeni var.
36:54Son dönemde olabildiğince çok cinsel şiddet dosyası var, kadınlara uygulanan cinsel şiddetle ilgili dosya var.
37:02Ama yalnızca bu değil, bu cinsel şiddet dosyalarının yargıya gittiği süreçlerde yargının fail yerine kadını cezalandırdığı
37:11ve kadının aslında yargı yoluna gittiği için tekrar sen buraya niye geldin, fail yerine ne için evlen diyen alt yasında
37:18bu geçen bir tutum aldığını gözlemliyoruz.
37:22Ve bu tutumun yalnızca Siverek'te yaşayan kadınlarca değil, yalnızca Kürdistan'da yaşayan kadınlarca değil ama
37:28Türkiye'nin illerinde, farklı illerinde yaşayan diğer kadınlar ve platformlarca da yine dehşekle karşılandığını ve protesto edildiğini gördük.
37:38Bu Birleşik Bir Kadın Cephesi'nin oluştuğuna dair aslında güçlü bir emare sunuyor.
37:4525 Kasım'a giderken de barışın, pozitif barışın oluştuğu bir sürecin kadınlar için de, farklı bir kadın barışı için de
37:56yeni bir fırsat sunduğunu gösteriyor.
37:59O yüzden de 25 Kasım bağlamında çok umutluyum.
38:02Bu sene çok güçlü geçeceğini biliyorum.
38:05İkinci bir şey yine 25 Kasım kapsamında Kervanpınar'a gitmiştik Sur'da.
38:11Sur'un bir köyünde bir gez projesi yapılıyor.
38:14Ve o köyde örneğin, köyden birkaç tane erkek gizlice şirketle buluşup buraya panelleri yapın ama bize şu kadar elektrik, bu
38:23kadar da iş verseniz tamam dediği halde
38:25kadınların öncülüğünde orada eylem devam etti ve o projenin bir kısmı iptal edildi.
38:31En azından durduruldu şu anda mahkemece.
38:34İkinci alanın durması için kadınların mücadelesi devam ediyor.
38:37Ve bizim inandığımız paradigmanın üç ayağını oluşturan işte demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü meselesinin tam vücut bulduğu bir alandan bahsediyorum.
38:47Kasım'a giderken bu güçlü kalelerin neredeyse kendi kendine doğal bir şekilde olacağı bir noktada yeni bir bilincin, bir kadın
38:55bilincinin çıktığını görüyorum.
38:56Barış ve demokratik toplum sürecinin de bu filizlenmeyi aslında hızlandıracağını ve sadece Kürdistan cephesi için değil, Türkiye geneli için yeni
39:07bir sayfa açacağına inanıyorum.
39:08O yüzden 25 Kasım'da buradan belki çağrı yapmış olayım.
39:12Bütün kadınları bu paradigmanın üç ayağını destekleyecek şekilde sokaklarda ve eylemlerde olmaya çağırıyorum.
39:18Evet şimdi siz atıf yaptığınız hakikaten önemliydi Ankara'da yan yana gelen kadınların barışı konuşuyor olması.
39:29Herkesin aslında o forumlarda hani bir söz var ya klasik hale geldi.
39:36Her mahalleden kurulan söz ve o sözlerin bir yerde ortaklaşması ve toplanması önemliydi.
39:43Aynı zamanda herkesin, herkese dokunan bambaşka hikayeleri vardı.
39:49Belki o hikayeleri çoğaltmak, o hikayelerle daha büyük bir hikaye yazmaya çalışmanın önemi sanki çok daha büyük ve o toplantıda
40:00galiba o çok daha net hissedildi diyebilir miyiz?
40:06Kesinlikle ama yalnızca ağrıyan, yani kadınların yalnızca ağrıyan yerlerinden bir araya gelmeleri değil.
40:17Kadınların daha iyi bir gelecek hayal etme yetileri var.
40:23Baktıkları yerde bu da nasıl daha iyi olabilir diye düşünebilme yetileri var.
40:28Erkekliğin aksine, baktığı her yerde nasıl sömürebilirim diye bakan erkeklik anlayışından öte kadınların böyle bir duruşu var.
40:39Son birkaç gündür şöyle bir şeye denk geliyorum.
40:42Ali Ağa'da iş cinayetine katledilen genç mühendislerden birinin kız kardeşi şöyle yazmıştı.
40:51Ölüler kendi hakkını savunamaz o yüzden biz savunacağız demişti.
40:55Yine İstanbul'da selde, sele kapılıp yine katledilen aslında yurttaşın kızı, o da babamın hakkını ben savunacağım demişti.
41:05Adalet peşinli aileler, müteahhitlerin kötü yaptıkları, korkunç yaptıkları evlerde yakınlarını kaybeden ailelerden birinin kızı döne,
41:15ailem kendini savunamıyor ama ben onların hakkını savunacağım demişti.
41:20Kadınlar herkesin eşit olduğu, hakların gerçekten herkese eşit bir şekilde uygulanabildiği bir ütopyayı hayal edebiliyorlar.
41:30Bunu bazen barış meselesinde, bunu bazen hak aramada, bunu bazen doğayı savunmada gerçekleştirebiliyorlar, bedenleştirebiliyorlar.
41:40Bu yüzden de bu meselede hem barışta hem ekolojik mücadelede hem hak mücadelesinde öncü olduk, öncü rollerini üstleniyorlar ve bunun
41:49önünü açıyorlar.
41:50Eğer daha iyi bir Türkiye'de yaşayacaksak ve olacaksa bu, bunu kadınlar yapacak.
41:57Kadın özgürleştiğinde ancak toplum özgürleşir şiarını tam da buraya oturtalım.
42:06Ve bütün alanların inşasını yapacak, mücadelesini verecek, o duvarları yıkacak olan da yine kadınların o güçlü iradesi ve direnişi ortaklaşması,
42:19aynı yerden bakması diyelim mağduriyetler değil, geleceğe dair kurulacak güçlü sözler ve inşa ile ancak geriye güzel bir yaşam bırakma
42:31umudunu taşıyabiliriz sanıyorum.
42:33Kadın olmak ve kadın duygudaşlığını ve aklını yürütmek ve güçlendirmek çok daha önemli.
42:40Sevgili Ceylan Akça, çok teşekkür ediyorum.
42:43Vakit ayırıp bu yoğunlukta yayınımıza konuk olup değerlendirmelerde bulunduğunuz için sağ olun.
42:51Ben teşekkür ederim. İyi yayınlar.
42:53Çok teşekkürler.
42:57Evet sevgili seyirciler, Diyarbakır Milletvekili, sevgili Ceylan Akça, bugünkü gündeme bakış programı konuğumuzdu.
43:07Belki de kendisini ilk defa, daha doğrusu kendisiyle ilk defa program yapmış olduk.
43:14Çok önemliydi hem görüşleri hem değerlendirmeleri hem de ayrıntılı bilgi aktarmış olması.
43:21Ve böylelikle gündeme dair konu başlıklarını konuştuğumuz gündeme bakış programını burada sonlandırıyoruz.
43:28Haftaya yeniden farklı konu başlıklarıyla tekrar karşınızda olmak üzere yayında emeği geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi akşamlar dilerim.

Recommended